< Pytanie dotyczące Biblii z 2 Księgi Samuela

Pytanie: Kiedy w 2 Księdze Samuela nastąpił podział tej księgi od 1 Księgi Samuela?

Odp.: W dzisiejszych bibliach żydowskich stanowią one jedną księgę. Również 1 i 2 Księga Królów to jedna księga. 1 i 2 Księga Samuela zostały rozdzielone podczas tłumaczenia Septuaginty około 250 r. p.n.e. W Septuagincie nazywane są one odpowiednio 1, 2, 3 i 4 Księgą Królów.

Nie ma znaczenia, czy 1 i 2 Księga Samuela są traktowane jako jedna księga, czy jako dwie. Ważna jest treść zawarta w 1 i 2 Księdze Samuela.

P: Czym różni się 2 Księga Samuela od 1 Księgi Kronik 1–21?

Odp.: Obejmują one ten sam okres historyczny i są do siebie podobne. Jednak 1 Księga Kronik skupia się bardziej na genealogii i pomija złe uczynki Dawida. Ponadto pieśń pochwalna z 2 Księgi Samuela 22 jest bardzo podobna do Psalmu 18.

P: Jakie dowody archeologiczne dotyczące panowania Dawida mamy w 2 Księdze Samuela?

O: Przed 1993 r. nie mieliśmy żadnych, ale obecnie dysponujemy trzema artefaktami archeologicznymi, które mogą odnosić się do Dawida.

Stela z Tel Dan została wykonana z kosztownego kamienia przez władcę aramejskiego około 800 r. p.n.e. Wspomina ona o „Joramie, synu Achaba, królu Izraela” oraz o „Achazjaszu, synu Jorama, królu z rodu Dawida”.

Stela z Meszy (wersy 11–18) w Moabie wspomina o „domu [Da]wida”. Zdjęcie steli z Meszy, zwanej również Kamieniem Moabickim, można obejrzeć w książce Rose’a „Charts, Maps & Time Lines” na stronie 77.

Płaskorzeźba Szoszenka w Tebach w Egipcie upamiętnia najazd faraona Szoszenka/Sziszaka na Judę w 925 r. p.n.e. Wspomina ona o „wyżynach Dawida”.

Więcej informacji można znaleźć na stronie http://theophilogue.com/2009/04/24/extrabiblical-evidence-for-king-david/ (4 stycznia 2014 r.).

Pytanie: Dlaczego słowa Amalekitów w 2 Samuela 1:4-10 są sprzeczne z opisem śmierci Saula zawartym w 1 Samuela 31:3-5?

Odp.: Różnią się szczegóły. W 1 Księdze Samuela 31:3-5 łucznicy trafili Saula. Po otrzymaniu śmiertelnych ran Saul popełnił samobójstwo. Filistyni zabrali zbroję Saula, aby ozdobić nią swoją świątynię. Amalekita natomiast twierdził, że to rydwany i jeźdźcy go zaatakowali, że to on zabił Saula, a Filistyni pozostawili zbroję, aby Amalekita mógł ją później zabrać.

Najprostsza odpowiedź brzmi: Amalekita kłamał, ponieważ sądził, że Dawid da mu nagrodę. Najwyraźniej Amalekita natknął się na Saula, zanim Filistyni ograbili zwłoki, ponieważ zabrał ze sobą koronę i bransoletę. Byłoby również bardzo dziwne, gdyby Amalekita przebywał w obozie Izraelitów jako żołnierz w ich służbie. Bardziej prawdopodobne jest, że Amalekita przebywał w tej okolicy po bitwie i przybył później, aby ograbić zwłoki z wszelkich kosztowności.

Józef Flawiusz błędnie próbował pogodzić słowa Amalekity z 1 Księgą Samuela 31, ale nie ma potrzeby tego robić, jeśli Amalekita kłamał.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 1:4-16 są dzisiaj sytuacje, w których ludzie kłamliwie przyznają się do popełnienia grzechów, których w rzeczywistości nie popełnili?

Odp.: W przypadku Amalekity dostrzegł on w tym ogromną potencjalną korzyść i żadnej szkody. Z pewnością nie przyszłoby mu do głowy, że Dawid uznałby to za złe. Podobnie ludzie mogą dziś kłamać na temat popełniania grzechów, gdy: a) nie uważają tego za złe, lub b) nie widzą nic złego w „poprawianiu swojej reputacji” w ten sposób, lub c) dostrzegają w tym korzyść.

Amalekita zupełnie nie dostrzegł, że Dawid był przede wszystkim szlachetnym człowiekiem honoru, a Saul, podobnie jak wielu innych, nim nie był. Wielu ludzi na świecie nie rozumie pojęcia mężczyzny lub kobiety honoru.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 1:6-15 Dawid zabił człowieka, który rzekomo zabił wroga Dawida?

Odp.: Dawid uważał szacunek dla urzędu królewskiego za ważniejszy niż to, jak szybko mógłby zostać królem. Być może Dawid mniej martwił się tym, że Bóg złamie swoją obietnicę, a bardziej tym, że ludzie nie będą szanować władzy. Te dwie kwestie: zaufanie, że Bóg ostatecznie wszystko ułoży, oraz wiara, że Boży czas jest najlepszy, są ważnymi aspektami naszej dzisiejszej wiary w Boga.

Z drugiej strony, gdyby ludzie dowiedzieli się, że Dawid oszczędził, a nawet nagrodził człowieka, który zabił poprzedniego króla, nie byliby skłonni uznać go za prawowitego króla, który nagradza tych, którzy zabili jego poprzednika.

Pytanie: Jaka jest struktura tego utworu poetyckiego w 2 Sm 1,19-27?

Odp.: Wersety te zawierają rodzaj hebrajskiej symetrii literackiej, powszechnie spotykanej w Starym Testamencie, zwanej chiasmem. Był to najwyraźniej słynny utwór, ponieważ autor 2 Księgi Samuela wspomina, że znajduje się on w Księdze Jashar. Oto struktura tego utworu.

2 Sm 1,19 Jonatan (domyślnie)

— 2 Sam 1:20 obaj mężczyźni (domyślnie)

— — 2 Sm 1:21 Saul (wyraźnie)

— — — 2 Sam 1:22-23 Jonatan i Saul (wyraźnie)

— 2 Sam 1:24 Saul (wyraźnie)

— 2 Sam 1:25-26 Jonatan (wyraźnie)

2 Sam 1:27 obaj mężczyźni (domyślnie)

Ciekawostką jest fakt, że w języku hebrajskim taka pieśń pogrzebowa, podobnie jak Księga Lamentacji, gdy towarzyszy jej zawodzenie, nazywana jest qyn. W Irlandii pieśń pogrzebowa z towarzyszeniem zawodzenia nazywana jest „keen”. Dawid nakazał nauczyć tego mężczyzn z Judy, ponieważ nie był jeszcze królem Izraela.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam 1:23 Dawid powiedział, że Saul był „ukochany i miły za życia”, skoro Saul wielokrotnie próbował zabić Dawida?

Odp.: Dawid miałby wiele powodów do narzekań, gdyby tylko zechciał. Był jednak uprzejmy i przywoływał na myśl wcześniejsze, lepsze czasy z życia Saula.

Naturalnie można by oczekiwać, że Dawid żywił w sercu gorzką nienawiść do Saula. Jego słowa pokazują jednak, że postanowił nie żywić urazy. Podobnie my mamy wybór, czy chcemy nosić w sercu nienawiść i urazę, czy też nie. Mateusz 18:21-35 i 1 List do Koryntian 13 pokazują, że nie powinniśmy tego robić.

Pytanie: Kiedy, zgodnie z 2 Samuela 1:23-24, powinniśmy ignorować negatywne i paranoiczne aspekty danej osoby i po prostu mówić o jej pozytywnych cechach, tak jak uczynił to Dawid?

Odp.: Dawid wydawał się nieco przesadny w swojej pochwale Saula, a Pismo Święte wiernie odnotowuje to, co śpiewał. Nie musisz mówić nic negatywnego o danej osobie; czasami lepiej jest milczeć. Dawid miał tu trzy cele. Szczerze pragnął opłakiwać swojego przyjaciela Jonatana. Dawid chciał jasno dać do zrozumienia, że nie przyczynił się ani nie pomógł w śmierci poprzedniego króla. Dawid chciał zdobyć poparcie plemion północnych. Kluczową kwestią jest to, że Dawid nie okazuje żadnej goryczy wobec Saula.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 1:26, skoro miłość Dawida do Jonatana przewyższała miłość do kobiet, oznacza to, że darzyli się oni romantycznymi uczuciami?

Odp.: Nie. Hebrajskie słowo „aheb” oznacza tutaj miłość przyjacielską. Nigdzie indziej nie jest ono używane w odniesieniu do homoseksualizmu. Ludzie mogą darzyć się silnymi uczuciami przyjaźni bez nawiązywania romantycznej relacji.

P: Jakie były konsekwencje namaszczenia Dawida na króla Judy, o czym mowa w 2 Sam. 2:1?

Odp.: Dawid został już prywatnie namaszczony na króla przez Samuela około piętnaście lat wcześniej. Jednak publiczne namaszczenie Dawida na króla wywołałoby spore poruszenie. Po pierwsze, byłby to jasny sygnał dla Filistynów, że nie jest on ich wasalem. Po drugie, Dawid czekał piętnaście lat na śmierć Saula, pomazańca Pańskiego, zanim sam został królem. Nie zamierzał jednak zgodzić się na to, by następnym królem został Isz-Boszet, który nie został wybrany przez Boga. Gdy Dawid został koronowany na króla Judy, oznaczałoby to rozłam z resztą Izraela, co doprowadziłoby do wojny domowej.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 2:1 Bóg chciał, aby Dawid uczynił Hebron swoją stolicą?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale możemy dostrzec pięć powodów.

1. Hebron był jednym z największych miast w Judzie.

2. Historycznie rzecz biorąc, pochowano tam Abrahama i patriarchów.

3. Izraelici na północy nie uznali jeszcze Dawida za króla.

4. Hebron leżał w górach, wyżej niż jakiekolwiek inne miasto Judy, i był lepiej zabezpieczony przed atakiem. Jerozolima, położona 19–20 mil na północny wschód, byłaby jeszcze lepszym wyborem, ale pozostawała pod kontrolą Jebusytów.

5. Hebron był jednym z miast Judy, do których Dawid wcześniej wysłał łupy, jak opisano w 1 Księdze Samuela 30:31.

Pytanie: Dlaczego w 2 Księdze Samuela 2:5-7 Dawid wysłał posłańców właśnie do miasta Jabesz w Gileadzie?

Odp.: Mogli oni sądzić, że ich działania mające na celu uczczenie pamięci Saula i Jonatana rozgniewają nowego króla, Dawida. Dawid celowo wysłał posłańców, aby zapewnić ich, że tak nie jest, i że szanuje pamięć o Saulu i Jonatanie. Było to również sprytnym posunięciem ze strony Dawida, mającym na celu pokojowe pozyskanie mieszkańców Jabesz-Gilead, aby przyjęli go jako króla.

P: Dlaczego w 2 Sam 2:8 Isz-Boszet nazywany jest Esz-Baalem w 1 Krn 8:33; 9:39?

Odp.: Baal może oznaczać pana, Pana lub boga kananejskiego. „Esz-Baal” oznacza „ogień Baala”, a „isz” oznacza człowieka. Saul nadał swojemu synowi imię Isz (człowiek) Baala, najprawdopodobniej z zamiarem nadania mu znaczenia „pan” lub „Władca”. Autorzy lub kopisty prawdopodobnie zmienili to imię na Bośet, co oznacza „wstyd”. Isz-Bośet może być również tym samym Iszwi, o którym mowa w 1 Księdze Samuela 14:49.

P: Dlaczego w 2 Samuela 2:8 Abner nie poparł Dawida?

Odp.: Gdyby Abner to uczynił, zapobiegłoby to siedmioletniej wojnie domowej. Chociaż Pismo Święte tego nie wyjaśnia, należy pamiętać, że Abner był prawdopodobnie jednym z dowódców wojskowych, którzy wcześniej ścigali Dawida. Abner był kuzynem Saula, więc po śmierci syna Saula miałby prawo do tronu. Często ludzie borykają się z jednym z dwóch problemów. Albo nie są lojalni, kiedy powinni, albo są lojalni wobec tego, wobec czego nie powinni.

Na marginesie, Dawid panował tylko nad Judą przez siedem i pół roku, a Ishboszet panował na północy przez dwa lata. Oznacza to, że przez pięć i pół roku Abner dowodził armiami północnymi, zanim stał się „twórcą królów” i koronował na króla Ishboszeta, który miał wówczas 40 lat. Należy zauważyć, że nie jest napisane, iż to lud Izraela koronował Ishboszeta na króla; uczynił to wyłącznie Abner. Być może Abner był bardzo zajęty wypieraniem Filistynów z Izraela. Bardziej zależało mu na utrzymaniu władzy niż na jedności narodowej czy na ustanowieniu Ishboshetha królem. Jednak po tym, jak Ishbosheth zganił Abnera za to, że ten wziął sobie za żonę jedną z konkubin Saula, Abner zdał sobie sprawę, że jego władza została ograniczona, i przeszedł na stronę Dawida, gdzie miał nadzieję nadal sprawować władzę pod zwierzchnictwem Joaba lub u jego boku.

Doskonałym przykładem był wybitny niemiecki chemik Fritz Haber. Był on twórcą procesu Habera, czyli metody pozyskiwania azotu z powietrza. Umożliwiło to Niemcom produkcję materiałów wybuchowych bez konieczności polegania na imporcie z Chile lub innych krajów. W książce Isaaca Asimova „Book of Facts” (str. 254) zaznaczono, że gdyby nie prace Habera, Niemcy zostałyby wyeliminowane z I wojny światowej już w 1916 roku. Haber kierował również pracami nad gazami bojowymi w Niemczech podczas I wojny światowej. W tej samej książce (str. 254) wspomniano również, że Haber został wygnany po dojściu Hitlera do władzy, ponieważ był Żydem.

Wobec jakich spraw jesteś lojalny?

Pytanie: W 2 Samuela 2:8 – kiedy powinniśmy cierpliwie czekać, aż zło się rozproszy, uciekając w razie potrzeby, a kiedy powinniśmy stanąć do walki, czy to o to, co Bóg dał nam, czy o to, co dał innym?

Odp.: Cierpliwe oczekiwanie Dawida na Saula oraz niechęć Dawida do tolerowania Ishboshetha stanowią interesujący przykład tego, kiedy najlepiej jest wykazać się wyrozumiałością, a kiedy nie.

Uproszczoną odpowiedzią jest: walczyć, gdy Bóg tego od nas oczekuje, a nie walczyć, gdy Bóg tego nie chce. Ale skąd mamy wiedzieć, kiedy Bóg chce, abyśmy walczyli?

Chrześcijanie są prześladowani w Chinach kontynentalnych, Korei Północnej, Afganistanie, Iranie, w indyjskim stanie Assam oraz w północnej Nigerii. Oczywiście Stany Zjednoczone nie powinny dzielić swoich sił zbrojnych na sześć części i atakować jednocześnie Chin kontynentalnych oraz pozostałych pięciu obszarów, aby bronić wszystkich uciśnionych naraz. Jak więc rozróżnić, kiedy należy bronić innych, a kiedy nie można tego zrobić?

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam. 2:8-11 Abner, a później Ishboszet, ustanowili stolicę Izraela po wschodniej stronie rzeki Jordan?

Odp.: Należy pamiętać, że Filistyni zajęli sporą część terytorium między Judą a Morzem Galilejskim. Stolica położona po wschodniej stronie rzeki byłaby dla nich trudna do zdobycia. Mahanaim było prawdopodobnie dobrze ufortyfikowane, skoro Dawid schronił się tam, uciekając przed Absalomem.

P: Kim byli Aszuryci, o których mowa w 2 Sam. 2:9?

Odp.: Byli to prawdopodobnie mieszkańcy wsi o nazwie Aszuri. Lud plemienia Aszer mieszkał znacznie dalej. Nie pochodzili oni z Aszuru, dawnej stolicy Asyrii.

Pytanie: Czy w 2 Sam. 2:10 Ish-Boszet panował przez dwa lata, czy też Dawid panował przez siedem i pół roku w Hebronie, jak podano w 2 Sam. 2:11 i 2 Sam. 5:5?

Odp.: Chrześcijanie mają dwie różne odpowiedzi.

Dawid panował nad Judą tylko przez siedem i pół roku: Isz-Boszet, Abner i armia izraelska musieli wycofać się na wschód, za rzekę Jordan, po zwycięstwie Filistynów. Zgodnie z 2 Księgą Samuela 2:8-9 Isz-Boszet został najpierw ustanowiony królem nad Gileadem, Aszurim i Jezreel. Dopiero po pięciu i pół roku odzyskali wystarczającą część terytorium na zachód od Jordanu. W związku z tym Izrael przez 5 i pół roku nie miał króla, następnie Isz-Boszet panował przez dwa lata, a potem Dawid.

Dawid panował w Hebronie przez siedem i pół roku: choć mogło nastąpić niewielkie opóźnienie przed koronacją Isz-Boszeta, okres siedmiu i pół roku odnosił się do całego czasu, przez jaki Dawid panował w Hebronie, zanim zdobył Jerozolimę i zaczął tam panować. W okresie od zamordowania Isz-Boszeta do momentu, gdy Dawid zaczął panować w Jerozolimie, Dawid nie panował nigdzie indziej poza Hebronem. Dlatego Isz-Boszet był królem Izraela przez dwa lata, następnie Dawid był królem zarówno Izraela, jak i Judy przez pięć i pół roku w Hebronie, a potem przeniósł swoją stolicę do Jerozolimy.

Jednak prawdopodobnie słuszny jest pierwszy pogląd; nic nie wskazuje na to, by Abner natychmiast koronował Ish-Boshetha.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam. 2:19-24 Asael ścigał właśnie Abnera i dlaczego Abner uderzył go kolbą włóczni?

Odp.: W 2 Księdze Samuela 2:24 Joab i Abiszaj również ścigali konkretnie Abnera. Być może zdali sobie sprawę, że Abner był zarówno siłą stojącą za buntem, jak i zdolnym dowódcą, i że gdyby go po prostu zabili, Izraelici poddaliby się. Asael biegł bardzo szybko; być może miał lżejszą budowę ciała niż Abner (który był starszy) i inni. Abner nie wydawał się zbytnio przejmować tym, że Asahel mógłby go zabić; dostrzegł jednak, że ta wojna zakończy się znacznie większymi trudnościami, gdyby zabił brata Joaba i Abiszaja. Być może zamiast odwracać się i używać ostrego końca włóczni, Abner zamierzał jedynie zranić Asahela. Jednak niezależnie od intencji Abnera, cios ten ostatecznie zabił Asahela, który się tego nie spodziewał.

Pytanie: W 2 Sam. 2:19-24 Asahel był przekonany, że jego szybkość biegu wystarczy, by pokonać potężnego, dobrze opancerzonego wojownika. Nadmierna pewność siebie Asahela okazała się śmiertelna. Czy zdarzają się dzisiaj sytuacje, w których umiejętności danej osoby w jednej dziedzinie dają jej fałszywą pewność siebie w innej dziedzinie?

Odp.: Często zdarza się to w biznesie, gdy sukces w jednej branży sprawia, że kadra kierownicza uważa, iż może rozszerzyć działalność na inne branże. Czasami mają rację, a czasami nie. Czasami politycy i lekarze, którzy mają duże doświadczenie lub wiedzę w jednej dziedzinie, zakładają, że ich kompetencje będą miały zastosowanie we wszystkich dziedzinach.

P: Dlaczego w 2 Sam. 2:26-32 Joab przestał ścigać armię Abnera?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Być może Joab zdawał sobie sprawę, że była to bezsensowna wojna, i z radością zaprzestał walki, gdy tylko Abner to uczynił. Gdyby jednak Abner nie poruszył kwestii miłosierdzia, być może Joab kazałby armii walczyć dalej, aby zabić jak najwięcej Izraelitów.

P: Dlaczego w 2 Sam. 2:30-31 straty były tak nierówne – 360 na 20?

Odp.: Dawid prawdopodobnie poznał nowe rodzaje broni i nowe techniki walki, walcząc przeciwko Filistynom, walcząc po tej samej stronie co Filistyni z Gat (1 Samuela 27) oraz mając w swojej armii niektórych Filistynów. (Nazywano ich Cheretytami i Peletytami.) 2 Samuela 1:18 mówi również, że Dawid uczył swoich żołnierzy posługiwania się łukami i strzałami. Ponadto Dawid dysponował doświadczonymi żołnierzami, a wielu doświadczonych żołnierzy z armii Saula zginęło z rąk Filistynów na górze Gilboa.

P: Czy 2 Sam 3:1 oznacza, że przez siedem i pół roku trwały nieustanne walki?

Odp.: Był to stan wrogości, a nie nieustannych walk. Należy pamiętać, że zarówno Abner, jak i Dawid oraz Joab mieli pełne ręce roboty, walcząc z Filistynami. W samym środku tych wrogich działań Dawid zwrócił się do Isz-Boszeta z prośbą o zwrot swojej żony Michal, a Isz-Boszet spełnił tę prośbę bez sprzeciwu. Jak zobaczymy później w 2 Księdze Samuela 3–4, istnieją różne rodzaje lojalności i różne rodzaje nielojalności. Przez niemal cały ten czas Abner był lojalny wobec Isz-Boszeta, ale ważniejsze pytanie brzmi: „czy był lojalny wobec Boga?”.

Pytanie: Czy w 2 Księdze Samuela 3:1-5 i 2 Księdze Samuela 5:13-16 Dawid powinien był poślubić wszystkie te żony?

Odp.: Nie, niektóre z ich dzieci sprawiłyby Dawidowi później wiele zmartwień. Księga Powtórzonego Prawa 17:17 mówi, że król nie może brać sobie wielu żon, aby jego serce nie odwróciło się od wierności Bogu. Po poślubieniu Michal, Achinoam i Abigail Dawid ożenił się jeszcze z Maaką, Haggit, Abital i Eglą. Pismo Święte nie wspomina już o Chileabie/Kileabie/Kalebie, więc prawdopodobnie zmarł on, zanim osiągnął dorosłość. Trzej synowie jego żon – Amnon, syn Achinoam, Absalom, syn Maaki, oraz Adoniasz, syn Haggit – sprawili Dawidowi wiele smutku, a ich życie zakończyło się tragicznie.

