< Pytanie biblijne z 1 Księgi Królewskiej

Pytanie: Jaka jest przybliżona chronologia panowania królów Izraela i Judy w 1 Księdze Królewskiej?

Odp.: Oto obie razem.

Oto chronologia królów Izraela:

W przypadku panowania niektórych królów występuje niepewność. Uzjasz zmarł między 747 a 735 r. p.n.e., przy czym najbardziej prawdopodobną datą jest rok 740 p.n.e. Zobacz http://www.webcitation.org/5rKrw27MI

, gdzie znajduje się obszerny artykuł wyjaśniający chronologię.

Pytanie: Czym są w 1 Kr 1, 2, 3 i 4 Księgi Królewskie?

Odp.: W niektórych katolickich Bibliach 1 i 2 Księga Samuela nazywane są 1 i 2 Księgą Królów. Wówczas 1 i 2 Księga Królów nazywane są 3 i 4 Księgą Królów.

P: Dlaczego w 1 Kr, Joz, Sdz i w innych miejscach Starego Testamentu jest tak wiele przemocy?

Odp.: Po pierwsze, nawet pobieżna lektura Księgi Objawienia przekona większość ludzi, że zjawisko to nie ogranicza się wyłącznie do Starego Testamentu. Biblia nie jest „wybieloną” księgą, która opowiada wyłącznie o dobrych uczynkach ludzi i udaje, że złe rzeczy nigdy nie miały miejsca. W rzeczywistości wielokrotnie pobożni mężowie odważnie walczyli o sprawiedliwość w obliczu zła i przemocy. Przemoc w Starym Testamencie dzieli się na trzy szerokie kategorie.

Grzeszne czyny: Biblia opisuje nie tylko złe uczynki niewierzących, ale także szczerze przedstawia złe czyny popełnione przez wierzących, takich jak Dawid.

Czasami Bóg jest gwałtowny: czy to w przypadku potopu Noego, plag czy innych wydarzeń, Bóg wydaje wyroki, a często są one gwałtowne. Ludzie mają różne poglądy na temat utraty życia ludzkiego, a Bóg, który stworzył ludzi dla Siebie i widzi wieczność, ma inne spojrzenie na śmierć niż wielu ludzi.

Pobożne czyny wierzących: Bóg nie tylko bywa gwałtowny, ale czasami zamierzał, pragnął, a nawet nakazał swoim posłusznym dzieciom, by „przepasali się mieczem” i walczyli w imię Jego i Jego ludu. Zagorzałym pacyfistom trudno jest pogodzić się z Bożym poglądem na wojnę w Starym Testamencie. Rozwiązanie jest proste: Boże przykazania pokazują, że nigdy nie był pacyfistą.

Pytanie: Dlaczego powinniśmy studiować 1 i 2 Księgę Królewską oraz 1 i 2 Księgę Kronik?

Odp.: Biblia dostarcza nam wspaniałej nauki doktrynalnej w listach Nowego Testamentu, wielkich uwielbień i modlitw w Psalmach, wielkich proroctw w Apokalipsie oraz wspaniałego przykładu samego Jezusa, za którym należy podążać w czterech ewangeliach. Dlaczego więc powinniśmy studiować księgi od Księgi Sędziów aż po Księgi Kronik, w których przykłady są dalekie od doskonałości, a doktryna odgrywa drugorzędną rolę? Odpowiedź jest taka, że choć w wielu częściach Biblii możemy poznać prawdy o Bogu, człowieku i ich wzajemnych relacjach, nasze dążenie do mądrości nie byłoby kompletne bez zapoznania się z „praktycznymi” przykładami z życia ludzi, opowiedzianymi z Bożej perspektywy.

Nie wszystkim zawsze podobała się Księga Królów. (Heretycki) misjonarz ariański Ulfilas, tłumacząc Biblię dla Gotów z Moesji, pominął Księgi Królów i Kronik, ponieważ Gotowie byli „i tak już zbyt wojowniczy”. Chociaż Ulfilas mógł sądzić, że wyświadcza Bogu przysługę, pełniąc rolę Jego redaktora i cenzora, my będziemy studiować nieokrojone Słowo Boże i pozwolimy, by pokazało nam ono na przykładach to, co powinniśmy zrozumieć na temat świętości, zepsucia człowieka, mądrości i serca Boga.

Pytanie: Dlaczego, jak podano w 1 Krl 1:1, ciało Dawida nie wydzielało ciepła?

Odp.: Dawid miał ponad siedemdziesiąt lat. Być może cierpiał na schorzenie, w wyniku którego jego organizm nie przetwarzał prawidłowo pokarmu.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 1:3 Abiszag służyła Dawidowi w ten sposób?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.

1. Być może doradcy Dawida sądzili, że Dawidowi zapewni ciepło zarówno jej obecność przy nim, jak i stosunki seksualne.

2. Biblia nie stwierdza, że ich próby opieki nad Dawidem były słuszne.

3. Gdyby Dawid i Abiszag rzeczywiście mieli stosunki seksualne, nie byłoby w tym nic złego, ponieważ prawdopodobnie była ona jego konkubiną.

4. Jednak 1 Król. 1:4 wyraźnie stwierdza, że nie doszło między nimi do stosunku seksualnego.

Pytanie: Czy w 1 Krl 1,5-9 Dawid popełnił błąd, nie ustanawiając jednoznacznie linii sukcesji?

Odp.: Dawid mógł popełnić tutaj dwa błędy, a nie tylko jeden.

1. Dawid obiecał Batszebie, a tym samym Salomonowi, że Salomon zostanie królem. Nie kazał jednak swoim urzędnikom przysięgać wierności Salomonowi. Późniejsi królowie unikali tego problemu, wprowadzając okres współpanowania ze swoim synem. Chociaż Dawid rzeczywiście przez krótki czas współrządził z Salomonem, najwyraźniej powinno to rozpocząć się wcześniej, kiedy Dawid był jeszcze w dobrym zdrowiu.

2. Dawid najwyraźniej nie poświęcił zbyt wiele uwagi wyznaczeniu swojego następcy. Bóg obiecał Dawidowi, że jeden z jego synów przejmie po nim tron, ale Dawid mógłby uniknąć przyszłych konfliktów, a być może nawet śmierci swojego syna Adoniasza, gdyby poświęcił tej kwestii więcej uwagi.

Dzisiaj ludzie mogą nagle przestać przejmować się modlitwą za jakąś służbę, gdy tylko przestaną w niej uczestniczyć. Zanim więc zbyt surowo ocenimy błędy Dawida, upewnijmy się, że nie mamy tych samych niedociągnięć.

Pytanie: Jak, zgodnie z 1 Krl 1:6, powinniśmy zapewnić naszym dzieciom zarówno swobodę, jak i zasady oraz strukturę?

Odp.: Oto pięć sugestii.

Cenienie naszych dzieci jako darów Bożych, nad którymi jesteśmy zarządcami, stanowi podstawę ustalania zasad i struktury dla naszych dzieci (Psalm 127:3-5; 128:3). Nie powinniśmy czynić z nich naszych bożków, ale cenić je jako równie ważne w oczach Boga, jak my sami (Filipian 2:3,4). Ustanawiamy podstawowe zasady nie dla naszej korzyści, ale dla ich dobra. Wiem, że popełniłem wiele błędów jako rodzic, karząc dziecko, które nie było winne, itp., ale jeśli wasze dzieci widzą, że jesteście po ich stronie i staracie się być jak najlepszymi rodzicami, jak to tylko możliwe, potrafią wam wybaczyć. Myślę, że zachęty ojca skierowane do dziecka nie zostaną wysłuchane, jeśli ojciec nie okaże mu swojej miłości.

Celem wszelkiej dyscypliny jest ich dobro, a nie nasze. Dyscyplina nie powinna opierać się na wyładowywaniu naszych emocji ani na tym, jak bardzo czujemy się urażeni, gdy dzieci popełniają błędy, ale powinniśmy stosować konsekwencje i inne środki dyscyplinarne dla ich dobra, a nie z uwagi na nasze urażone uczucia w danym dniu. Jednakże, choć kary cielesne są dobrą metodą (Przysłów 22:15; List do Hebrajczyków 12:7-11), dzieci powinny być karane za nieposłuszeństwo, a nie za to, że są po prostu dziećmi. Nawet Bóg nie karze ludzi za złe uczynki, jeśli zostały one popełnione w niewinnej nieświadomości, ponieważ grzech nie jest przypisywany tam, gdzie nie ma prawa (List do Rzymian 4:15; 5:13). Chociaż prawdą jest, że dorastające dziecko samo wybiera swoją przyszłość, to jeśli nie nauczy się, co jest dobre, a co złe, winę ponoszą rodzice (Księga Powtórzonego Prawa 6:7; Księga Przysłów 22:6).

Zmiana głównego celu wychowania jest niezbędna w miarę dorastania dziecka. Kiedy dziecko jest małe, kładziemy większy nacisk na zasady niż na powody ich istnienia, ale jeśli nigdy nie odejdziemy od tego podejścia, student mieszkający z dala od domu będzie się zastanawiał, dlaczego powinien przestrzegać zasad, z którymi nigdy się nie zgadzał ani nie dostrzegał w nich wartości. Jedną z rzeczy, których nauczyliśmy się na kursie „Wychowywanie dzieci zgodnie z Bożymi zasadami”, było to, że w przypadku małych dzieci rodzice ustalają ustrukturyzowane zasady, których dziecko powinno przestrzegać – po prostu dlatego, że tak powiedzieliśmy. Wielu rodziców nie wykracza poza ten sposób postępowania, a dzieci nigdy nie zrozumieją, dlaczego tak jest. Kiedy dzieci wyjeżdżają na studia, rodzice są zszokowani, odkrywając, że dzieci odrzuciły rodzicielskie zasady. Prawdopodobnie każdy nastolatek, który opuszcza dom i wyjeżdża na studia, odrzuca to, co postrzega jako „niepotrzebne zasady”, a jedyną moralnością i strukturą, jaką posiada, jest to, co sam postanowił przestrzegać.

Ważne jest, aby ustalić wszystkie zasady dla małych dzieci. Jednak w przypadku starszych dzieci naszym zadaniem NIE jest przede wszystkim zapewnienie im idealnej struktury i swobody. Chodzi raczej o to, by je uczyć i współpracować z nimi, tak abyśmy wspólnie wypracowali odpowiednią strukturę i zasady. Z biegiem czasu nasza rola powinna stopniowo maleć. W idealnym przypadku nasza rola zmienia się z sędziego na trenera, a następnie na kibica, który dopinguje dziecko, z którego możemy być dumni.

Na przykład to, czy godzina policyjna nastolatka to 23:00 czy 24:00, nie jest tak ważne, jak pewność, że będzie on zachowywał się odpowiedzialnie. Zapytanie dziecka, o której jego zdaniem powinna być godzina policyjna i dlaczego, jest o wiele lepszym rozwiązaniem niż narzucanie godziny, którą i tak złamie, gdy pójdzie na studia.

Być może nie uda nam się znaleźć jednej „właściwej” odpowiedzi na temat stopnia dyscypliny, ponieważ nie ma jednej właściwej odpowiedzi dla wszystkich różnych dzieci. Pieśń nad Pieśniami 8:8-9 mówi o dostrzeganiu charakteru rozwijającej się młodszej siostry i, w miarę jej dojrzewania, o zapewnianiu jej ograniczeń i swobody odpowiednich do jej charakteru. List do Efezjan 6:4 mówi ojcom, by nie doprowadzali swoich dzieci do irytacji. Bardzo łatwym sposobem na to jest narzucanie starszym dzieciom zasad bez uzasadnienia oraz stosowanie niespójnych zasad. Kurs „Wychowywanie dzieci zgodnie z Bożymi zasadami” również wskazuje, że łatwiej jest wprowadzić ścisłą dyscyplinę, gdy dziecko jest małe, i stopniowo ją łagodzić w miarę jego dojrzewania, niż być zbyt pobłażliwym, a potem musieć zaostrzać zasady.

Oczekujcie, że będziecie czerpać radość z waszych nastolatków. Pobożne oczekiwania to ważna rzecz, której nauczył nas kurs „Wychowywanie dzieci według Bożych zasad”. Nie powinniśmy oczekiwać, że okres nastoletni będzie pełen zmartwień i smutku. Wręcz przeciwnie, w okresie nastoletnim należy oczekiwać, że po waszym małżonku to właśnie wasze nastolatki powinny być waszymi najlepszymi przyjaciółmi. Bardziej niż w przypadku młodszych dzieci możecie dzielić się tym, co leży wam na sercu, i po prostu cieszyć się obserwowaniem ich przemiany w pobożnych dorosłych.

Postępujcie stanowczo wobec grzechu, ale nie niszczcie przy tym ducha. Kolejną kwestią związaną z byciem prorokiem i kapłanem w rodzinie jest to, że prorok nie tylko naucza, ale także upomina. Prorok zabiera głos, by zająć się tym, co nieświęte, podczas gdy kapłan zajmuje się tym, co święte. Dziecko może w zaufaniu dzielić się z tobą tym, co jest dla niego wrażliwe i cenne, a dobry ojciec, choć jest surowy w kwestii tego, co należy natychmiast zaprzestać, potrafi również delikatnie i troskliwie otaczać opieką kruchą duszę swojego dziecka.

Zobacz omówienie Księgi Przysłów 22:15, aby dowiedzieć się więcej na temat dyscypliny i swobody w wychowywaniu pobożnych dzieci.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 1:9 Adoniasz udał się do En-Rogel, aby zostać koronowanym na następnego króla?

Odp.: Nie byłoby dobrze, gdyby Adoniasz został koronowany w Jerozolimie, gdzie Dawid i jego żołnierze natychmiast by to zauważyli. Miejsce to znajdowało się w pewnej odległości, ale najwyraźniej było wystarczająco blisko, by było to wygodne i by Dawid niczego nie podejrzewał.

Pytanie: W 1 Krl 1:5-10 Adoniasz zastosował podstęp, a Natan zastosował podstęp w 2 Sm 12:1-7, więc kiedy stosowanie podstępu jest słuszne, a kiedy niewłaściwe?

Odp.: Podstęp, polegający na ukrywaniu części lub całości swoich zamiarów do późniejszego momentu, może być dobry lub zły, w zależności od celu. Celem Natana było obejście emocjonalnych mechanizmów obronnych Dawida i uświadomienie mu, jak wielkim grzechem było jego postępowanie. Natan nie miał z tego żadnej osobistej korzyści, ale działał dla dobra Dawida. Gdy to się stało, osoba pobożna, taka jak Dawid, powinna była cieszyć się, że tak się stało.

Adoniasz natomiast obchodził prawowitą władzę króla dla własnej korzyści.

Ogólnie rzecz biorąc, podejmując decyzję, czy zastosować pewien fortel, powinniśmy zadać sobie następujące pytania:

a) Czy jest to coś, czego Bóg by od nas oczekiwał i czy przyniosłoby to chwałę Bogu? (Zob. List do Kolosan 3:17)

b) Czy robimy to dla własnych, samolubnych celów, czy też interesy innych są dla nas ważniejsze niż nasze własne? (Zob. List do Filipian 2:3, 4, 20, 21)

c) Czy wyrządzamy krzywdę bliźniemu i czy kochamy go tak, jak kochamy samych siebie? (Zob. List do Rzymian 13:9-10)

Pytanie: Czy w 1 Krl 1:16 dopuszczalne jest kłanianie się ludziom?

Odp.: W wielu przypadkach tak. Nie należy kłaniać się jako akt oddawania czci. Jednak jasne jest, że w tym przypadku nie był to akt oddawania czci, więc w takich sytuacjach jest to dopuszczalne. Szacunek okazywany poprzez pokłon przed królem jest podobny do szacunku okazywania poprzez przyłożenie dłoni do serca podczas składania przysięgi wierności.

Pytanie: Czy w 1 Krl 1:39-53 i 1 Krn 23:1 Salomon został namaszczony na króla właśnie tutaj, w Gihon, czy też został namaszczony na króla w 1 Krn 29:21-25?

Odp.: 1 Kronik 29:22 wskazuje, że był to drugi raz, kiedy Dawid namaścił Salomona na króla. Pierwszy raz odbył się w pośpiechu, bez udziału wielu osób, z powodu zagrożenia ze strony Adoniasza. Być może Dawid uznał, że namaszczenie po raz drugi, w obecności jak największej liczby ludzi, lepiej zapewni, że lud nie zbuntuje się przeciwko Salomonowi.

Należy zauważyć, że wszystkie trzy fragmenty jasno wskazują, iż Salomon został namaszczony na „króla” przed śmiercią króla Dawida. Współpanowanie, w ramach którego ojciec i syn rządzili wspólnie przez kilka lat, było w starożytności powszechną praktyką mającą na celu zapewnienie synowi niezbędnego doświadczenia. Zgodnie z „Believer’s Bible Commentary” (str. 356) uważa się, że współpanowanie Salomona trwało dwa lata. Być może Dawid miałby mniej problemów z Adoniaszem i Absalomem, gdyby trwało ono dłużej.

Pytanie: Czy w 1 Krl 1:50-51 Salomon powinien był oszczędzić życie Adoniasza, czy też nie?

Odp.: Adoniasz trzymał się rogów ołtarza, ponieważ pragnął miłosierdzia i miał nadzieję, że nie zostanie zabity, skoro znajdował się w świętym miejscu. Salomon oszczędził mu życie, przynajmniej do czasu, gdy Adoniasz zaczął zachowywać się podejrzanie.

Salomon miał pełne prawo zabijać zdrajców, zarówno po to, by powstrzymać ich przed przejęciem jego prawowitego tronu, jak i po to, by odstraszyć innych od buntu. Skoro Adoniasz sam postanowił zostać królem, Salomon miałby prawo kazać go zabić już wtedy. Salomon okazał Adoniaszowi miłosierdzie, ale w 1 Król. 1:52 dał mu jasno do zrozumienia, że Adoniasz powinien uważać na siebie, ponieważ Salomon będzie go obserwował.

W 1 Królów 2:17 to wyłącznie Adoniasz, a nie Adoniasz i Abiszag, poprosił Batszebę – a nie Salomona – o rękę. Poślubienie konkubiny poprzedniego króla nieco przyspieszyłoby realizację planów Adoniasza dotyczących objęcia tronu. Ponieważ Salomon nie dostrzegł żadnego innego motywu, kazał stracić Adoniasza.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 2:5, 28–34 Dawid nie ukarał Joaba już wcześniej?

Odp.: Dawid powinien był wcześniej skazać Joaba na śmierć za morderstwo, ale w 2 Księdze Samuela 3:39 uzasadnił to słowami: „Ci mężowie, synowie Zerui, są dla mnie zbyt groźni”. Dawid najwyraźniej doszedł do wniosku, że opóźniona sprawiedliwość jest lepsza niż jej brak. Uzasadnienie Dawida mogło nie być poprawne, ale opóźniona sprawiedliwość jest lepsza niż jej brak.

Pytanie: Czy w 1 Krl 2:9 Salomon był już mądry, zanim Bóg spełnił jego prośbę i obdarzył go mądrością?

Odp.: 1 Królów 3:12 nie mówi, że Bóg zamierzał spełnić jego prośbę w przyszłości, ale że Bóg już ją spełnił. Bóg spełnia niektóre prośby dopiero po tym, jak o nie poprosimy; innym razem daje nam rzeczy, zanim o nie poprosimy, a czasami Bóg może spełnić prośbę częściowo, zanim zostanie ona wysunięta, a w całości po tym, jak dana osoba o nią poprosi.

P: Dlaczego w 1 Krl 2:10; 11:21,43; 14:20; 2 Krl 14:29 itp. jest napisane, że ktoś „spoczął z ojcami”?

Odp.: Ten eufemizm oznacza po prostu, że zmarli. Podobne odpowiedzi można znaleźć w książkach „When Critics Ask” (str. 195) oraz „When Cultists Ask” (str. 54–55).

P: Jak w 1 Krl 2:10 Dawid mógł zostać pochowany w Jerozolimie, skoro napisano, że „spoczął u swoich ojców”, którzy prawdopodobnie zostali pochowani w Betlejem?

Odp.: Wyrażenie „spoczął z ojcami” oznacza, że odszedł do grobu tak jak oni, a NIE, że jego ciało spoczywało razem z ich ciałami, co potwierdzają poniższe przykłady.

Azariasz/Uzjasz „spoczął z ojcami swoimi i został pochowany obok nich w Mieście Dawida”. 2 Królów 15:7a „spoczął z ojcami swoimi i został pochowany obok nich na cmentarzu należącym do królów; albowiem lud mówił: «Był trędowaty»”. 2 Kronik 26:23

Manasses „spoczął z ojcami swoimi i został pochowany w ogrodzie pałacowym, w ogrodzie Uzza”. 2 Królów 21:18 „spoczął z ojcami swoimi i został pochowany w swoim pałacu”. 2 Kronik 33:20a

Jojakim „spoczął u swoich przodków” 2 Królów 24:6a. Jednak Jojakim został wywieziony w brązowych kajdanach do Babilonu (2 Kronik 36:6), gdzie prawdopodobnie zmarł.

Dawid „spoczął z ojcami swoimi i został pochowany w Mieście Dawida” (1 Królów 2:10). Jego ojcowie zostali prawdopodobnie wszyscy pochowani w Betlejem, ale z pewnością nie w Jerozolimie, mieście pozostającym pod kontrolą Jebusytów, dopóki Dawid go nie podbił.

Salomon „spoczął z ojcami swoimi i został pochowany w mieście swego ojca Dawida” (1 Król. 11:43; 2 Kron. 9:31a). Dziadek Salomona i jego wcześni przodkowie zostali pochowani w Betlejem.

Pytanie: Czy w 1 Krl 2:22-25 Salomon postąpił niesprawiedliwie, zabijając Adoniasza za to, że poprosił o Abiszag jako swoją żonę?

Odp.: Nie. Na pierwszy rzut oka wydawało się to niewinną prośbą. Jednak Salomon mądrze dostrzegł ukryte motywy ze względu na następujące czynniki:

1. Adoniasz był starszy.

2. Adoniasz już wcześniej pokazał, że potrafi działać w tajemnicy (na przykład dając się koronować), nie informując o tym króla.

3. Zwolennicy Adoniasza wciąż byli w pobliżu.

4. Małżeństwo najstarszego syna umocniłoby jego roszczenia do tronu.

5. Pismo Święte nie zawiera żadnych wskazówek, że Adoniasz w ogóle darzył Abiszag sympatią lub odwrotnie. Jeśli ta prośba nie wynikała z miłości, to jaki inny motyw mógłby za nią stać?

Pierwsze trzy powody nie były dla Salomona wystarczające, by „skazać” Adoniasza, ponieważ Adoniasz poprosił o przebaczenie, a Salomon mu wybaczył to, co najwyraźniej było przeszłą postawą, która nie miała się powtórzyć. Jednak Salomon mądrze postanowił nadal obserwować go z ostrożnością; kiedy Adoniasz próbował podjąć jakikolwiek krok w celu wzmocnienia swojej władzy, Salomon natychmiast to wykorzystał.

Gdyby Salomon po prostu odmówił, Adoniasz mógłby opowiadać innym o nierozsądku króla. Widzimy tutaj, że Salomon ukarał za buntownicze motywy (bez konkretnych działań), co różni się od wielu współczesnych systemów prawnych. Adoniasz powinien był wiedzieć, że będzie to wyglądało tak, jakby próbował wzmocnić swoją pozycję, i kto może powiedzieć, że Salomon nie miał racji, oceniając tę sytuację?

Gdyby zastosować „prymitywne” zasady Salomona do dzisiejszych systemów sądowych, oznaczałoby to, że w sprawach sądowych można by poruszać kwestię wcześniejszych wyroków skazujących oskarżonego oraz jego poprzednich występów przed sądem, a tym samym skazani przestępcy musieliby przestrzegać wyższych standardów niż zwykli obywatele, aby uniknąć podejrzanego zachowania. Jeśli się nad tym zastanowić, zasady Salomona wcale nie wydają się aż tak prymitywne.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 2:36-39 Salomon nałożył na Szimeiego takie ograniczenie?

Odp.: Szimei już raz udowodnił, że nie jest lojalny wobec króla Izraela, więc to ograniczenie miało sens. Szimei nie mógłby sprawiać więcej kłopotów, gdyby musiał pozostawać pod okiem króla w Jerozolimie.

P: Czy w 1 Krl 2:38-46 Szimei opuścił Jerozolimę z jakiegoś niewinnego powodu, jak twierdzi sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 322)?

Odp.: Nie, Szimei potraktował rozkaz króla lekceważąco, tak jak dzisiaj wielu lekceważy przykazania Pana. Kiedy buntownik zostaje ułaskawiony, nadal mogą obowiązywać ograniczenia, aby zapobiec kolejnym buntom.

Pytanie: Jaki jest wspólny element każdej z egzekucji opisanych w 1 Krl 2?

Odp.: Salomon nie osądzał wyłącznie na podstawie bieżących czynów. Osądzał na podstawie obecnych motywów i przeszłych czynów. Oczywiście Bóg nie osądza wyłącznie na podstawie czynów danej osoby, ale również na podstawie motywów.

P: Kto był w tym czasie faraonem Egiptu (1 Krl 3,1)?

O: Według sceptycznej publikacji „Asimov’s Guide to the Bible” (str. 322) był to Psusennes II. Pod względem militarnym Egipt był w tym czasie bardzo słaby, a między faraonem a kapłanami z Teb panowała wrogość. Wyeliminowanie zagrożenia atakiem ze wschodu byłoby dla Psusennesa II rozsądnym posunięciem.

P: Czy w 1 Krl 3:1 Salomon postąpił słusznie, poślubiając córkę faraona?

Odp.: Nie. 1 Król. 11:1-4 mówi, że żony Salomona odwróciły jego serce od Boga. Najwyraźniej Salomon czuł się tak pewny swojej wiedzy o Bogu, że błędnie sądził, iż nieposłuszeństwo Bogu w tej kwestii nie wyrządzi mu krzywdy.

Pytanie: Co było złego w składaniu ofiar na wyżynach, o których mowa w 1 Krl 3:3, skoro Salomon składał je Bogu?

Odp.: Wysokie miejsca to niewielkie, podwyższone platformy służące do oddawania czci. Najczęściej wykorzystywano je do kultu Baala, choć w tym przypadku Salomon najwyraźniej oddaje cześć Bogu. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Stary Testament mówi, że ofiary dla Boga należy składać wyłącznie w świątyni w Jerozolimie. Wysokie miejsca równie dobrze mogłyby później służyć do oddawania czci Baalowi.

2. W tamtym czasie w Jerozolimie nie było jeszcze centralnej świątyni. Nie było tam odpowiednich miejsc, w których można by złożyć tysiąc ofiar całopalnych. Nie można twierdzić, że skoro nie było świątyni, nie należało składać ofiar Bogu. 1 Król. 3:5 wyraźnie pokazuje, że Bóg był zadowolony z kultu Salomona.

3. 1 Królów 3:2-3 wspomina, z pewną ostrożnością, o oddawaniu czci na wyżynach, ponieważ po wybudowaniu świątyni stało się to zabronione. Po wybudowaniu świątyni nie było już potrzeby oddawania czci na wyżynach.

Pytanie: Czego możemy się nauczyć o naszych dzisiejszych modlitwach z 1 Krl 3:7-11?

Odp.: Możemy wyciągnąć co najmniej trzy wnioski.

1. Uważaj, o co prosisz.

2. Niektóre modlitwy bardziej podobają się Bogu niż inne.

3. List Jakuba 4:3 pokazuje, że Bóg bardziej cieszy się z modlitwy o pomoc w służbie dla Niego niż z modlitwy wynikającej z egoistycznych pragnień.

Pytanie: Kiedy, zgodnie z 1 Krl 3:7-11, Bóg może pobłogosławić kogoś za to, że nie prosił o coś w modlitwie?

O: Salomon nie został pobłogosławiony dlatego, że w ogóle się nie modlił, ale raczej dlatego, że prosił o rzeczy ważniejsze. Zanim zaczniemy się modlić, warto ustalić priorytety tego, co jest najważniejsze.

Pytanie: Skoro w 1 Krl 3:10-12 Bóg obdarzył Salomona mądrością, dlaczego Salomon rozstrzygnął spór między dwiema kobietami, zamiast po prostu skazać je obie na śmierć, jak nakazywała Tora?

Odp.: Ludzie mogą zdecydować się wykorzystać swoją mądrość do poznawania Bożych dróg lub zastosować ją do innych spraw. Salomon posiadał mądrość pozwalającą mu odnosić sukcesy we wszystkim, czego się podjął. Sprytnie rozpoznał, która z kobiet mówiła prawdę, ale nie zastosował prawa Bożego tak, jak powinien, albo nie miał dowodów na to, że zajmowały się one tym niegodziwym rzemiosłem.

P: Czym jest „mądre i roztropne serce” z 1 Krl 3:12?

Odp.: Ciekawe jest tutaj hebrajskie sformułowanie; dosłownie oznacza ono mądre i słyszące/rozeznające serce. Serce jest siedzibą nie tylko wiedzy, ale także wiedzy stosowanej, rozsądnego osądu, charakteru i troski. Mądre serce to takie, które słucha Boga.

Pytanie: Czy w 1 Krl 3:16-28 Salomon postąpił słusznie, czy też powinien był skazać na śmierć obie kobiety, które spierały się o dziecko?

Odp.: Salomon powinien był wyeliminować prostytucję z kraju. Biorąc pod uwagę, że popełnił błąd, nie czyniąc tego, osądził je sprawiedliwie. Ponadto, ponieważ same się zgłosiły, niektórzy mogliby usprawiedliwić Salomona za to, że nie wykorzystał zeznań obciążających je same.

P: Co Salomon zrobił inaczej w 1 Krl 3:28 w porównaniu z 1 Krl 2:22-23?

Odp.: W 1 Krl 2:22-23 Salomon prawidłowo dostrzegł zdradzieckie motywy Adoniasza i położył temu kres. Jednak osoba postronna mogłaby kwestionować działania Salomona i zawsze zastanawiać się, czy Salomon naprawdę nie był zbyt paranoiczny i bezlitosny, czy też nie. Salomon postąpił wówczas słusznie, ale niekoniecznie dla wszystkich wyglądało to na słuszne postępowanie.

W 1 Król. 3:16-28, w sprawie dwóch nierządnic, dla wszystkich było jasne, w jaki sposób Salomon doszedł do swojej decyzji. Salomon (rzekomo) postąpił słusznie, a każdy mógł to dostrzec i zgodzić się, że postąpił słusznie.

Czy jednak Salomon naprawdę postąpił słusznie? Prawo stanowiło, że nierządnice miały być kamienowane na śmierć. Niektórzy mogliby powiedzieć, że Salomon postąpił słusznie, ponieważ nie zostały one przyłapane na gorącym uczynku, więc Salomon nie miał dowodu, że były nierządnicami. Z drugiej strony, gdyby wiadomo było, że były nierządnicami, Salomon zaniedbałby w tym przypadku prawo Boże.

Chrześcijanie powinni postępować słusznie, a także starać się sprawiać wrażenie, że postępują słusznie. Paweł zwracał na to uwagę w 2 Liście do Koryntian 8:20-21 oraz w 1 Liście do Tesaloniczan 5:22. Zdarzają się sytuacje, w których postępowanie słuszne nieuchronnie wydaje się komuś niewłaściwe. W takim przypadku nadal należy postępować słusznie, ale w sposób, który nie urazi sumienia innych. Są też inne przypadki, w których wszyscy widzą i zgadzają się, że coś jest słuszne, ale w rzeczywistości jest to złe. Aby zapoznać się z mrożącym krew w żyłach przykładem tego, przeczytaj Ewangelię św. Jana 16:2.

P: Kim były niektóre z żon Salomona, o których mowa w 1 Krl 4?

Odp.: Oto lista tylko kilku z nich.

Córka faraona – 1 Królów 3:1

Prawdopodobnie królowa Saby – 1 Królów 10:1-14

W 1 Król. 11:1-4 czytamy, że Salomon miał 700 żon i 300 konkubin. Nie zapominajmy, że w Księdze Powtórzonego Prawa 17:17 Bóg nakazał królowi, by nie miał zbyt wielu żon, a w 1 Król. 11:1-4 wyraźnie stwierdza się, że Salomon zgrzeszył, poślubiając te obce żony, które sprowadziły jego serce na manowce.

Pytanie: Czy w 1 Krl 4:4 Abiatar był kapłanem, czy też został pozbawiony urzędu w 1 Krl 2:26-27?

O: Abiatar był arcykapłanem za panowania Dawida. Kiedy Salomon objął tron, pozbawił Abiatara urzędu arcykapłana.

P: Kto był tu gospodarzem w 1 Krl 4:4?

O: Chodzi tu o regularną armię.

P: Jak w 1 Krl 4:21 Salomon panował nad rzeką?

O: Chodzi tu o wielką rzekę Eufrat. Dawid pokonał Aramejczyków, a oni przynosili daninę Salomonowi.

Pytanie: Jak w 1 Krl 4:23 Salomon mógł zorganizować tak wielką ofiarę i ucztę?

Odp.: Po ofierze następowała wielka uczta dla ludu. Salomon był prawdopodobnie najbogatszym królem na Bliskim Wschodzie w tamtych czasach, choć cesarze w Chinach i Indiach mogli być równie zamożni.

Podobnie tekst znaleziony w Nimrud odnotowuje, że król asyryjski Aszurnasirpal II urządził ucztę dla 69 574 osób trwającą dziesięć dni, zgodnie z informacją M.E.L. Mallowana w artykule „Nimrud” w publikacji pod redakcją D.W. Thomasa *Archaeology and the OT*, str. 62.

Pytanie: Czy w 1 Krl 4:26 Salomon miał 40 000 stajni, czy też 4 000 stajni, jak podaje 2 Krn 9:25?

Odp.: Najprawdopodobniej jest to błąd kopisty. W książce „When Critics Ask” (str. 181) wskazano, że skoro w obu fragmentach mowa jest o 1 400 rydwanach, liczba 4 000 stanowi znacznie bardziej rozsądny stosunek niż 40 000. Hebrajskie słowo oznaczające 40 to „rybym”, a słowo oznaczające 4 to „rbh”, więc różnica między nimi wynosiłaby zaledwie dwie litery.

P: Dlaczego w 1 Krl 5:6 Salomon wspomniał o Sydończykach, skoro Hiram był królem Tyru?

Odp.: Tyru założyli koloniści z oddalonego o 25 mil Sydonu, ale Tyru zyskało większe znaczenie niż Sydon. Niezależnie od tego, czy Hiram sprawował jakąkolwiek władzę nad miastem Sydon, w 969 r. p.n.e. Hiram stał się władcą „ludu sydońskiego” (lub ludu fenickiego) zamieszkującego Tyru i okolice.

P: Czy w 1 Krl 5:1 to Hiram zainicjował korespondencję z Salomonem, czy też to Salomon ją zainicjował, jak sugeruje 2 Kronik 2:3?

Odp.: Chociaż żaden z tych fragmentów nie wskazuje jednoznacznie, kto zainicjował korespondencję, zarówno 1 Księga Królewska, jak i 2 Księga Kronik wskazują, że to Salomon napisał pierwszy odnotowany list. W 1 Krl 5,1 Hiram wysłał do Salomona posłów (a nie listy).

Pytanie: Czym różniło się 30 000 Izraelitów od 153 600 nie-Izraelitów, których Salomon uczynił niewolnikami, o czym mowa w 1 Krl 5:13-18?

Odp.: Zasadniczo były to dwie grupy ludzi:
Nie-Izraelici byli wcielani (najwyraźniej na 12 miesięcy w roku) przez Salomona do pracy niewolniczej, jak podano w 2 Kronikach 8:7-9. Wcielił on 70 000 tragarzy i 80 000 kamieniarzy na wzgórzach, a także 3 600 brygadzistów, jak podano w 2 Kronikach 2:2.
30 000 Izraelitów zostało zmobilizowanych (służąc jeden miesiąc na każde trzy miesiące) – 1 Królów 5:13-14. Byli to inni ludzie niż 70 000 tragarzy, 80 000 kamieniarzy na wzgórzach i 3 300 brygadzistów, zgodnie z 1 Królów 5:15-16.

2 Kronik 8:9 wyraźnie stwierdza, że Salomon nie uczynił Izraelitów niewolnikami. Chociaż jako niewolników wcielano wyłącznie nie-Izraelitów, 30 000 Izraelitów nadal zostało wcielonych, choć nie jako niewolnicy.

W „Expositor’s Bible Commentary”, tom 4, str. 59, napisano, że praktyka angażowania zwykłych wolnych obywateli na pewien czas do prac publicznych, zwana corvée, była dość powszechna w starożytności, choć w Izraelu była to nowość.

Księga Powtórzonego Prawa 20:11 mówi, że dopuszczalne było poddawanie nie-Izraelitów pracy przymusowej, ale nie wspomina nic o Izraelitach.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 5 liczby nie zgadzają się z 2 Krn 2?

Odp.: Listy są różne, a kolejność jest inna, ale odnoszą się one do tego samego wydarzenia, więc liczby powinny być takie same. Prawdopodobną przyczyną jest wzmianka o 20 korach tłoczonej oliwy w 1 Księdze Królewskiej 5: jest to błąd kopisty, który zamiast 20 000 korów zapisał 20 korów.

Oto liczby:

W 1 Księdze Królewskiej 5 liczba brygadzistów wynosi 3 600 w Septuagincie.

Komentarz biblijny „The Believer’s Bible Commentary” (str. 445–446) oraz „Encyklopedia trudności biblijnych” (str. 221–222) również potwierdzają, że wystąpiły błędy kopistów.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 6 Salomon miałby sprowadzać drewno od Fenicjan?

Odp.: Chociaż w Izraelu były lasy, najlepsze drewno pochodziło z cedrów libańskich. Salomon nie był pierwszym, który poprosił Fenicjan o drewno. Około 1100 r. p.n.e. egipski wysłannik Wen-Amon udał się do Fenicji, aby zdobyć drewno cedrowe.