Pytanie: Czy w 2 Sm 3,3 i 1 Krn 2,23 istnieją jakieś dowody archeologiczne na istnienie królestwa Geszur?

O: Tak. Spalony pałac, w którym znaleziono sitko do piwa, został datowany na lata 1100–1000 p.n.e., jak podają Timothy Renner i Ira Spar w artykule „The Land of Geshur Project” opublikowanym w biuletynie New Jersey Archaeological Consortium Newsletter nr 3 (1988). Zniszczenie to zostało prawdopodobnie dokonane przez Joaba i Izraelitów tuż przed tym, jak Dawid dopuścił się cudzołóstwa z Batszebą.

P: Co wiemy o Rizpie na podstawie 2 Sam 3:7?

Odp.: Rizpa była konkubiną Saula, czyli jego drugą żoną. Kiedy Isz-Boszet został królem, zwyczajowo królowie dziedziczyli konkubiny swoich ojców. To oznaczałoby, że Rizpa była żoną ojca Isz-Boszeta, co jest dość makabryczne. Praktyka ta jest sprzeczna zarówno z Księgą Kapłańską 18:8, jak i z 1 Listem do Koryntian 5:1 w Nowym Testamencie. Wtedy Abner odbył z nią stosunek płciowy. Nie jesteśmy pewni, czy Rizpa miała w tej sprawie coś do powiedzenia. To właśnie Rizpa chroniła leżące na widoku zwłoki siedmiu męskich potomków Saula, o czym mowa w 2 Księdze Samuela 21:8-11. Pomimo swojej przeszłości, w której była „przekazywana z rąk do rąk”, Rizpa pozostała wierna godności swojej rozszerzonej rodziny.

Pytanie: Czy w 2 Księdze Samuela 3:8 lojalność jest dwustronna, czy też, innymi słowy, czy przywódca ma obowiązek lojalności wobec swoich zwolenników?

Odp.: Abner tak właśnie zakładał i poczuł się zdradzony przez oskarżenie Ishboszeta. Ludzie, którzy ustanawiają przywódcę, oczekują, że będzie on wykonywał to, do czego został powołany. Od przywódców oczekuje się, że będą wiernie troszczyć się o swoją pozycję i o tych, którzy są pod ich zwierzchnictwem.

Należy zauważyć, że Abner nie powiedział „pies”, ale „głowa psa”, co nadal jest obraźliwe. Żydowscy komentatorzy zinterpretowali to tak, że Abner stracił panowanie nad sobą i ze złością zapytał, czy Ishboszet traktuje go z brakiem szacunku, jakby był jedynie przywódcą stada psów. Abner przesadza i wyciąga pochopne wnioski z niezadowolenia Ishboszeta z powodu czegoś, co Abner uważa za drobiazg. Mogło to jednak pomóc utorować drogę do późniejszego przejęcia tronu przez Abnera, a Ishboszet nie uznał tego za drobną sprawę.

Pytanie: Co Abner miał na myśli, mówiąc w 2 Samuela 3:12: „Do kogo należy ta ziemia?”

Odp.: Być może jest to przypadek strategicznej dwuznaczności ze strony Abnera. Z jednej strony Abner uczynił Ishboshetha królem, dzięki czemu znalazł się w potężnej pozycji, sprawując kontrolę nad królestwem północnym. Z drugiej strony Dawid był prawowitym królem wyznaczonym przez Boga, a Abner zdawał sobie sprawę, że to właśnie Dawid powinien być królem całego Izraela. Oba znaczenia łączą się w słowach Abnera skierowanych do Dawida: „Sprawuję faktyczną kontrolę nad królestwem północnym i przekazuję je tobie. Proszę więc, zadbaj o mnie dobrze”.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam. 3:14-16 i 1 Sam. 25:44 Dawid odebrał Michal jej mężowi Paltiemu/Faltielowi?

Odp.: Gdy mężczyzna poślubia kobietę, która pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie udzielił jej rozwodu ani jej nie porzucił, powstaje skomplikowana sytuacja. Dawid nie opuścił jej z własnej woli, lecz został zmuszony do ucieczki przez ojca Michal, króla Saula. Nie ma wzmianki o tym, czy Michal protestowała przeciwko temu drugiemu małżeństwu, czy też nie. Dawid, jako pierwszy mąż, miał prawo domagać się jej powrotu. Nie ma jednak również wzmianki o tym, czy Dawid postąpił najlepiej, jak mógł, ani czy kierowała nim przede wszystkim miłość do Michal, czy też duma. Skoro została „zabrana” od Faltiela, oznacza to, że Dawid nie wyrządził krzywdy Faltielowi, który znalazł się w dość niezręcznej sytuacji wobec swojego króla. Palti i Michal byli sobie lojalni, ale między Dawidem a Michal istniało wcześniejsze zobowiązanie.

Co więcej, skoro Dawid „ożenił się” z członkiem rodziny Saula, mogło to wzmocnić jego roszczenia do tronu po śmierci Saula w oczach Izraelitów z królestwa północnego.

W dzisiejszych czasach ponowne małżeństwo może być skomplikowaną sytuacją. Przynajmniej ważne jest, aby porozmawiać ze wszystkimi zainteresowanymi.

W 2 Księdze Samuela 3:16 Faltiel udał się za Michal do miasta Bahurim, położonego prawdopodobnie około 1,5 mili na północny wschód od Jerozolimy. Później, w 2 Księdze Samuela 16:5-8, z tego samego miasta przybył Szimei z rodu Saula, by przekląć Dawida.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 3:14-16 Dawid naruszył przepisy z Księgi Powtórzonego Prawa 24:1-4, które mówią, że mężczyzna, który rozwodzi się z żoną, a ona wychodzi za mąż za innego, nie może jej ponownie przyjąć?

Odp.: Właściwie nie. Dawid nigdy nie rozwiódł się z Michal; to Saul odebrał ją Dawidowi.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 3:24-25 Joab oskarżył Abnera o oszustwo i twierdził, że ten przyszedł tylko po to, by szpiegować Dawida?

Odp.: Nie widzimy, by Joab miał jakiekolwiek podstawy, by tak twierdzić. Mogło to jednak wydawać się prawdopodobne. Joab szybko to podkreślił, ponieważ nie chciał mieć konkurenta na stanowisku głównego dowódcy armii Dawida. Ponadto cała ta wojna wybuchła z powodu Abnera, a zginęli lojalni mężowie z Judy, w tym brat Joaba, więc Joab nie był zadowolony, że Dawid ucztował z zabójcą swojego brata.

Abner najprawdopodobniej postępował uczciwie w swoich relacjach z Dawidem. W 2 Księdze Samuela 3:1, gdy siły Dawida rosły, a Abnera słabły, Abner przewidział ostateczny wynik, ponieważ Ishboszet nie zamierzał dobrowolnie zrezygnować z tronu. Abner dostrzegł więc, że to jedyne wyjście.

Joab wydawał się znać się na podstępach. To właśnie Joab postanowił zamordować Abnera bez poinformowania o tym Dawida (2 Księga Samuela 3:26-30). Joab przeszedł od posłuszeństwa, podążania za Dawidem i służenia mu do robienia tego, co uważał za najlepsze dla siebie. Chociaż Abner zabił Asahela w walce – i to nie przypadkowo – Hebron był miastem schronienia, więc Abner miałby przynajmniej prawo do procesu. Jednak Joab nie przejmował się tym.

Czasami osoba postępująca honorowo zostanie oskarżona o nielojalność, nawet przez tych, którzy sami są zdradzieccy. Joab oskarżył Abnera o zdradę, ale to właśnie Joab był tym, który się zdradził.

Pytanie: Czy w 2 Sam. 3:26-30 Joab był lojalny wobec Dawida?

Odp.: Tak i nie. Joab z pewnością wykazywał pewną lojalność wobec Dawida, ale swoje własne interesy – w tym zemstę i utrzymanie swojej pozycji – uważał za ważniejsze niż lojalność wobec Dawida. Tak jak istnieje częściowe posłuszeństwo, tak samo istnieje częściowa lojalność. Joab mógł usprawiedliwić swoją lojalność, powołując się na to, że nigdy nie zdradził Dawida i nie sprzeciwił się niczemu, czego Dawid wyraźnie nie nakazał. Jednak Joab doskonale wiedział, czego pragnął Dawid, a mimo to zdradziecko udaremnił jego wolę i sprawił, że jego król wyszedł na zdradzieckiego kłamcę. Można by się zastanawiać, czy częściowa lojalność w ogóle kwalifikuje się jako lojalność.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sm 3,27; 2 Sm 4,6 i 2 Sm 20,10 Abner, Isz-Boszet i Amasa zostali zabici pod piątym [żebrem]?

Odp.: Było to prawdopodobnie wyrażenie oznaczające, że zostali dźgnięci w dolną część żeber. Niektórzy uważają, że oznacza to „dźgnięty w brzuch”, a BSB tłumaczy to jako „dźgnął go w brzuch”.

P: Czy w 2 Sam. 3:28-36 królestwo Dawida naprawdę było wolne od winy za krew Abnera?

Odp.: Być może nie. To Joab i jego brat Abiszaj, działając na własną rękę, zabili Abnera. Być może kierowali się przekonaniem, że krewni zamordowanego mężczyzny (Asahela) mają obowiązek postawić mordercę przed sądem. Jednak Abner nie zamordował Asahela; zabił go honorowo w walce. Niemniej jednak Dawid nie postąpił sprawiedliwie, nie aresztował Joaba i Abiszaja ani nie skazał ich na śmierć za morderstwo. Z drugiej strony Dawid dostrzegł, że gdyby aresztował Joaba i Abiszaja, to być może to on sam zostałby stracony; to znaczy, gdyby Dawid nie polegał na Bogu.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam 3:39 Dawid jedynie przeklął Joaba, zamiast go stracić?

Odp.: Joab uważał Abnera za zwykłego oportunistę i być może w pewnym sensie nim był. Joab pragnął pomścić sprawiedliwą śmierć swojego brata w walce. Joab pokazał tutaj, że dbał zarówno o własne interesy, jak i o to, co uważał za najlepsze dla Izraela; posłuszeństwo wobec Dawida nie było jego głównym zmartwieniem. Brak dyscyplinowania przez Dawida swoich dowódców i synów w razie potrzeby wydaje się być jedną z jego największych słabości. W pewnym sensie Dawid przedkładał swoje lojalne relacje z Joabem, Abiszajem i swoimi synami nad wierną służbę polegającą na wypełnianiu woli Bożej. Dawid tłumaczył sobie, że nie ma wystarczającej władzy, by ukarać Joaba i Abiszaja.

Dawid postrzegał Abnera zarówno jako człowieka honorowego, jak i dawnego przeciwnika. Szczerze opłakiwał Abnera, ale było to również wydarzenie medialne mające na celu przekonanie wszystkich, że Dawid nie miał z tym nic wspólnego. W 2 Księdze Samuela 3:31-38 obecność Joaba i Abiszaja wśród ludu i przywódców, gdy Dawid publicznie opłakiwał Abnera, musiała być dla nich niezwykle, niezwykle krępująca.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 4:1-2, 4-8 Rekab i Baana zamordowali Isz-Boszeta?

Odp.: Prawdopodobnie nie wynikało to z nienawiści do Ishboszeta. Wygląda na to, że Abner i tak narzucił Ishboszetowi królestwo. Jednak po odejściu ich zdolnego wodza Abnera oraz w obliczu gotowości niektórych szlachciców z północy do przejścia na stronę Dawida zapanowała panika, a ci mężczyźni dostrzegli, że nie ma nadziei na przetrwanie królestwa północnego. Uznali również, że Isz-Boszet nigdy nie zgodzi się na kapitulację, dlatego uznali, że jedynym wyjściem jest zdradzieckie wzięcie sprawy w swoje ręce.

Można by argumentować, że Rechab i Baana wypełniali tajemną/ostateczną wolę Boga, ponieważ Bóg posłużył się tym środkiem, by przekazać całe królestwo Dawidowi. Jednak postąpili oni wbrew objawionej woli Boga, zgodnie z którą nie wolno nam zabijać. Bóg czasami posługuje się złymi czynami i złymi ludźmi, by osiągnąć swoje cele, ale to nie zwalnia tych ludzi z odpowiedzialności za nieposłuszeństwo wobec tego, co Bóg nakazał.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam. 4:4, 9:6-13; 16:1-4; 19:24-30; 21:7 nikt nie chciał namaścić Mefiboszeta na króla?

Odp.: Mefiboszet miał około 5 lat, kiedy stał się kaleką, a miał zaledwie około dwunastu lat, gdy zabito Ishboszeta (zob. 2 Samuela 4:4). Bez Abnera nie było nikogo, kto mógłby pełnić funkcję regenta i rządzić w imieniu dziecięcego króla. Co ważniejsze, król, który był kaleką, nie byłby w stanie dowodzić armią, a podróżowanie w celu spotkań z innymi osobami byłoby dla niego trudne.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 4:8 Dawid powinien był cieszyć się z tego, że Rechab i Baana zamordowali Ishboszeta, skoro twierdzili, że to Pan zapewnił zemstę?

Odp.: Tak jak wiedział Dawid, powinniśmy zdawać sobie sprawę, że nie można wierzyć we wszystko, co ktoś mówi. Nawet jeśli twierdzą, że to było z woli Boga, zawsze musimy brać pod uwagę możliwość, że mogą to zmyślać. Oczywiście, Bóg może wymierzyć zemstę, ale to nie daje im prawa do zdradzieckiego zabicia kogoś.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam. 4:9-12 Rekab i Baana sądzili, że Dawid będzie z nich zadowolony za zdradzieckie zamordowanie Ishboszeta?

A: Najwyraźniej nie wiedzieli lub zapomnieli o Amalekicie, który twierdził, że zabił Saula. Uważali za oczywiste, że Dawid uzna usunięcie buntownika przeciwko prawowitemu królowi za dobry i warty wysiłku cel. Nie dostrzegli jednak, że Dawid nie akceptował ich zdradzieckich i niehonorowych metod. Mieli dostęp do domu Ishboszeta, ponieważ cieszyli się jego zaufaniem. Jednym z motto komunizmu i innych ideologii jest „cel uświęca środki”. Rechab i Baana bardzo się mylili, sądząc, że dla Dawida wynik jest wszystkim, a lojalność niczym.

Coś nieco podobnego wydarzyło się wieki później. Kiedy Aleksander Macedoński podbijał imperium perskie pod rządami króla Dariusza, a Dariusz został zamordowany, zamiast nagrodzić zabójców, Aleksander zabił ich za ten zdradziecki czyn, zgodnie z relacją Justyna (12:6) i Kurcjusza (7:5). Podobnie jak wielu ludzi, Aleksander cenił honor. Aleksander prawdopodobnie dostrzegł również, że w oczach swoich perskich poddanych zyska większą legitymację jako król, jeśli nie poprze zdradzieckiego zamachu.

Pytanie: Jakie są, według 2 Sam 4:9-12, sposoby, w jakie ludzie – w tym my sami – mogą zapomnieć (a właściwie zignorować) kluczowe informacje?

Odp.: Rechab i Baanah byli przekonani, że Dawid będzie z nich zadowolony. Jednak reakcja Dawida sugeruje, że słyszeli oni o tym, co uczynił on z Amalekitą, który twierdził, że zabił Saula. W przypadku wielu ludzi, którzy zapominają lub ignorują kluczowe informacje, nie wynika to ze słabej pamięci, lecz z czegoś innego.

Tworzymy „modele” innych ludzi, które pomagają nam zrozumieć rzeczywistość i dostarczają naszemu umysłowi zwięzłych podsumowań tego, jak wszystko działa. Jeśli dysponujemy kilkoma faktami, a pasują one do naszego z góry przyjętego modelu, to wywodzimy z tego, że cały model jest prawdziwy. Modele, podobnie jak stereotypy, są szybkimi i skutecznymi sposobami na wyciąganie pochopnych wniosków. Problem polega na tym, że wnioski mogą być błędne, a w tym przypadku – bardzo, bardzo błędne. Problem z tworzeniem modeli polega na tym, że większość ludzi po prostu odrzuca fakty, które nie pasują do modelu. O wiele bardziej satysfakcjonujące jest – i budzi większe zaufanie u innych – stwierdzenie „rozumiem to wszystko” niż przyznanie, że niektóre rzeczy nie mają dla mnie sensu. Jeśli Rechab i Baanah byli jak większość ludzi, to nie zapomnieli o tym, co słyszeli o Dawidzie i Amalekicie, po prostu odrzucili ten fakt, ponieważ zwykli królowie tak się nie zachowują.

My sami będziemy mądrzejsi, jeśli zawsze będziemy otwarci na możliwość pokornego przyznania się przed sobą i innymi, że niektóre rzeczy nie pasują do naszego modelu. Potrzebujemy modeli; nie możemy poświęcać ogromnej ilości czasu na dogłębną analizę tysiąca drobnych decyzji, które możemy podejmować każdego dnia. Musimy jednak zdawać sobie sprawę, że nasze modele są nadmiernym uproszczeniem. Jak trafnie ujął to jeden z twórców modeli matematycznych: „wszystkie modele są błędne, ale niektóre są użyteczne”.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 4:11-12 Dawid nazwał buntownika Isz-Boszeta człowiekiem sprawiedliwym?

Odp.: Brzmi to podobnie do tego, co Dawid śpiewał o Saulu w swojej pieśni pogrzebowej. O ile możemy to ocenić, Isz-Boszet był człowiekiem honorowym; postępował w sposób godny szacunku; po prostu jego cel był sprzeczny z wolą pomazańca Bożego. Podczas wojny secesyjnej niektórzy oskarżali Roberta E. Lee o zdradę, ponieważ złożył przysięgę wierności, by walczyć za nasz kraj, a potem zmienił stronę. Jest to jednak nieprawda; Lee nie był zdrajcą. Nie posługiwał się podstępem ani zdradą, lecz zmienił stronę w sposób honorowy. Niestety, walczył – i to walczył dobrze – w imię sprawy, która doprowadziła do trwałego zniewolenia Afroamerykanów. Gdyby był kiepskim generałem, a nie tak dobrym, zginęłoby znacznie mniej żołnierzy, w tym żołnierzy południowych. Jeśli zawsze postępujesz honorowo, to świetnie; ale upewnij się też, że walczysz po właściwej stronie.

Po zakończeniu wojny secesyjnej Lee nigdy nie został postawiony przed sądem ani za zdradę, ani za zbrodnie wojenne, ponieważ wszyscy wiedzieli, że był niewinny. Jednak na jego ziemi powstał Cmentarz Narodowy w Arlington, skąd zawsze miał dobry widok.

P: Jak duża była cytadela jerozolimska, o której mowa w 2 Sam 5:7?

Odp.: Cytadela była „fortem” w obrębie miasta i miejscem ostatniej ucieczki. W 1983 roku Yigal Shiloh przeprowadził wykopaliska w miejscu, które prawdopodobnie stanowiło cytadelę z czasów przed Dawidem, a jej powierzchnia wynosiła aż 2 150 stóp kwadratowych. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 3, str. 858 oraz w artykule Hershela Shanksa „The City of David After Five Years of Digging” w czasopiśmie „Biblical Archaeology Review” 11, 6 [1985], str. 25–26.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam. 5:8 Dawid gardził kulawymi i niewidomymi?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Ponieważ kulawi i niewidomi nie byli zbyt mobilni, przywódcy Jebusytów powierzyli im zadanie pełnienia służby jako żołnierze strzegący studni.

2. Kulawi i niewidomi zazwyczaj nie brali udziału w bitwach. W rzeczywistości nie ma żadnych wzmianek o tym, by Dawid lub ktokolwiek inny kiedykolwiek walczył z kulawymi i niewidomymi, poza tym jednym przypadkiem.

3. Jednak w tym przypadku, ponieważ zrzekli się oni statusu osób niebiorących udziału w walce, by walczyć z Dawidem, Dawid i jego ludzie stoczyli z nimi walkę, niezależnie od tego, jak nieprzyjemne było to dla nich.

Pytanie: Czym było Milo (lub Millo) w 2 Sm 5:9, 1 Krl 9:15, 2 Krl 12:20, 2 Krn 32:5?

Odp.: Archeolodzy nie są pewni, czym było Millo, ale „Wycliffe Bible Dictionary” (str. 1120–1121) podaje, że mogła to być forteca po północnej stronie murów Jerozolimy.

W „New International Dictionary of the Bible” (str. 651) podano, że był to wzniesiony kopiec, zwany wałem, położony poza miastem Dawida.

Niezależnie od tego miało ono znaczenie strategiczne, ponieważ Dawid je wzniósł, Salomon je wzmocnił (1 Krl 9:15, 24; 11:27), a Ezechiasz wzmocnił je przeciwko Asyryjczykom (2 Krn 32:5).

Pytanie: Czy w 2 Sam 5:11 i 1 Krl 5:1, skoro Hiram z Tyru był tak sławny, umieszczono go anachronicznie na tronie za czasów Dawida, jak twierdzi sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 304, 325)?

Odp.: Nie. Asimov twierdzi, że Hiram z Tyru został królem w 969 r. p.n.e., cztery lata po Salomonie (Asimov, str. 325). Jednak „The NIV Study Bible” (str. 479) podaje, że Hiram panował w latach około 978–944 p.n.e. i że mógł również sprawować władzę jako współregent wraz ze swoim ojcem już w 993 r. p.n.e. Również „Nelson Study Bible” (str. 567) podaje, że Hiram panował w latach 978–944 p.n.e. Z kolei „New Geneva Study Bible” (str. 480) podaje, że Hiram panował w latach około 980–947 p.n.e.

Pytanie: Czy w 2 Księdze Samuela, rozdziały 5 i 6, Dawid przeniósł Arkę do domu Obed-Edoma po pokonaniu Filistynów, czy też wcześniej, jak sugerują 1 Księga Kronik, rozdziały 13 i 14? (Kwestię tę poruszył muzułmanin.)

Odp.: 1 Kronik 13 i 14 nie mówią, że miało to miejsce przed pokonaniem Filistynów. Nie ma w tym żadnej trudności, gdy uświadomimy sobie, że fragmenty te nie muszą być ułożone w porządku chronologicznym. O ile fragment nie jest połączony słowem „wtedy” lub „potem” albo czymś podobnym, wydarzenia mogą mieć miejsce w tym samym czasie lub w dowolnej kolejności.