Pytanie: Co mówi 1 Krl 6,1 na temat daty Wyjścia?

Odp.: Wiemy, że Salomon rozpoczął panowanie w 971/970 r. p.n.e., a czwarty rok to 967/966 r. p.n.e. 480 lat wcześniej to około 1447/1446 r. p.n.e.

Pytanie: Skoro w 1 Krl 6,1 podano, że jedno pokolenie trwa 40 lat, a 480 = 12 × 40, czy oznacza to po prostu, że świątynia została zbudowana 12 pokoleń po Wyjściu?

Odp.: Nie. Sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 327) sugeruje to, uwzględniając również liczbę kolejnych lat panowania sędziów. Gdyby chcieli, mogliby po prostu powiedzieć „12 pokoleń”. Biorąc pod uwagę sposób, w jaki Asimov „używa” tutaj języka, niemożliwe byłoby, aby podali liczbę lat w sposób, który Asimov uznałby za akceptowalny.

P: Dlaczego w 1 Krl 6:7 nie używano siekier ani narzędzi żelaznych podczas budowy świątyni?

Odp.: Gdyby najważniejszym celem było szybkie ukończenie budowy, lepiej byłoby użyć siekier i narzędzi żelaznych. Jednak użycie metalowych narzędzi pozostawiłoby niewielkie osady miedzi (gdyby były z brązu) lub żelaza. Te osady metalu utleniłyby się i z czasem spowodowałyby odbarwienie kamienia. Budowali coś, co miało być widoczne przez wieki i nie chcieli iść na żadne skróty w kwestii jakości swojej pracy. Podobnie, kiedy budujemy coś dla Boga, nie chcemy iść na żadne moralne skróty; one również ujawnią się później.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 6:31-32 drzwi miały być wykonane z drewna oliwnego?

O: Chociaż Pismo Święte tego nie wspomina, drewno oliwne jest bardzo wytrzymałe i odporne na szkodniki. Drzewa oliwne mogą żyć ponad 1 000 lat. Na drzwiach wyrzeźbiono cherubiny. Cherubiny w świątyni Salomona również były wykonane z drewna oliwnego i pokryte złotem.

P: Czy pałac Salomona, o którym mowa w 1 Krl 7:1, był jednym budynkiem, czy też składał się z kilku budynków?

O: Możliwe są obie opcje, ale w „The Bible Knowledge Commentary: Old Testament” (str. 501) stwierdza się, że zgodne z charakterem innych pałaców na Bliskim Wschodzie byłoby założenie, iż składał się on z kilku połączonych ze sobą budynków.

Pytanie: Czy Huram (lub Hiram) z 1 Krl 7:13 to ten sam człowiek, co król Tyru?

Odp.: Nie. Był to nieznany rzemieślnik, który był w połowie Izraelitą. Tak samo podaje „Believer’s Bible Commentary” (s. 363).

Pytanie: Czy w 1 Krl 7:20 mowa jest o 200 granatach, czy o 100, jak podaje 2 Krn 3:16?

Odp.: Możliwe są obie wersje. Najprawdopodobniej jest to błąd kopisty, jak wskazuje „Encyklopedia trudności biblijnych” (s. 221).

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 7:21 dwa wielkie filary nazwano Jachin i Boaz?

Odp.: Były to najwyraźniej przezwiska, a nie imiona, których użycie nakazał im Bóg. Nie ma jednak żadnych wskazówek, że Bóg miał zastrzeżenia co do tych imion. Jachin oznacza „On utwierdzi”, a Boaz oznacza „w Nim jest siła”.

P: Czy w 1 Krl 7:23 i 2 Krn 4:2-5 obwód wynoszący 30 łokci i średnica wynosząca 10 łokci stanowią właściwy stosunek dla obiektu okrągłego?

Odp.: Proporcja ta, odbiegająca od liczby pi o 4,8%, mieści się w normalnych granicach, jeśli uwzględni się grubość i niedokładność pomiarów. W przypadku idealnie okrągłego obiektu stosunek obwodu do średnicy wynosi 3,14159 (pi). Obwód wynosił 30 łokci, a średnica 10 łokci, co daje stosunek równy 3. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

Odpowiedź podstawowa – krawędź: Komentarz „Bible Knowledge Commentary: Old Testament” (str. 622) wskazuje, że łokieć wynosił około półtora stopy. Zatem wymiary wynosiły 45 stóp i 15 stóp. Gdyby uwzględniono średnicę zewnętrzną i obwód wewnętrzny, stosunek ten wynosiłby dokładnie 3,14159, gdyby grubość na krawędzi wynosiła 6 cali. 1 Królów 7:26 i 2 Kronik 4:5 wskazują, że grubość wynosiła szerokość dłoni. Dla porównania: jeśli chodzi o szerokość dłoni, moja dłoń ma 4 cale szerokości. Jeśli chodzi o długość dłoni, moja dłoń ma około 7 cali długości.

Co więcej, nawet gdyby użyto obwodu zewnętrznego, tuż poniżej krawędzi, a krawędź wystawała poza zewnętrzną powierzchnię naczynia, uwzględnienie krawędzi nadal wyjaśniałoby różnicę w stosunku.

Odpowiedź dodatkowa, niedokładność: Nawet dzisiaj podajemy pomiary z tak wieloma cyframi znaczącymi. Na przykład, zakładając, że zmierzono zarówno obwód wewnętrzny, jak i średnicę wewnętrzną (lub zarówno obwód zewnętrzny, jak i średnicę zewnętrzną), obwód wynoszący od 30 do 30,49 łokci oraz średnica od 10 do 9,51 łokci dają stosunek 3 do 3,21. Liczba 3,14159 mieści się w tym przedziale. Dlatego sama niedokładność, bez odwoływania się do argumentu dotyczącego obręczy, wystarcza do wyjaśnienia tego stosunku.

Pytanie: W 1 Krl 7:23 nie przychodzi mi do głowy żadne bardziej rażące wyzwanie dla nieomylności Biblii niż to. W tym wersecie Salomon buduje świątynię dla Pana. Część tej budowy opisano w następujący sposób:

Wykonał też Morze z odlewanego metalu. Miało ono kształt okrągły, mierząc dziesięć łokci od krawędzi do krawędzi, pięć łokci wysokości i trzydzieści łokci obwodu. Wymiary te dają liczbie pi zaskakującą wartość 3. Trudno sugerować, że „język figuratywny” to usprawiedliwia, albo że autor po prostu zaokrąglił wartości, skoro różne wymiary i szczegóły budowy świątyni są w pozostałych miejscach opisane w prozaiczny i precyzyjny sposób. Jedyną realną możliwością jest to, że autor nie zna podstaw geometrii.

Odp.: Nie musimy nawet odwoływać się do przybliżeń, aby odpowiedzieć na to pytanie. Miska nie miała grubości znikomej, ale jej brzeg rozszerzał się na zewnątrz. (Nie mógłby się rozszerzać do wewnątrz, bo wtedy nie dałoby się wyjąć formy.) Gdyby zmierzyli średnicę od góry za pomocą liny lub kija, a obwód od spodu brzegu za pomocą liny, uzyskali by wartość mniejszą niż 3,14159. Jak szeroki musiałby więc być ten brzeg? Z każdej strony wynosiłby zaledwie 0,225 łokcia, zakładając, że miska była idealnie okrągła (a mogło tak nie być). Łokieć to mniej więcej odległość między łokciem a czubkiem środkowego palca. Zatem 0,225 łokcia to mniej więcej długość mojego palca.

Jest tu interesująca kwestia: nietrudno dostrzec odpowiedź, jeśli jest się otwartym na więcej niż jedną możliwość. Podejrzewam, że nie wynikało to z braku inteligencji ze strony pytającego, ale raczej z tego, że ludzie powinni być bardziej otwarci na analizę faktów.

Pytanie: Czy w 1 Krl 7:23 i 2 Krn 4:2-5 Biblia podaje, że wartość liczby pi wynosi 3?

Odp.: Nie. Sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 328) stwierdza: „Wyjaśnienie jest oczywiście takie, że autorzy biblijni nie byli matematykami ani nawet nie interesowali się matematyką i podawali jedynie przybliżone wartości”. Jednak dla tych, którzy mają obsesję na punkcie przekonania, że każde słowo w Biblii jest nieomylne (i którzy znają się choć trochę na matematyce), z pewnością szokujące będzie stwierdzenie, że Biblia podaje wartość liczby pi jako 3”.

Asimov miał doktorat z chemii, więc powinien był wiedzieć lepiej. Istnieją trzy różne możliwości.

Zaokrąglenie z uwzględnieniem cyfr znaczących: Załóżmy, że obwód wynosił dokładnie 30,0 łokci. Skoro podano wymiary wyłącznie w liczbach całkowitych, jaką liczbę Asimov kazałby im przyjąć? Idealnie okrągła misa bez krawędzi dałaby wartość 9,55, a ta jest bliższa 10 niż jakiejkolwiek innej liczbie.

Z obrzeżem: Załóżmy, że albo wewnętrzny obwód wynosił dokładnie 30,0 łokci, albo że grubość misy sprawiała, iż obwód wewnętrzny i zewnętrzny były niemal identyczne. Średnica uwzględniająca obrzeże o szerokości 4 cali (0,22535 łokcia) dałaby stosunek dokładnie 3 do 1.

Rozszerzenie: Nic nie wskazuje na to, że ścianki misy były idealnie pionowe. Gdyby misa miała bardzo niewielkie rozszerzenie wynoszące 0,75% u góry, wówczas obwód zewnętrzny w wąskiej części oraz średnica zewnętrzna lub wewnętrzna u góry dałyby stosunek dokładnie 3 do 1.

Pytanie: Czy w 1 Krl 7:26 Morze Brązowe miało pojemność 2 000 batów, czy też 3 000 batów, jak podaje 2 Krn 4:5?

Odp.: Nie mamy pewności, ponieważ najprawdopodobniej jest to błąd kopisty, jak podaje książka „Bible Difficulties & Seeming Contradictions” (Trudności biblijne i pozorne sprzeczności), str. 64. W Septuagincie nie ma tego zdania.

Pytanie: Co znajdowało się w Arce Przymierza, o której mowa w 1 Krl 8:9?

Odp.: Pierwotnie były tam trzy rzeczy: tablice Dziesięciu Przykazań, rozkwitająca laska Aarona oraz dzban z manną (List do Hebrajczyków 9:4). Jednak na przestrzeni wieków, kiedy arka znajdowała się w rękach Filistynów i lekceważących ją Izraelitów, najwyraźniej laska Aarona i manna już tam nie były.

P: Dlaczego w 1 Krl 8:12 Bóg mieszka w gęstej chmurze?

Odp.: Hebrajskie słowo użyte w tym miejscu (’araphel) oznacza gęstą, ciemną chmurę lub gęstą ciemność. Bóg przebywa w ciemności przynajmniej na dwa sposoby.

Ponieważ Bóg jest światłem, wszystko jest stosunkowo ciemne w porównaniu z Nim.

Ponadto nie widzimy Boga z powodu Jego świętości. W sensie metaforycznym ciemne, nieprzezroczyste chmury uniemożliwiają nam ujrzenie Boga. Jednak poza ciemnymi chmurami sam Bóg jest światłem i z natury jest niedostępny, jak mówi 1 List do Tymoteusza 6:16.

Chociaż coś bardzo jasnego mogłoby istnieć w ciemności, ponieważ jest zasłonięte, mogłoby być ciemne również w innym sensie. Niektóre owady, takie jak osy i pszczoły, widzą więcej światła ultrafioletowego niż my. To, co fizycznie mogłoby wydawać się ciemne dla naszych oczu, dla nich mogłoby być bardzo jasne. W sensie duchowym to, co mogłoby być „ciemne” w zakresie długości fal widzialnych dla grzesznego człowieka, mogłoby być „jasne” w krótszych długościach fal postrzeganych przez istoty duchowe.

P: Jak to się ma w 1 Krl 8:12, że pragnienie, byśmy zrobili pewne rzeczy, jest dobre, a jednak nie powinniśmy ich robić?

Odp.: Jednym z powodów jest to, że samo działanie byłoby dobre, ale moment nie był odpowiedni. Nie był to jednak główny powód w tym przypadku.

Świątynię musiała zbudować odpowiednia osoba, a Bóg szczerze powiedział Dawidowi, że nie jest on tą osobą. Dawid był bardzo wojowniczy – na przykład zabił dwie trzecie moabskich jeńców, choć Bóg nigdy mu tego nie nakazał. Bóg nadal kochał Dawida, ale nie chciał, aby człowiek krwawy (1 Kronik 22:8; 28:3) przeszedł do historii jako budowniczy Świątyni Bożej.

Dzisiaj czasami chrześcijanie popełniają grzechy w taki sposób, że dyskwalifikują się do pełnienia pewnych zaszczytnych stanowisk. Na przykład wiele kościołów stosuje zasadę, że jeśli pastor dopuści się cudzołóstwa, a następnie okaże skruchę, to mu wybaczą, będą go kochać i przyjmą jako członka zgromadzenia, ale nigdy nie będzie mógł ponownie pełnić funkcji pastora, starszego ani diakona.

Pytanie: Skoro w 1 Krl 8:17-19 Bóg obdarza nas dobrymi pragnieniami serca, dlaczego w 1 Krl 8:18-19 Bóg stwierdził, że pragnienie Dawida, by zbudować Świątynię, było dobre, ale nie powinien był tego robić?

O: Bóg, podobnie jak rodzic, ma prawo odmówić spełnienia prośby. Budowa świątyni była słusznym zamiarem, ale nie było dobrze, aby to właśnie Dawid ją zrealizował. Bóg nie chciał, aby człowiek splamiony krwią, który popełnił morderstwo i cudzołóstwo, budował Jego świątynię. Dzisiaj dane dzieło może być dobre, ale konkretny wierzący może nie być tym, który powinien je wykonać. Albo ten konkretny wierzący może nie być tym, który powinien wykonać je samodzielnie, i może musieć poczekać na Boży czas.

Pytanie: Czy w 1 Krl 8:23, skoro nie było innych bogów podobnych do Pana, oznacza to, że istnieją inni bogowie, którzy są inni?

Odp.: Jeśli „boga” definiuje się jako cokolwiek, co ludzie wybierają, by czcić, to oczywiście istnieje wielu bogów. Paweł również tak mówi w 1 Liście do Koryntian 8:5-6. Paweł stwierdza w 1 Liście do Koryntian 10:20, że ofiary pogan składane ich bogom były ofiarami dla demonów.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 8:32 Salomon modlił się, aby Bóg dał sprawiedliwym to, na co zasługują, skoro nikt z nas nie zasługuje na Bożą łaskę?

Odp.: Odpowiedź znajdziesz w omówieniu Psalmu 35:24.

P: Czy w 1 Krl 8:32-53 powinniśmy modlić się, aby Bóg wysłuchał modlitw ludzi w przyszłości?

Odp.: Wierzący modlą się zgodnie z tym, co wiedzą. Ponieważ mamy Nowy Testament, wiemy już, w jaki sposób Bóg wysłuchuje modlitw oraz na jakich warunkach, jak sam powiedział, decyduje się odmówić ich wysłuchania. Zamiast prosić jedynie, by Bóg wysłuchał naszej modlitwy, możemy dziękować Mu za to, że obiecuje wysłuchać modlitw swoich posłusznych dzieci.

P: Dlaczego w 1 Krl 8:40 Bóg chce, aby ludzie się Go bali?

Odp.: Strach, o którym tu mowa, nie jest ani fałszywym strachem przed kimś, kto blefuje, ani strachem przed kimś niesprawiedliwym lub podłym. Jest to raczej zdrowy, trzeźwy szacunek dla Tego, który osądza dusze wszystkich ludzi. Bojaźń Boża to nie tylko okazywanie Mu szacunku, ale także coś, co jest dla nas zdrowe, ponieważ powstrzymuje nas od grzechu.

P: Czym jest w 1 Krl 8:51 „piec do wytapiania żelaza”?

Odp.: Nie jest to piec wykonany z żelaza, ale najgorętsza rzecz stworzona przez człowieka w tamtych czasach. Był to piec służący do wytapiania żelaza.

P: Jak powinniśmy błogosławić innych ludzi, o czym mowa w 1 Krl 8:55?

Odp.: Przynajmniej na cztery sposoby.

1. Nasze życie powinno być błogosławieństwem dla innych.

2. Powinniśmy szanować innych, którzy osobiście zasługują na szacunek (List do Filipian 2:29), oraz tych, którzy – niezależnie od charakteru – zajmują zaszczytne stanowiska (List do Rzymian 13:7; 1 List Piotra 2:17).

3. Powinniśmy modlić się do Boga za innych, aby Bóg ich błogosławił i obdarzył swoją łaską oraz miłosierdziem (Dz 7,60; Flm 6; Flp 1,7.9-10; Ef 1,17-18; Kol 1,9-10; 1 Tes 1,2; 2 Tes 1,11).

4. Powinniśmy dawać, aby błogosławić innych ludzi, w tym nasze pieniądze (List Jakuba 2:14-17) oraz naszą ciężką pracę w Panu (1 List do Tesaloniczan 1:5-6; 2:2,6-8,11-12).

Pytanie: W 1 Krl 8:56 – kiedy i w jaki sposób powinniśmy błogosławić Boga?

Odp.: Nasze życie powinno być życiem pełnym uwielbienia dla Niego. Powinniśmy zwracać się do Boga, wielbiąc Go za Jego charakter i dzieła oraz dziękując Mu za Jego łaskę i miłosierdzie. Powinniśmy również opowiadać innym o Bożej wielkości, miłości i potężnych dziełach.

Pytanie: W 1 Krl 8:58,61, jaka jest różnica między przykazaniami Bożymi a ustawami Bożymi?

Odp.: Prawidła Boże były Bożymi prawami, których wszyscy ludzie mieli przestrzegać pod groźbą kary sądowej. Na przykład Dziesięć Przykazań stanowiło takie prawidła. Bóg miał dodatkowe przykazania dla różnych osób. Na przykład Dawidowi nakazano, by nie budował świątyni. Niezależnie od tego, jak nazwiemy przykazanie w odróżnieniu od prawidła, mamy być posłuszni wszystkim temu, co Bóg nam nakazał.

P: Jak w 1 Krl 9:4 Dawid postępował z sercem pełnym prawości?

Odp.: Dawid popełnił wielki grzech, ale w pełni okazał skruchę. Pocieszające jest to, że Bóg może uznać, iż postępujemy w uczciwości, nawet po popełnieniu grzechu, jeśli szczerze okazujemy skruchę.

P: Dlaczego w 1 Krl 9:11-13 Salomon sprzedał część ziemi Hiramowi, królowi Tyru, skoro Kpł 25:23 mówi, że ziemi nie wolno sprzedawać na zawsze?