W 2 Księdze Samuela 6:1 pojawia się słowo „ponownie”, ale „ponownie” niekoniecznie oznacza, że miało to miejsce po bitwie. W 1 Księdze Kronik również nie ma słowa wskazującego na porządek czasowy.

Podobnie sura 16:115–119 mówi, że Żydom zabroniono spożywania różnych pokarmów. Jednak sura 16:120 mówi o Abrahamie. Historia Żydów zaczyna się od Jakuba, wnuka Abrahama, więc te fragmenty są ułożone w nieprawidłowej kolejności. Czy jest to zatem problem w Koranie? W tym konkretnym przypadku nie, ponieważ Koran nie twierdził, że wersety te są ułożone chronologicznie. W surze 16:119-120 nie ma słowa wskazującego na porządek chronologiczny.

Pytanie: Co jest niezwykłego w strukturze fragmentu z 2 Samuela 5:17–8:18?

Odp.: Jest to powszechny w języku hebrajskim zabieg literacki zwany chiasmem, charakteryzujący się symetrią wersów.

— Dawid pokonuje Filistynów (5:17-25)

— — Dawid sprowadza Arkę Przymierza do Jerozolimy (6:1-23)

— — — Bóg zawiera przymierze z Dawidem (7:1-17)

— — Dawid modli się do Pana (7:18-29)

— Dawid pokonuje swoich wrogów (8:1-14)

Pytanie: Jakie godne pochwały działanie podjął Dawid w 2 Samuela 6:1-5?

Odp.: Dawid właśnie został jedynym królem Judy i Izraela, a mimo to postawił Boga na pierwszym miejscu. Kiedy odnosisz sukces lub zostajesz namaszczony na króla, czy urządzasz przyjęcie dla siebie, czy też organizujesz uroczystość uwielbienia dla Boga, swojego króla?

Pytanie: Co Dawid zrobił źle w 2 Sam 6:3 i 1 Krn 13:7?

Odp.: Dawid okazał cześć Bogu, umieszczając Arkę na nowym wozie. Nie był to jednak właściwy sposób postępowania z Arką. Arkę należało przewozić, wkładając drążki w pętle i zlecając jej przenoszenie Lewitom, a nie zwierzętom.

Dzisiaj czasami możemy robić różne rzeczy, aby w szczególny sposób oddawać cześć Bogu. Jednak Bóg chce, abyśmy oddawali Mu cześć wyłącznie w sposób, który nie jest sprzeczny z nauką Biblii.

Pytanie: Jak powstały cymbały, o których mowa w 2 Sam. 6:5?

Odp.: Chociaż nie wiemy, skąd się wzięły, były to instrumenty bardzo stare. Według „The Expositor's Bible Commentary”, tom 3, str. 879, hebrajska forma liczby mnogiej „mesiltayim” pochodzi najwyraźniej od starożytnego słowa ugarickiego „msltm”. Mieszkańcy Ugaritu zamieszkiwali wybrzeże Syrii i Libanu już przed czasami Abrahama.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 6:6-7 i 1 Kronik 13:9-14 Bóg zabił Uzzę?

Odp.: Uzza i inni okazali brak szacunku wobec Boga, przewożąc Arkę na kołyszącej się furmance (2 Samuela 6:3). Arka miała być przenoszona na drążkach i wyłącznie przez Lewitów. Niektórzy uważają, że Bóg postąpił niesprawiedliwie, zabijając Uzzę za próbę ustabilizowania Arki.

Należy jednak wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Uzza i inni nie traktowali Arki z szacunkiem, jakiego Bóg od nich wymagał. Dawid później zdał sobie sprawę, że popełnił błąd, pozwalając na lekceważące podejście do Arki (1 Kron. 15:13).

2. Bóg najwyraźniej bardziej troszczył się o szacunek, jaki ludzie okazywali Arce, niż o to, czy wpadła ona w błoto. Błoto i tak nie zaszkodziłoby złotu.

3. Jeśli chodzi o przedmioty kultu, Bóg ma prawo ustalać zasady. Nasza służba Bogu musi odbywać się na warunkach Boga, a nie naszych.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 6:6-7 Bóg nie zabił Filistynów, którzy dotykali Arki, skoro zabił Uzzę za dotknięcie jej w 2 Samuela 6:6-7?

Odp.: Biblia nie precyzuje, czy Filistyni przenosili arkę rękami, czy za pomocą drągów. Niezależnie od tego jednak Bóg wiedział, że nie znali oni Jego zasad dotyczących arki, a Bóg bierze pod uwagę stopień wiedzy danej osoby, jak pokazują List do Rzymian 4:15 i 5:13.

P: Czy w 2 Sam. 6:7 traktowanie Arki jako świętej oznacza, że powinniśmy czcić relikwie, tak jak robią to Kościół prawosławny i katolicki?

Odp.: Nie. Gdyby miało to związek z „relikwiami”, przemawiałoby to raczej za tym, by nigdy nie dotykać relikwii, a nie za ich czczeniem. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Uzza zginął za nieposłuszeństwo wobec prawa dotyczącego dotykania Arki (Księga Liczb 4:15), a nie za brak czci czy oddawania hołdu.

2. Izraelici mieli okazywać szacunek tej Arce Pańskiej, ale jest to inny rodzaj szacunku niż szacunek okazywany rzeczom ludzkim.

3. Chociaż szacunek dla ludu Bożego, zarówno na ziemi, jak i w Niebie, jest czymś dobrym, różni się on od czci. Cześć różni się od szacunku, ponieważ obejmuje modlitwę do wizerunku lub posągu albo modlitwę za ich pośrednictwem.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 6:20 Dawid (rzekomo) tańczył publicznie bez ubrania?

Odp.: Dawid nie był nagi; zgodnie z 2 Samuela 6:14 miał na sobie lniany efod. Dawid nie był ubrany w królewskie szaty ani nie zachowywał się tak, jak według Michal powinien zachowywać się król, i właśnie za to Michal go krytykowała.

Jedną rzeczą jest krytykowanie kogoś, aby pomóc mu się poprawić. Zupełnie inną rzeczą jest krytykowanie kogoś w taki sposób, że okazuje się, iż nie ma się już dla tej osoby żadnego szacunku.

P: Jak powinniśmy interpretować fragment z 2 Samuela 6:20, jeśli podczas oddawania czci Panu inny wierzący sarkastycznie się z nas wyśmiewa?

Odp.: Zwróć uwagę na cztery dobre rzeczy, które uczynił Dawid.

Brak odwetu: Nie powinniśmy szukać zemsty (Łk 6,27-36 i Mt 5,43-44) ani odpowiadać tym samym (1 P 2,23).

Obrona: Powinniśmy bronić naszych działań, wyjaśniając, że to, co robimy, jest słuszne. Podobnie List do Rzymian 14:16 mówi, aby nie dopuścić, by to, co uważamy za dobre, było określane jako złe.

Trwaj: Dawid podkreśla, że będzie to robił dalej.

Skupiajcie się na Bogu, a nie na szydercach: Nie powinniśmy pozwolić, by kilka złych słów zepsuło nasze doświadczenie wielbienia Boga.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 6:23 Mikal nie miała dzieci z powodu swoich uwag pod adresem króla?

Odp.: Tak, właśnie to wynika z tego wersetu. Michal nie miała dzieci z powodu swoich uwag, w których okazała brak szacunku wobec swojego męża, króla. Biblia nie wyjaśnia jednak, czy brak potomstwa wynikał z woli Bożej, czy z nieobecności Dawida.

Tak czy inaczej, jedno nielojalne, bezbożne słowo wypowiedziane przez kogoś, od kogo oczekiwalibyśmy lojalności i pobożności, może mieć długotrwałe skutki. W Ewangelii Mateusza 12:36 czytamy: „Ale powiadam wam, że ludzie będą odpowiadać w dniu sądu za każde bezmyślne słowo, które wypowiedzieli” (BSB). To prowadzi nas do tego samego wniosku, którego nauczał nas Jakub w Liście Jakuba 1:19.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 6:23 Mikal pozostawała bezdzietna do końca życia?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale istnieją cztery możliwości.

1. Nigdy nie była w stanie mieć dzieci. Należy zauważyć, że nie miała też dzieci z Faltielem.

2. Dawid celowo nie chciał mieć z nią dzieci, ponieważ ona go nie szanowała.

3. Dawid nie przebywał z nią często, a ona nie zaszła w ciążę.

4. Dawid często przebywał z nią, ale Bóg sprawił, że Michal pozostała bezdzietna po tym, jak okazała brak szacunku wobec męża.

Niezależnie od tego, Pismo Święte milczy na temat tego, czy Michal kiedykolwiek zmieniła swoje nastawienie, zwróciła się do Dawida lub do Boga i poprosiła o przebaczenie.

Pismo Święte milczy na temat bezpośredniej przyczyny, dla której nie miała ona dzieci. Być może powodem tego milczenia jest to, że nie musimy tego wiedzieć. Lekcja dla nas jest taka, że Michal nie szanowała swojego męża i króla Izraela, a niezależnie od tego, w jaki sposób, Bóg ukarał ją za to.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 7:1-2 wszystkie nasze dobre intencje rzeczywiście pochodzą od Boga?

Odp.: Nie. Chociaż Bóg zna wszystko, co myślimy (Psalm 139:2), i wszystko, co powiemy, zanim to powiemy (Psalm 139:4), Bóg postanowił nie kierować nami jak marionetkami. Niektóre dobre rzeczy wynikają z własnej inicjatywy wierzącego, jak pokazuje 2 List do Koryntian 8:17. W tym przypadku Dawid miał dobre intencje, ale nie było wolą Bożą, aby Dawid zrealizował ten zamiar. Ważne jest posłuszeństwo woli Bożej, a nie tylko podążanie za dobrymi intencjami. Dobre intencje nie zastępują posłuszeństwa.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 7:3-17 Natan był fałszywym prorokiem, skoro najpierw powiedział Dawidowi, by robił, co tylko zechce?

Odp.: Nie. Bycie prawdziwym prorokiem nie oznacza, że nigdy nie powie się niczego błędnego. Oznacza to, że gdy prawdziwy prorok, przemawiając jako prorok, mówi: „Tak mówi Pan”, są to prawdziwe słowa Boga.

Pytanie: W 2 Samuela 7:13,16 jest napisane, że królestwo Salomona miało trwać wiecznie, ale tak się nie stało. Jak to wyjaśnić?

Odp.: 2 Samuela 7:5-17 to jedna przepowiednia skierowana do Dawida, która ma dwojakie spełnienie: dotyczy ona potomstwa Dawida, zarówno bezpośredniego, jak i w dalszej perspektywie. Zaraz po śmierci Dawida jego własny potomek, Salomon, miał zostać królem i to właśnie Salomon miał zbudować Świątynię. W dalszej perspektywie 2 Samuela 7:13 obiecuje, że tron królestwa Salomona zostanie ustanowiony na zawsze.

Biblia mówi również, że Mesjasz będzie pochodził z rodu Dawida: Jeremiasz 23:5; a w Nowym Testamencie Łukasz 3:31; Dzieje Apostolskie 13:22-23; Objawienie 22:16.

Wiele żydowskich talmudów głosi, że Mesjasz wywodzi się z rodu Dawida. Jak podaje „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 9, str. 298, pewne grupy w późnym judaizmie podzielały tę opinię, na przykład autor 4QFlor.

Okazuje się, że jest to prawdą na dwa różne sposoby. Biologicznie Jezus pochodził od Marii, która była potomkinią Dawida, ale nie Salomona, jak podaje Ewangelia Łukasza 3:23-31. Z prawnego punktu widzenia, ale nie biologicznego, Jezus był synem Józefa, potomka zarówno Dawida, jak i Salomona (Ewangelia według św. Mateusza 1:6-16). Zatem z biologicznego punktu widzenia Jezus pochodził od Dawida poprzez Marię, ale prawo do tronu nie przechodziło przez matkę. Tak więc, opierając się wyłącznie na pochodzeniu od Marii, Jezus nie miałby prawa do tronu w Izraelu. Jednak ponieważ Jezus był z prawnego punktu widzenia synem Józefa, miał prawo do tronu.

Są tu jednak dwie interesujące kwestie poboczne.

Gdyby Jezus faktycznie był biologicznym synem Józefa, nie spełniłaby się proroctwo biblijne. Józef był potomkiem króla Jekoniasza (Jojachina), który z kolei był potomkiem Salomona, jak podaje Ewangelia Mateusza 1:11-12. Jednak Księga Jeremiasza 22:30 mówi, że żaden potomek Jekoniasza nigdy więcej nie zasiądzie na tronie.

Drugą kwestią jest to, że od czasu wygnania żaden potomek Dawida nie był królem, a niewielu współczesnych Żydów wie nawet, z jakiego plemienia pochodzą (choć niektórzy kapłani o nazwisku Cohen to wiedzą). Zatem z czysto żydowskiej perspektywy proroctwo to wydaje się niespełnione – chyba że, oczywiście, tron Salomona został ustanowiony na zawsze poprzez Chrystusa.

Pytanie: Co jest istotnego w postawie Dawida opisanej w 2 Samuela 7:18-29?

Odp.: Z jednej strony wydawałoby się to dla Dawida wielkim rozczarowaniem. Dawid zaproponował, że zbuduje świątynię dla Boga, wykorzystując wszystkie swoje zasoby, a Bóg wyraźnie mu to tutaj odmówił. Dawid tak bardzo pragnął zbudować dom dla Boga. Bóg powiedział „nie”, ale potem zmienił zdanie i zbudował żywy dom dla Dawida poprzez Salomona i jego potomków.

Możemy spekulować, że skoro Bóg wiedział, co Dawid zrobi z Batszebą i moabskimi mężczyznami, nie uznał za stosowne, aby to właśnie Dawid zbudował świątynię.

Czasami chcemy coś zrobić, aby pomóc Bogu, ponieważ wydaje nam się, że Bóg nas potrzebuje. W rzeczywistości to Bóg nas zaopatruje, a nie na odwrót.

Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” na stronie 328.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 8:2 Dawid postąpił słusznie, zabijając dwie trzecie moabskich mężczyzn?

Odp.: Dawid postąpił tu bardzo surowo. Jego celem najwyraźniej nie było zabicie wszystkich Moabitów, ale osłabienie ich zdolności do buntu. Nic w Piśmie Świętym nie wskazuje na to, że Bóg pochwalił to działanie. Wręcz przeciwnie, 1 Król. 5:3 mówi, że Bóg nie chciał, aby to właśnie Dawid zbudował świątynię, ponieważ Dawid był człowiekiem wojennym.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 8:3 Dawid pokonał Hadadezera, czy też Hadarezera, jak podaje 1 Kronik 18:3?

Odp.: Ta różnica w jednej literze w języku hebrajskim jest najprawdopodobniej błędem kopisty. W książce „Bible Difficulties & Seeming Contradictions” (Trudności biblijne i pozorne sprzeczności), str. 130, napisano, że hebrajskie litery „d” i „r” są do siebie podobne.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 8:4 Dawid pojmał 1 700 jeźdźców, czy też 7 000 woźniców/jeźdźców, jak podaje 1 Kronik 18:4?

Odp.: Było to tysiąc rydwanów i 7 000 woźniców. Zarówno 1 Kronik 18:4, jak i zwoje znad Morza Martwego dotyczące 2 Księgi Samuela 8:4 podają liczbę 7 000. Greckie tłumaczenie Septuaginty również podaje 1 000 rydwanów i 7 000 jeźdźców. Zatem liczba 1 700 w tekście masoreckim 2 Księgi Samuela 8:4 jest prawie na pewno błędem kopisty. To samo stwierdzają: „When Critics Ask” (str. 171–172), „Encyclopedia of Bible Difficulties” (str. 184), „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 4, str. 398) oraz „NIV Study Bible” w komentarzu do 2 Księgi Samuela 8:4. Tekst masorecki zawiera również błąd gramatyczny, który wskazuje na pominięcie słowa.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 8:17 Achimelek jest podany jako syn Abiatara, skoro ojciec Abiatara, który zginął, zanim Dawid został królem, nazywał się Achimelek?

Odp.: Istnieją dwie możliwości.

Błąd kopisty: Prawdopodobnie imiona zostały odwrócone. Zarówno w 2 Księdze Samuela 8:17, jak i w 1 Księdze Kronik 18:16 wersja syryjska brzmi: „Abiatar, syn Achimeleka” zamiast „Achimelek, syn Abiatara”, jak podają tekst masorecki i Septuaginta. (2 Księga Samuela 8:17 i 1 Księga Kronik 18:16 nie zachowały się w zwojach znad Morza Martwego.) Więcej na temat tej tezy można znaleźć w The New Geneva Study Bible, str. 438 oraz w New International Bible Commentary, str. 380.

Wnuk nazwany imieniem dziadka: Jeśli wnuk został nazwany imieniem swojego męczennika-dziadka, młody Achimelek prawdopodobnie nie został kapłanem aż do ostatniej części panowania Dawida. Komentarz biblijny „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 3, str. 911, podaje, że praktyka ta, zwana papponymią, była powszechna. (zob. 1 Kronik 6:9b-10a; 7:20). Zobacz „The Bible Knowledge Commentary: Old Testament”, str. 466, aby zapoznać się z tym poglądem.

Pytanie: W 2 Samuela 8:18, w jaki sposób synowie Dawida byli kapłanami, skoro Dawid pochodził z plemienia Judy, a nie Lewiego?

Odp.: Nie byli; nie ma dowodów na to, że synowie Dawida pełnili jakiekolwiek obowiązki kapłańskie w świątyni. Chociaż hebrajskie słowo użyte w tym miejscu jest powszechnie stosowane w odniesieniu do kapłanów (kohen), 1 Kronik 18:17 mówi, że pełnili oni funkcję głównych urzędników. Książka „When Critics Ask”, str. 172, wskazuje, że hebrajskie słowo to oznacza również sługę, sługę lub doradcę.

Pytanie: Kim byli Cheretici i Peletici, o których mowa w 2 Samuela 8:18?

Odp.: Byli to żołnierze filistyńscy, którzy lojalnie służyli w armii Dawida. Zgodnie z 2 Księgą Samuela 8:18 podlegali oni dowódcy Dawida, Benajaszowi.

W szczególności w języku ugarickim słowo „Krty” odnosi się do mieszkańców wyspy Krety. Cheretici byli więc prawdopodobnie nie tylko Filistynami, ale konkretnie plemieniem Filistynów pochodzącym z wyspy Krety.

P: Jaka jest struktura rozdziału 2 Sam 9:1-13?

Odp.: Rozdział ten ma formę chiasmu, co jest typową cechą poezji hebrajskiej.

9:1 Dawid pragnie okazać łaskę rodzinie Saula

- 9:2-5 Dawid rozmawia z Zibą, sługą Saula

- - 9:6-8 Dawid okazuje łaskę Mefiboszetowi

- 9:9-11a Dawid rozmawia z Zibą, sługą Saula

9:11b-13 Dawid okazuje łaskę rodzinie Saula poprzez Mefiboszeta

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 3, str. 916.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam. 9:1-13 Dawid okazał łaskę kulawemu Mefiboszetowi, skoro zgodnie z 2 Sam. 5:8 nie znosił kulawych i niewidomych, którzy bronili Jerozolimy?

Odp.: Chociaż kulawi i ślepi nie potrafili dobrze walczyć, Dawid nie znosił konieczności zabijania ich, by przejąć akwedukt zaopatrujący Jerozolimę. Fakt, że Mefiboszet był kulawy, nie sprawiał, że życzliwość Dawida wobec niego była większa ani mniejsza.

Czy dobrzy żołnierze mogą dziś odczuwać coś podobnego? Czy jako żołnierz chciałbyś kiedykolwiek strzelać do małego dziecka? A co, gdyby to małe dziecko trzymało karabin AK-47 i celowało nim w ciebie? Tak, zabiłbyś je, ale nie czułbyś się z tym dobrze i brzydziłbyś się okoliczności, które zmusiły cię do tego.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 9:1-13 Dawid okazał życzliwość Mefiboszetowi?

Odp.: Dawid nie okazał życzliwości Mefiboszetowi dlatego, że przypadkowo go spotkał. Postanowił raczej odszukać Mefiboszeta, ponieważ szukał sposobów, by okazać współczucie rodzinie Saula i udowodnić, że nie żywi do nich nienawiści. W 1 Księdze Samuela 20:42 Dawid złożył Jonatanowi obietnicę, że zaopiekuje się nim i jego rodziną, a Dawid był człowiekiem honoru. Na tym właśnie polega istota miłości przymierza w Starym Testamencie – na obiecanym zobowiązaniu i zaufaniu. Mimo że Jonatan nie żył i nie mógł już nic zrobić, by pomóc lub zaszkodzić Dawidowi, ten zamierzał dotrzymać swojej obietnicy i zaopiekować się potomkami Jonatana.

Jednak Mefiboszet prawdopodobnie nie wiedział o tej obietnicy i był zaskoczony życzliwością Dawida. Mefiboszet był kulawy (2 Samuela 4:4), ponieważ jego niania zabrała go, uciekając przed Dawidem. Mefiboszet miał wówczas około pięciu lat. Królowie często zabijali wszystkie dzieci swoich poprzedników i zakładano, że Dawid postąpi jak typowy król i zechce uczynić to samo. Jednak Dawid nie był zwykłym królem.

Mefiboszet może być alegorycznie postrzegany jako osoba zagubiona. Jest biednym wyrzutkiem, kulawym, który nie ma możliwości dotarcia do Dawida. Jednak z łaski i miłości wynikającej z przymierza Dawid sprowadził Mefiboszeta do Jerozolimy i otoczył go opieką.

Więcej informacji można znaleźć w: „New International Bible Commentary”, str. 380; „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 3, str. 916–918; „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 329–330; „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 218–219; „Believer’s Bible Commentary”, str. 332–333 oraz „The Bible Knowledge Commentary: Old Testament”, str. 466.

Pytanie: Czy w 2 Sam. 9:1 Dawid wypowiedział te słowa po straceniu synów Saula, jak podaje „Asimov’s Guide to the Bible” (str. 309)?

Odp.: Asimov twierdzi, że Dawid wypowiedział te słowa po egzekucjach, ponieważ przed ich przeprowadzeniem nie byłoby trudno odnaleźć członków rodziny Saula.

W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

Poszukiwanie syna lojalnego wobec niego: Dawid nie powiedział, że po prostu szukał jednego z synów Saula. Powiedział raczej, że szukał jednego z synów Saula, któremu mógłby okazać łaskę ze względu na Jonatana.

Brak porządku chronologicznego: 2 Księga Samuela 21:1 mówi, że egzekucja synów Saula miała miejsce „za panowania Dawida”, co niekoniecznie oznacza porządek chronologiczny. Innymi słowy, możliwe jest, że Asimov ma tutaj rację.

Pytanie: Gdzie znajdowało się Lo-Debar, o którym mowa w 2 Samuela 9:4?

Odp.: Lo-Debar leżało na wschód od Jordanu i na południe od Morza Galilejskiego. Miasto to stanowiłoby bezpieczne miejsce z dala od Jerozolimy, po drugiej stronie rzeki Jordan i blisko pustyni, skąd Dawid mógłby w razie potrzeby uciec na pustynię. „New International Dictionary of the Bible” (s. 599) podaje, że miasto to nie zostało jeszcze odnalezione. W „Wycliffe Bible Dictionary” (str. 1044) oraz w „The Expositor's Bible Commentary”, tom 3 (str. 917) podano, że choć lokalizacja nie jest pewna, archeolodzy uważają, iż miejsce to mogło znajdować się w Umm ed-Dabar, około 8 do 10 mil na południe lub południowy wschód od Morza Galilejskiego. Lo-Debar oznacza również „nic”.

Pytanie: Skoro w 2 Samuela 10:2, 4–8 pierwotnym motywem Dawida było najwyraźniej okazanie życzliwości synowi Nahasza, dlaczego więc Dawid wypowiedział mu wojnę?

Odp.: Dawid nie wiedział nic – ani dobrego, ani złego – o Hanunie, synu Nahasza, ale chciał okazać szacunek życiu króla, który był jego sojusznikiem. Być może Dawid dopełniał zwykłej politycznej formalności, ale szlachta Hanuna, być może w obawie przed potężniejszym królestwem sąsiadującym z Ammonem, zasugerowała mu, by zinterpretował to zupełnie inaczej. Kiedy Hanun nieoczekiwanie dał do zrozumienia, że chce być wrogiem Dawida, ten spełnił jego życzenie. Hanun wyrażał pogardę wobec Dawida i nie bał się tego okazywać. Dawid prawdopodobnie doszedł do wniosku, że jeśli nie podejmie działań, inne narody również będą pogardzać Izraelem.

Pytanie: W 2 Sam 10:2,4-8, w jaki sposób paranoja lub zakładanie najgorszych intencji u innych może stać się samospełniającą się przepowiednią?

Odp.: Kiedy oczekujesz od innych złego, łatwo jest niechcący dać do zrozumienia, że spodziewasz się, iż będą przeciwko tobie. Kiedy ludzie wiedzą, że im nie ufasz, a nawet myślisz, że chcą ci wyrządzić krzywdę, mogą natychmiast zacząć się zastanawiać: „Czy jest jakiś powód, dla którego tak o mnie myślą?”, „Czy jest coś, o czym powinienem wiedzieć, aby się przed nimi bronić?” oraz „Czy powinienem zachowywać się tak, jak tego ode mnie oczekują?”.

P: W 2 Sm 10:7-19, w jaki sposób Joab i Dawid zdołali pokonać połączone siły Ammonitów i Syryjczyków?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Bycie woźnicą walczącym z słabo wyposażoną armią to stosunkowo bezpieczna praca. Wystarczy strzelać strzałami z daleka. Gdyby armia zbliżyła się zbytnio, można by po prostu odjechać konno dalej. Piechota nie byłaby w stanie powstrzymać szarży rydwanów, mając do dyspozycji jedynie krótkie miecze.

2. Zupełnie inaczej wygląda jednak walka z dobrze wyposażoną piechotą. Izraelici mieli doświadczenie w walce z rydwanami filistyńskimi. Dysponowali strzałami, a zgrupowana masa łuczników piechoty miała większą siłę ognia niż rydwany. Mur piechoty uzbrojonej w długie włócznie powstrzymałby szarżę rydwanów.

3. Wieki później perski król Dariusz przekonał się o tym ku swojemu przerażeniu, gdy raz po raz falangi armii macedońskiej, złożonej głównie z piechoty, pokonywały ogromne siły perskiej kawalerii.

Pytanie: Jakie były konsekwencje tej wojny, o której mowa w 2 Sam. 10:17-19?

Odp.: Nahasz, król Ammonitów, został pokonany przez Saula już w 1 Księdze Samuela 11, po tym jak Ammonici zaatakowali Jabesz-Gilead. Spekuluje się, że pomógł on Dawidowi, gdy ten był uciekinierem przed Saulem. Dlatego Dawid chciał złożyć kondolencje po śmierci króla Nahasza. Wojna ta miała pierwotnie na celu jedynie ukaranie Hanuna, króla Ammonitów, za haniebne traktowanie posłów Dawida, podobne do tego, jakiego mogliby doświadczyć jeńcy wojenni. Dawid uznał to za to, czym faktycznie było: wypowiedzeniem wojny. Jednak gdy Hanun sprowadził licznych sojuszników z różnych królestw aramejskich (syryjskich), Izraelici zdali sobie sprawę, że nie będzie to łatwa bitwa (2 Samuela 10:11-12). Dwie armie Izraela ostatecznie pokonały wszystkich przeciwników i sprawiły, że królestwa aż po rzekę Eufrat poddały się mu. Pod względem politycznym i militarnym wyglądało to na wielkie zwycięstwo Izraelitów. Czasami jednak w obliczu wielkiego sukcesu musimy uważać, by nie stracić czujności i nie dopuścić do wkradnięcia się czegoś złego, jak pokazuje następny rozdział.

Cudzołóstwo z Batszebą było punktem zwrotnym w panowaniu Dawida. Po tym wydarzeniu stracił on szacunek wśród ludu i musiał zmierzyć się z wieloma buntami. Walki i sytuacja, w której o mało nie doszło do zniszczenia z rąk Absaloma, były poważniejszymi kryzysami niż zdobycie ziem aż po Eufrat.

Pytanie: Czy w 2 Sm 10,18 mowa jest o 700 woźnicach, czy też o 7 000, jak podaje 1 Krn 19,18?

Odp.: Możliwe są obie liczby. Jest to najwyraźniej błąd kopisty tekstu masoreckiego.

W 2 Samuela 10:18 w tekście masoreckim i Septuagincie mowa jest o 700 rydwanach i 40 000 jeźdźców.

W 1 Kronik 19:18 w tekście masoreckim i Septuagincie mowa jest o 7 000 mężczyzn walczących na rydwanach i 40 000 piechurów.

Prawdopodobnie było to 700 mężczyzn walczących na rydwanach i 40 000 żołnierzy piechoty.

Doktryna nieomylności oznacza, że wierzymy, iż Biblia była wolna od jakichkolwiek błędów (w tym rzeczywistych sprzeczności) w oryginalnych rękopisach, ale uznajemy, że podczas przekazywania tekstu wystąpiły pewne błędy kopistów.

Obiektywnie rzecz biorąc, nie można ani udowodnić, ani obalić, że był to błąd kopisty, czy też błąd w oryginalnych rękopisach. Jednakże

1. Biorąc pod uwagę liczne stwierdzenia zawarte w Starym Testamencie, które znalazły potwierdzenie archeologiczne, oraz

2. biorąc pod uwagę, że większość pozostałych miejsc, w których we współczesnych kopiach występują rzeczywiste rozbieżności, dotyczy liczb,

dowody nie są rozstrzygające, ale przemawiają na korzyść błędu kopisty.

Pytanie: Jaka jest struktura rozdziałów 11–12 2 Księgi Samuela?

Odp.: Są one ułożone w formie chiasmu i jest to jeden z dłuższych chiasmów w Piśmie Świętym.

11:1 Dawid wysyła Joaba, by oblegał Rabbę

- 11:2-5 Dawid sprowadza ciążę na Batszebę

- - 11:6-17 Dawid nakazuje zabić Uriasza

- - - 11:18–27a Joab wysyła posłańca do Dawida

- - - - 11:27b Pan jest bardzo niezadowolony

- - - 12:1-14 Pan wysyła do Dawida posłańca

- - 12:15-23 Pan zabija niemowlę, syna Dawida

- 12:24-25 Dawid ponownie zapładnia Batszebę

12:26-31 Joab wzywa Dawida, by ten zdobył Rabbę

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 3, str. 927, 940.

Pytanie: Skoro Dawid był mężem Bożym, to jak mógł, zgodnie z 2 Samuela 11:1-5, pożądać żony innego mężczyzny, popełnić cudzołóstwo, upić kogoś i zlecić morderstwo? (To pytanie zadał ateista.)

Odp.: Nie ma żadnego usprawiedliwienia dla Dawida; popełnił on wielki grzech, czyniąc te rzeczy. Znajdował się w wygodnej sytuacji; był panem wszystkiego – jak się okazuje, wszystkiego oprócz samego siebie. Zamiast wyruszyć z armią, próżnował, w pewnym sensie czuł się „zbyt komfortowo” i miał skłonność do błąkania wzrokiem. Dawid kroczył z Bogiem w zwycięstwie i nic nie wskazuje na to, że chciał upaść. Raczej sam postawił się w sytuacji, w której był podatny na pokusę, i nie odwrócił wzroku, lecz uległ pokusie. Księga Powtórzonego Prawa 27:24 podkreśla, jak wielkim złem jest potajemne zabicie bliźniego.

W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Nie chodzi tu o rzekomą sprzeczność w Biblii. Pismo Święte po prostu odnotowało złe rzeczy, które Dawid powiedział i uczynił. Dawid nie tylko myślał o tym, by to zrobić; był człowiekiem czynu i doprowadził to do skutku. Czasami bycie człowiekiem czynu jest czymś złym.

2. Problemem jest tutaj sprzeczność wewnątrz samego Dawida. Dawid był człowiekiem według serca Bożego, ale 2 Księga Samuela 12:10 mówi, że w tej sytuacji Dawid wzgardził Bogiem. Jednak wielu ludzi w pewnym momencie swojego życia jest rozdartych (zob. List Jakuba 1:8). Hipokryci istnieli od zawsze i wszyscy możemy się zgodzić, że w tym przypadku Dawid był hipokrytą pierwszego stopnia.

3. Prawdziwym pytaniem jest, dlaczego Bóg nadal kocha i posługuje się kimś takim jak Dawid. Istnieją cztery bardzo proste punkty dotyczące tej kwestii.

3.1 Bóg może robić, co chce, z kimkolwiek zechce. Kim jesteśmy, by mówić Bogu, jak ma posługiwać się swoimi stworzeniami?

3.2 Bóg wiedział, że Dawid naprawdę Go kochał. Lekcja z tego jest taka, że choć nie każdy hipokryta jest prawdziwym wierzącym, to niektórzy hipokryci mogą jednak być prawdziwymi wierzącymi i pod maską hipokryzji kryć prawdziwą miłość do Boga.

3.3 Bóg kochał Dawida i surowo go ukarał za jego hipokryzję. Surowa kara może być przejawem Bożej miłości: choć w danej chwili jest niepożądana, może przynieść owoc skruchy.

3.4 Po tym, jak Dawid okazał skruchę, Bóg całkowicie mu przebaczył. Dawid nadal ponosił konsekwencje i podlegał karze, jednak otrzymał przebaczenie. My również powinniśmy przebaczać innym, którzy okazali skruchę. List do Rzymian 15:7 mówi, że powinniśmy przyjmować się nawzajem tak, jak Chrystus przyjął nas.

Aby uzyskać inną, ale uzupełniającą odpowiedź, oto co na temat tej kwestii mówi „Today’s Handbook for Solving Bible Difficulties” (Współczesny podręcznik rozwiązywania trudności biblijnych), str. 260–261.

„Należy pamiętać, że bardzo niewielu spośród wybranych przez Boga narzędzi było bez skazy, a nawet bez poważnego grzechu. Mojżesz był mordercą. Dawid był cudzołożnikiem i mordercą. Jakub był oszustem, a Abraham kłamcą. Jonasz był rasistą, który buntował się przeciwko idei, że Bóg przebaczy Asyryjczykom. A co z impulsywnością Piotra i kłótliwością, jaką wykazywali Jakub i Jan? A jednak Bóg posłużył się nimi wszystkimi.

Bóg może posługiwać się kimkolwiek zechce. Posłużył się Balaamem, syryjskim prorokiem. Posłużył się Cyrusem, królem perskim. Posłużył się nawet faraonem i jego zatwardziałością serca, by zrealizować swój plan. … Ta świadomość dodaje mi otuchy”.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 11:1 Dawid zazwyczaj pozostawał w domu, gdy armia wyruszała na wojnę?

Odp.: Nie. Dawid wyruszał wraz z armią (2 Samuela 5:2; 8:1-14; oraz 10:17). Jednak gdy Dawid się zestarzał, jego ludzie prosili go, by pozostał w mieście (2 Samuela 18:3; 21:17).

P: Co wiemy o pochodzeniu Batszeby (2 Sm 11:3)?

Odp.: Mąż Batszeby, Uriasz, był Hetytem, a Hetyci zazwyczaj pracowali w świątyni. Imię Uriasz oznacza „Pan jest moim światłem”, więc jego rodzice byli prawdopodobnie wierzącymi. Ojcem Batszeby był Eliam, jeden z mężnych mężów Dawida (2 Samuela 23:34). Eliam był synem Achitofela, mądrego doradcy Dawida. Później, gdy Absalom zbuntował się przeciwko Dawidowi, Achitofel opowiedział się po stronie Absaloma, a nie Dawida. Być może sposób, w jaki Batszeba straciła swojego pierwszego męża, pozostawił mu niesmak.

Pytanie: Co fragment z 2 Samuela 11:1-5 mówi nam o zapisie zawartym w 2 Księdze Samuela?

Odp.: Zazwyczaj kronikarze dworscy spisywali kroniki króla, a król miał bezpośrednią kontrolę nad tym, co zostało uwzględnione, a co pominięte. Ten fragment pokazuje, że zapis ten nie znajdował się pod kontrolą króla. Prawdopodobnie ani Dawid, ani Salomon nie chcieliby, aby ta informacja została upubliczniona, więc nie leżało to w ich gestii.

P: Dlaczego w 2 Sam 11:3 Eliam, ojciec Batszeby, nazywany jest Amielem w 1 Krn 3:5?

Odp.: W Starym Testamencie występuje co najmniej 22 pary miejsc, w których osoby miały dwa imiona. Odpowiedź można znaleźć w omówieniu Księgi Wyjścia 2:18.

P: Dlaczego w 2 Sam. 11:8 i nast. Dawid dał Uriaszowi prezent?

Odp.: Miało to sprawiać wrażenie, że Dawid faworyzuje Uriasza i jest mu wdzięczny. Miało to również pokazać innym, że Dawid był bardzo przychylnie nastawiony do Uriasza. W rzeczywistości była to podła i tania sztuczka. Prawdopodobnie nie wynikało to z poczucia winy, biorąc pod uwagę to, co Dawid zrobił później z Uriaszem. Dawid spiskował, by oszukać innych co do swoich zamiarów, nie mając żadnego szacunku dla Uriasza.

P: Czy w dzisiejszych czasach zdarzają się sytuacje, w których ktoś wręcza podły, tani prezent osobie, na której mu nie zależy, tak jak w 2 Sam 11:8 i następnych wersetach?

Odp.: Jedyną motywacją Dawida było ukrycie swojego grzechu, nawet jeśli oznaczało to pogrzebanie również Uriasza. Jawny łapówek przypomina nieco tę sytuację, ale istnieją też łapówki ukryte. Za każdym razem, gdy otrzymujesz prezent, zwłaszcza hojny, od kogoś, o kim nie sądziłeś, że darzy cię tak wielką sympatią i wdzięcznością, warto w duchu zadać sobie pytanie: dlaczego? Czy ta osoba oczekuje od ciebie czegoś w zamian i czy jest w tej kwestii szczera i uczciwa?

P: Co czuje Dawid w 2 Sm 11,11?

Odp.: Dawid prawdopodobnie odczuwa mieszankę frustracji i desperacji, sięgającą aż do paniki. Myślał, że ma idealny plan na zatuszowanie swojego grzechu, z tym że Uriasz był zbyt lojalny, by w nim uczestniczyć. Nieświadomie Uriasz „wbijał mu to w oczy”, nazywając ją „moją żoną” zamiast „Batszebą”. Uriasz nazywał ją zgodnie z jej rolą. Uriasz wiedział, kim jest, i wiedział, kim jest jego żona, podczas gdy Dawid zapominał, kim sam jest.

P: Co w 2 Sam 11:14-21 było podwójnie niesprawiedliwe?

Odp.: Oczywiście niesprawiedliwe było to, że Uriasz, lojalny obrońca Dawida, został w ten sposób zdradziecko zabity. Ale czym zasłużyli sobie na śmierć z rąk Dawida i Joaba otaczający ich izraelscy żołnierze? Ich jedyną „zbrodnią” było to, że stanęli na drodze pożądliwości Dawida. Zło Dawida nie było skierowane wyłącznie przeciwko Uriaszowi – był on gotów poświęcić innych lojalnych mu osób, by zatuszować swój grzech jednej nocy.

P: Jak to możliwe, że w 2 Sam. 11:15-27 pobożni wierzący, którzy na początku byli naprawdę bardzo dobrzy, ulegają zepsuciu przez władzę? Jak można temu zapobiec?

Odp.: Żaden wierzący, bez względu na to, kim jest, nie jest na tyle dobry, by mógł przestać być czujnym. Ten sam Dawid, który nie zabił ścigającego go króla Saula, zabił Uriasza i ludzi z jego otoczenia. Ten sam Dawid, który opłakiwał śmierć Saula i szlachetnego Jonatana, najwyraźniej nie opłakiwał śmierci lojalnego Uriasza, którego śmierć sam spowodował. Powinno to być dla nas ostrzeżeniem. Gdyby nie łaska Boża i nasze codzienne zbliżanie się do Boga, moglibyśmy skończyć tak jak on lub jak Demas z Nowego Testamentu.

Gdyby ktoś mógł stracić czujność, można by pomyśleć, że byłby to Paweł. A jednak sam Paweł powiedział: „Czy nie wiecie, że w wyścigu wszyscy biegną, ale tylko jeden otrzymuje nagrodę? Biegnijcie tak, aby zdobyć nagrodę. Każdy, kto bierze udział w zawodach, trenuje z surową dyscypliną. Robią to dla wieńca, który ulega zniszczeniu, ale my robimy to dla wieńca, który jest niezniszczalny. Dlatego nie biegam bez celu; nie walczę tak, jakbym uderzał w powietrze. Nie, kładę swoje ciało w ryzach i zniewalam je, aby po tym, jak innym głosiłem, sam nie został zdyskwalifikowany”. 1 List do Koryntian 9:24-27 (BSB). Paweł zwraca się do wierzących, mówiąc w 2 Liście do Koryntian 13:5, że powinniśmy badać samych siebie, aby upewnić się, że trwamy „w wierze”.

Aby nie stracić czujności, musimy trwać blisko Boga i pozostawać w społeczności z innymi, którzy mogą pociągać nas do odpowiedzialności.

Pytanie: Co pokazuje fragment z 2 Samuela 11:16 na temat lojalności Joaba?

Odp.: Wcześniej widzieliśmy, że Joab był rzeczywiście lojalny wobec Dawida, ale jeszcze bardziej był lojalny wobec własnych interesów. Tutaj jednak Joab jest bardziej lojalny wobec swojego przywódcy niż wobec tego, co jest słuszne. Lojalność może być czymś dobrym, ale staje się zła, jeśli dotyczy czegoś, czego Bóg nie chce. Ponieważ Joab był lojalny wobec Dawida tylko częściowo, był jeszcze mniej lojalny wobec tego, co jest słuszne.

Uriasz jest wymieniony jako jeden z 37 najlepszych żołnierzy Dawida w 2 Księdze Samuela 23:39, ale widać, dokąd zaprowadziła go lojalność – do służby częściowo lojalnemu generałowi i zdradzieckiemu królowi.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 12:1-12 Natan zastosował właśnie takie podejście, aby porozmawiać z Dawidem o jego grzechu?

Odp.: Istnieją dwa możliwe powody, z których oba mogą być prawdziwe.

1. Król Dawid już wiedział, że to, co uczynił, było złe. Dawid nie potrzebował w tej sytuacji ani pouczenia, ani napomnienia; potrzebował nagany. Natan podszedł do Dawida w taki sposób, by nie wywołać u niego „reakcji obronnej”. Gdy tylko Natan odwołał się do silnego poczucia sprawiedliwości Dawida i wzbudził w nim gniew wobec tego „nienazwanego ciemiężcy”, wtedy Natan ostro skrytykował Dawida.

2. Dawid był królem, który właśnie nakazał śmierć cennego i lojalnego sługi. Chociaż Natan już ryzykował życie, aby zganić Dawida, chciał zastosować podejście pośrednie, ale skuteczne.

Zauważmy również, że Bóg nie polecił Natanowi natychmiast upomnieć Dawida. Minęło trochę czasu, aby emocje ostygły, Dawid poczuł winę, a okazja do samodzielnej pokuty już minęła.

Pytanie: Czego możemy się nauczyć z mistrzowskiego podejścia Natana opisanego w 2 Samuela 12:1-12?

Odp.: W tej niewygodnej rozmowie Natana można dostrzec sześć interesujących punktów.

1) W tamtym momencie Dawid potrafił dostrzegać grzech u innych bardziej niż u siebie samego. Widział drzazgę w oku bliźniego, ale nie dostrzegał belki we własnym (Mt 7,3-5). Grzech tak właśnie działa na ludzi, powodując u nich wybiórczą ślepotę. Dlatego Natan opowiedział historię, która wydawała się dotyczyć kogoś innego.

2) Natan mógłby posłużyć się analogią cielęcia, okradzionego kupca lub czymś innym, ale użył baranka – czegoś, z czym Dawid, jako pasterz, mógł się łatwo utożsamić emocjonalnie.