Odp.: Salomon postąpił źle i nie powinien był sprzedawać ziemi, którą Bóg przeznaczył dla Izraela. Salomon prawdopodobnie uznał, że dobra materialne i pomoc od Hirama były warte więcej niż ten kawałek ziemi. Jednak Bóg dał tę ziemię Izraelitom, aby ją posiadali, a nie po to, by Salomon mógł z nią robić, co mu się podoba.

Ma to znaczenie również dla nas dzisiaj. Czasami, gdy idziemy na kompromis ze złem, możemy „wyprzedawać” błogosławieństwa i zaopatrzenie, które Bóg pierwotnie przeznaczył dla naszych dzieci i innych ludzi.

P: Czy w 1 Krl 9:11 fakt, że Salomon oddał Tyrowi 20 miast z pokolenia Naftalego, mógł być czynnikiem wpływającym na wrogość królestwa północnego wobec dynastii Salomona?

Odp.: Książka „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 326–327) porusza tę kwestię i Asimov może mieć tutaj rację. Nie znamy wszystkich powodów, dla których Izraelici z północy chcieli się odłączyć. Ciężkie opodatkowanie było z pewnością głównym powodem doczesnym. Ostatecznie jednak powodem było to, że Bóg chciał oddzielić królestwo północne od południowego z powodu nieposłuszeństwa, które zaczęło się za panowania Salomona.

P: Czy w 1 Krl 9:18 chodzi naprawdę o „Tadmor”, słynną oazę na pustyni syryjskiej, czy też o „Tamar” na pustyni judzkiej, o której mowa w 2 Krn 8:4?

Odp.: Jest to Tamar w Judzie, 16 mil (26 kilometrów) na południowy zachód od Morza Martwego, ponieważ jest tam napisane, że znajduje się w Judzie. Dla niektórych współczesnych ludzi poprawna pisownia jest ważniejsza niż dla ludzi w starożytności.

Pytanie: Czy w 1 Krl 9:22 Salomon nie wykorzystywał Izraelitów do przymusowej pracy, czy też powołał 30 000 Izraelitów z całego Izraela, jak podano w 1 Krl 5:13?

Odp.: W książce „When Critics Ask” (str. 182–183) napisano, że w tych dwóch wersetach użyto różnych hebrajskich słów. 1 Królów 5:13 (5:27 w hebrajskich Bibliach) zawiera słowo „mas” lub „hammas”, co oznacza poborowych. W 1 Królów 9:21 użyto słowa „mas-obed”, co oznacza przymusową pracę niewolniczą. W 1 Królów 9:22 jest napisane, że Salomon nie zatrudniał żadnych Izraelitów jako niewolników „abed”.

P: Czy w 1 Krl 9:23 było 550 dowódców, czy też 250, jak podaje 2 Krn 8:10?

Odp.: Możliwe są obie liczby, ponieważ najprawdopodobniej jest to błąd kopisty.

Pytanie: Skąd Salomon wziął całe to złoto, o którym mowa w 1 Krl 10:14 i 2 Krn 1:15-17?

Odp.: Sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 412, 417) stwierdza, że kronikarz opisuje bogactwo Salomona „w kategoriach niepohamowanej przesady”. Jednak Salomon naprawdę był aż tak bogaty.

Hiram z Tyru podarował Salomonowi 120 talentów złota w zamian za 20 miast w Galilei (1 Krl 9:14). Salomon i Hiram sprowadzili z Ofiru 420 talentów złota (1 Krl 9:28). Królowa Saby podarowała Salomonowi 120 talentów złota (1 Krl 10:10). Jedna talenta metalu to około 75 funtów, zgodnie z tłumaczeniem NET, str. 602.

Razem: W ciągu jednego roku Salomon otrzymał 666 talentów złota (1 Król. 10:14). Salomon wykorzystał to złoto do wykonania 200 dużych złotych tarcz, 300 innych tarcz oraz do pokrycia złotem swojego tronu i naczyń do picia (1 Król. 10:16-21).

Skąd w starożytności mogło pochodzić tak ogromne ilości złota? Było to ogromne bogactwo, ale inni królowie również je posiadali. Zgodnie z książką „735 Baffling Bible Questions Answered” (str. 120–121) Esarhaddon z Asyrii „pokrył ściany” świątyni Aszura „złotem, jakby to był tynk”. Jeden z egipskich faraonów pokrył złotem barkę o długości 200 stóp aż do linii wodnej. Po tym, jak faraon Sziszak najechał Judę, zabrał większość złota i zmarł rok później. Jego syn, Osorkon I, w 921 r. p.n.e. ofiarował 383 tony złota i srebra jako część daru dla bogów.

Pytanie: Czy w 1 Krl 10,22 Tarsisz to to samo miejsce co Ofir?

Odp.: Nie, nie jest. Ofir to prawdopodobnie współczesna Etiopia lub tereny na południe od niej. Tarsisz (we współczesnej Hiszpanii) był prawdopodobnie najbardziej na zachód wysuniętym cywilizowanym miastem. Również w „Przewodniku po Biblii” Asimova (str. 332) stwierdza się, że Ofir i Tarsisz to różne miejsca.

Istniały jeszcze dwa inne miasta o nazwie Tarszisz. Jedno znajdowało się na Sardynii, a drugie w Azji Mniejszej, jednak to w Hiszpanii jest tym słynnym, o którym tutaj mowa.

P: W 1 Krl 10:23 – w jaki sposób Salomon przewyższył wszystkich królów ziemi?

Odp.: Słowo „ziemia” może tu oznaczać zarówno „ziemię” w sensie ogólnym, jak i „kraj”, tj. kraj Bliskiego Wschodu. Salomon poświęcił świątynię w 960 r. p.n.e., a w tym czasie pozostałe królestwa Bliskiego Wschodu pogrążone były w chaosie. Salomon był nawet bogatszy niż Egipt. Libijczyk Shishaq/Shishak zdobył Egipt około 950/945 r. p.n.e. Tym samym Salomon był w tym czasie najzamożniejszym władcą na Bliskim Wschodzie – w świecie, jaki znali. Był też co najmniej jednym z najzamożniejszych władców na świecie.

W Grecji okres ten był częścią tak zwanego „ciemnego wieku” cywilizacji greckiej.

W Amerykach, poza Olmekami w Meksyku i nielicznymi Majami, cywilizacje amerykańskie były około 1000 r. p.n.e. bardzo prymitywne.

W Chinach był to czas panowania króla Khao (1052–1002 r. p.n.e.). Król Khao zginął w bitwie nad rzeką Han, a następnym królem został król Mu (976–922 r. p.n.e.) z dynastii Zhou.

W Indiach do około 900 r. p.n.e. Aryjczycy umacniali swoją władzę nad ludami drawidyjskimi. Aryjczycy nie stanowili jednak jednego królestwa, lecz grupę plemion. W rozdziale „TimeFrame 1500–600 p.n.e.” (str. 138) czytamy: „Późniejsza faza epoki wedyjskiej w Indiach, trwająca mniej więcej od 1000 do 600 r. p.n.e., była okresem ogromnych zmian i wstrząsów w niemal każdym aspekcie życia Aryjczyków”. Aryjczycy rozprzestrzeniali się na wschód i południe, aż do wielkiej doliny rzeki Ganges i dalej, wycinając lasy ogniem, gdy tylko było to konieczne, aby stworzyć miejsce dla swoich osad. Ich małe państwa, nieustannie toczące między sobą spory, przekształciły się w mniejszą liczbę większych królestw i republik z stałymi stolicami i rozbudowaną biurokracją”.

W ten sposób Chiny miały jedynego króla, który mógł rywalizować z Salomonem o miano najbogatszego władcy na świecie.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 10:26 król Salomon posiadał wiele rydwanów i koni, skoro w Pwt 17:16,17 jest napisane, że król nie powinien mnożyć koni?

Odp.: Salomon postąpił niewłaściwie w obu tych kwestiach. Należy wziąć pod uwagę dwie rzeczy.

1. Dla zwykłego króla naturalne było wzmacnianie swojej armii, aby zapewnić jak najlepszą ochronę.

Salomon nie był królem „naturalnego królestwa”, lecz ludu Bożego. Kiedy ufasz Bogu, czasami posłuszeństwo wobec Niego oznacza działanie w oparciu o Boga, a nie o własną siłę.

2. Rydwany są najbardziej skuteczne w wojnie ofensywnej, na otwartych równinach, a nie w obronie. Bóg nie był zainteresowany tym, by Izraelici podbijali lub osiedlali się poza Ziemią Obiecaną – w Syrii, Mezopotamii czy Egipcie.

Pytanie: Czy w 1 Krl 11:1-3 [a właściwie 1 Krl 1:1-3] absurdalne było to, że Dawid spał z młodą dziewicą, jak twierdzi muzułmanin Ahmad Deedat?

Odp.: W 1 Krl 11:1-3 nie ma nic takiego, ale Deedat prawdopodobnie miał na myśli Abiszag, pielęgniarkę Dawida, o której mowa w 1 Krl 1:1-3.

Dwa pytania do każdego, kto porusza tę kwestię.

1) Czy naprawdę twierdzisz, że stosunek seksualny starszego proroka z młodszą dziewczyną jest absurdalny?

2) Skoro Biblia wyraźnie stwierdza, że Dawid nie odbył z nią stosunku, to czy sugerujesz, że to prorok Dawid miał z nią stosunek, i na jakiej podstawie?

Dawid był stary i bliski śmierci, a 1 Królów 1:4 wyraźnie mówi, że Dawid nie utrzymywał z nią stosunków seksualnych, choć mówiono, że była piękna. Czasami bardzo starzy mężczyźni, którzy są bliscy śmierci, nie pragną lub nie są w stanie utrzymywać stosunków seksualnych.

Jednak udawanie, że Dawid był młodszy i że utrzymywał z nią stosunki seksualne, nie byłoby nawet w połowie tak absurdalne, jak rzekomy prorok uprawiający seks z 8- lub 9-letnią dziewczynką, prawda? Jest to dobrze udokumentowane we wczesnych, autorytatywnych źródłach muzułmańskich: Buchari, tom 5, księga 58, rozdział 43, nr 236, str. 153; Buchari, tom 5, księga 58, rozdział 43, nr 234, str. 152; Buchari, tom 7, księga 62, rozdział 60, nr 88, str. 65; Sahih Muslim, tom 2, księga 8, rozdział 548, nr 3309, 3310, 3311, str. 715–716; Sahih Muslim, tom 4, księga 29, rozdział 1005, nr 5981–5982, str. 1299; Sunan Abu Dawud, tom 2, księga 5, rozdział 700, nr 2116, str. 569; Sunan Abu Dawud, tom 3, księga 36, rozdział 1769, nr 4913, 4915, 4916, 4917, 4918, str. 1373–1374; Sunan Abu Dawud, tom 3, księga 36, rozdział 1770, nr 4915–4919, str. 1374. Tirmidhi, „Małżeństwo według Posłańca Allaha”, nr 1027; (Sunan Nas’ai, Księga małżeństwa, nr 3255, 3256, 3257, 3258; Ibn-i-Majah, tom 3, księga 9, rozdział 13, nr 1876, 1877, str. 133–134; (Guillaume, A., Życie Mahometa, tłumaczenie dzieła Ibn Ishaqa Sirat Rasul Allah, Oxford University Press, Karaczi, Pakistan, str. 682).

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 11:1-3 Salomon miał 700 żon i 300 konkubin, co było sprzeczne z Bożym przykazaniem z Pwt 17:17?

Odp.: Księga Powtórzonego Prawa 17:17 mówi, że król nie powinien mieć wielu żon, a Dawid i Salomon zgrzeszyli, postępując w ten sposób. Poślubianie żon było powszechnym sposobem umacniania sojuszy, ale nieposłuszeństwo wobec Boga było mimo to złem. 1 Królów 11:1-4 mówi, że Salomon zgrzeszył, poślubiając te obce żony, i odwrócił swoje serce od Boga.

W książce „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 229) znajduje się interesujące zastosowanie tego fragmentu. Chociaż Salomon powinien był wyznaczyć wyższy standard jako przykład, prawdopodobnie zaczął postrzegać siebie jako kogoś, kto nie podlega temu ograniczeniu od Boga. Kiedy dzisiejszy przywódca chrześcijański uważa się za kogoś, kto nie podlega ograniczeniom Bożym obowiązującym zwykłych chrześcijan, znajduje się on w bardzo poważnych duchowych kłopotach.

Pytanie: Czy w 1 Krl 11:11-13 chodziło o to, że Bóg nie miał nic przeciwko liczbie żon Salomona, a raczej przeciwko temu, że były one obcokrajowcami? (Tak twierdził pewien muzułmanin.)

Odp.: Nieprawdziwe jest twierdzenie, że Bóg nie miał nic przeciwko temu, że Salomon miał tak wiele żon. Bóg miał coś przeciwko temu, że Salomon poślubił niewierzące kobiety (1 Krl 11:2), ale w Księdze Powtórzonego Prawa 17:17 nakazał również królom, by nie brali wielu żon.

Pytanie: Czy fragment 1 Krl 11:1-3 popiera poligamię?

Odp.: Nie, ponieważ Salomon zgrzeszył, mając tak wiele żon. Ogólnie rzecz biorąc, Stary Testament zezwalał na poligamię, ale jej nie zachęcał, jak mówi Ewangelia Mateusza 19:5 (cytując Księgę Rodzaju 2:24): „dwoje”, a nie „wielu”, „stanie się jednym ciałem”. W Nowym Testamencie poligamia nie była zakazana, ale zgodnie z 1 Listem do Tymoteusza 3:2 żaden starszy ani przywódca kościelny (episcopos) nie mógł mieć więcej niż jednej żony.

Pytanie: Jak myślisz, jaką rolę ojca pełnił Salomon wobec Roboama w 1 Krl 11:1-13, ucząc go, jak być mądrym królem?

Odp.: Salomon był bardzo zajętym człowiekiem – nawiązywał sojusze handlowe, budował swój pałac, Świątynię Bożą, a także wszystkie te świątynie bożków oraz spędzał czas ze wszystkimi swoimi żonami. Nie wiemy, czy Salomon miał jeszcze czas, by właściwie wychować swoje liczne dzieci. Salomon bardzo troszczył się o „swoje” królestwo; nie wiemy, na ile troszczył się o królestwo Boże, zarówno teraz, jak i w przyszłości po nim.

Jednak mimo to Roboam coś wiedział o Bogu. On i przywódcy ukorzyli się przed Bogiem, jak opisano w 2 Kronikach 12:6-8. Jak myślisz, w jakim stopniu Roboam szanował wiarę Salomona w Boga? Po tym, jak Salomon zbudował wszystkie te świątynie bożków, prawdopodobnie niezbyt bardzo.

Rechabeam nauczył się jednak kilku rzeczy od swojego ojca. Według 2 Kronik 11:21 Rechabeam miał 18 żon i 60 konkubin. Na podstawie tej odpowiedzi można by podejrzewać, że nadrzędną troską Rechabeama nie było wyjście z cienia ojca, ale bycie uważanym za wielkiego, tak jak jego ojciec.

Pytanie: W 1 Krl 11:4,6 w jaki sposób Dawid był całym sercem oddany Bogu, podczas gdy Salomon nie był?

Odp.: Jest to dobry fragment, aby dostrzec, co Bóg rozumie pod pojęciem „oddania się z całego serca” (w Biblii Króla Jakuba użyto słowa „doskonały”). Ani Dawid, ani Salomon nie byli bezgrzeszni i „oddanie się z całego serca” nie oznacza tego. Serce oddane z całego serca oznacza raczej, że serce jest we właściwym miejscu.

Chociaż Dawid popełnił wielki grzech – cudzołóstwo, kłamstwo i morderstwo – okazał skruchę, a po niej z całego serca oddał się Bogu.

Z kolei Salomon zgrzeszył, poślubiając zbyt wiele kobiet – obcych, niewierzących żon – a nawet budując świątynie dla ich bożków. Salomon nigdy publicznie nie okazał skruchy z tego powodu.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 11:14-23,40 i 2 Krn 10:2 faraon pomógł wrogom Salomona?

Odp.: Być może nie był to ten sam faraon. Niezależnie od tego jednak, podobnie jak wielu ludzi, rząd egipski był oportunistyczny i potrafił zmieniać strony, jeśli leżało to w interesie Egiptu. Faraon udzielił schronienia Hadadowi, Edomitowi, wrogowi Salomona, o czym mowa w 1 Krl 11:14-23, choć niechętnie patrzył na jego powrót do Edomu. Faraon udzielił schronienia Jeroboamowi w 2 Krn 10:2. Jednak po śmierci Salomona, gdy Jeroboam rządził królestwem północnym, faraon najechał zarówno Judę, jak i Izrael.

Pytanie: W 1 Krl 11:15 w jaki sposób Joab dowodził tutaj armią, skoro Salomon kazał go zabić w 1 Krl 2:30-34?

Odp.: Kluczem do tego jest 1 Król. 11:15, gdzie jest mowa o retrospekcji do czasów, gdy królem był Dawid. W 1 Król. 2:30-34 Joab został zabity dopiero po śmierci Dawida. Autor zamieścił tę retrospekcję, aby przedstawić nam tło historyczne dotyczące Hadada z Edomu.

P: Jakie inne dowody na to, że Joab zabił wszystkich mężczyzn w Edomie, znajdujemy w 1 Krl 11:16?

Odp.: Nie mamy żadnych pozabiblijnych zapisów na ten temat i prawdopodobnie nie bez powodu. Pozostałoby niewielu Edomitów, którzy mogliby o tym opisać, dlatego też nie dysponujemy dziś oficjalną, udokumentowaną historią Edomitów.

Pytanie: Kiedy, zgodnie z 1 Krl 11:23, panowali królowie Syrii?

Odp.: Oto chronologia zaczerpnięta z „The Bible Knowledge Commentary: Old Testament” (str. 509) oraz „The New International Bible Commentary” (str. 394).

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 11:40 Sziszak udzielił schronienia buntownikowi Jeroboamowi przed Salomonem, skoro wcześniej faraon wydał swoją córkę za mąż za Salomona, jak opisano w 1 Krl 3:1?

Odp.: Byli to różni faraonowie. Teściem Salomona był albo Siamun, albo Psusennes II. Po śmierci tych faraonów Sziszak, Libijczyk pełniący funkcję generała w armii egipskiej, został faraonem około 945 r. p.n.e.

P: Dlaczego w 1 Krl 11:40 użyto słowa „król” zamiast „faraon”?

Odp.: Władcą północnego Egiptu był Sziszak, generał pochodzący z Libii. Chociaż on i jego potomkowie nazywani byli faraonami, nigdy nie rządzili całym Egiptem i być może autor Biblii chciał zaznaczyć, że Sziszak został władcą, ale nie pochodził z rodziny poprzedniego faraona.

P: Dlaczego w 1 Krl 12:1 i 2 Krn 10:1 Roboam udał się do Sichemu?

Odp.: Sichem, starożytne miejsce, w którym Bóg po raz pierwszy ukazał się Abrahamowi, leży w samym sercu terytorium północnego, choć znajdowało się zaledwie 30 mil na północ od Jerozolimy. Podobnie jak Dawid został koronowany na króla Judy i króla Izraela, tak i Roboam udał się na północ, aby osobno przyjąć również królestwo plemion północnych. Koronacja Roboama przez Izraelitów była przesądzona – a przynajmniej tak sądził Roboam.