3) Natan na tyle zmienił okoliczności, że Dawid nie rozpoznał, iż ta przypowieść dotyczyła właśnie jego. Nie posłużył się więc analogią lojalnego sługi ani małżeństwa. Jednak bogacz posiadający wiele owiec odnosił się do Dawida i jego żon, a ubogi człowiek – do Uriasza i jego żony.

4) Dawid miał poczucie honoru oraz współczucie dla uroczej owieczki i jej właściciela. Natan odwołał się do tych cnót w Dawidzie.

5) Pod koniec tej opowieści gniew Dawida wobec bogatego człowieka – wynikający z jego poczucia honoru i litości wobec ubogiego właściciela jagnięcia – został wstrząśnięty przez ujawnienie haniebnego i bezlitosnego postępowania Dawida wobec Uriasza.

6) Kiedy Natan powiedział: „To ty jesteś tym człowiekiem!”, Dawidowi otworzyły się oczy na tę niesprawiedliwość. Jako pasterz Izraela zdawał sobie sprawę z ogromu szkody, jaką wyrządził swojej owczarni.

Pytanie: Co jest interesującego w reakcji Dawida na bogatego człowieka z opowieści Natana, opisanej w 2 Sam 12:5-6?

Odp.: Początkowo Dawid stwierdza, że ten tyran powinien umrzeć za swój czyn, mimo że prawo nie przewiduje za to kary śmierci (w przeciwieństwie do tego, co uczynił sam Dawid zgodnie z Księgą Kapłańską 20:10 i 24:17). Następnie Dawid opanował swój gniew i stwierdził, że bogacz musi zapłacić ubogiemu cztery jagnięta, co jest zgodne z Księgą Wyjścia 22:1. Ciekawe jest to, że zmarło czterech synów Dawida: pierwszy syn Batszeby (2 Samuela 12:18), Amnon (2 Samuela 13:28-29), Absalom (2 Samuela 18:14-15), a później, za czasów Salomona, Adoniasz (1 Królów 2:25).

Gdy Natan go zdemaskował, Dawid odpowiedział: „Zgrzeszyłem przeciwko Panu”, a nie: „Zabijmy Natana”.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 12:8 Bóg dał Dawidowi wiele żon, skoro poligamia była [rzekomo] grzechem?

Odp.: Poligamia nie była grzechem. Niektóre praktyki były powszechne w czasach Starego Testamentu, ale od czasu przyjścia Jezusa obowiązują nas wyższe standardy. Jezus powiedział, że w czasach Starego Testamentu Bóg zezwalał na pewne rzeczy (takie jak rozwód), ponieważ serca ludzi były zatwardziałe. Myślę, że poligamia jest jedną z takich rzeczy. Jednak Biblia rzeczywiście mówi, że król nie powinien mieć zbyt wielu żon i że Salomon zgrzeszył, mając ich tak wiele (Nehemiasza 13:26; 1 Królów 11:2-11).

Stary Testament podaje przykład monogamii (Adam i Ewa, ale nie Lisa), a także pokazuje problemy, jakie wynikały z poligamii w przypadku Abrahama, Jakuba, Salomona itp., jednak Biblia właściwie nie zakazuje poligamii. Jeśli jednak mężczyzna praktykuje poligamię, nie kwalifikuje się do pełnienia funkcji starszego zgodnie z 1 Listem do Tymoteusza 3:2.

Nawiasem mówiąc, w Stanach Zjednoczonych żyje obecnie około 50 000 wyznawców sekty, którzy praktykują poligamię; nazywa się ich fundamentalistycznymi mormonami. Łamią oni List do Rzymian 13:1, który mówi, że mamy być posłuszni władzom. Wielu z nich mieszka w południowym Utah, północno-zachodniej Arizonie i Nevadzie.

Kiedy głoszę ewangelię mormonom, jest wiele tematów, o których można z nimi rozmawiać, ale nie wszystkie są równie pożyteczne. Najważniejsze kwestie dotyczą:

a) Wiary w prawdziwego, Najwyższego Boga

b) Wiary w prawdziwego Jezusa

c) Wiary w prawdę o zbawieniu

d) Wiary w właściwe Pismo Święte.

Jeśli ktoś myli się w tych czterech kwestiach, nie ma znaczenia, w czym ma rację. Zamiast rozmawiać z mormonami o poligamii, wolałbym porozmawiać o tym, dlaczego wierzą w boga niższej rangi, dlaczego Józef Smith, kiedy poślubił swoją drugą żonę, ukrywał to przed swoją pierwszą żoną. Skoro w 1978 roku zmieniono w ich pismach świętych doktrynę antyczarną, a Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (LDS) zmienił swoją doktrynę, zakazując poligamii, to jakie inne doktryny w mormonizmie należy odrzucić?

Dla każdego ma znaczenie, czy czyta Biblię, aby odpowiedzieć na pytanie: „co maksymalnie mogę sobie pozwolić”, czy też czyta ją, aby odpowiedzieć na pytanie: „jaka jest doskonała wola Boża względem mnie”. Gdyby ktoś w czasach Starego Testamentu czytał Biblię w ten pierwszy sposób, uznałby, że rozwód i inne rzeczy są w porządku.
Z drugiej strony ktoś w czasach Starego Testamentu mógł przeczytać Księgę Malachiasza 2:16: „Bo nienawidzę rozwodu” – mówi Pan, Bóg Izraela. Podobnie poligamia nie jest doskonałą wolą Boga, ale była dozwolona.

Pytanie: W 2 Samuela 12:9 Dawid w zasadzie wydał Uriasza w ręce wrogów Boga. Czy w dzisiejszych czasach zdarzają się sytuacje, w których wierzący może dostrzec korzyść w oddaniu czegoś swoim wrogom lub wrogom Boga?

Odp.: Czasami ludzie przekazują pieniądze, udzielają zgody lub przyznają wiarygodność złej osobie, aby osiągnąć własny cel. Innym razem ludzie rezygnują ze swojej uczciwości, reputacji, rodziny i innych relacji, aby osiągnąć dla siebie zły cel. Skutkiem postępowania Dawida było pogardzenie Bożym przykazaniem i zhańbienie Bożej prawdy.

Slangowym terminem określającym zawarcie paktu z diabłem jest w języku angielskim „Faustian bargain” (pakt faustowski); niemieckim przymiotnikiem jest „faustisch”. Nazwa ta pochodzi od imienia Fausta, prawdziwego niemieckiego alchemika i astrologa. Legenda ta została później uwieczniona w książce, a następnie w francuskiej operze. Pakt faustowski to niekorzystna umowa, w której osoba płaci wysoką cenę za coś, co w perspektywie krótkoterminowej wydaje się kuszące.

Innym slangowym określeniem na przebiegłość jest „bizantyjski”. Bizantyjczycy postępowali na przykład w ten sposób, że zawierali pokój ze swoimi wrogami, takimi jak Bułgarzy, a następnie potajemnie płacili wrogom Bułgarów, Pieczyngom, aby skłonić ich do zaatakowania Bułgarów.

Bóg złamał serce Dawidowi śmiercią jego dzieci. Dawid opisał swój grzech w Psalmie 51.

Pytanie: Co jest istotnego w reakcji Dawida opisanej w 2 Samuela 12:13?

Odp.: Dawid pościł, aby poruszyć serce Boga. Bóg już wcześniej postanowił, co uczyni, a kiedy dziecko zmarło, Dawid wiedział, że nie ma sensu prosić Boga o to, co Bóg postanowił inaczej.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 12:15-23 Bóg pozwolił umrzeć pierwszemu dziecku Dawida i Batszeby?

Odp.: Nie była to kara dla dziecka, lecz kara za winę Dawida i Batszeby. Bóg ostatecznie wszystko uczyni sprawiedliwym, a my musimy poczekać do tego czasu, aby ujrzeć pełną sprawiedliwość na ziemi.

Niektórzy kalwiniści twierdzą, że skoro umierają niemowlęta, to „dowodzi” to, że są one winne grzechu Adama. Jest to błędne rozumowanie, ponieważ ponoszenie konsekwencji nie dowodzi winy. W przeciwnym razie fakt, że umierają kocięta, „dowodziłby”, że one również są winne grzechu Adama. Prawda jest jednak taka, że całe stworzenie zostało poddane upadkowi, jak mówi List do Rzymian 8:19-22.

Wniosek:

1. Wszyscy chrześcijanie zgadzają się, że noworodki nie mają własnych grzechów osobistych.

2. Wszyscy chrześcijanie zgadzają się, że wszyscy rodzą się z grzeszną naturą.

3. Niestety, nie wszyscy chrześcijanie zgadzają się jeszcze, że ponoszenie konsekwencji nie dowodzi winy.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 12:20 Dawid oddawał cześć Bogu tuż po śmierci swojego syna?

Odp.: Powinieneś wielbić Boga, gdy jesteś z Nim w zgodzie. Powinieneś również wielbić Go, gdy byłeś nieposłuszny, a teraz pragniesz ponownie znaleźć się w zgodzie z Bogiem. Uciekając przed Saulem, słysząc upomnienie od Natana i widząc śmierć swojego dziecka, Dawid wcale nie żywił urazy ani goryczy wobec Boga. Modlił się, by Bóg ocalił go przed tym ciosem, a gdy Bóg tego nie uczynił, Dawid nadal wielbił Boga.

P: Czy w 2 Samuela 12:20 Bóg przyjąłby takie wielbienie?

Odp.: Tak. Bóg przyjmuje wszelkie szczere oddawanie Mu czci. Jednak oddawanie czci bożkom nie jest oddawaniem czci Jemu, jak jasno pokazują 1 List do Koryntian 10:20 i 2 List do Koryntian 6:15-17.

P: Co fragment z 2 Samuela 12:21 mówi o katolickiej praktyce modlitwy za zmarłych?

Odp.: Mówi to, że Dawid nie widział sensu w modlitwie za swojego zmarłego syna. Katolicy wierzą w modlitwę za zmarłych na podstawie fragmentu z katolickich i prawosławnych apokryfów (2 Księga Machabejska 12:46), którego nie ma w Biblii protestanckiej ani żydowskiej. Dawid jednak modlił się za dziecko tylko wtedy, gdy to dziecko jeszcze żyło.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 12:21-23 pierwszy syn Dawida i Batszeby poszedł do nieba, czy nie?

Odp.: Nic nie wskazuje na to, by tak nie było, i prawdopodobnie tak się stało. Jednak 2 Księga Samuela 12:21-23 nie dowodzi tego jednoznacznie. Kiedy Dawid powiedział, że pójdzie tam, gdzie jest jego syn, miał na myśli grób (Szeol), a niekoniecznie niebo. W Mezopotamii grób nazywano „krainą bez powrotu”.

P: Co Dawid miał na myśli w 2 Samuela 12:23, mówiąc, że dziecko nie powróci do niego, ale że to on pójdzie do dziecka?

Odp.: Biblia często wspomina o Szeolu, który w greckiej Septuagincie i greckim Nowym Testamencie nazywany jest „Hadesem”. Oznacza on grób, do którego trafiali wszyscy. Żydzi nauczali, że Szeol składa się z dwóch części: raju, do którego trafiali ludzie pobożni, oraz więzienia, do którego trafiali ludzie źli. Niektórzy uważają, że Dawid mówi, iż dziecko jest teraz w raju, a on sam pójdzie do raju wraz z nim. Jednak ten werset może jedynie świadczyć o tym, że dziecko trafiło do Szeolu, a Dawid również w końcu tam trafi.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 12:25 nazwano go Salomonem, skoro Bóg nadał mu imię Jedidiah, co oznacza „umiłowany przez Pana”?

Odp.: Dawid i Batszeba nadali mu już imię Salomon, które brzmi podobnie do słowa oznaczającego „pokój”. Później Bóg poprzez Natana nazwał go Jedidiaszem, aby pokazać, że Bóg go kocha i nie zabije go. Jedidiasz nie był w rzeczywistości jego imieniem, a jedynie pseudonimem. Nie było jednak niczym niezwykłym, że dana osoba miała dwa imiona, więc mogło to być również jego imię.

P: Dlaczego w 2 Sam. 12:28 Joab przemówił do Dawida w ten sposób?

Odp.: Joab i Dawid znali się od dawna. Joab wiedział, że nie może rozkazywać Dawidowi, ale bardzo chciał, by ten przyszedł i sprawiał wrażenie, jakby coś robił. Dlatego Joab posłużył się fałszywą groźbą, że chce przemianować miasto na swoje imię, aby zmotywować Dawida do przybycia. Joab był przede wszystkim lojalny wobec samego siebie. Jednak biorąc pod uwagę, że nie czuł się zagrożony, Joab był lojalny również wobec Dawida i chciał, by ten przybył, ponieważ wiedział, że będzie to najlepiej wyglądało dla jego króla, a Joab dbał o dobro Dawida.

Joab dbał o interesy Dawida, ale nie okazywał mu przy tym pełnego szacunku. To prawie tak, jakby Joab mówił: „Dawidzie, nie chcę wiedzieć, co robiłeś w Jerozolimie, ale musisz teraz przybyć tutaj jak prawdziwy król”. Jednak ten niewielki brak szacunku wobec starego przyjaciela jest niczym w porównaniu z tym, jak inni będą później lekceważyć Dawida.

Pytanie: Jak ciężka była ta korona, o której mowa w 2 Sam 12:30?

Odp.: Ważyła około 75 funtów, czyli 34 kg. Oczywiście nikt nie mógłby nosić tej korony bez specjalnego stojaka. Prawdopodobnie jednak nie była ona przeznaczona do noszenia, lecz do popisywania się nią.

P: Czy w 2 Sm 12:31 Dawid zabił niektórych Ammonitów, poddając ich piłom, siekierom i wrzucając do pieca cegielnianego?

O: Prawdopodobnie nie. Raczej Dawid zmusił jeńców do używania pił i siekier do cięcia oraz do wypalania cegieł w piecu cegielniowym. „New International Bible Commentary” (str. 383) podaje, że ta druga interpretacja jest poglądem dominującym.

P: Jaka jest struktura rozdziału 2 Samuela 13:1-22?

Odp.: Rozdział ten ma strukturę głębokiego chiasmu.

13:1-2 Amnon pożądał Tamary

- 13:3-5 Jonadab radzi Amnonowi, by zgwałcił Tamar

- - 13:6-9a Tamar przychodzi, by ugotować posiłek i nakarmić Amnona

- - - 13:9b Amnon nakazuje swoim sługom, by wszyscy wyszli

- - - - 13:10-14a Amnon nakazuje Tamar, by położyła się z nim; ona odmawia

- - - - - 13:14b-15a Amnon gwałci Tamar, a jego pożądanie zamienia się w nienawiść

- - - - 13:15b-16 Amnon nakazuje Tamar odejść, mimo jej błagań

- - - 13:17 Amnon nakazuje swojemu słudze, by wrócił i wyrzucił Tamar

- - 13:18-19 Tamar odchodzi

- 13:20 Absalom mówi Tamar, by się nie martwiła; Absalom zajmie się tą sprawą

13:21-22 Absalom nienawidzi Amnona

W tym kontekście werset 2 Samuela 13:15 stanowi chiasm.

Amnon nienawidził jej

- Nienawiścią

- - Ogromną

- - - Niezwykle

- - - Naprawdę

- - Ogromną

- Nienawiść

, z jaką ją nienawidził.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 13:1-2, skoro spełniło się to proroctwo Natana, Bóg sprowadził ten grzech?

Odp.: Nie, ale Bóg, znając niegodziwe i nieposłuszne serce Amnona, pozwolił mu wymknąć się spod kontroli. Bóg nie tylko potrafi przewidzieć dobro, które sam uczyni, ale potrafi również przewidzieć dobro i zło, które ludzie uczynią i uczyniliby, gdyby mieli taką możliwość. Bóg nie tylko przewiduje, co ludzie uczyniliby, ale może im umożliwić zrealizowanie ich zamiarów jako część swojego planu.

P: Skąd Jonadab wziął ten pomysł, o którym mowa w 2 Sam. 13:5, 7-8?

Odp.: Chociaż tego nie wiemy, sprowadzenie siostry, by opiekowała się chorym, nie było czymś niespotykanym. Egipski wiersz miłosny (ok. 1303–1200 p.n.e.) zawarty w „Pieśni nad Pieśniami” oraz w zbiorze „Starożytne egipskie pieśni miłosne” (str. 13) brzmi: „Położę się w środku i będę udawał [symulował] chorobę. Wtedy moi sąsiedzi wejdą, by mnie obejrzeć, a wraz z nimi przyjdzie (moja) siostra. Ona zawstydzi lekarzy (bo) zrozumie moją chorobę”.

Pytanie: W 2 Sam. 13:5, 7–8 Jonadab zasugerował Amnonowi, by ten nieświadomie wykorzystał Dawida do realizacji swojego złego planu. Czy od tamtego czasu zdarzały się przypadki, w których zła osoba wykorzystywała niczego niepodejrzewającą osobę do realizacji swoich złych zamiarów?

Odp.: Oto kilka przykładów.

Najczęstszym scenariuszem jest „wojna prawna”, w której ktoś wykorzystuje prawo lub umowy, podpisane w dobrej wierze przez jedną ze stron, aby niesprawiedliwie skrzywdzić kogoś. Być może nie chodzi o to, że zła osoba stara się postępować niesprawiedliwie; może po prostu nie ma pojęcia, co jest sprawiedliwe.

Drugim przykładem, dotyczącym Dawida, Uriasza i Joaba, jest przekazanie polecenia popełnienia zła za pośrednictwem niczego niepodejrzewającej osoby.

Trzecim przykładem jest tzw. afera Hindawiego. Miało to miejsce 17 kwietnia 1986 r., kiedy Nezar Hindawi, Jordańczyk, podróżował ze swoją 32-letnią, będącą w piątym miesiącu ciąży irlandzką dziewczyną, Anne-Marie Murphy, z Londynu do Tel Awiwu. Zerwał z nią, gdy dowiedział się, że jest w ciąży, a następnie ponownie się z nią związał i oświadczył, że chce się z nią ożenić. Znalazł jej pracę jako pokojówka w hotelu Hilton w Betlejem. Powiedział jej, że będzie musiał lecieć późniejszym lotem, ponieważ uzyskanie wizy potrwa dłużej. Hindawi, którego Mike Royko nazwał „tym szlachetnym muzułmańskim wojownikiem”, dał swojej ciężarnej dziewczynie walizkę z bombą, tak aby wybuchła podczas lotu, zabijając wszystkich. Walizka przeszła przez brytyjską kontrolę bezpieczeństwa, ale ochroniarz linii El Al nabrał podejrzeń, ponieważ w Betlejem nie ma hotelu Hilton. Przeprowadził ręczną kontrolę dodatkową, aby sprawdzić, dlaczego opróżniona walizka nadal była ciężka, i znalazł bombę. Hindawi został skazany na 45 lat więzienia. Więcej informacji można znaleźć na stronie https://www.timesofisrael.com/35-years-after-el-al-bomb-plot-security-staff-recount-stopping-unwitting-bomber/.

Czwartym przykładem jest sytuacja, w której pewna osoba została przyłapana na przewożeniu nielegalnych narkotyków podczas lotu samolotem, a sama nie miała o tym pojęcia. Przyjaciel pożyczył jej walizkę, którą miała odebrać w miejscu docelowym. Podróżna nie wiedziała, że w podszewce walizki wszyto nielegalne narkotyki.

Piątym przykładem jest sytuacja, w której w Pakistanie ktoś wyjeżdżał na jakiś czas i poprosił chrześcijanina o przechowanie swoich rzeczy. Chrześcijanin zgodził się. Nie wiedział jednak, że wśród tych rzeczy znajdowała się broń. Policja otrzymała doniesienie na ten temat i aresztowała chrześcijanina za obecność broni w bagażu tej osoby. Chrześcijanin musiał zapłacić, aby został zwolniony.

Na marginesie, Jonadab sprawił, że jego imię stało się przedmiotem złego żartu. Jego imię oznacza „Pan jest szlachetny”.

Pytanie: W 2 Samuela 13:6, w jaki sposób Amnon sprawił, że poczuł się źle?

Odp.: Amnon tylko udawał, że jest chory. Chociaż można wywołać u siebie mdłości, jedząc lub pijąc rzeczy, które mogą je wywołać, nic nie wskazuje na to, by Amnon tak postąpił w tym przypadku; udawał, że jest chory. Kiedy fizycznie zmusił Tamar, wydawał się wystarczająco zdrowy fizycznie, choć nie duchowo. Dawid był zaślepiony pożądaniem wobec Batszeby, a teraz musiał obserwować czyny, a później także konsekwencje tego, że jego syn był „chory z pożądania”. Prawdopodobnie jednak sprawiło to, że Dawid poczuł się źle.

P: Czego możemy się nauczyć od Dawida na temat rodzicielstwa w 2 Sam. 13:6-7?

Odp.: Ktoś, kto kocha Boga, jak Dawid, może nadal być kiepskim rodzicem, jeśli nie traktuje rodzicielstwa wystarczająco poważnie. Pierwszym błędem Dawida nie było to, że nie ukarał Amnona. Już wcześniej dyscyplina Dawida była tak luźna, że Amnon sądził, iż ujdzie mu to na sucho.

David zarówno kochał swoje dzieci, jak i darzył je sympatią. Jednak gdy rodzic nie kocha swoich dzieci na tyle, by je dyscyplinować, być może bardziej ceni sobie samo uczucie płynące z tej relacji niż samego syna lub córkę.

Dawid kochał swoje dzieci emocjonalnie, zwłaszcza gdy stracił je na zawsze. Nie mamy jednak żadnych dowodów na to, że okazywał im rodzicielską troskę. Nie ukarał Amnona; nie pocieszył Tamary, a nawet nie rozmawiał z Amnonem. Dawid był zdystansowany wobec Absaloma. Fakt, że Tamara twierdziła, iż Dawid pozwoli jej poślubić przyrodniego brata, sugeruje, że brakowało jej wychowania w Słowie Bożym. Dawid kochał Prawo Boże i kochał swoje dzieci. Niestety, Dawid najwyraźniej nigdy nie zdał sobie sprawy, że miał obowiązek uczyć swoje dzieci Prawa Bożego, a to właśnie byłoby wyrazem jego miłości.

Pytanie: Jakie są dzisiaj, w świetle 2 Samuela 13:6-7, sposoby, w jakie człowiek może „kochać związek” bardziej niż samą osobę?