Jeroboam uciekł do Egiptu po zbuntowaniu się przeciwko Salomonowi. Jeroboam powrócił z Egiptu właśnie dlatego, że poprosili go o to przywódcy plemion północnych. Jeśli więc Roboam nie zamierzał złagodzić ich obciążeń, byli już przygotowani na taką ewentualność.

Po tym, jak koronacja zakończyła się fiaskiem, Rechoboam nie chciał już więcej udawać się do Sichemu, ponieważ Jeroboam ufortyfikował to miasto (1 Krl 12,25).

Pytanie: Jakich informacji (jeśli w ogóle) brakowało Rehoboamowi w 1 Krl 12:6-11?

Odp.: Być może o tym, że Bóg obiecał Salomonowi, iż dojdzie do podziału. Prawdopodobnie nie wiedział też, że pewien prorok powiedział Jeroboamowi, iż powinien się zbuntować i że odniesie sukces.

Pytanie: Jeśli w 1 Krl 12:6-8 ktoś doradził: „Nie rób tego, bo królestwo się podzieli”, dlaczego Roboam miałby to odrzucić?

Odp.: Rechabeam mógł powiedzieć coś w rodzaju: „Mam wielu mądrych doradców, którzy twierdzą inaczej. Zgadzam się, że podział królestwa byłby czymś złym, ale szanse, że do tego dojdzie, są niemal zerowe, jak twierdzą moi zaufani doradcy. Korzyści płynące z projektów budowlanych i bogactwa przeważają nad znikomym ryzykiem”.

Rechabeam miał już starszych doradców, którzy udzielali mu dobrych rad. Jednak zamiast powiedzieć: „Odrzucam waszą radę, bo chcę robić to, co mi się podoba”, zabezpieczył się. Znalazł innych doradców, którzy mówili to, co chciał usłyszeć, dzięki czemu mógł twierdzić, że po prostu postępuje zgodnie z zaleceniami swoich doradców.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 12:6-11 i 2 Krn 10:1-15 Rechoboam postąpił tak nierozsądnie?

Odp.: Istnieją dwa możliwe, uzupełniające się powody.

Niektórzy ludzie nie szukają nowych pomysłów. Być może Roboam już podjął decyzję i tylko udawał, że zasięga opinii wszystkich stron.

Z drugiej strony, być może oceniał, która rada jest lepsza, wyłącznie na podstawie tego, jak blisko stał z osobami udzielającymi tej rady. Dzisiaj ludzie mogą popełniać ten sam błąd, wybierając między sprzecznymi poglądami wyłącznie na podstawie bliskości z doradcą. Oczywiście 1 Król. 12:15 podaje ostateczną przyczynę: Bóg chciał, aby królestwo zostało podzielone.

Pytanie: W 1 Krl 12,6-11 i 2 Krn 10,1-15 – w jaki sposób współcześni ludzie popełniają takie same błędy jak Rehoboam?

Odp.: Pycha poprzedza upadek, a często ludzie muszą mieć ogromną pewność siebie, zanim popełnią naprawdę głupie czyny. Gdyby nawet Rehoboamowi lub jego nierozsądnym doradcom przyszła do głowy myśl, że Izraelici mogliby się zbuntować, z pewnością Rehoboam nie traktowałby ich jako coś oczywistego.

W pracy, wśród współpracowników, w kościele i w rodzinie – jakie sprawy uważasz za na tyle pewne, że możesz je traktować jako coś oczywistego?

P: W 1 Krl 12:6-11 i 2 Krn 10:3-19, kiedy doradcy mówią sprzeczne rzeczy, jak rozróżnić, którzy z nich mają rację? – jak postąpił Roboam?

Odp.: Właściwym sposobem jest modlitwa, a następnie rozważenie zalet, wad i ryzyka związanego z każdą decyzją. Ale co, jeśli nie masz pewności (a tak często bywa)? Możesz rozważyć, na ile powinieneś ufać różnym doradcom.

Istnieje kilka błędnych sposobów i być może Rehoboam stosował je oba. Po pierwsze, Rehoboam dokonał wyboru na podstawie tego, co chciał usłyszeć. Gdyby sprawy potoczyły się źle, mógłby uzasadnić swoje działania tym, co powiedzieli zaufani doradcy.

Po drugie, być może Rehoboamowi nie zależało na tym zbytnio, ponieważ uważał, że tak czy inaczej wszystko się dobrze ułoży. Nie chodziło o to, kto miał rację – być może Rehoboam sądził, że oba rozwiązania się sprawdzą. Chodziło raczej o to, komu postanowił zaufać i za kim podążyć?

Trzecim błędnym sposobem podejmowania decyzji jest opieranie się wyłącznie na tym, co znane: jak robiliśmy to wcześniej i który sposób jest dla mnie wygodniejszy?

Pytanie: Jak w 1 Krl 12,10 niektórzy ludzie dzisiaj mówią: „mój mały palec jest grubszy niż talia mojego ojca”?

Odp.: Oto jeden z bardzo złych sposobów oceny ryzyka: wybierz to, co sprawia, że wyglądasz na twardszego. Ich pragnienie pokazania, jak bardzo są twardzi, silni lub potężni, jest większe niż chęć przyniesienia korzyści innym, a czasem nawet samym sobie.

P: Dlaczego w 1 Krl 12:18 Roboam wysłał Adorama/Hadorama, naczelnika skarbowego?

Odp.: Nie wiemy, dlaczego Rehoboam wysłał Adorama. W „Expositor’s Bible Commentary”, tom 4, str. 115, sugeruje się, że Rehoboam chciał sprawdzić ich stanowisko, wysyłając urzędnika w celu pobrania podatków. Jednak biorąc pod uwagę całe bogactwo Salomona, Rehoboam prawdopodobnie nie potrzebował dodatkowych dochodów z podatków. Być może chodziło o to, by Adoram obiecał im pieniądze w zamian za lojalność.

Z drugiej strony, być może Adoram był odpowiedzialny za roboty przymusowe, a ponieważ wcześniej słuchali oni tego najwyższego autorytetu, Roboam nierozsądnie sądził, że mogą go ponownie posłuchać.

W tym momencie jednak nie zależało im już ani na odrobinie dodatkowych pieniędzy, ani na Adoramie, ani na Roboamie, ani nawet na utrzymaniu zjednoczonego królestwa. Gdy tylko Roboam udzielił odpowiedzi, podjęli już ostateczną decyzję.

Pytanie: Jak w dzisiejszych czasach, w świetle 1 Krl 12:18, oceniasz powagę ryzyka?

Odp.: Należy ocenić dwie rzeczy: powagę i prawdopodobieństwo wystąpienia danego zdarzenia. Wyobraź sobie najgorszy scenariusz i oszacuj koszty w kategoriach pieniędzy, czasu, kariery, utraconych możliwości oraz przyszłych ograniczeń dotyczących twojego kierunku działania. Niektórzy tak robią, ale zapominają również ocenić powagę szkody lub utraty relacji, reputacji i dobrego imienia. Jeśli powaga jest wystarczająco niska, ludzie często po prostu to ignorują. Ale jeśli można to całkowicie wyeliminować, a nie wiąże się to z dużymi kosztami, to dlaczego nie? Jeśli konsekwencje ryzyka są poważne i nie można go wyeliminować, a jedynie złagodzić, i jeśli można zmniejszyć ryzyko, to dlaczego nie? Na przykład, jak bardzo ucierpię lub o ile mniej będę liczył się w oczach innych, jeśli przed rozpoczęciem jazdy zapię pas bezpieczeństwa, aby zapobiec poważnym obrażeniom? Jeśli nie wiąże się to z żadnymi kosztami, to dlaczego nie robić tego za każdym razem, nawet jeśli prawo tego nie wymaga?

Na przykład, jeśli jesteś osobą starszą, w którym momencie powaga i prawdopodobieństwo wypadku na nartach sprawiają, że ryzyko związane z jazdą na nartach nie jest tego warte? Może to zależeć od tego, jak dobrym jesteś narciarzem i na jakich trasach (zielonych, niebieskich, czarnych, podwójnie czarnych) próbujesz jeździć.

Ludzie mogą błędnie oceniać powagę ryzyka, ale częściej mylą się co do częstotliwości jego występowania.

Pytanie: Czy w 1 Krl 12:20 tylko Juda podążyła za domem Dawida, czy też Benjamin również podążył za nim, jak podano w 1 Krl 12:21-23 i 2 Krn 11:12?

Odp.: Słowo „Juda” oznacza tutaj ziemię królestwa Judy. Oczywiście chodziło również o pokolenie Beniamina, ponieważ w następnym wersecie jest napisane, że Beniamin był wraz z Judą. Ponadto plemię Symeona było rozproszone po całej Judzie, a wielu Lewitów mieszkało na ziemi Judy.

Pytanie: Skoro w 1 Krl 12:21-24 i 2 Krn 11:2-4 Bóg zaplanował ten podział, czy Rechoboam był bezsilny (a zatem niewinny) w tym, co uczynił?

Odp.: Oczywiście, że nie. Roboam chętnie podążał tą lekkomyślną drogą. Jednak Bóg nie tylko o tym wiedział i na to pozwolił, ale także postanowił, że Roboam będzie mógł zrobić to, co chciał.

Pytanie: Kto dokładnie spowodował ten podział, o którym mowa w 1 Krl 12:22-24 oraz 2 Krn 10:1-19; 11:1-4: Bóg, Salomon, Roboam czy Jeroboam?

Odp.: Zadajmy najpierw prostsze pytanie. Załóżmy, że ktoś stoi przed sądem za wywołanie pożaru lasu. Tak, przyznaje, że nieostrożnie upuścił zapaloną zapałkę, ale gdyby to była pustynia zamiast lasu, nie wyrządziłoby to żadnej szkody. Albo gdyby Bóg nie stworzył atmosfery ziemskiej wypełnionej tlenem, nie byłoby życia zwierzęcego na ziemi, a pożar lasu nie miałby miejsca. Tak więc to nie on tak naprawdę spowodował ten pożar – było to działanie Boga. Jak myślisz, jak daleko zaszedłby z taką linią obrony?

Wiele zjawisk ma więcej niż jedną przyczynę, na przykład powietrze, paliwo i iskra w przypadku pożaru. Powietrze i paliwo były przyczynami wstępnymi, ale zapałka była bezpośrednią „iskrą”, czyli przyczyną sprawczą, która wywołała pożar w istniejących wcześniej, normalnych warunkach. Wiele zjawisk nie ma jednej przyczyny; mają one drzewo przyczynowości. Na przykład, aby nastąpiło D, najpierw musi nastąpić A, potem B, następnie albo C1, albo C2, a dopiero potem nastąpi D.

Jeroboam był ostatnim ogniwem w drzewie przyczynowości, bezpośrednio po głupiej odpowiedzi Roboama. Jednak to Bóg nakazał Jeroboamowi zbuntować się, a Salomonowi Bóg przepowiedział, że jego syn straci dziesięć plemion z powodu nieposłuszeństwa Salomona, który oddawał cześć innym bogom i budował świątynie bożków. Salomon był tak mądry i tak wielki, że uznał, iż nie musi już przestrzegać Bożego przykazania dotyczącego nieoddawania czci innym bogom, o czym mowa w 1 Król. 11:7-13. To właśnie Salomon jako pierwszy nakazał budowę świątyń bożków, a konsekwencje jego złego przywództwa miały prześladować Izraelitów aż do wygnania. Salomon prawdopodobnie nie miał pojęcia, jak poważne i długotrwałe będą konsekwencje jego grzechu.

Pytanie: Kto w 1 Krl 12:22-24 spowodował, że podział trwał nadal?

Odp.: Bóg nie powiedział Salomonowi, Roboamowi, Jeroboamowi ani nikomu innemu, kiedy nastąpi podział; proroctwo mogło się wypełnić pod koniec panowania Roboama. Bóg nie powiedział żadnemu prorokowi, że podział musi trwać; to Jeroboam starannie zaplanował, by uczynił go trwałym. Oczywiście Bóg o tym wiedział i pozwolił, by tak się stało.

P: W 1 Krl 12:25-33, kto spowodował późniejsze bałwochwalstwo wynikające z podziału?

Odp.: Jest to kolejny skutek w łańcuchu przyczynowo-skutkowym. Gdy Jeroboam zbuntował się, mógł powiedzieć: „Bóg kazał mi się zbuntować, a ja to uczyniłem, i mogę polegać na Bogu, że utrzyma moje królestwo w oddzieleniu tak długo, jak tylko zechce”. Jednak nie, Jeroboam uznał, że musi wziąć sprawy w swoje ręce, a jego odrębne królestwo nie przetrwa, jeśli nie zmusi ludu do zmiany religii i pogrążenia się w bałwochwalstwie. Jeroboam prawdopodobnie nie był oddany bałwochwalstwu złotych cielców. Raczej wykorzystywał bałwochwalstwo po prostu jako środek do celu, narzędzie pomagające utrzymać podział. Smutne jest to, że większość ludu z plemion północnych zgodziła się na właśnie to.

Pytanie: Czy w 1 Krl 12:25 Jeroboam mieszkał w Sichem, czy też w Tirza, jak podaje 1 Krl 14:12-17?

Odp.: Albo Jeroboam mógł się przeprowadzić, albo – co jest bardziej powszechne – królowie i książęta mieli więcej niż jedną rezydencję. Sichem było miastem warownym. W 1 Krl 14:12-17 Jeroboam wraz z żoną przenieśli się do Tirzy, gdy ich syn zachorował. Być może uznali, że klimat w Tirzy jest lepszy dla ich umierającego syna.

P: Dlaczego, jak podano w 1 Krl 12:28-29, Jeroboam miał dwa złote cielęta?

Odp.: Jeroboam wierzył, że jeśli Izraelici z północy będą co roku oddawać cześć Bogu w Jerozolimie, ich lojalność wobec niego zawsze będzie budzić podejrzenia, jak pokazuje 1 Królów 12:27.

W dzisiejszym „Podręczniku rozwiązywania trudności biblijnych” (str. 271–272) znajduje się interesująca teoria, że cielęta te stanowiły fałszywe oddawanie czci prawdziwemu Bogu. Ponieważ Baal był często przedstawiany jako jadący na dwóch cielętach, a Arka Przymierza miała dwa cherubiny, które mogły przypominać cielęta, te dwa cielęta były jakby nośnikiem, na którym jechał Bóg, z tą różnicą, że samego Boga nie pokazano.

Pogląd ten nie może jednak być słuszny, ponieważ w 1 Królów 12:28 Jeroboam powiedział: „Oto, Izraelu, są twoi bogowie, którzy wyprowadzili cię z ziemi egipskiej”; zatem same te cielęta były czczone jako bogowie, być może podobnie jak złote cielę Aarona. Cielęta i byki były powszechnie czczone od Azji Mniejszej po Egipt.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 12:29 Jeroboam wybrał Betel i Dan na miejsca ustawienia złotych cielców?

Odp.: Były prawdopodobnie dwa powody.

Geograficzny: Betel znajdował się w południowej części królestwa północnego. Dan leżał na dalekiej północy. Byłoby to wygodniejsze dla ludu, a Jeroboam prawdopodobnie uznał, że pomoże to utrzymać jedność narodu.

Tradycyjny: Dzisiejszy „Podręcznik rozwiązywania trudności biblijnych” (str. 270–271) wskazuje, że w Dan od 300 lat istniała świątynia, czyli dłużej niż Izraelici przebywali w Jerozolimie. Sam Abraham zbudował ołtarz w Betel. W ten sposób Jeroboam wybrał dwa miejsca, które miały dłuższą tradycję kultu religijnego Izraelitów niż Jerozolima. Dla wielu tradycja jest ważniejsza niż posłuszeństwo prawdziwemu Bogu.

Pytanie: W 1 Krl 12:32, jaki dzień przypada na piętnasty dzień ósmego miesiąca?

Odp.: Byłaby to połowa października–listopada. Święto Namiotów (Księga Kapłańska 23:33-36) przypadało piętnastego dnia siódmego miesiąca.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 12:33–13:7,33, nawet po tym cudzie, Jeroboam nie okazał skruchy?

Odp.: Jeroboam już wcześniej publicznie odrzucił kult Boga, więc jego królestwo nie miało żadnej władzy poza kultem bałwochwalczym. Kiedy wkroczyło się na niegodziwą ścieżkę, pokuta oznacza powrót z tej ścieżki. Ludzie mogą być szczególnie niechętni do tego, gdy przyznanie się do błędu grozi utratą władzy, wpływów, a być może nawet życia. Zawsze bądź gotów przyznać się do błędu, gdy się mylisz.

P: Dlaczego w 1 Krl 13:1-24 Bóg nie tylko pozwolił, by to się stało, ale celowo posłał lwa, by zabił młodego proroka, który był posłuszny, z wyjątkiem jednej rzeczy, kiedy dał się zwieść?

Odp.: Wydaje się to niesprawiedliwe wobec proroka, który podążał za Bogiem, podczas gdy inni, którzy nie przekazywali odważnie Bożych przesłań, nie zostali zabici przez lwy. To rzeczywiście niesprawiedliwe. Najwyraźniej Bóg nie dba o to, by wszystko w tym życiu było natychmiast sprawiedliwe. W Dniu Sądu Ostatecznego Bóg wszystko naprawi.

Bóg mógł nie dopuścić do pojawienia się lwa, ale miał do przekazania ważniejsze przesłanie, które przekazał poprzez śmierć proroka. Bóg podkreślił, że Jego proroctwo z pewnością się spełni i że to przesłanie pochodzi od Niego.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 13:18 ten stary prorok okłamał młodego proroka?

Odp.: Stary prorok tragicznie wprowadził w błąd młodego proroka, ponieważ bardziej ufał własnemu, naturalnemu wyczuciu tego, co jest w porządku, niż słowom młodego proroka. Był to jeden grzech.

Poważniejszym grzechem jest to, że stary prorok przedstawił swoje własne, naturalne poglądy jako słowo Boże. Jest to potępione w Księdze Przysłów 30:5-6 oraz w 1 Liście do Koryntian 4:6.

Pytanie: W 1 Krl 13:18 – w jakich okolicznościach nie powinniśmy podążać za prawdziwym prorokiem Bożym?

Odp.: Balaam był prawdziwym prorokiem Bożym, który w Księdze Liczb 22–24 sprzedał się za pieniądze. Podobnie, nawet jeśli ktoś jest wierzącym, a nawet prawdziwym prorokiem, nie powinniśmy za nim podążać, jeśli jest nieposłuszny Bogu lub naucza wbrew temu, co Bóg jasno objawił w swoim Słowie.

Pytanie: Czy w 1 Krl 14:1, 12–13, 17 Abiasz zginął za grzechy swojego ojca, skoro w Ezechiela 18:14–20 jest napisane, że synowie nie powinni ponosić śmierci za grzechy swoich ojców?

Odp.: Nie. Abija był niewinny grzechów swojego ojca, a Bóg nie odebrał mu życia za grzechy ojca. Abija zginął raczej dlatego, że był sprawiedliwy, zanim uległ zbyt wielu zgubnym wpływom, i dzięki temu Abija miał otrzymać życie wieczne z Bogiem w niebie.

P: Dlaczego w 1 Krl 14:1, 12-13, 17 Bóg obiecał, że wszyscy pozostali synowie Jeroboama umrą za grzech Jeroboama, skoro w Ezechiela 18:14-20 jest napisane, że synowie nie powinni być skazywani na śmierć za grzechy swoich ojców?

Odp.: Nie zginęli oni bezpośrednio z powodu winy za grzechy ojca, choć pośrednio zginęli z powodu konsekwencji grzechu ojca. Nie byli to ludzie niewinni, uznani przez Boga za winnych za coś, czego nie zrobili. Raczej 1 Król. 14:13 mówi, że tylko Abiasz miał w sobie coś dobrego. Synowie Jeroboama zginęli, ponieważ zdecydowali się uczestniczyć w grzechach Jeroboama. Pod wpływem nauk i przykładu Jeroboama postanowili uczynić grzechy Jeroboama swoimi własnymi.

To daje do myślenia, jak wolna wola jednej osoby, poprzez perswazję i nauczanie, wpływa na wolną wolę innej osoby. Z negatywnej strony smutne jest obserwowanie wpływu, jaki bezbożny rodzic lub wzór do naśladowania wywiera na innych. Z drugiej strony dobrze jest, że pobożny rodzic lub wzór do naśladowania może wywierać ogromny wpływ na innych, przybliżając ich do Boga.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 14:1, 12–13, 17 Bóg pozwolił umrzeć Abijowi, pobożnemu synowi Jeroboama?

Odp.: Wydaje się, że Bóg nie czuje się zobowiązany, by zawsze od razu wyjaśniać nam, dlaczego czyni to, co czyni. Możemy jednak dostrzec tutaj kilka rzeczy.

a) Cała rodzina Jeroboama miała zostać brutalnie zabita, a Abijasz został tego oszczędzony.

b) Abija był jeszcze chłopcem i gdyby przeżył, jego rodzice, pogańscy kapłani i inni mieliby mnóstwo okazji, by go zepsuć, ucząc go „religijności” w niemoralnej religii Baala, polegającej na składaniu ofiar z dzieci.

Pytanie: Czym dokładnie były „wysokie miejsca” z 1 Krl 14:23?

Odp.: Nie były to miejsca na szczytach gór. Były to raczej niewielkie podesty z kamieni i ziemi, wykorzystywane w kulcie Baala, zgodnie z książką „Today’s Handbook for Solving Bible Difficulties”, str. 272–273.

P: Czym były aszery, o których mowa w 1 Krl 14:23?

Odp.: Pierwotnie były to przedmioty, prawdopodobnie drewniane słupy, przeznaczone do oddawania czci Aszerze. Jednakże służyły one również do oddawania czci innym bogom i boginiom. „Dzisiejszy podręcznik rozwiązywania trudności biblijnych” ostrzega nas, że poza tym, iż można je było spalić (Księga Powtórzonego Prawa 12:3) i ściąć (Księga Wyjścia 34:13), tak naprawdę nie wiemy, czy były to słupy.

P: Co stało się z Bet-Szemeszem, o czym mowa w 1 Krl 14:25-28?

Odp.: Dowody archeologiczne wskazują, że Bet-Szemesz zostało zniszczone mniej więcej za czasów Roboama. Było to prawdopodobnie spowodowane inwazją faraona Sziszaka na Judę w piątym roku panowania Roboama.

Pytanie: Czy w 1 Krl 14:31 ojcem Abijasza był Roboam, czy też Dawid, jak podaje 1 Krl 15:3?

Odp.: Bezpośrednim ojcem Abijasza był Roboam. W języku hebrajskim słowo „ojciec” jest również używane w znaczeniu „przodek”, a Dawid był pradziadkiem Abijasza.

Pytanie: Jak w 1 Krl 15:5 Dawid postępował właściwie we wszystkim, z wyjątkiem sprawy Uriasza?

Odp.: Nie oznacza to, że Dawid był bezgrzeszny i doskonały, z wyjątkiem jednego grzechu. Dawid zgrzeszył również w następujących przypadkach:

a) bierność Dawida w sprawie Uzy i Arki Przymierza (2 Samuela 6:3-10)

b) Zbyt pobłażliwe rodzicielstwo (2 Samuela 13:21)

c) Nabal (1 Samuela 25:21-22, 33-34)

d) Spis ludności (2 Samuela 24:2-4; 1 Kronik 21:2-4)

e) Niewymienione grzechy z młodości (Psalm 25:7)

W rzeczywistości Dawid od młodości ufał Bogu i był sprawiedliwy w oczach Boga, ale sprawiedliwość ta oznaczała, że ufał Bożemu miłosierdziu, a nie to, że był bezgrzeszny i doskonały. Więcej informacji znajdziesz w omówieniu 1 Królów 11:4,6.

Pytanie: Czym są „Kroniki królów Judy” wspomniane w 1 Krl 15:7?

Odp.: Nie były to księgi 1 i 2 Królów, lecz świeckie zapisy historyczne.

Pytanie: W 1 Krl 15:14, w jaki sposób serce Asy było w pełni oddane Panu, skoro nie usunięto wszystkich wyżyn?

Odp.: Asa starał się podążać za Bogiem i próbował usunąć wszystkie wyżyny. Nie udało mu się jednak usunąć ich wszystkich. Więcej informacji znajdziesz w omówieniu 2 Kronik 14:3-4 i 15:17.

P: Czy w 1 Krl 15:29 Baasa postąpił słusznie, zabijając cały ród Jeroboama?

Odp.: Nic nie wskazuje na to, że Baasa postąpił słusznie. Przepowiedziano raczej, że tak postąpi. Baasa był bezbożnym królem, któremu nie zależało na tym, czy jego działania podobają się Bogu, czy nie.

P: Czym są „Kroniki królów Izraela”, o których mowa w 1 Krl 16:5, 20, 27?

Odp.: 1 Księga Królewska wspomina, że pojawia się w nich Omri, a Omri nie jest wymieniony w 1 i 2 Księdze Kronik. Kroniki królów Izraela nie są częścią Biblii, lecz świeckimi zapisami historycznymi, które nie zachowały się do naszych czasów.

P: Skoro w 1 Krl 16:5, 20, 27 Kroniki królów Izraela i Judy nie były Słowem Bożym, a przy pisaniu Biblii wykorzystano materiały ze źródeł świeckich, takich jak te, to w którym momencie treść ta stała się nieomylnym Słowem Bożym?

Odp.: Istnieje wiele miejsc, w których w Słowie Bożym cytowano lub wykorzystywano źródła pozabiblijne. Znaczenie stało się Słowem Bożym, gdy zostało zapisane w Słowie Bożym. Same słowa nie są „magiczne”. Ważne jest to, że to Bóg przekazuje znaczenie. Jeśli zapis historyczny jest poprawny, Bóg może nakłonić autora biblijnego do wykorzystania tej informacji.

P: Co oznacza fragment z 1 Krl 16:11?

Odp.: Gdy tylko Zimri objął tron, zabił wszystkich mężczyzn z rodziny Baasy, aby nikt z poprzedniej dynastii nie podważył jego królestwa ani nie wzniecił buntu. Biblia nie pochwala tego czynu, ale szczerze pokazuje, jak okrutni potrafią być niektórzy ludzie.

P: Co jeszcze wiemy o Omrim, królu Izraela, na podstawie 1 Krl 16:31?

Odp.: Biblia studyjna NIV, str. 508, podaje, że niewiele wiemy o Omrim, poza tym, że założył dynastię trwającą ponad 40 lat, uczynił Samarię stolicą oraz poprzez swoje małżeństwo sprowadził powszechny kult Baala. Kroniki Tiglat-Pilesera III nazywają Izrael „krainą Omriego” 150 lat później (732 r. p.n.e.). Podobną informację zawiera „Przewodnik po Biblii” Asimova, str. 343.

Pytanie: Czy w 1 Krl 16:34 Hiel złożył w ofierze swoje własne dzieci?

Odp.: Nie. Ten werset w rzeczywistości wskazuje, że chłopcy po prostu zginęli, a nie że zostali złożeni w ofierze. Spełniła się przepowiednia Jozuego z Księgi Jozuego 6:26. Może się wydawać surowe, że Bóg dotrzymał tutaj swojego słowa, ale Bóg zawsze dotrzymuje słowa, a Hiel postąpił lekkomyślnie, ignorując je.

Pytanie: Dlaczego, jak czytamy w 1 Krl 16:34, niektórzy ludzie narażają się na sytuacje, na które spadł przekleństwo Boże?

Odp.: Istnieją co najmniej dwa powody: niewiedza i brak bojaźni Bożej.

Niewiedza może być niewinna, ale nie zawsze tak jest, jeśli dana osoba celowo postanowiła nie skorzystać z okazji, by dowiedzieć się, co Bóg powiedział. Jednak jakakolwiek niewiedza dotycząca drogi prawdy jest lepsza niż znajomość tej drogi i odwrócenie się od niej, jak mówi 2 List Piotra 2:21-22.

Brak bojaźni Bożej polega na tym, że ktoś wie, co Bóg powiedział, ale to ignoruje. Albo nie wierzy, że Bóg istnieje, albo wierzy, że Bóg go nie powstrzyma. W rzeczywistości Bóg może cię nie powstrzymać, ale zawsze sprowadzi konsekwencje – w dniu sądu ostatecznego, a także w tym życiu.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 17:3-24 Bóg dokonał tych cudów za pośrednictwem Eliasza?

O: Chociaż Pismo Święte tego nie wspomina, możemy dostrzec kilka rzeczy. Był to bardzo mroczny okres pod względem duchowym w życiu Judy i Izraela. Widzimy, jakie świadectwo i otuchę dałyby ludziom cuda Eliasza, z tym że niektóre z nich miały miejsce raczej w tajemnicy.

Nie zapominajmy jednak o innym powodzie cudów Eliasza. Te coraz większe próby wiary przygotowywały Eliasza do ostatecznej rozgrywki z prorokami Baala. Zauważmy również, że w przypadku Eliasza Bóg nie odpowiadał na każdą modlitwę słowem „tak”. Eliasz, który modlił się o natychmiastową śmierć, ostatecznie nigdy nie umarł (2 Krl 2,11).

Pytanie: Czy w 1 Król. 18 grupa „prorocka/jahwistyczna” Eliasza stawała się coraz mniej tolerancyjna wobec innych form kultu, jak twierdzi sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 344)?

Odp.: To, co Asimov nazywa „grupą”, to byli wyznawcy prawdziwego Boga. Asimov nie przedstawił tutaj przekonujących argumentów, ponieważ nie ma dowodów na to, że stali się mniej tolerancyjni.

Pytanie: Czy w 1 Krl 18:3-5,7 mowa jest o tym samym Obadiaszu, który napisał biblijną Księgę Obadiasza?

Odp.: Nie, to nie jest ten sam Obadiasz. Tak samo stwierdzają „Komentarz biblijny dla wierzących” (str. 379) oraz „Komentarz do wiedzy biblijnej: Stary Testament” (str. 525). Również „Komentarz biblijny Expositor’s” (tom 7, str. 142) wskazuje, że jest mało prawdopodobne, by byli to ci sami ludzie.

P: Dlaczego w 1 Krl 18:3-16 chrześcijanie, bez rzeczywistego powodu, czasami obawiają się posłusznych sług Bożych, tak jak Obadiasz obawiał się Eliasza?

Odp.: Obadiasz obawiał się, że Eliasz zniknie i pozostawi go „na lodzie”, narażając go na poważne kłopoty. Współcześni chrześcijanie mogą obawiać się polegania na innych z dwóch powodów.

1. Mogą mieć brak wiary w Boga, obawiając się, że Bóg nie będzie nad nimi czuwał i pozwoli, by inny chrześcijanin pozostawił ich na lodzie.

2. Mogą nie ufać innemu chrześcijaninowi, sądząc, że ten ich zawiedzie. Czasami zdarza się to w przypadku niedojrzałych i nieposłusznych chrześcijan. Przychodzi jednak moment, w którym trzeba zaufać dojrzałym chrześcijanom w niektórych sprawach i pozostawić wyniki w rękach Boga.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 18:19-20 zły król Achab, który próbował schwytać Eliasza, zgodził się zwołać zgromadzenie, o które prosił Eliasz?

Odp.: Chociaż Achab mógł to zrobić, ponieważ był gotów zrobić wszystko, co mogłoby sprowadzić deszcz na ziemię, bardziej prawdopodobnym motywem był jego własny interes. Achab dostrzegł, że zagrożone jest jego królestwo. Gdyby po prostu zabił Eliasza, a deszcz by nie spadł, wszyscy mogliby za to winić Achaba. Jeśli jednak Achab najpierw dałby Eliaszowi szansę, a nic by się nie wydarzyło, wówczas Achab miałby dobry powód, by stracić Eliasza i pozbyć się go z drogi, a co ważniejsze, Eliasz zostałby oczerniony i stałby się wygodnym kozłem ofiarnym.

Pytanie: Czy w 1 Krl 18:21 powinniśmy kiedykolwiek mówić coś w stylu: „Jeśli Pan jest Bogiem, idźcie za Nim; ale jeśli inny jest Bogiem, idźcie za nim”?

Odp.: Można tak powiedzieć. Pewnego razu zapytałem przywódcę Kościoła Zjednoczenia (Moonies), co by zrobił, gdyby – hipotetycznie rzecz biorąc – dowiedział się, że wielebny Moon wcale nie pochodzi od Boga. Odwrócił się do mnie i zapytał, co ja bym zrobił, gdybym dowiedział się, że Chrystus tak naprawdę nie pochodzi od Boga. Odpowiedziałem, że wiem, iż Chrystus pochodzi od Boga, ale gdyby tak nie było, podążałbym za prawdą, cokolwiek by ona nie oznaczała. Po tym, jak mówił jeszcze przez chwilę, przypomniałem mu o pierwotnym pytaniu, a on w końcu odpowiedział: „Nawet kwestionowanie wielebnego Moona jest niegodne i lekceważące”.

Trudno jest prowadzić dialog z ludźmi, którzy nie chcą poznać prawdy. Następnie zapytałem go, czym więc jego grupa różni się od grupy Jima Jonesa. Nie jestem pewien, czy powiedziałem to, co trzeba, czy nie. W każdym razie powiedziano mi, że nie jestem już tam mile widziany.

Pytanie: Jak to się stało, że w 1 Krl 18:22 Eliasz był jedynym żyjącym prorokiem, skoro Obadiasz ukrył 100 proroków, o czym mowa w 1 Krl 18:13?

Odp.: W rzeczywistości w Izraelu było 7 000 osób, które nie zgięły kolan przed Baalem, ale Eliasz jeszcze o tym nie wiedział. Chociaż Eliasz popełnił błąd w tym, co powiedział, Biblia dokładnie odnotowuje jego słowa.

P: Czy w 1 Krl 18:27 Eliasz postąpił słusznie, uciekając się do kpiny?

Odp.: Oczywiście. Nic w Biblii nie mówi, że wierzący nie powinni nigdy uciekać się do kpiny, a Paweł i Jezus stosowali zarówno kpinę, jak i surowe upomnienia. Nasza współczesna zachodnia kultura zaczyna wierzyć, że negatywna krytyka, zwłaszcza dotycząca religii, jest zawsze zła, ale to tylko współczesny, subiektywny pogląd. 1 List Piotra 3:15-16 mówi, że powinniśmy zawsze być gotowi do udzielenia odpowiedzi na temat naszej wiary, ale z łagodnością i szacunkiem. Jednak udzielanie odpowiedzi na temat naszej wiary różni się od upomnienia, ponieważ autor tych słów, Piotr, to ten sam człowiek, który powiedział Szymonowi Magowi: „Niech twoje srebro zginie wraz z tobą” (Dz 8,20). Równowaga wygląda następująco: z jednej strony Piotr bardzo stanowczo wystąpił przeciwko Szymonowi, a jednak szczerze troszczył się o niego.

Pytanie: Gdzie w 1 Krl 18:33-35 Eliasz zdobył 12 beczek wody podczas suszy?

Odp.: Na górze Karmel znajdują się źródła, z których woda płynie przez cały rok. Jednak podczas suszy źródła te mogły wyschnąć. Morze Śródziemne znajdowało się jednak w odległości 15 mil, a jego woda nadawałaby się do ugaszenia zwykłego ognia. Niezależnie od tego, skąd Izraelici zdobyli wodę, już wcześniej przetransportowali ją na miejsce ofiar. Ponieważ rów był wystarczająco duży, by pomieścić dwa „seah” ziarna, ilość wody wynosiła prawdopodobnie około 13 kwart.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 18:40 Eliasz dopuścił się morderstwa? (Zadał to pytanie ateista.)

Odp.: Po co zadawać pytanie, które już z góry zakłada odpowiedź? Eliasz i Izraelici nie zamordowali nikogo. Wykonali wyrok śmierci na osobach uznanych za winne przestępstw zagrożonych karą śmierci zgodnie z prawem Starego Testamentu.

Zgodnie z prawem Starego Testamentu zawartym w Księdze Powtórzonego Prawa 13:13-15; 17:2-5 bałwochwalcy mieli być skazani na śmierć, a Eliasz nadzorował właśnie to. Dla Izraelitów podlegających prawu Starego Testamentu bałwochwalstwo było przestępstwem równie poważnym jak morderstwo.

Jeśli nie podoba ci się fakt, że Stary Testament nakazywał egzekucję dla bałwochwalców, nie obwiniaj Eliasza i Izraelitów za wykonywanie poleceń Pana. Twoja trudność polega raczej na tym, że nie akceptujesz faktu, iż Bóg ma prawo ustanawiać dowolne prawa przeciwko bałwochwalstwu, jakie tylko zechce.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 18:46 Eliasz przebiegł tak daleko i tak szybko?

Odp.: Odległość ta wynosiła od 20 do 25 mil, co odpowiadało mniej więcej dystansowi maratonu. Eliasz był prawdopodobnie w dobrej kondycji fizycznej, ale „The Bible Knowledge Commentary: Old Testament” (str. 527) wskazuje, że musiało to być możliwe dzięki energii udzielonej przez Boga. Pamiętajmy, że grecki żołnierz, który przebiegł dystans maratonu, aby ogłosić Ateńczykom klęskę Persów, zmarł z wyczerpania wkrótce po przekazaniu wiadomości.

P: Dlaczego w 1 Krl 19:2 Izebel wysłała do Eliasza posłańca z wiadomością, że zostanie zabity, zamiast po prostu wysłać żołnierzy, by go zabili?

Odp.: Mogły być dwa powody.

1. Eliasz stał się bohaterem, ponieważ sprowadził deszcz. Zabicie Eliasza, gdy cieszył się tak wielką popularnością wśród ludu, nie wyglądałoby dobrze z punktu widzenia monarchii. Lud mógłby zabić Achaba i Jezabelę, tak jak zabił proroków Baala.