Odp.: Kiedy byłem w liceum, znałem chłopaka, który miał dziewczynę i ładny samochód. Pewnego dnia jednak rozbił samochód, więc dziewczyna z nim zerwała. Ktoś może powiedzieć, że kocha swojego współmałżonka, ale jeśli ten zrobi coś złego, na przykład postarzeje się lub zubożeje, wówczas miłość wydaje się zaginąć. Być może jednak miłość ta w rzeczywistości nie zniknęła, ponieważ tak naprawdę nigdy jej nie było. Jeśli mówisz, że kogoś kochasz, ale potem wydarzy się coś, na przykład ta osoba ulegnie poważnemu wypadkowi, poparzy się w pożarze lub dozna bardzo poważnego udaru mózgu, czy nadal będziesz ją kochać? Bóg wzywa nas do kochania innych ludzi, a czasami wydaje nam się, że to robimy, ale tak nie jest; tak naprawdę kochamy tylko sam związek. Przyjrzyj się swoim uczuciom wobec rodziny i przyjaciół. Czy naprawdę ich kochasz, czy po prostu kochasz sam związek i to, jak się dzięki nim czujesz?

Jednym ze sposobów, by to sprawdzić, jest pytanie: gdyby ta osoba robiła rzeczy złe lub szkodliwe dla siebie i innych, czy byłbyś gotów przeprowadzić z nią niewygodną rozmowę i powiedzieć jej o tym, czy po prostu byś to zignorował? Prawdziwa miłość troszczy się o drugą osobę, nawet ryzykując, że przestanie cię lubić.

P: Dlaczego w 2 Sam. 13:11-17 uczucia Amnona wobec Tamary tak szybko zmieniły się z pożądania w nienawiść?

Odp.: „Miłość” Amnona wyparowała tak szybko, ponieważ od początku nie było w niej żadnej miłości, a jedynie pożądanie. Traktował ją jak przedmiot, a nie jak osobę. Chociaż miłość i nienawiść są przeciwieństwami, pożądanie i nienawiść niekoniecznie się wykluczają. Gdy Amnon zaspokoił swoje pragnienie, zdał sobie sprawę, że prawdopodobnie poniesie straszliwe konsekwencje za to, co zrobił. Jako najstarszy syn właśnie naraził na szwank swoje szanse na zostanie następnym królem. Wydawało się, że Amnon przenieśli swoje poczucie winy na Tamar. Teraz stało się jasne dla Amnona, Tamar, a w końcu dla wszystkich, że pożądanie Amnona wobec ciała Tamar nie oznaczało, że darzył ją jakąkolwiek miłością.

Kiedy Amnon nakazuje swojemu słudze zamknąć drzwi i nie wpuszczać Tamary, w pewnym sensie drzwi te zamykają się również przed samym Amnonem. Jego los jest przypieczętowany.

Pytanie: Czy w 2 Sam. 13:11-29 i 2 Sam. 16:22 dzieci powinny postrzegać postacie biblijne, takie jak Absalom i Amnon, jako wzorce godne szacunku i podziwu? (Zadał to pytanie ateista.)

Odp.: Oczywiście, że nie; nikt nigdy nie postrzegał tych mężczyzn jako wzorów do naśladowania. Biblia nie mówi, że powinniśmy postrzegać tych mężczyzn jako bohaterów wiary, tak samo jak nie powinniśmy postrzegać w ten sposób Judasza i Kajfasza. Biblia obiektywnie opisuje wiele złych czynów, których dopuścili się niegodziwi ludzie.

Ta „nieistotna kwestia” wydaje się wskazywać, że niektórzy ateiści zasadniczo nie rozumieją tego, czego naucza Biblia. Biblia nie jest wyidealizowanym dokumentem propagandowym, przedstawiającym ludzkość w idealnym świetle. Nie, jest to szczery, realistyczny portret ludzi – zarówno pobożnych, jak i bezbożnych – takimi, jakimi są. Oby każdy potrafił odróżnić „dobrych” od „złych”, bez konieczności nakładania na nich białych i czarnych kapeluszy, jak w telewizyjnych westernach.

Pytanie: Jakie są trzy możliwe powody, dla których, zgodnie z 2 Samuela 13:13, Tamar powiedziała, że wystarczy poprosić króla, a on pozwoli im się pobrać?

Odp.: Po pierwsze, kazirodztwo jest zabronione w Księdze Kapłańskiej 18:9,11; 20:17 oraz w Księdze Powtórzonego Prawa 27:22. Tamar mogła to powiedzieć z jednego z dwóch powodów, a być może także z trzeciego, uzupełniającego.

1) Tamar nie wiedziała, co Tora mówi o kazirodztwie. To najbardziej prawdopodobna odpowiedź. Małżeństwa z siostrami i przyrodnimi siostrami były dość powszechne wśród egipskiej rodziny królewskiej, a później także wśród perskiej rodziny królewskiej. Ich przodek Abraham poślubił swoją przyrodnią siostrę Sarę (Księga Rodzaju 20:12).

2) Tamar wiedziała, ale kłamała, próbując powiedzieć cokolwiek, by tylko uciec od Amnona za wszelką cenę.

3) Trzecim możliwym powodem jest to, że choć Tamar była w tej całej sytuacji niewinną ofiarą, sytuacja wyglądałaby dla niej bardzo źle; skąd ludzie mieliby mieć pewność, że nie wyraziła na to zgody, skoro popełniła błąd w ocenie sytuacji, zgadzając się zostać sam na sam z Amnonem? Desperacko próbowała ocalić swoją reputację po tym, jak została ona zszargana nie z jej winy.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam. 13:16-17 Tamar uznała, że odesłanie jej przez Amnona byłoby większym złem?

Odp.: Sposób, w jaki Amnon kazał ją wyrzucić i zamknąć drzwi, sugerowałby, że to ona próbowała go uwieść. Była to czysta kobieta, posłuszna ojcu, która w ciągu zaledwie kilku minut została nagle pozbawiona reputacji i honoru nie z własnej winy. 2 Samuela 13:19-20 pokazuje, że była załamana. Nie chodzi o to, że Amnon popełnił tu zupełnie odrębny grzech. Raczej pogarszał sytuację, potęgując swój pierwszy grzech. Dawid postąpił tak samo po zabraniu Batszeby, kiedy postanowił zabić Uriasza.

Jednak tak bardzo, jak Amnon nienawidził teraz Tamary, tak Absalom nienawidził Amnona jeszcze bardziej.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 13:20 Absalom powiedział Tamar, żeby nie martwiła się tak bardzo tym, że została zgwałcona?

Odp.: Istnieją dwa różne poglądy.

Nieszczere pocieszenie: Absalom próbował pocieszyć Tamar, radząc jej, by nie rozpamiętywała tej sprawy. Jednak Absalom nie był w tym szczery, ponieważ sam tak nie czuł. Albo w tamtym momencie, albo nieco później Absalom opracował plan zemsty na Amnonie poprzez zabicie go.

Jonadab i Absalom spiskowali razem: Drugi pogląd głosi, że Absalom od dawna knuł, by zostać królem, i był gotów poświęcić wszystko i każdego, by to osiągnąć, w tym swoją siostrę i przyrodniego brata. Według tego poglądu Jonadab współpracował z Absalomem, by skłonić Amnona do zgwałcenia jego siostry, więc Absalom nie był zaskoczony, gdy to się stało. Można by zatem uznać, że Absalom miał powód, by zabić syna będącego następcą tronu. Następnie, po zabójstwie, Absalom uciekł do królestwa swojego dziadka i czekał dwa lata, aż gniew Dawida opadnie.

Pytanie: Dlaczego dokładnie Dawid był rozgniewany w 2 Sam. 13:21?

Odp.: Istnieją prawdopodobnie trzy powody. Po pierwsze, oczywiście był rozgniewany tym, że jego własna córka została zhańbiona.

Chociaż Dawid był rozgniewany tym, co uczynił Amnon, sam popełnił cudzołóstwo z Batszebą i kazał zabić jej męża. Być może Dawid przypomniał sobie słowa, które Bóg przekazał przez Natana, i zdał sobie sprawę, że Bóg o tym nie zapomniał.

Trzeci powód jest bardziej złożony. Amnon był pierworodnym, następcą tronu. Księga Kapłańska 20:17 mówi, że kazirodztwo powinno być karane śmiercią, nie mówiąc już o gwałcie. Czy Dawid powinien był przedłożyć posłuszeństwo wobec Bożego prawa, czy też miłość do swojego syna Amnona? Bóg i wszyscy inni widzieli odpowiedź. Okazało się, że Dawid przedłożył dobro syna. Zganienie Amnona byłoby tak niekomfortową rozmową, że nie ma żadnej wzmianki o tym, by Dawid choćby słowo powiedział do Amnona. Dla przypomnienia: kiedy Ruben zbliżył się do konkubiny Jakuba, utracił swoje prawa jako syn pierworodny (Księga Rodzaju 35:22; 49:4). Nie ma wzmianki, by Dawid postąpił tak samo wobec Amnona. Dawid nie stanął w obronie sprawiedliwości, gdy dotyczyło to jego własnego syna.

Pytanie: W jaki sposób fragment z 2 Samuela 13:21 odnosi się do niektórych współczesnych wierzących?

Odp.: Dawid szczerze kochał Boga, ale widzimy tutaj, że bardziej kochał swojego syna. Kiedy kochamy nasze dzieci bardziej niż Boga, okazuje się, że wcale nie wyświadczamy im przysługi.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 13:24-25 Absalom poprosił Dawida, by ten udał się na „imprezę zabójców”?

O: Absalom nie próbował wówczas zabić Dawida ani przejąć tronu, ponieważ nie zabił żadnego z synów króla poza Amnonem. Ponieważ było tam wiele ostrych noży służących do strzyżenia owiec, miały one odebrać Amnonowi życie. Absalom rozkazał swoim ludziom zabić Amnona; nie zabił go osobiście, tak samo jak Dawid nie zabił osobiście Uriasza.

Absalom prawdopodobnie wiedział, że Dawid nie będzie mógł przyjść. Poprosił Dawida, aby odwrócić podejrzenia i wprowadzić go w błąd, sprawiając, że pomyśli, iż jest to niewinny plan.

Pogłoska oparta wyłącznie na spekulacjach, że wszyscy synowie króla zostali zabici, mogła powstać częściowo dlatego, że wszyscy synowie Gedeona zostali zabici przez jego syna Abimelecha (Sędziowie 9:5).

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 13:29 Absalom uciekł wraz z pozostałymi synami króla?

Odp.: Po pierwsze, ucieczka Absaloma mogła sprawiać fałszywe wrażenie, że Absalom, podobnie jak pozostali synowie, nie był świadomy spisku mającego na celu zamach. Po drugie, Absalom potrzebował czasu, aby uciec do Talmai w królestwie Geshur swojego dziadka, położonym na wschód od Morza Galilejskiego.

P: Skąd Jonadab w 2 Samuela 13:32-33 wiedział to z taką pewnością?

Odp.: To właśnie Jonadab w 2 Księdze Samuela 13:3-5 zasugerował Amnonowi, by udawał chorego, aby zgwałcić swoją siostrę. Albo Jonadab mówił z nadzieją, próbując zbagatelizować ten incydent, albo wiedział z góry, co zrobi Absalom. Jonadab nie był zbyt dobrym przyjacielem Amnona. Jednym z kluczowych pytań, które nigdy nie zostało zadane, a które powinien był zadać Dawid, było: „Jonadabie, skąd to wiesz?”. Być może Jonadab mógłby powiedzieć, że po prostu wskazywał na motyw zemsty Absaloma, aby ukryć fakt, że to właśnie on zasugerował Amnonowi, by to zrobił.

Pytanie: Jaka jest struktura rozdziału 2 Samuela 14:1-20?

Odp.: Jest to dość głęboki chiasm o następującym układzie.

14:1 Joab „dowiedział się”

- 14:2-3 Joab podpowiada mądrej kobiecie, co ma powiedzieć

- - 14:4-5a Kobieta zwraca się z prośbą do króla

- - 14:5b-10 Pierwsza prośba kobiety

- - - 14:11 Udaje jej się wyprosić życie dla swojego syna

- - 14:12-17 Kobieta zwraca się z drugą prośbą.

- - 14:18-19a Król zadaje kobiecie pytanie

- 14:19b-20a Przyznaje, że Joab podpowiedział jej, co ma mówić

14:20b Król „wie”

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 3, str. 975.

Pytanie: Co Dawid powinien był zrobić w pierwszej kolejności, aby ukarać Amnona za gwałt i kazirodztwo, a później Absaloma za morderstwo, biorąc pod uwagę, że sam Dawid dopuścił się cudzołóstwa i morderstwa (2 Sam. 14:1-9 i 13:21)?

Odp.: Dawidowi trudno było cokolwiek zrobić, biorąc pod uwagę, że nie okazał publicznie skruchy za swój grzech i nie zaproponował, że poniesie konsekwencje. Oczywiście Bóg przemówił przez Natana, że Dawid nie będzie musiał ponieść kary śmierci za swoje grzechy. Aby więc ukarać Amnona, nie sprawiając wrażenia hipokryty, Dawid powinien był najpierw wyznać swoje grzechy. Jednak biorąc pod uwagę, że nie był do tego skłonny, Dawid prawdopodobnie uznał, że straciłby jeszcze więcej szacunku, karząc swoich synów za czyny podobne do tych, których sam się dopuścił. Oczywiście brak jakichkolwiek działań ze strony Dawida również spowodował utratę szacunku wobec niego.

Dawid powinien był przynajmniej natychmiast pozbawić Amnona prawa do tronu. Ruben utracił prawo pierworodnego, gdy spał z konkubiną Jakuba (Rdz 35,22; 49,3-4). Gdyby Dawid publicznie zganił Absaloma, mogłoby to osłabić oczekiwania ludzi, że to właśnie Absalom zostanie następnym królem.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 14:1-9 Joab zastosował tę strategię, aby skłonić Dawida do sprowadzenia Absaloma z powrotem?

Odp.: Komentarz Keila-Delitzscha do Starego Testamentu, tom 2, część 2, str. 411, sugeruje, że Joab wielokrotnie zwracał się do Dawida z bezpośrednimi prośbami, jednak bezskutecznie. Dwór prawdopodobnie dostrzegał, że Dawid tęsknił za swoim synem, ale nie było sposobu, by skłonić go do zrobienia pierwszego kroku, nie budząc w nim obawy, że ludzie potępią go za ułaskawienie Absaloma. Joab, geniusz taktyczny, wpadł więc na pewien pomysł. Była to strategia podobna do tej, którą zastosował Natan, i Joab prawdopodobnie uznał, że skoro zadziałała raz, może zadziałać również po raz drugi. Tym razem jednak nie przyniosła ona oczekiwanych rezultatów.

Kobieta odwołała się tutaj do litości Dawida. Dawid opłakiwał Absaloma, a kobieta również była w żałobie, a przynajmniej tak się wydawało. Później Dawid przekonał się, do czego doprowadziła jego litość, gdy Absalom zbuntował się i próbował go zabić. Oczywiście Dawid nie okazał zbyt wiele litości Uriaszowi.

Dawid stanowczo opowiadał się za sprawiedliwością w stosunku do innych, ale okazywał słabość w bronieniu sprawiedliwości, gdy winę ponosiły jego własne dzieci. Niezależnie od tego, czy była to głównie mądrość Joaba, kobiety, czy też obu, kobieta zepchnęła Dawida do narożnika. Ponieważ darzył sympatią (fikcyjnego) syna tej kobiety, musiał być konsekwentny i sprowadzić z powrotem swojego własnego syna.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 14:15-23 dostrzegamy jakąkolwiek skruchę ze strony Absaloma?

Odp.: Zupełnie żadnego. W rzeczywistości Absalom knuł teraz spisek, by przejąć tron. Zamiast okazywać skruchę i uległość, Absalom był manipulantem. Dawid miał w tym czasie około 60 lat, a Absalom około 30. Absalom był wystarczająco dojrzały, by już teraz zostać królem, gdyby tylko nikt nie stał mu na drodze. Absalom postanowił, że zostanie królem i że sprawi, by Dawid zapłacił za to, że w ogóle nie ukarał Amnona i że tak naprawdę nie przebaczył Absalomowi.

Z jednej strony Absalom twierdzi, że jeśli jest winny popełnienia przestępstwa zagrożonego karą śmierci, jest gotów zostać skazany na śmierć. Z drugiej strony, mężczyzna, który zgwałcił kobietę, został skazany na śmierć, a to właśnie Absalom wykonywał tę karę.

Ze strony Dawida nie udzielił on Absalomowi ułaskawienia ani nie uznał go za niewinnego; powiedział jedynie, że nie zostanie stracony. Kiedy nazwał Absaloma „młodym człowiekiem”, mógł mieć na myśli raczej to, jak postrzegał Absaloma i jego dojrzałość, a nie fakt, że miał on około 30 lat.

Pytanie: W 2 Samuela 14:15-23 – kiedy powinniśmy przebaczyć i przywrócić do łask kogoś, kto popełnił zło?

Odp.: Jezus powiedział, że powinniśmy zawsze przebaczać, nawet jeśli ktoś nie prosi o przebaczenie. Ale jeśli ktoś ukradł ci pieniądze i nie okazuje skruchy, czy powinieneś dać mu dostęp do swojego konta bankowego? Oczywiście, że nie. Jeśli nie przyznaje się do winy za to, co zrobił, jeśli nie prosi o przebaczenie i nie okazuje skruchy, musisz szczerze zdać sobie sprawę, że najprawdopodobniej zrobi to ponownie, jeśli nadarzy się okazja. W Ewangelii Mateusza 10:16 Jezus powiedział, że mamy być „roztropni jak węże i niewinni jak gołębie”.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 14:24,28 Dawid postąpił słusznie, nie pozwalając Absalomowi ujrzeć swojej twarzy?

Odp.: Nie. Połowiczne przebaczenie nie sprawdza się. Częściowe przebaczenie w ogóle nie jest przebaczeniem, a osoba, której przebacza się, dobrze o tym wie. Przebaczenie udzielone niechętnie nie jest dobrze przyjmowane i skazane jest na niepowodzenie. Dawid wymierzył Absalomowi „częściową karę”. Nie była to tak naprawdę poważna kara, ale zraziła Absaloma do Dawida. Spowodowała, że Absalom stał się zgorzkniały wobec swojego ojca. Dawid i Absalom nie widzieli się przez dwa lata.

Jeśli Absalom był prawdopodobnie następnym w kolejności do tronu, a nie może nawet przebywać w Jerozolimie ani ujrzeć twarzy swojego ojca, to nie jest to sytuacja sprzyjająca sukcesowi. Joab wiedział o tym i starał się zaradzić tej sytuacji.

Pytanie: Jak to możliwe, że w 2 Sam. 14:26 ścięte włosy Absaloma ważyły 200 sykli?

Odp.: Nawet gdyby były to lżejsze, świątynne szekle, waga ta nadal wynosiłaby cztery lub pięć funtów (1,8 do 2,3 kg), co jest wartością bardzo wysoką. U przeciętnego człowieka włosy rosną o pół cala rocznie, choć istnieją duże różnice; u niektórych osób rosną o cal miesięcznie. Światowy rekord wynosi około 2 cali miesięcznie. Gdyby Absalom obcinał włosy tylko raz w roku, byłaby to ogromna ilość włosów, ale nawet wtedy nie ważyłyby one czterech funtów (1,8 kg), chyba że zachowałby również włosy z poprzednich lat. Jednak w 1. i 2. Księdze Samuela znajduje się wiele miejsc, w których występują rozbieżności w podawanych liczbach. W tym przypadku nie mamy żadnego innego punktu odniesienia co do tego, jaka liczba jest prawidłowa. Niezależnie od tego chodzi jednak o to, że Absalom był raczej próżny, jeśli chodzi o swoje włosy. Oczywiście później to właśnie włosy Absaloma stały się jego zgubą.

Włosy Absaloma można uznać za przestrogę przed pychą. Jego duma z włosów sprawiła, że zaplątał się w nie, utknął w miejscu, z którego nie mógł się wydostać, a ostatecznie doprowadziło to do jego zguby. Czasami, gdy ktoś – zwłaszcza przywódca polityczny – obiera kurs, który ostatecznie wszyscy uznają za błędny lub nierozsądny, nie jest w stanie podjąć oczywistego kroku i zmienić kierunku, ponieważ jest uwikłany w swoją pychę. Zapytaj potencjalnego przywódcę, czy kiedykolwiek popełnił błąd. Jeśli nigdy nie popełnił błędu, do którego potrafi się przyznać, to otrzymacie przywódcę, który wolałby „rozbić samochód”, niż skręcić, by uniknąć wypadku. Widać to na przykładzie Napoleona, Hitlera, Stalina, który nie pozwolił swoim oddziałom na odwrót, oraz francuskiego marszałka Philippe’a Pétaina, który był tak przekonany, że Niemcy nie zdołają przedrzeć się przez nieprzekraczalny las Ardenów, że zignorował prośby francuskich wojskowych o pomoc, gdy Niemcy właśnie to robili. W sierpniu 1945 r. japońscy dowódcy wojskowi Anami, Umezu i Toyoda – połowa sześcioosobowej Najwyższej Rady Wojennej – opowiadali się za tym, by Japończycy kontynuowali walkę po zrzuceniu bomb atomowych. Kiedy cesarz Hirohito nakazał im przyjąć kapitulację i nagrał przemówienie radiowe do narodu, major Hatanaka wraz z innymi oficerami zabili generała, który odmówił przyłączenia się do nich, i zorganizowali krótki, nieudany zamach stanu, aby zapobiec wysłaniu tej wiadomości radiowej. Zamierzali umieścić cesarza w areszcie domowym i wysłać zamiast tego sfałszowaną wiadomość. Jednak pozostali generałowie nie zgodzili się na to, więc spiskowcy popełnili samobójstwo. W ostatnich czasach, gdy przyglądamy się „upartej wytrwałości” Saddama Husajna, irańskiej gwardii oraz „specjalnej operacji wojskowej” Putina na Ukrainie, możemy być zaskoczeni ich głupotą polegającą na nieprzyznaniu się do porażki w sytuacji, w której była ona nieunikniona. Ale dlaczego mielibyśmy się dziwić, że są oni równie nierozsądni jak inni przywódcy, którzy żyli przed nimi? Jednym z przywódców, który poddał się – prawdopodobnie ratując w ten sposób własne życie – zanim sytuacja uległa pogorszeniu, był Baszar al-Asad, były przywódca Syrii, ale był on wyjątkiem.

Więcej informacji można znaleźć na stronach https://www.reddit.com/r/Naturalhair/comments/1ipt9ah/has_anyone_consistently_grown_23_inches_of_hair/ oraz https://en.wikipedia.org/wiki/Ky%C5%ABj%C5%8D_incident.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 14:27 Absalom miał trzech synów, czy też nie miał żadnych synów, którzy mogliby kontynuować jego ród, jak mówi 2 Samuela 18:18?

Odp.: Prawdopodobnie jedno i drugie. W starożytności około połowa wszystkich dzieci mogła umrzeć przed osiągnięciem dorosłości. Keil i Delitzsch wspominają, że zazwyczaj podaje się imiona synów, ale w 2 Księdze Samuela 14:27 nie są one wymienione. Nie byłoby powodu dla tego pominięcia, gdyby nie to, że zmarli w młodym wieku.

Absalom wzniósł sobie pomnik z powodu smutku, że nie miał synów, którzy mogliby upamiętniać jego imię. Zazwyczaj osoba, która nie ma dzieci, nie przejmuje się tak bardzo brakiem kogoś, kto mógłby kontynuować jej ród, jak ta, której dzieci zmarły.

Pytanie: Co pokazuje fragment 2 Samuela 14:29-32 na temat Absaloma?

Odp.: Absalom był inteligentny i manipulacyjny. Absalom nie mógł porozmawiać z Joabem, ponieważ ten nie przychodził na zaproszenia. Absalom postanowił więc zwrócić na siebie uwagę Joaba. Czasami jednak takie posunięcia obracają się przeciwko nam. Absalom nie miał pojęcia, że to wyznaczy kierunek wydarzeń, które zakończą się tym, że to właśnie Joab osobiście zabije Absaloma, mimo że Dawid nakazał oszczędzić Absaloma.

P: Czy w 2 Samuela 15:1-12 mamy inne przykłady synów, którzy chcieli odebrać tron swojemu ojcu?

Odp.: Król Asyrii został zamordowany przez swoich synów (2 Kronik 32:21). Ponadto, choć szczegóły nie są identyczne (syn był prawowitym spadkobiercą), sytuacja była podobna.

W Ugarit (przed czasami Dawida) książę Yassib rzucił wyzwanie swojemu ojcu, królowi Keretowi.

Yassib grozi: „Słuchaj mnie uważnie! Gdyby wrogowie najechali tę ziemię, gdy byłeś chory, wypędziliby cię i zmusiliby do ucieczki w góry. Twoja choroba sprawiła, że stałeś się zaniedbany: nie wysłuchałeś sprawy wdowy, nie wysłuchałeś sprawy ubogich, nie osądziłeś ciemiężcy, nie nakarmiłeś sieroty w mieście, … ani wdowy na wsi… Zrezygnuj z tronu, pozwól mi panować. Zrzeknij się władzy, pozwól mi zasiąść na twoim tronie”. Cytat pochodzi z książki Dona C. Benjamina *Old Testament Parallels: Laws and Stories From the Ancient Near East* [Mahwah: Paulist, 1991], s. 205. Cytat za: *The Expositor’s Bible Commentary*, tom 3, s. 989–990.

Pytanie: W 2 Sam. 15:6 – w jaki sposób ktoś może „skraść serca” ludzi?

Odp.: Podobnie jak wielu polityków w późniejszych czasach, Absalom był mistrzem w obietnicach, że potrafi skutecznie nimi kierować, nie robiąc przy tym nic konkretnego. Aby przekonać ludzi do tego, Absalom podkopywał szacunek, jakim inni darzyli Dawida. Nawet dzisiaj ludzie często próbują wypaść dobrze, poniżając innych.

Absalom był przystojny, a przede wszystkim czarujący. Ludzie często mają w głowie „obrazy” tego, jak powinien wyglądać przywódca, i zazwyczaj popierają osoby, które pasują do tych wyobrażeń, niezależnie od tego, czy będą dobrymi przywódcami, czy nie. Na przykład w amerykańskich wyborach prezydenckich w zdecydowanej większości przypadków wygrywa wyższy kandydat. Co ważniejsze, Absalom udawał, że troszczy się o nich i że leżą mu na sercu ich interesy. Absalom był cierpliwy; ten etap swojego spisku realizował przez cztery lata. Kiedy Absalom urządził ucztę w Hebronie, zaprosił 200 mężczyzn, którzy nie mieli pojęcia o jego spisku. Gdy już tam się znaleźli, zostali zepchnięci do narożnika; bardzo trudno byłoby im publicznie powiedzieć: „Nie, nie sądzę. Zamierzam poprzeć Dawida”.

Pytanie: Co Absalom zrobił w 2 Sam. 15:7-12, co od tamtej pory robili również inni?

Odp.: Absalom wykorzystał swoją praktykę religijną, by oszukać innych. Absalom zasłaniał się tym, że udaje się do Hebronu, by wypełnić ślubowanie złożone Bogu i złożyć ofiary religijne. Jego udawane oddawanie czci Bogu było przykrywką dla jego zdrady. Od tamtej pory wielu wykorzystywało religię (w tym, ale nie tylko, chrześcijaństwo), by skłonić ludzi do poparcia swoich złych planów.

W islamie żołnierzom mówiono, że jeśli będą walczyć w imię Allaha, mogą być pewni, że niezależnie od swojej przeszłości dostaną się do raju. W katolicyzmie, począwszy od papieża Urbana II, tym, którzy „wzięli krzyż” podczas pierwszej krucjaty, obiecano odpuszczenie grzechów. Podobnie papież Eugeniusz III wydał 1 grudnia 1145 r. bullę papieską „Quantum praedecessores”, obiecującą odpuszczenie grzechów wszystkim, którzy ukończą drugą krucjatę lub zginą po drodze.

Więcej informacji można znaleźć na stronach https://www.reddit.com/r/AskHistorians/comments/76jtys/i_gather_that_papal_indulgences_were_first_issued/ oraz https://en.wikipedia.org/wiki/Quantum_praedecessores.

P: Czy w 2 Sam 15,7 powinno być napisane „40 lat”, czy „4 lata”?

Odp.: Powinno być „cztery lata”, co bardziej odpowiada długości życia Absaloma. Tekst masorecki podaje 40 lat, ale Septuaginta, teksty syryjskie, arabskie, Wulgata, Teodoret i Józef Flawiusz podają 4 lata. Zobacz tekst BSB oraz przypisy w NKJV, NIV i NRSV.

P: W 2 Sam 15:7,20 w jaki sposób Absalom złożył ślubowanie Panu?

Odp.: Absalom powiedział to tylko po to, by udać się do Hebronu i zostać koronowanym na króla. Albo Absalom kłamał i nie złożył ślubowania, albo być może mówił prawdę. W historii znane są inne przypadki, w których pretendenci do tronu składali ślubowanie swojemu bogu, jeśli zostaliby królami. Absalom mógł więc złożyć ślubowanie Bogu, ale nie każde ślubowanie złożone Bogu jest dobrym ślubowaniem.

Absalom prawdopodobnie wybrał Hebron nie tylko dlatego, że się tam urodził, ale także dlatego, że było to dawna stolica, a niektórzy ludzie mogli nie być zadowoleni z przeniesienia stolicy do Jerozolimy.

Absalom wykorzystał kult Boga jako „przykrywkę” dla rozpoczęcia swojego buntu. W późniejszej historii religia chrześcijańska była wykorzystywana jako „przykrywka” przez niegodziwych papieży w celu wzbogacenia się i zemsty na swoich wrogach. Na przykład papież Bonifacy VIII (1294–1303) ogłosił „krucjatę” przeciwko włoskiemu miastu Palestrina, aby zemścić się na dalszej rodzinie poprzedniego papieża, Celestyna V. Bonifacy ponosi winę za wykorzystanie całej „maszynerii” Kościoła rzymskokatolickiego do złych celów.

Pytanie: Czy w 2 Sam. 15:10 znajdują się inne przykłady, w których syn próbował odebrać tron ojcu?

Odp.: Tak. W Ugarit zachował się wiersz o księciu Yassibie, który rzucił wyzwanie swojemu ojcu, królowi Keretowi, o tron.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 15:14 Dawid uciekł z Jerozolimy, skoro miasto to było bardzo silnie ufortyfikowane?

Odp.: Dawid, będąc doświadczonym królem, natychmiast zdał sobie sprawę, że nie było to zwykłe niezadowolenie, lecz bezpośrednie wyzwanie mające na celu odebranie mu królestwa i życia. Dawid nigdy nie poniósł klęski w bitwie, ale wiedział, że tym razem może być inaczej. Dawid prawdopodobnie mądrze postąpił, uciekając z Jerozolimy. W tym momencie nie wiedział, komu w Jerozolimie może zaufać, a jeśli jest tam choćby kilku zdradzieckich strażników bram, nawet dobrze ufortyfikowane miasto trudno jest utrzymać.

P: Dlaczego w 2 Sm 15:19-20 Dawid powiedział Ittajowi z Gitty, że nie musi iść z nim?

Odp.: Dawid nie chciał, aby szedł z nim ktoś, kto popierał go tylko połowicznie. Dał Ittajowi pretekst do pozostania, a jednocześnie chciał sprawdzić jego serce na podstawie odpowiedzi. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku Noemi i jej synowych w Księdze Rut 1:11-18.

Na marginesie, Gittita pochodziłby z filistyńskiego miasta Gat. Archeolodzy odkryli w listach z Amarna, kilka wieków przed Dawidem, jednego (lub dwóch) namiestników filistyńskiego miasta Aszkelon o imionach Itiya i Witiya. Imię Ittai jest do nich bardzo podobne.

Dzisiaj, kiedy kierujemy zespołem, który ma podjąć się zadania, dobrze jest dać ludziom możliwość wycofania się. W ten sposób może nie będziesz miał tak wielu osób, ale będziesz miał ludzi, którzy są ci oddani.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 15:31-34 Dawid odesłał swojego najmądrzejszego doradcę, Huszaja z Ark, z powrotem do wroga?

Odp.: Dawid i Joab już wiedzieli, co najlepiej zrobić; lepiej było, aby Husai przekonał Absaloma do złej rady, niż gdyby Husai udzielał Dawidowi i Joabowi co najwyżej nieznacznie lepszych rad. Czasami nie trzeba robić sprytnych ani genialnych rzeczy, aby odnieść sukces; wystarczy po prostu popełniać mniej głupstw niż inni.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 15:32-34 Dawid postąpił słusznie, nakłaniając Huszaja do kłamstwa na jego rzecz?

Odp.: Biblia opisuje, co Huszaj uczynił w czasie wojny. Chrześcijanie mają dwa poglądy na tę kwestię.

Niektórzy twierdzą, że Huszaj postąpił źle, kłamiąc, a Dawid postąpił źle, nakazując mu kłamstwo.

Inni twierdzą, że w czasie wojny można okłamywać wroga, aby ocalić życie. Miejsca w 2 Księdze Samuela, w których zastosowano podstęp, to 2 Samuela 15:25-29, 35-36 (Sadok, Abiatar i ich synowie), 2 Księga Samuela 15:34 (Huszaj z Ark), 2 Księga Samuela 17:17-18 (obaj) oraz 2 Księga Samuela 17:18-21 (mężczyzna i kobieta w Bahurim).

P: Co jest interesującego w strukturze fragmentu z 2 Samuela 16:5-14?

Odp.: Fragment ten ma układ chiasmu.

16:5a Dawid ucieka w kierunku Bahurim

- 16:5b-6 Szimei przeklina i rzuca kamieniami w Dawida i jego ludzi

- - 16:7-8 Jak Szimei przeklinał Dawida

- - - 16:9 Abiszaj chce zabić Szimeiego

- - 16:10-12 Dawid znosi przekleństwa Szimeiego, nie reagując

- 16:13 Dawid wyjaśnia, dlaczego nie reaguje na przekleństwa Szimeiego

16:14 Dawid i jego świta mijają Bahurim

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam. 16:5-8 Szimei przeklinał Dawida za stracenie synów Saula, skoro egzekucja ta miała miejsce dopiero w dalszej części Księgi, jak twierdzi „Przewodnik po Biblii” Asimova, str. 315-316?

Odp.: Nie jest tam wyraźnie powiedziane, że Szimei przeklinał Dawida za stracenie synów Saula. Raczej Szimei przeklinał Dawida ogólnie za jego dom splamiony krwią. Istnieją dwa możliwe wyjaśnienia przekleństw Szimeiego.

Inne przyczyny: Simei mógł równie dobrze odnosić się do długotrwałej wojny między armiami Dawida i Isz-Boszeta. Simei nigdy tak naprawdę nie pogodził się z tym, że królestwo miało opuścić rodzinę Saula.

Brak porządku chronologicznego: Ponieważ 2 Księga Samuela 21:1 mówi, że egzekucja synów Saula miała miejsce „za panowania Dawida”, nie musi to oznaczać porządku chronologicznego. Zatem przekleństwo Szimeiego skierowane przeciwko Dawidowi mogło chronologicznie nastąpić po egzekucji synów Saula.

Pytanie: Co jest istotnego w reakcji Dawida, który nie próbował odpłacić Szimeiowi, opisanej w 2 Księdze Samuela 16:5-12?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.

1. Z ludzkiego punktu widzenia osoba na miejscu Dawida prawdopodobnie odczuwałaby dziwną mieszankę przygnębienia, gniewu wobec Szimeiego oraz biernej akceptacji faktu, że zasłużył na to, co go spotyka. Możemy dogłębnie zrozumieć, co czuł Dawid, ponieważ opisał to w Psalmie 3. Psalm 3 pokazuje nam, że Dawid wierzył, iż Bóg wyciągnie go z tej sytuacji. W tym momencie Dawid był przekonany, że jego wrogowie zostaną zabici. Później Dawid będzie opłakiwał fakt, że jednym z tych zabitych wrogów był jego własny syn, Absalom.

2. Dawid nie miał pojęcia, którzy z jego dawnych lojalnych przyjaciół byli po jego stronie, którzy pozostawali neutralni, a którzy opowiadali się za Absalomem. Wydawało się prawdopodobne, że to może być dla Dawida koniec drogi. Skoro większość jego dawnych lojalnych poddanych zwróciła się przeciwko niemu, byłby to nieszczęśliwy koniec, a być może uznano by to za stosowną karę za cudzołóstwo Dawida i zabójstwo kogoś, kto był mu lojalny. Dawid wiedział, że część tego, co mówił Szimei, była prawdą. Przez kilka lat trwała wojna domowa między Judą a rodem Saula. Dawid nie ukarał Joaba za zdradzieckie zabicie Abnera. Jak pokazują wersety 10–11, Dawid sądził, że być może Bóg chciał, aby Szimei publicznie potępił Dawida.

3. Ponieważ Dawid czuł się winny zabicia Uriasza, nie miał ochoty skazać na śmierć człowieka, który mówił prawdę.

4. Werset 12 pokazuje, że Dawid pozostawił tę sprawę w rękach Boga. Gdyby Dawid zabił Szimeiego, a Bóg uznałby to za niewłaściwe, Bóg mógłby ukarać za to również Dawida. Gdyby Dawid oszczędził Szimeiego, a Bóg uznałby to za niewłaściwe, Bóg mógłby nadal ukarać Szimeiego, a Dawida nagrodzić za jego wyrozumiałość.

Nawiasem mówiąc, Szimei zdawał się zapominać, że to dom Saula był splamiony krwią – zabił on Achimeleka i pragnął zabić każdego, kto popierał Dawida.

Wniosek: Dawid nie wiedział, czy to, że Szimei go w tym momencie przeklinał, było słuszne, czy nie. Dzisiaj, gdy nie wiemy, czy wyrządzona nam krzywda jest sprawiedliwa, cierpliwość i czekanie na Boga są cnotą.

Pytanie: Czego możemy się dowiedzieć o postawie Dawida z fragmentu 2 Sam 16:7-14?

Odp.: Dawid postąpił tu raz dobrze, a później raz źle.

(dobra) Niektórych spraw (takich jak zemsta) powinniśmy odpuścić i pozwolić Bogu się nimi zająć. Dawid nie tylko wierzył, że Bóg jest obecny i widzi wszystko, ale wierzył również, że Bóg działa. Wcześniej Saul powinien był zostać pozbawiony tronu i zabity, ale Dawid wiedział, że to nie jemu należy to uczynić. Być może Szimei również powinien zostać zabity, ale Dawid wiedział, że sam był winny, i dlatego uznał, że nie jemu należy zabić Szimeiego. Zostawił więc tę sprawę w rękach Boga. Po śmierci Absaloma Szimei okazał skruchę – a przynajmniej tak się wydawało – i pomógł sprowadzić rodzinę Dawida (2 Samuela 19:16-23).

(złe) Niestety, po raz kolejny przebaczenie Dawida nie było całkowite. W 1 Król. 2:8-9 nakazał Salomonowi, by sprowadził Szimeiego do grobu we krwi (tj. zabił go), a Salomon uczynił to w 1 Król. 2:36-46.

Pytanie: Jaka jest struktura fragmentu z 2 Samuela 16:15–17:29?

Odp.: Jest to struktura złożona; ma charakter chiasmatyczny, ale nie jest chiasmatem.

16:15-19 Absalom zyskuje przychylność Huszaja

- 16:20-22 Achitofel doradza Absalomowi

- - 16:23 Achitofel jest opisany jako bardzo mądry

- 17:1-4 Achitofel udziela rady

- - 17:5-13 Husai udziela rady

- - - 17:14 Rada Huszaja zostaje uznana za lepszą od rady Achitofela

- - 17:15-16 Huszaj udziela rady Sadokowi i Abiatarowi

- 17:17-22 Dawid przekracza rzekę Jordan

- - 17:23 Achitofel popełnia samobójstwo

- 17:24-25 Absalom przekracza rzekę Jordan

17:27-30 W Mahanaim Dawid spotyka przyjaznych mu Szobiego, Makira i Barzillaja

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam 16:22 Absalom spał z dziesięcioma konkubinami Dawida w biały dzień?

Odp.: Nie był to pomysł Absaloma, lecz Achitofela, niegdyś zaufanego mędrca Dawida. Absalom przebywał z konkubinami, po jednej na raz, w namiocie na dachu pałacu. Ludzie nie widzieli wszystkiego, ale widzieli, co się działo, i to z jedną konkubiną po drugiej. Nie chodziło tu o zaspokojenie pożądliwości Absaloma; chodziło o władzę, znieważenie ojca i przejęcie tronu. Absalom chciał pokazać, że to on jest teraz prawowitym królem i że poprzez ten czyn nie ma już odwrotu. Zamierzał tym pokazać, że nie ma odwrotu od nowej lojalności ludu, ale okazało się, że nie ma odwrotu dla samego Absaloma. Tak jak Dawid „wziął” żonę Uriasza, tak Pan „weźmie” żony Dawida.

W kulturze Bliskiego Wschodu król często dziedziczył konkubiny swojego ojca. Jednak Bóg mówi w Księdze Kapłańskiej 18:8, że nie wolno wchodzić w stosunki z żoną ojca – nawet jeśli nie jest ona twoją matką.

Należy również pamiętać, że Achitofel był dziadkiem Batszeby, więc mogły tu w grę wchodzić motywy zemsty. Po tym obraźliwym czynie wszyscy zdali sobie sprawę, że pojednanie między Absalomem a Dawidem będzie niemożliwe. Absalom postąpił źle, ale oto możliwe uzasadnienie jego działania. Wielu Izraelitów życzliwie nastawionych było zarówno do Dawida, jak i do Absaloma, który wydawał się przyszłym królem. Gdy ta sprzeczka ucichnie, ci Izraelici opowiedzą się po stronie zwycięzcy. Postępowanie Absaloma nie oznaczało jedynie, że to on był królem, ale że Dawid nie był już królem. Ludzie musieliby publicznie dokonać wyboru między nimi. Ponieważ Absalom miał obecnie przewagę, dla wielu najbezpieczniejszą drogą wydawałoby się wybranie Absaloma. Achitofel i Absalom prawdopodobnie nie pamiętali, że kiedy Ruben postąpił tak w Księdze Rodzaju 35:22; 49:3-4, utracił swoje prawa do dziedzictwa.

Nie jest to odpowiedź: Chociaż fakt, że Absalom nie miał synów (2 Samuela 18:18), mógłby wydawać się motywacją, jest to mało prawdopodobne. Sypianie z konkubinami w biały dzień w tym momencie nie miałoby na celu wyłącznie tego.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 17:1-14 rada Achitofela była naprawdę lepsza od rady Husaja i skąd możemy to wiedzieć?

Odp.: Achitofel słusznie dostrzegł, że gdyby Dawid zginął, Absalom odniósłby całkowite zwycięstwo, co dostrzegli również ludzie Dawida w 2 Księdze Samuela 18:3. Celem niekoniecznie było pokonanie żołnierzy Dawida, a jedynie zabicie samego Dawida. Ostatecznie to, że Absalom poszedł za radą Huszaja, okazało się korzystniejsze dla Dawida, ale skąd Huszaj mógł to wiedzieć? Pismo Święte tego nie mówi, ale możemy tu snuć domysły. Oto sześć punktów, które warto wziąć pod uwagę w tej odpowiedzi.

1. Nie można powiedzieć, że wynikało to wyłącznie z tego, iż Huszaj dysponował większą ilością informacji dzięki przebywaniu z Dawidem (2 Samuela 15:32-37), ponieważ nawet Achitofel zdawał sobie sprawę, że ta rada nie była dobra (2 Samuela 16:23; 17:1-3).

2. O ile Dawid nie zostałby zabity, prawdziwa bitwa toczyła się nie na polu bitwy, lecz o serca i lojalność Izraelitów. Ludziom, którzy zaledwie kilka lat wcześniej byli lojalni wobec Dawida, łatwo byłoby ponownie chcieć mu służyć.

3. Chociaż zabicie Dawida zakończyłoby walkę, a rozproszenie jego wojsk nadal pomogłoby Absalomowi, podjęcie takiego działania wiązałoby się z ryzykiem, ponieważ jakakolwiek porażka byłaby złą reklamą. Czy ryzyko byłoby warte potencjalnego zysku?