2. Grożąc Eliaszowi, jeśli ten wpadłby w panikę i uciekł (co faktycznie zrobił), podważyłoby to jego autorytet lub przynajmniej sprawiło, że zniknąłby z pola widzenia ludu.

Często przywódcy rządowi muszą postępować w taki sposób, aby utrzymać popularność wśród ludu i dzięki temu pozostać u władzy.

Pytanie: Co Bóg uczynił w 1 Krl 19:5-21, aby przywrócić Eliasza do sił po tym, jak był wyczerpany?

Odp.: Bóg uczynił siedem rzeczy.

1. Pozwolił Eliaszowi zasnąć.

2. Nakarmił Eliasza.

3. Cierpliwie wysłuchał jego narzekań, które w Bożych oczach musiały wydawać się bardzo błahostkowe.

4. Bóg dał Eliaszowi nowe, świeże spojrzenie na Siebie.

5. Bóg pocieszył Eliasza, pokazując mu, że nie jest sam.

6. Bóg dał Eliaszowi cel i zadanie.

7. Co najważniejsze, Eliasz szczególnie odczuł obecność Boga.

Czasami współcześni chrześcijanie potrzebują tych siedmiu rzeczy, gdy czują się wyczerpani.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 20 Bóg pomógł bezbożnemu królowi?

O: Czasami ludzie myślą, że znajdują się w skomplikowanej sytuacji, ale często Bóg radzi sobie z sytuacjami jeszcze bardziej skomplikowanymi. Achab był bezbożnym królem narodu, który w większości był bezbożny, ale w którym istniała pobożna resztka. W Syrii nie było pobożnej resztki, a 1 Królów 20:28 pokazuje, że porażka w tym czasie udowodniłaby światu, że Bóg nie jest wszechmocny. Bóg nie chciał, aby Achab odniósł całkowite zwycięstwo, ale nie chciał też, aby Izrael został jeszcze zniszczony lub poddany Syryjczykom.

Pytanie: Jakie znaczenie ma fragment z 1 Krl 20:18-19?

Odp.: Ben-Hadad, który był wówczas pijany, uznał, że wychodzących wojowników jest zaledwie kilku, więc rozkazał Syryjczykom pojmać ich żywcem, być może po to, by wykorzystać ich jako niewolników. Ponieważ mieli zostać pojmani żywcem, syryjscy łucznicy nie strzelali do nich.

P: Właściwie 1 Krl 20:22 brzmi podobnie do tego, co powiedział kiedyś purytański generał Oliver Cromwell: „Ufaj Bogu i trzymaj proch suchy”. W jakim sensie jest to prawda, a w jakim fałsz?

Odp.: Oliver Cromwell był podobny do Jehu z Biblii. Cromwell był chrześcijaninem, który bardzo poważnie traktował naśladowanie Boga, ale stosował bezbożne, okrutne środki. W każdym razie, odpowiadając na to pytanie, wierzący powinni być dobrze przygotowani do służby Bogu, czy to za pomocą prochu, czy innych środków. Powinniśmy jednak uważać, by ufać Bogu, a nie naszemu prochu ani własnym przygotowaniom. Dobrym przykładem tego jest niewielka armia Gedeona z Księgi Sędziów 7.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 20:23,28 Syryjczycy twierdzili, że izraelscy bogowie (w liczbie mnogiej) są jedynie bogami wzgórz?

Odp.: Syryjczycy walczyli rydwanami, które były najskuteczniejsze na równinach. Izraelici pokonali już Syryjczyków, ale tylko na wzgórzach. Lud Boży pokonał Syryjczyków, gdy miał przewagę terenu, ale Bóg zamierzał pokazać, że Jego lud może pokonać Syryjczyków nawet wtedy, gdy ukształtowanie terenu jest dla niego niekorzystne.

Najwyraźniej Syryjczycy mówili o „bogach” (w liczbie mnogiej), ponieważ niewiele wiedzieli o prawdziwym Bogu Izraela. Wiedzieli jedynie, że wielu Izraelitów praktykowało bałwochwalstwo.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 20:24 Ben-Hadad zastąpił królów dowódcami?

Odp.: Nie oznacza to, że królowie podlegający Ben-Hadadowi przestali sprawować władzę. Oznacza to raczej, że królowie odgrywający ważną rolę polityczną zostali odsunięci od dowodzenia armią, a ich miejsce zajęli zawodowi żołnierze.

P: Czy w 1 Krl 20:26 mowa jest o tym samym Afeku, w którym 200 lat wcześniej walczyli Filistyni (1 Sm 4:1)?

Odp.: Nie, Afek z 1 Królów 20:26 znajduje się około czterech mil na wschód od Morza Galilejskiego, w połowie drogi między Samarią a Damaszkiem, zgodnie z informacjami zawartymi w „The NIV Study Bible” (str. 516), „The New Geneva Study Bible” (str. 383, 509) oraz „The Nelson Study Bible” (str. 601). Znajduje się tam współczesna wioska Fik. Podobne informacje podaje również „Asimov’s Guide to the Bible” (str. 348–349).

Pytanie: Jak w 1 Krl 20:29-30 mogło zginąć 127 000 Syryjczyków w tak krótkim czasie?

Odp.: Chociaż częściowo mogły za to odpowiadać gęste oddziały łuczników, to jednak aby zabić tak wielu Syryjczyków, musiało dojść do okrążenia lub zastosowania innej pułapki. Ponadto deszcz, błoto lub rzeka mogły stanowić śmiertelną przeszkodę dla Syryjczyków.

Pytanie: Dlaczego, jak wynika z 1 Krl 20:29-34,42, Achab postąpił niewłaściwie, okazując miłosierdzie Ben-Hadadowi?

Odp.: Błędem było okazywanie miłosierdzia nieskruszonym przywódcom, którzy wciąż pragnęli zniszczyć lud Boży.

Pytanie: Jak to się stało, że król Achab miał ulice w Damaszku (1 Krl 20:34)?

Odp.: Po tym, jak Achab pokonał Ben-Hadada z Damaszku, jednym z warunków pokoju było to, że Achab będzie mógł posiadać „strefę handlową”, w której izraelscy kupcy mogliby kupować i sprzedawać, prawdopodobnie bez płacenia jakichkolwiek podatków Ben-Hadadowi.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 20:35-36 zabito mężczyznę za to, że odmówił zranienia proroka Bożego?

Odp.: Zranienie prawdziwych proroków Bożych nie było czymś, co wierzący zazwyczaj powinni robić. Jednak gdy prorok, uznany za prawdziwego, wydał rozkaz, a ten drugi odmówił posłuszeństwa, było to złe. Nie jesteśmy powołani do tego, by zawsze postępować zgodnie z tym, co jest zwyczajowe i typowe, ale raczej do tego, by zawsze być posłusznymi Panu.

P: Dlaczego w 1 Krl 20:37-42 prorok musiał zostać zraniony?

Odp.: Prorok musiał zostać zraniony, aby się przebrać, tak aby król uznał go za żołnierza i nie rozpoznał w nim proroka. Gdyby nie był zraniony, pojawiłoby się pytanie, dlaczego nie był wraz z pozostałymi żołnierzami.

P: W 1 Krl 20:42, w jaki sposób Achab zgrzeszył, uwalniając Ben-Hadada?

Odp.: Być może dlatego, że Achab nie zapytał Pana, albo dlatego, że naruszył wcześniejsze, nieudokumentowane objawienie. Achab złamał zasady świętej wojny, podporządkowując Izrael obcej potędze.

P: Dlaczego w 1 Krl 21:3-4 Nabot nie chciał sprzedać swojej winnicy, skoro miałby na tym zyskać finansowo?

Odp.: Dla Nabota była to kwestia moralna polegająca na posłuszeństwie Bogu. Izraelici otrzymali nakaz, by nie oddawać ziemi swoich przodków (Księga Kapłańska 25:23-28 i Księga Liczb 36:7), a Nabot pragnął być posłuszny Bogu.

P: Czy w 1 Krl 21:19 psy wylizały krew Achaba w miejscu, gdzie zamordowano Nabota, czy też wylizały krew Achaba przy sadzawce w Samarii, jak podaje 1 Krl 22:37-38?

Odp.: Nie ma powodu, by sądzić, że nie mogło być tak i tak. Nabot mieszkał tuż obok pałacu, który znajdował się w Samarii. Nabot został oskarżony w miejscu publicznym, które mogło znajdować się w pobliżu sadzawki w Samarii, w samym mieście. Sadzawka ta była miejscem, gdzie myto rydwan Achaba.

P: Jak w 1 Krl 21:20,25 można „sprzedać się, by czynić zło”?

Odp.: Achab sprzedał się – choć w pewnym sensie uznawał Eliasza i jego Boga – nadal czynił zło, sprzedając się za pieniądze i władzę poprzez kontynuowanie kultu Baala. Achab mógł wydawać się człowiekiem niekonsekwentnym, ale był konsekwentny w dążeniu do tego, co wydawało mu się najlepsze dla niego samego. Wielu ludzi dzisiaj może wydawać się moralnych, dobrych, a nawet chrześcijańskich, ale prawdziwym sprawdzianem jest to, czy pozostają tacy, gdy nie wydaje się to leżeć w ich najlepszym interesie.

P: Dlaczego w 1 Krl 21,29 Achab okazał tutaj pokorę?

Odp.: Achab szczerze się upokorzył, ponieważ wiedział, że przekroczył granice przyzwoitości, i przynajmniej częściowo wierzył, że Eliasz pochodził od Boga. Achab był człowiekiem chwiejnym, a o ludziach chwiejnych mowa jest również w Liście św. Jakuba 1:7-8 oraz 2 Liście św. Piotra 2:20-22.

P: Jaka była ta „Księga Prawa”, którą znaleziono w 2 Krl 22:8?

Odp.: Mogła to być Księga Powtórzonego Prawa, ale najprawdopodobniej była to Tora, czyli pięć pierwszych ksiąg Biblii. Bardziej szczegółową odpowiedź można znaleźć w książce „735 Baffling Bible Questions Answered” (Odpowiedzi na 735 zagadkowych pytań biblijnych), str. 130–131.

P: Dlaczego w 1 Krl 22:6-7 Jehoszafat zawarł sojusz ze złym królem Achabem?

Odp.: Chociaż Pismo Święte tego nie wyjaśnia, możemy dostrzec kilka konkretnych szczegółów i spekulować na temat ogólnego powodu.

a) Achab był złym czcicielem Baala, ale po tym, jak Izebel kazała zabić Nabota, Eliasz zganił Achaba, a 1 Królów 21:27 pokazuje, że Achab rozdarł swoje szaty (co było znakiem głębokiej skruchy). Jednak skrucha za popełniony czyn – być może tylko chwilowa – niekoniecznie oznacza, że dana osoba zbliżyła się do Boga. Być może jednak Jehoszafat po prostu wykazał się w tej sytuacji optymizmem.

b) Wcześniej miały miejsce straszliwe bitwy między Judą a Izraelem, a Jehoszafat nie chciał być świadkiem kolejnej wojny domowej wśród ludu Bożego.

c) Wokół panowali potężni wrogowie, od królestwa egipsko-etiopskiego, przez Syryjczyków, aż po Asyryjczyków. Według czasopisma „Biblical Archaeology Review” (styczeń/luty 1991, str. 54) Salmanasar doniósł, że Achab ze swoimi 2000 rydwanów dysponował większą liczbą rydwanów niż którykolwiek z sojuszników walczących przeciwko Asyrii w bitwie pod Karkarem w 853 r. p.n.e.

Ogólnie rzecz biorąc, Jehoszafat starał się wiernie podążać za samym Bogiem, ale ten fragment oraz 2 Kronik 19:2; 20:35 wskazują, że Jehoszafat był raczej beztroski w zawieraniu sojuszy z królami oddającymi cześć bożkom.

Pytanie: Czy w 1 Krl 22:20-23 Bóg zsyła kłamstwa?

Odp.: Ten fragment bardzo precyzyjnie odpowiada na to pytanie. Bóg nie kłamie. Jednak Bóg nie tylko pozwala na istnienie kłamców, ale nawet z nich korzysta, wysyłając kłamliwe duchy, by wypełniły Jego wolę, którą w tym przypadku jest upadek złego króla.

List do Rzymian 8:28 mówi, że Bóg sprawia, iż wszystko współdziała na dobre, a nie tylko dobre rzeczy. List do Efezjan 1:11 podobnie mówi, że Bóg wszystko realizuje zgodnie ze swoim planem. W Księdze Habakuka 1:6-13 Bóg wykorzystuje nawet ludzi gwałtownych i niegodziwych do swoich własnych celów. Więcej informacji znajdziesz w omówieniu Księgi Przysłów 16:4.

Pytanie: Dlaczego w 1 Krl 22:48 statki Jozafata zostały zniszczone w Ezion-Geber?

Odp.: Jehoszafat nie powinien był zgodzić się na współpracę z Achazjaszem. Statki zostały zniszczone jako kara dla Jehoszafata, a po tym wydarzeniu Bóg nie zechciał również pozwolić Jehoszafatowi na samodzielne prowadzenie handlu.

Pytanie: Czy w 1 Krl 22:48 Jehoszafat był skłonny do współpracy z Achazjaszem, czy też nie był skłonny, jak mówi 1 Krl 22:49?

Odp.: Obie te rzeczy były prawdą, ale miały miejsce w różnych momentach. Jehoszafat początkowo był skłonny do współpracy. Jednak albo po tym, jak prorok Eliezer zganił Jehoszafata, albo po zniszczeniu floty, Jehoszafat przestał być skłonny do współpracy. Gdyby Jehoszafat nadal był skłonny, mógłby spróbować odbudować flotę, ale tego nie uczynił.

P: Jakie są najwcześniejsze rękopisy z 1 Krl i 2 Krl, które zachowały się do dziś?

O: Zwoje znad Morza Martwego: (ok. 1 r. p.n.e.) 3 odrębne egzemplarze. Książka „The Dead Sea Scrolls Today”, str. 30. Słownik biblijny Wycliffe’a, str. 436–438, podaje, że istnieją 4 odrębne egzemplarze.

Ogółem w zwojach znad Morza Martwego zachowało się 57 wersetów z 816 wszystkich wersetów 1 Księgi Królewskiej (7,0%).

1 Krl 1:1, 16–17, 27–37; 3:12–14; 7:20–21, 25–27, 29–42, 51; 8:1–9, 16–18; 12:28–31; 22:28–31.

Żyd o imieniu Akwila sporządził greckie tłumaczenie Starego Testamentu. Niezależnie od tego, że Orygenes skopiował je w heksapli (z której zachowały się jedynie fragmenty), dysponujemy jedynie kopiami tłumaczenia Akwili z 1 Księgi Królewskiej 20:7-17 oraz 2 Księgi Królewskiej 23:12-27.

Chrześcijańskie rękopisy biblijne, pochodzące z około 350 r. n.e., zawierają Stary Testament, w tym 1 i 2 Księgę Królewską.

Manuskrypt Watykański (325–350 r. n.e.) zawiera całość 1 i 2 Księgi Królewskiej

W manuskrypcie Sinaiticus nie zachowały się żadne wersety z 1. ani 2. Księgi Królewskiej.

Manuskrypt Aleksandryjski (ok. 450 r. n.e.) zawiera całość 1 i 2 Księgi Królewskiej.

P: Którzy wczesni pisarze odwoływali się do 1 Księgi Królewskiej?

Odp.: Pisarze sprzed soboru nicejskiego, którzy odwoływali się lub nawiązywali do wersetów z 1 Księgi Królewskiej, to:

Filon z Aleksandrii (15/20 p.n.e.–50 n.e.) odwołuje się do 1 Księgi Królewskiej 17:10,18 w swoim dziele „O niezmienności Boga”, str. 169.

Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.) cytuje 1 Księgi Królewskiej 19:14,18 jako słowa: „Powiedział Eliasz”. „Dialog z Tryfonem Żydem”, rozdz. 39, str. 214.

Meleto/Melito z Sardes (170–177/180 n.e.) w liście do Onesimusa odnosi się do „czterech ksiąg królestw” [1 i 2 Księga Samuela, 1 i 2 Księga Królów] spośród ksiąg Starego Testamentu. W dziele „O Paschę”, str. 72. Zachowane w „Historii kościelnej” Euzebiusza, tom 4, rozdz. 26.

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) cytuje 1 Królów 18:36 w dziele „Przeciw herezjom”, księga 3, rozdział 6.3, str. 419

Ireneusz w dziele „Przeciw herezjom”, tom 3, rozdział 27.1, str. 499, cytuje 1 Królów 11:1.

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.) 1 Królów 8:27 „Salomon, syn Dawida, w księgach zatytułowanych »Panowanie królów«, rozumiejąc nie tylko, że struktura prawdziwej świątyni była niebiańska i duchowa, ale także odnosiła się do ciała, które miał zbudować Ten, który był zarówno synem, jak i Panem Dawida, … Czy Bóg rzeczywiście zamieszka z ludźmi na ziemi?” Fragment autorstwa Nicefora z Konstantynopola, cytujący Klemensa z Aleksandrii przeciwko judaizatorom. str. 584

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.) cytuje połowę fragmentu z 1 Królów 19:6. „Instruktor”, księga 3, rozdz. 7, s. 281

Tertulian (198–220 r. n.e.) odnosi się do Eliasza i wdowy z 1 Królów 17:7–16 jako do „trzeciej księgi Królów”. Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi, księga 4, rozdz. 21, s. 381

Hipolit (222–235/6 r. n.e.) cytuje 1 Królów 3:12 w „Komentarzu do Księgi Przysłów”, str. 172

Orygenes (225–254 r. n.e.) napisał komentarze do Listu do Rzymian, Księgi Rodzaju, Księgi Wyjścia, Księgi Kapłańskiej, Księgi Jozuego, 1 Księgi Królewskiej, Księgi Jeremiasza i Ewangelii Łukasza

Orygenes (225–254 r. n.e.) „lub gdy w trzeciej Księdze Królów pojawia się wzmianka o chorobie syna króla”. Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, tom 1, rozdz. 36, s. 412

Orygenes (225–254 r. n.e.) odwołuje się do 2 Księgi Królewskiej 4:17, nazywając ją „czwartą Księgą Królewską” (1 i 2 Księga Samuela były czasami nazywane 1 i 2 Księgą Królewską). Sugeruje to istnienie trzeciej Księgi Królewskiej. Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 8, rozdz. 46, s. 656

Traktat o ponownym chrzcie (ok. 248–258 r. n.e.) „Ponadto również w Księdze Sędziów, a także w Księgach Królów, dostrzegamy… Gotoniela [Otoniela/Otoniela], Gedeona, Jeftego, Samsona, Saula, Dawida i wielu innych”. Rozdział 15, str. 676

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) cytuje 1 Królów 19:10, nazywając tę księgę „3. Księgą Królów” (1 i 2 Księga Samuela są czasami nazywane 1 i 2 Księgą Królów). Traktaty Cypriana, Traktat 12, Księga pierwsza, rozdz. 2, s. 508

Dionizy z Aleksandrii (246–256 r. n.e.) nawiązuje do 1 Królów 4:32 w „Fragmencie egzegetycznym” nr 1, str. 111

Siódmy Sobór Kartagiński (85 biskupów) (258 r. n.e.) cytuje fragmenty 1 Królów 18:21: „Napisano: «Albo Pan jest Bogiem, albo Baal jest Bogiem»”. Słowa te wypowiedział Pelagianus z Luperciany, str. 570

Metodiusz z Olimpu i Patary (270–311/312 r. n.e.) odwołuje się do 1 Król. 19:4, nazywając ten fragment „Pismem Świętym” w „Uczcie dziesięciu dziewic”, wykład 10, rozdz. 3, s. 349. Nie odwołuje się on do żadnych innych wersetów z 1 Król.

Laktancjusz (ok. 303–ok. 325 r. n.e.) cytuje 1 Królów 19:10 jako „w trzeciej Księdze Królów” – „Instytucje boskie”, tom 4, rozdz. 11, str. 109.

Laktancjusz (ok. 303–ok. 325 r. n.e.) cytuje 1 Królów 9:6–9, co odpowiada również 2 Kronik 7:19–22, w dziele „Instytucje boskie”, księga 4, rozdział 18, str. 121.

Po soborze nicejskim

Afrahata Syryjczyka (337–345 r. n.e.) (aluzja)

Atanazy (367 r. n.e.) wspomina o „czterech księgach królów” w wykazie ksiąg Starego Testamentu. List paschalny 39, rozdz. 4, s. 552.

Efraim Syryjczyk (350–378 r. n.e.)

Bazyli z Kapadocji (357–378/379 r. n.e.) (aluzja)

Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.)

Cyryl z Jerozolimy (ok. 349–386 r. n.e.)

Grzegorz z Nazjanzu (330–391 r. n.e.) (aluzja)

Grzegorz z Nyssy (ok. 356–397 r. n.e.) (aluzja)

Epifaniusz z Salaminy (360–403 r. n.e.) „Panarion”

Jan Chryzostom (zm. 407 r. n.e.) cytuje 1 Król. 19:14 jako „Pismo Święte” w „Homiliach na List do Rzymian”, homilia 18, s. 482

Sulpicius/Sulpitius Severus (historyk) (363–420 r. n.e.) wspomina 1 Księgę Królewską jako Trzecią Księgę Królewską w dziele Historia, tom 1, rozdz. 40, str. 90

Sobór Kartagiński (393–419 r. n.e.)

Orosius/Hosius z Bragi (414–418 r. n.e.) nawiązuje do 1 Królów 21:1–16 w dziele „Obrona przeciwko pelagianom”, rozdz. 8, s. 125

Rufinus (374–406 r. n.e.)

Hieronim (373–420 r. n.e.) omawia księgi Starego Testamentu. W szczególności omawia Księgę Rodzaju, Księgę Wyjścia, Księgę Kapłańską, Księgę Liczb, Księgę Powtórzonego Prawa, Pięcioksiąg, Księgę Hioba, Jezusa, syna Nave’a [Jozuego], Księgę Sędziów, Księgę Rut, Księgi Samuela i Królów (2 księgi), dwunastu proroków: Ozeasza, Joela, Amosa, Obadiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza, Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela, Daniela, Estery, Ezdrasza, Nehemiasza, List 53, rozdz. 7–8, s. 99–101.

Pelagiański heretyk Teodor z Mopsuestii (392–423/429 r. n.e.)

Augustyn z Hippony (388–430 r. n.e.) (aluzja)

Jan Kasjan (419–430 r. n.e.)

Teodoret z Cyru (423–458 r. n.e.) cytuje połowę wersetu z 1 Księgi Królewskiej.

Leon I z Rzymu (440–461 r. n.e.)

Po soborze nicejskim pojawiają się również inni pisarze.

Pytanie: Jakie są różnice w kolejności wersetów między hebrajskim tekstem a grecką Septuagintą w 1 Księdze Królewskiej?

Odp.: Przyjmując hebrajski tekst masorecki jako wzorzec, oto kolejność wersetów w greckiej Septuagincie.

1:1–2:35; 3:1 (werset 3:1 zawiera dodatkowy materiał)

2:36–46; (werset 2:46 zawiera dodatkowy materiał)

3:2–28

4:1-16; 4:18-19; 4:17; 4:27-28; 4:22-24; 4:29-34; (werset 4:34 zawiera dodatkowy fragment)

5:1-16; 5:18; 6:1; 5:17-18

6:36; 6:2-10; 6:15-17; 6:19-22; 6:23-31; 6:34-36; 7:15-18; 7:21; 7:19; 7:23-25; 7:27-45; 7:47; 7:46; 7:48-51

7:1-12

8:1-3

8:5-11

8:14–66; (werset 8:53 zawiera 39 greckich słów dodatkowego materiału)

9:1-14; 9:26-28; (werset 9:22 zawiera dodatkowy materiał)

10:1-29

11:3a; 11:1-2; 11:4; 11:3b; 11:7-8; 11:6; 11:9-22 (werset 11:22 zawiera dodatkowy materiał)

11:26-38 (werset 11:38 zawiera materiał dodatkowy) 11:40-44

12:1; 12:3-16 (werset 12:16 zawiera materiał dodatkowy) 12:18-24

(12:24 zawiera cały rozdział dodatkowego materiału)

12:25–13:26; 13:28–34

14:21–15:5; 13:7–31; 13:33–34

16:1-28 (werset 16:28 zawiera materiał dodatkowy)

16:29–20:29;

21:1-29; 20:30-43; 22:1-46; 22:51-54

P: Jakie są różnice w tłumaczeniu 1 Królów między hebrajskim tekstem masoreckim a grecką Septuagintą?

Odp.: Różnice w kolejności wersetów omówiono w poprzednim pytaniu. Istnieje wiele różnic w tłumaczeniu; poniżej przedstawiono te, o których mowa w różnych przekładach, a także wszystkie szczegóły dotyczące rozdziału 8. O ile nie zaznaczono inaczej, pierwszy fragment pochodzi z hebrajskiego tekstu masoreckiego, a drugi z greckiego tłumaczenia Starego Testamentu – Septuaginty.

1 Krl 1:25 „dowódcy” vs. „dowódca”

1 Krl 1:48 „jeden” a „jeden z moich potomków”

1 Krl 3:1 W Septuagincie występują znaczne różnice od końca rozdziału 2 do wersetu 3:1.

1 Krl 4:26 „40 000” a „4 000” (jeden rękopis. Zobacz omówienie tego wersetu)

1 Krl 5:3 „moje stopy” (hebrajski) a „jego stopy” (hebrajski, Septuaginta, Targumy, Wulgata)

1 Krl 5:11 „20 korów tłoczonej oliwy” (tekst masorecki, Targumy, Wulgata) a „20 000 korów tłoczonej oliwy” (Septuaginta, syryjski) (W tym miejscu tekst hebrajski jest prawdopodobnie błędny)

1 Krl 5:16 „3 300 nadzorców” a „3 600 nadzorców” (Septuaginta, Targumy, Wulgata) 2 Kronik 2:2 również podaje liczbę 3 600 nadzorców

1 Krl 5:17 W tekście masoreckim i Septuagincie aleksandryjskiej, ale nie w innych wersjach Septuaginty

1 Krl 6:1 „480. rok” a „440. rok”

1 Krl 6:6 „najniższa konstrukcja” a „najniższa kondygnacja”

1 Krl 6:8 „środkowa” (tekst masorecki) a „dolna” (Septuaginta)

1 Krl 6:10 „cały dom” a „cały dom, każda kondygnacja”

1 Krl 6:11 W tekście masoreckim i aleksandryjskiej Septuagincie, ale nie w innych wersjach Septuaginty

1 Krl 7:1-12 wersety te znajdują się na końcu rozdziału 7 w rękopisie watykańskim.

1 Krl 7:7 „od podłogi do podłogi” a „od podłogi do sufitu” (syryjski i Wulgata)

1 Krl 7:17 „siedem” a „sieć”

1 Krl 7:18 „wykonał filary, a były one w dwóch rzędach” (większość rękopisów hebrajskich) kontra „wykonał granaty w dwóch rzędach” (dwa rękopisy hebrajskie i Septuaginta)

1 Krl 7:18 „granaty” (większość hebrajskich rękopisów) a „filary” (wiele hebrajskich rękopisów i syryjski)

1 Krl 7:26 „Mieściło 2 000 batów” a (brak). (2 Kronik 4:5)

1 Krl 8:1 „Wtedy Salomon zgromadził” w porównaniu z „I stało się, gdy Salomon zakończył budowę domu Pańskiego i swojego własnego domu po dwudziestu latach, wtedy król Salomon zgromadził”

1 Krl 8:1 „wszystkich przywódców plemion, przywódców rodów synów Izraela, do króla Salomona w Jerozolimie” w porównaniu z „wszystkich starszych Izraela w Syjonie”,

1 Krl 8:2 „Wszyscy mężowie Izraela zgromadzili się u króla Salomona w miesiącu Etanim, podczas święta, które przypada w siódmym miesiącu” w porównaniu z „w miesiącu Atanin”.

1 Krl 8:3 „Weszli wszyscy starsi i kapłani” w porównaniu z „Kapłani”

1 Krl 8:4 „i przynieśli Arkę Jahwe, Przybytek Zgromadzenia oraz wszystkie święte naczynia, które znajdowały się w Przybytku, a mianowicie te, które przynieśli kapłani i Lewici” w porównaniu z „i Przybytek Świadectwa oraz święte naczynia, które znajdowały się w Przybytku Świadectwa”.

1 Krl 8:5 „A król Salomon i całe zgromadzenie Izraela, które się do niego zebrało, [byli] z nim przed arką, składając ofiary z owiec i wołów, których nie można było zliczyć ani policzyć z powodu ich ogromnej liczby.” w porównaniu z: „A król i cały Izrael [zajmowali się] przed arką, składając ofiary z owiec [i] wołów bez liczby.”

[przechodząc do 1 Król. 8:22]

1 Krl 8:22 „stał… niebo” w porównaniu z „wstał… niebiosa”

1 Krl 8:23 „Jehowa… słudzy… tam” vs. „Pan Bóg… sługa… jego”

1 Krl 8:24 „Ty mu przemówiłeś, tak, Ty” w porównaniu z „Ty”

1 Krl 8:26 „utwierdziłeś. Błagam Cię. Twoje słowo, które wypowiedziałeś do swego sługi, mojego ojca Dawida” vs. „potwierdziłeś”.

1 Krl 8:27 „zamieszkać” a „zamieszkać wśród ludzi”

1 Krl 8:27 „zbudowałem” w porównaniu z „zbudowałem dla Twojego imienia”

1 Krl 8:28 „Lecz Ty się odwróciłeś” vs. „Lecz Ty, Panie, Boże Izraela, spojrzysz”

1 Krl 8:28 „błaganie, o Jehowo, mój Boże, abyś wysłuchał” w porównaniu z „prośbą, abyś wysłuchał”

1 Krl 8:29 „Twoje oczy są otwarte” a „niech Twoje oczy będą otwarte”

1 Krl 8:29 „miejsce” a „miejsce dniem i nocą”

1 Krl 8:30 „[usłyszysz] i przebaczysz” kontra „uczynisz i okażesz łaskę”

1 Krl 8:31 „Jeśli ktoś zgrzeszy” a „Jakiekolwiek przewinienia popełni ktokolwiek”

1 Krl 8:33 „wrogowie, gdy zgrzeszą przeciwko Tobie” a „wrogowie, ponieważ zgrzeszą przeciwko tobie”

1 Krl 8:35 „niebiosa… dotknięte” a „niebo… upokorzone”

1 Krl 8:36 „przebacz… sługom” kontra „bądź miłosierny… słudze”

1 Krl 8:37 „zaraza, spustoszenie” a „śmierć, ponieważ nastąpi spustoszenie”

1 Krl 8:37 „szarańcza niszcząca; gdy wróg jej udręczy w kraju [w] jej bramach; każda plaga, każda choroba” vs. „jeśli wróg ich uciska w [którymkolwiek] z ich miast, [w odniesieniu do] każdej klęski, każdego nieszczęścia”

1 Krl 8:37 „w ziemi ich miast” a „w którymkolwiek z ich miast”

1 Krl 8:38 „człowiek spośród całego Twojego ludu Izraela” kontra „człowiek”

1 Krl 8:39 „wybacz” vs. „bądź miłosierny”

1 Krl 8:40 „niech się boją” w porównaniu z „będą się bać”

1 Krl 8:41 „lud Izraela, który przybył z dalekiej krainy ze względu na Twoje imię” a „lud”

1 Krl 8:42 „gdyż usłyszą o Twoim wielkim imieniu, o Twojej potężnej ręce i o Twoim wyciągniętym ramieniu – a on przybędzie i będzie się modlił w kierunku tego domu” vs. „gdy przybędą i będą się modlić w kierunku tego miejsca”

1 Krl 8:44 „jego wroga” a „ich wrogów”

1 Krl 8:45 „bronić ich sprawy” w porównaniu z „wyprowadzić dla nich sprawiedliwość”

1 Krl 8:46 „rozgniewaj się na nich i wydaj ich” w porównaniu z „i sprowadzisz ich, i wydasz ich”

1 Krl 8:47 „zabrani do niewoli i nawrócili się” vs. „zabrani do niewoli”

1 Krl 8:49 „wtedy wysłuchasz ich modlitwy i błagania w Niebie, miejscu Twojego zamieszkania, i staniesz w ich obronie” vs. „wtedy wysłuchasz z nieba, miejsca Twojego stałego zamieszkania”

1 Krl 8:50 „wybaczysz” kontra „będziesz miłosierny”

1 Krl 8:52 „Bo wasze oczy będą otwarte” a „Niech wasze oczy i uszy zostaną otwarte”

1 Krl 8:53 „Pan Jehowa” a „Pan Bóg”. Następnie Salomon przemówił o świątyni, gdy zakończył jej budowę – objawił słońce na niebie: Pan powiedział, że będzie mieszkał w ciemności: zbuduj mi dom, piękny dom, abyś mógł w nim ponownie zamieszkać. Oto, czyż nie jest to zapisane w Księdze Pieśni?” (39 dodatkowych słów greckich)

1 Krl 8:56 „Jehowa” a „Panie dzisiaj”

1 Krl 8:57 „Jehowa, nasz Bóg, jest z nami… On nie będzie” kontra „Niech Pan, nasz Bóg, będzie z nami… Niech On nie będzie”

1 Krl 8:58 „skłonić się” a „aby się odwrócił”

1 Krl 8:59 „słowa” a „moje słowa”

1 Krl 8:59 „lud Izraela, sprawy każdego dnia w swoim czasie” a „lud Izraela, słowo dnia w roku” (Najwyraźniej były to dwa idiomy oznaczające „na zawsze”)

1 Krl 8:60 „Aby wszyscy… wiedzieli” a „Aby wszyscy… mogli wiedzieć”

1 Krl 8:61 „twoje serce” a „nasze serca”

1 Krl 8:62 „cały Izrael” a „wszyscy synowie Izraela” (słowo „synowie” odnosi się tu do potomków, a nie do małych dzieci)

1 Krl 8:65 „I w tym czasie Salomon” (tekst masorecki) vs. „I Salomon” (Septuaginta)

1 Krl 8:65 „siedem dni i siedem dni, czternaście dni” (tekst masorecki) a „siedem dni” (Septuaginta)

1 Krl 9:3 „Uświęciłem” (tekst masorecki) a „Uczyniłem dla ciebie zgodnie z całą twoją modlitwą: uświęciłem” (Septuaginta)

1 Krl 9:8 „stanie się wysokie” (tekst masorecki) a „kupą ruin” (tekst syryjski, starołaciński/italicki)

1 Krl 9:25 „składając na nim kadzidło” (tekst masorecki) a „składając kadzidło” (Septuaginta)

1 Krl 10:8 „mężczyźni” (tekst masorecki) a „żony” (Septuaginta, syryjski)

1 Krl 11:26 „poprowadził” (tekst masorecki) a „rozmieszczał” (Septuaginta, syryjski, Targum, Wulgata)

1 Krl 11:33 „oni mają” (tekst masorecki, targumy) a „on ma” (Septuaginta, syryjski, Wulgata)

1 Krl 12:2 „mieszkał w Egipcie” (tekst masorecki) a „powrócił z Egiptu” (Septuaginta, Wulgata)

1 Krl 12:18 „Ród Adorama” (tekst masorecki) a „Ród Dawida” (niektóre wersje Septuaginty i tekstu syryjskiego)

1 Krl 12:28 „do nich” (tekst masorecki) a „do ludu” (Septuaginta)

1 Krl 12:30 „lud szedł przed tym, aż do Dan” (tekst masorecki) a „lud szedł przed jednym aż do Dan i opuścił dom Pański” (Septuaginta)

1 Krl 12:31 „dom” (masoretycki) a „domy” (Septuaginta, Wulgata)

1 Krl 13:12 „ujrzał drogę” a „pokazał mu”

1 Krl 13:27 W tekście masoreckim i aleksandryjskiej Septuagincie, ale nie w innych wersjach Septuaginty

1 Krl 13:29 „przybył do miasta starego proroka” w porównaniu z „przybył do miasta”

1 Krl 14:1-20 W kopii watykańskiej wersety te znajdują się po 12:24.

1 Król. 14:3 „chleb” (tekst masorecki) a „słodkie wypieki” (targumy) a „ciastka z rodzynkami” (Septuaginta)

1 Krl 14:31; 15:1,6 „Abijam” (większość rękopisów hebrajskich) kontra „Abijah” (dziesięć rękopisów hebrajskich) kontra „Abiou/n” (Septuaginta) (W sceptycznym przewodniku Asimova po Biblii, str. 418, stwierdza się, że Abijah może być imieniem tronowym, podczas gdy Abijam mógł być jego imieniem osobistym [urodzeniowym]).

1 Krl 15:32 W tekście masoreckim i Septuagincie aleksandryjskiej, ale nie w innych wersjach Septuaginty

1 Krl 17:1 „z osadników w Gileadzie” a „z [miasta] Tiszbe w Gileadzie”

1 Krl 20:6 „cokolwiek ci się podoba” a „cokolwiek im się podoba”

1 Krl 21:23 „mur” (większość rękopisów hebrajskich, Septuaginta) a „działka przy” (kilka rękopisów hebrajskich, Wulgata, targumy, syryjski)

1 Krl 22:38 „gdy myli jego zbroję” (tekst masorecki, targumy, syryjski) a „a [kobiety o złej sławie] obmywały się we krwi”

Bibliografia do tego pytania: tłumaczenie hebrajskie pochodzi z „Literal Translation” Jaya P. Greena, a tłumaczenie Septuaginty – z przekładu Sir Lancelota C.L. Brentona pt. „The Septuagint: Greek and English”. Wykorzystano również „The Expositor's Bible Commentary” oraz przypisy w Biblii w wersjach NASB, NIV, NKJV i NRSV.

O ile nie wskazano inaczej, cytaty z Pisma Świętego pochodzą z Biblii Berean Standard Bible (BSB), która znajduje się w domenie publicznej. https://berean.bible/

www.biblequery.org