4. Rada Huszaja zakładała, że cały Izrael zgromadzi się wokół Absaloma. Gdyby ludzie mieli trochę czasu na zastanowienie się przed wyruszeniem w pogoń za Dawidem, być może nie chcieliby zbuntować się przeciwko niemu.

5. W tym przypadku ryzyko było warte podjęcia. Chociaż Huszaj zasadniczo argumentował, że Absalom powinien poczekać, aż będzie gotowy, dałoby to Dawidowi czas na przygotowanie się, a ani Dawid, ani jego armia nie byli w tym momencie gotowi. Nieposłuszeństwo radzie Achitofela sprawiło, że Absalom stracił inicjatywę i element zaskoczenia.

6. Nie było wątpliwości, czy zmierzą się z armią Dawida; jedynym pytaniem było: kiedy. Często tracimy inicjatywę z powodu złych decyzji. Nasze emocje mogą podpowiadać nam, byśmy zwlekali z podjęciem działania, nawet jeśli rozsądek podpowiada, że opóźnienia pogorszą sytuację, a nie poprawią ją.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 17:1-14 dostrzegasz jakieś przykłady mądrych, doświadczonych ludzi, którzy nie byli lojalni?

Odp.: Achitofel był znany jako człowiek bardzo mądry i przez wiele lat doradzał Dawidowi jako doradca i, jak można przypuszczać, przyjaciel. Jednak w tym przypadku Achitofel doradzał Absalomowi, jak najlepiej zabić Dawida. Niezły przyjaciel! Achitofel bez wątpienia uznał, że zmiana stron leży w jego najlepszym interesie.

Dzisiaj ludzie mogą „zmienić stronę”, gdy wydaje się to korzystne dla nich samych. Mogą też uważać, że przyszłość i tak jest nieunikniona, i że mogą albo znaleźć się przed pociągiem, albo w pociągu. Można tu przywołać przykład Francji w Vichy, lojalnej wobec nazistów w eksterminacji Żydów podczas II wojny światowej. Philippe Pétain był najwyższym przywódcą Francji w Vichy. Był francuskim bohaterem wojennym, walczył przeciwko Niemcom podczas I wojny światowej. W Ameryce był to Benedict Arnold, a później Aaron Burr.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 17:7-14 Huszaj postąpił słusznie, kłamiąc dla Dawida i udzielając Absalomowi złej rady?

Odp.: Chrześcijanie nie są co do tego zgodni. Niektórzy twierdzą, że okłamywanie niewierzących jest dopuszczalne w czasie wojny oraz w celu ratowania życia. Inni uważają, że w takich sytuacjach powinniśmy polegać na Bogu, a nie na oszustwie. Wszyscy są jednak zgodni co do tego, że milczenie nie jest kłamstwem; nie kłamiąc, nie trzeba dobrowolnie ujawniać poufnych informacji ani odpowiadać na każde zadane pytanie.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 17:23 Achitofel powiesił się, skoro nie zastosowano się do jego rady?

O: Nie sposób nie zauważyć, że Achitofel miał bardzo wysokie mniemanie o własnej mądrości. Chociaż Pismo Święte tego nie mówi, dostrzegamy tu zarówno racjonalne wskazówki, jak i irracjonalną skrajność. Achitofel pragnął służyć komuś, kto odniósłby sukces jako król. Prawdopodobnie dostrzegał, że ktoś, kto słuchałby najłatwiejszych do wykonania rad zamiast podejmować strategiczne decyzje, nie utrzymałby się długo na tronie – podobnie jak jego doradcy.

Główną wadą rady Huszaja i toku myślenia Absaloma jest założenie, że cały Izrael natychmiast odwróci się i pójdzie za Absalomem. W swojej arogancji Absalom mógł tylko na to liczyć, ale kiedy uczynił tę nadzieję istotną częścią swojego planu, Achitofel mógł dostrzec, że Absalom jest skazany na porażkę, dopóki żyje Dawid.

Czasami, w sposób irracjonalny, gdy nie stosuje się się rady osoby, która uważa się za mądrą, mimo że przedstawiła ona dobre argumenty, szybko odczuwa ona, że nic innego, co powie, również nie zostanie uwzględnione. Achitofel mógł pokutować przed Bogiem, udać się do Dawida, namaszczonego przez Boga króla, błagając o miłosierdzie i ufając, że Bóg mu przebaczy, niezależnie od tego, czy Dawid skazałby go na śmierć, czy nie. Jednak ta opcja prawdopodobnie nawet nie przyszła Achitofelowi do głowy.

Uważaj, gdy twoja tożsamość opiera się na tym, jak bardzo jesteś bystry, mądry lub doświadczony, a nie na tym, że jesteś dzieckiem Bożym, które posłusznie kroczy z Nim.

Pytanie: Kim był Amasa z 2 Samuela 17:25?

Odp.: Nahasz było powszechnym imieniem, więc mało prawdopodobne, by chodziło o Nahasza, króla Ammonitów. Według 1 Kronik 2:17 ojcem Amasy był Izmaelita. Matka Amasy, Abigail, była siostrą Zerui, matki Joaba. Amasa był więc bratankiem Dawida i kuzynem Absaloma. Amasa był nawet bliższym krewnym Joaba. Jednak hebrajski tekst z 2 Księgi Samuela 17:25 dosłownie mówi, że ojciec Amasy, imieniem Ithra, „wszedł” do Abigail, co niektórzy interpretują jako sugestię, że nigdy nie byli małżeństwem. (W tłumaczeniu BSB brzmi to jako „poślubił”.) Po zakończeniu buntu Dawid mianował Amasę dowódcą swojej armii w miejsce Joaba (2 Księga Samuela 19:13). Dawid był rozgniewany tym, że Joab zabił Absaloma, mimo że wyraźnie mu tego zabronił. Powołanie Amasy na dowódcę miało również pomóc w zlikwidowaniu podziałów między Judą a pozostałymi plemionami, które się zbuntowały. Joab podstępnie śmiertelnie dźgnął Amasę (2 Samuela 20:9-10). Z punktu widzenia Joaba było jasne, że Dawid zamierzał bezwarunkowo ułaskawić Amasę za bunt przeciwko niemu, podczas gdy Joab pozostał lojalny, a Dawid zamierzał nawet zastąpić Joaba Amasą, ponieważ to Joab zabił buntownika, którego należało zabić.

Pytanie: Gdzie znajdowały się lasy Efraima, o których mowa w 2 Samuela 18:6?

Odp.: Dzisiaj nie jesteśmy pewni, gdzie znajdowały się lasy Efraima. Istnieją dwie możliwości.

(prawdopodobnie nie) Na zachód od rzeki Jordan: Lasy znajdowały się na terytorium Efraima i tam toczyła się bitwa. Skoro jednak Dawid i jego ludzie uciekli już na wschód od Jordanu, dlaczego mieliby ponownie przekraczać rzekę, by udać się na zachód?

(prawdopodobnie) Na wschód od rzeki Jordan: To, co nazywano lasami Efraima, znajdowało się poza pierwotnym terytorium Efraima i to właśnie tam rozegrała się bitwa.

Pytanie: Dlaczego w 2 Sam 18:6 żołnierze Dawida walczyli w lesie?

Odp.: Zawodowi żołnierze Dawida byli znacznie mniej liczni niż armia Absaloma. Las mógł zniwelować przewagę łuczników i przewagę liczebną. Pomogłoby to silniejszym żołnierzom w walce jeden na jednego.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 18:17 Absalom został pochowany w lesie Efraima (daleko od Jerozolimy), czy też zbudował pomnik w dolinie Kidron (w pobliżu Jerozolimy), jak mówi 2 Samuela 18:18?

Odp.: Oba wydarzenia miały miejsce. Absalom wzniósł swój pomnik w dolinie Kidron, ale nic nie wskazuje na to, by ludzie Dawida pochowali go tam, ani nawet na to, że sam zamierzał tam zostać pochowany.

P: Dlaczego w 2 Sam. 18:17 wzniesiono nad Absalomem wielki stos kamieni?

Odp.: Duży stos kamieni nie był pomnikiem. Był to sposób na upamiętnienie czegoś i wskazanie miejsca, w którym to się wydarzyło, bez oddawania czci osobie tam pochowanej. Innymi osobami, nad których ciałami wzniesiono duży stos kamieni, byli Achán z Księgi Jozuego 7:26 oraz król Ai z Księgi Jozuego 8:29.

P: Dlaczego w 2 Sam. 18:7 zginęło 20 000 mężczyzn w wyniku grzechów Dawida i Absaloma?

Odp.: Wiemy dokładnie, dlaczego zginęli: z powodu braku szacunku i lojalności, jaki wielu wykazało po grzechu Dawida z Batszebą, oraz z powodu grzechu Absaloma, który zbuntował się przeciwko własnemu ojcu. Prawdziwe pytanie brzmi jednak: dlaczego nawet pobożni ludzie czasami giną z powodu grzechów innych.

W tym życiu ludzie często cierpią z powodu grzechów innych. Niezależnie od tego, czy chodzi o ofiarę morderstwa, ofiary cywilne wojny, czy też dzieci urodzone z obniżoną inteligencją, ponieważ ich matka była alkoholiczką – wiele cierpień na tym świecie dotyka tych, którzy nie są za nie bezpośrednio odpowiedzialni. Od czasu upadku Adama i Ewy samo stworzenie nie jest doskonałe (Rz 8,20-22), a cały świat znajduje się pod wpływem złego (1 J 5,19). Doskonałość, brak cierpienia czy sprawiedliwość nie są nam zagwarantowane w tym życiu. Wszyscy musimy czekać aż do życia przyszłego, a sprawiedliwość zostanie wymierzona w Dniu Sądu Ostatecznego.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 18:19-22 Joab chciał powstrzymać Achimaaza przed przekazaniem Dawidowi wiadomości o śmierci Absaloma?

Odp.: Joab dobrze znał Dawida i darzył Ahimaaza sympatią. Joab próbował wyświadczyć Ahimaazowi przysługę. Ostatnim razem, gdy ktoś przekazał Dawidowi wiadomość o śmierci Saula – którego to on sam zabił – Dawid kazał go stracić (2 Samuela 1:9-16). Joab mógł obawiać się o bezpieczeństwo Ahimaaza.

Ponadto Dawid wykazywał wiele sentymentalizmu wobec Absaloma. Nie była to cnota, a raczej słabość. Jego przywiązanie do syna przeważało nad miłością do Boga i troską o to, by jego dzieci przestrzegały Bożego prawa.

To pokazuje, że Joab już wcześniej podejrzewał, iż Dawid będzie opłakiwał Absaloma i podkopie morale armii.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 18:16-18 Joab kazał zadąć w trąbę, by zatrzymać zwycięską bitwę, skoro i tak wygrywali?

Odp.: Nie chodziło o zabicie wroga, czyli współwyznawców izraelskich, ale o powstrzymanie buntu. Gdy Absalom został zabity, bunt nie miał już wokół kogo się zjednoczyć. Tak więc, podczas gdy Dawid chciał oszczędzić Absaloma, Joab dostrzegł, że zabicie Absaloma powstrzyma walkę i ocali życie wielu innych Izraelitów. Dlatego Joab bezlitośnie zabił człowieka, któremu pomógł pogodzić się z ojcem.

P: Jak w 2 Sam. 18:19 Achimaaz, syn Sadoka, wyprzedził drugiego posłańca, skoro ich drogi się nie skrzyżowały?

Odp.: Achimaaz był szybkim biegaczem. Wybrał inną trasę – równinę, która prawdopodobnie była dłuższa, ale pozwalała biec szybciej. Należy również pamiętać, że to właśnie Achimaazowi powierzono w 2 Księdze Samuela 17:17 przekazanie wiadomości od Huszaja do Dawida.

Pytanie: W 2 Samuela 18:30-33 w jaki sposób Achimaaz okazał się w rzeczywistości niewiarygodnym posłańcem?

Odp.: Z jednej strony Achimaaz był szybki i dotarł przed drugim posłańcem, a wszystko, co powiedział królowi Dawidowi, było zgodne z prawdą. Jednak gdy Dawid poprosił o konkretne informacje, Achimaaz skłamał i powiedział, że nie wie. Jeden z komentatorów uważa, że Achimaaz rzeczywiście nie wiedział, ale skoro usłyszał trąbę i był z Joabem, prawdopodobnie wiedział.

Czasami współcześni ludzie mogą być niewiarygodnymi posłańcami, nawet jeśli mówią tylko poprawne półprawdy. Kiedy mówią prawdę, ale pomijają kluczowe kwestie, albo kłamią, aby ukryć kluczowe kwestie, ludzie przestaną im ufać, gdy tylko się o tym dowiedzą.

Kiedy dzielimy się Bożą prawdą z innymi, musimy uważać, by przekazać im całą prawdę, nawet to, o czym wiemy, że nie będą chcieli usłyszeć. Chociaż dla władcy ważne jest posiadanie wiarygodnych posłańców, o ileż ważniejsze jest dla nas bycie wiarygodnymi posłańcami Boga.

Pytanie: Jakie są, według 2 Samuela 19:1-7, sposoby, w jakie przywódcy przekazują niewłaściwe przesłanie, tak jak niemal uczynił to Dawid?

Odp.: Dawid zamierzał przekazać to, co czuł, bez względu na to, jak ktokolwiek by to zinterpretował. Joab powiedział: „Nie rób tego”. Gdyby Dawid to zrobił, dałby do zrozumienia, że życie swoich lojalnych żołnierzy, którzy poświęcili się dla niego, ceni mniej niż życie jednego buntownika, który spowodował śmierć niektórych z nich. Kiedy firma lub szef daje do zrozumienia, że ceni jedną osobę, która nie wniosła wielkiego wkładu, bardziej niż innych, którzy lojalnie zrobili więcej, nie powinien się dziwić, gdy traci lojalność i ludzie odchodzą.

Pytanie: Jakie są, w 2 Samuela 19:3-7, przykłady tego, jak skupienie się wyłącznie na jednej rzeczy może sprawić, że ktoś, z powodu swojego „tunelowego widzenia”, nie dostrzega poważnych problemów?

Odp.: W przypadku Dawida dla wszystkich było jasne, że nie dbał o nich w porównaniu ze swoim synem, który spowodował śmierć wielu ludzi. Swoją prywatną stratę uznał za ważniejszą niż stan wyjątkowy w kraju.

Imperium Lydyjskie upadło w 546 r. p.n.e. Armia perska oblegała Sardes, stolicę imperium lydyjskiego króla Krezusa, przez 14 dni. Jedna strona miasta nie wymagała ochrony, ponieważ stanowiły ją po prostu pionowe klify. Jednak pewien perski żołnierz zauważył, jak lydyjski żołnierz przypadkowo upuścił hełm w dół klifu. Żołnierz lidyjski zszedł wąską, krętą ścieżką, by odzyskać hełm, a następnie wspiął się z powrotem na górę. Perski żołnierz zapamiętał tę ścieżkę i tej samej nocy armia perska potajemnie wspięła się na pionową ścianę, zaskoczyła Lydyjczyków i podbiła ich imperium. Być może ten lidyjski żołnierz nie powinien był tak bardzo skupiać się na odzyskaniu swojego hełmu!

W Wielkiej Brytanii król Jerzy III i większość parlamentu albo traktowali skargi 13 kolonii jako sprawy drugorzędne, albo uznawali ich mieszkańców za zdrajców, których należy zniszczyć. Benjamin Franklin poprowadził kiedyś delegację do Anglii, aby spróbować rozwiązać te kwestie i pozostać pod panowaniem brytyjskim.

We Francji król Ludwik XVI, gdy 14 lipca 1789 r. doszło do szturmu na Bastylię, zapisał w swoim dzienniku słowo „nic”, ponieważ podczas polowania nie udało mu się nic upolować.

W Rosji ostatni car, Mikołaj II, był bardzo oddanym mężem i ojcem. Bardziej troszczył się o swoją rodzinę, a zwłaszcza o swojego syna cierpiącego na hemofilię, niż o Rosję.

W Chinach cesarz Xuanzong i jego dwór zostali zmuszeni do ucieczki ze stolicy podczas powstania An Lushana. Armia odmówiła walki za cesarza, ponieważ uważała, że bardziej troszczy się on o swoją ulubioną konkubinę, Yang Gui Fei, niż o imperium. Żołnierze odmówili walki, dopóki nie spełniono ich żądania, którym było skazanie Yang Gui Fei na śmierć przez cesarza. Cesarz uczynił to więc z wielką niechęcią, żołnierze ruszyli do walki, a bunt został stłumiony.

W naszym życiu ważne jest, abyśmy czasami zatrzymali się w naszym „nieustannym zabieganiu”, zastanowili się, co jest ważniejsze, a co mniej ważne, i upewnili się, że zajmujemy się tym, czym powinniśmy. Bardzo ważną lekcją, jaką można wyciągnąć z 2 Księgi Samuela 19:3-7, jest znaczenie posiadania przyjaciół, którzy będą o ciebie troszczyć się i zwracać ci uwagę na twoje słabe punkty. Oczywiście przyjaciele, którzy nigdy nie powiedzą ci, gdy dostrzegą potencjalny punkt ślepy, nie są tu zbyt pomocni jako przyjaciele. Czy z miłością zwracasz uwagę swoim przyjaciołom, gdy widzisz, że mogą mieć jakiś punkt ślepy?

Pytanie: Jakie są dzisiaj sposoby (świadome lub nieświadome), w jakie możesz dać do zrozumienia komuś, że nie znaczy dla ciebie prawie nic, o czym mowa w 2 Samuela 19:6?

Odp.: To dziwne pytanie, ale musimy na nie odpowiedzieć, aby upewnić się, że tak nie postępujemy. Możemy to zrobić, okazując, że bardziej cenimy coś nieistotnego niż tę osobę. Możemy to zrobić, nie rozmawiając z nią, gdy jest oczywiste, że powinniśmy to zrobić. Możemy to zrobić, przerywając jej za każdym razem, gdy się odzywa; pokazujemy w ten sposób, że nie obchodzi nas już to, co mówi. Możemy to zrobić, wyśmiewając tę osobę, zwłaszcza w obecności innych. Im zabawniejsze jest to poniżanie, tym gorsze.

Kiedy dzielisz się z kimś wiadomością o Chrystusie lub czymś, co pomoże tej osobie wzrastać w wierze, najpierw upewnij się, że okazujesz jej szacunek, doceniasz ją i kochasz. Powinieneś dzielić się wiadomością o Chrystusie ze wszystkimi, niezależnie od tego, czy są chrześcijanami, czy nie.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 19:13 Dawid podał rodzinne powiązania Amasy z nim samym jako powód, dla którego Amasa miał zostać głównodowodzącym, skoro Joab miał jeszcze bliższe więzy rodzinne?

Odp.: Dawid podał fakt, że Amasa był jego bratankiem, jako pretekst, uzasadnienie, ponieważ nie chciał wymienić trzech prawdziwych powodów. Dawid nie chciał, aby Joab był głównodowodzącym, ponieważ Joab miał w przeszłości przypadki publicznego lekceważenia rozkazów Dawida. Emocjonalnie Dawid był tak pogrążony w żałobie po Absalomie, że po prostu nie chciał, aby człowiek, który nie posłuchał jego rozkazów i zabił jego syna, pozostał na stanowisku dowódcy. Wreszcie była to okazja, by pomóc zlikwidować podziały z buntownikami poprzez mianowanie ich dowódcy swoim dowódcą.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 19:18-23 Dawid w ogóle nie ukarał Szimeiego?

Odp.: Odpowiedzmy na to pytanie pośrednio, zastanawiając się, co by się stało, gdyby Dawid to uczynił. Szimei w rzeczywistości nie próbował nikogo skrzywdzić. Dawid, przynajmniej w większości przypadków, miał świadomość tego, jak jego działania będą postrzegane przez innych, w przeciwieństwie do Abiszaja. Gdyby Dawid stracił Szimeiego, jak myślisz, jak poczuliby się wszyscy Izraelici, którzy należeli do armii próbującej zabić Dawida? Zastanawialiby się, kiedy Dawid przyjdzie po nich. Gdyby tak postąpił, prawdopodobnie nie byłoby wielkiej nadziei na pojednanie z żołnierzami z armii Absaloma.

Kiedy Dawid znalazł się w tej sytuacji, w której oczywistym i najbardziej naturalnym rozwiązaniem była zemsta, zdał sobie sprawę, że ma inne możliwości. Wybrał więc to, co faktycznie było najlepszym rozwiązaniem. Być może jednak postąpił tak bardziej ze względu na pozory niż z prawdziwej uczciwości, ponieważ później, w 1 Król. 2:8-9, polecił Salomonowi, by ten dopilnował, by Simei został stracony.

Pytanie: Czy uważasz, że w 2 Samuela 19:24-30 oraz 16:3-4 Mefiboszet naprawdę wierzył, iż ma szansę zostać królem, czy też Ziba kłamał, aby przejąć to, co Dawid dał Mefiboszetowi?

Odp.: Istnieją trzy poglądy.

Mefiboszet sądził, że może zostać królem. W chaosie, który miał nastąpić, gdyby coś stało się zarówno Dawidowi, jak i Absalomowi, Mefiboszet chciał być obecny, ale nie powodować żadnych problemów, na wypadek gdyby potrzebowali kandydata, który nie zraził do siebie nikogo. Mefiboszet był już w Jerozolimie i nie musiał nigdzie uciekać. W rzeczywistości towarzyszenie Dawidowi byłoby dla niego jedynie ciężarem. Być może Mefiboszet nigdy nie pomyślał, że Dawid będzie potrzebował pomocy w zaopatrzeniu i że on sam mógłby mu w tym pomóc. Barzillai, który miał 80 lat, mógł zjechać z miasta Rogelim, aby być z królem Dawidem i zaopatrzyć go, ale Mefiboszet, który był znacznie młodszy, ale kulawy, nie mógł opuścić Jerozolimy.

Ziba kłamał na temat Mefiboszeta. Mefiboszet zdał sobie sprawę, że po tylu latach nie wrócą już do domu Saula. Królem przed Mefiboszetem zostałby inny syn Dawida. Mefiboszet był kulawy, więc nie mógłby wyruszyć, chyba że pomógłby mu ktoś, kto również uciekał. A co do ludzi, którzy nie uciekli – dlaczego mieliby mu pomóc? Nie wiadomo, czy Mefiboszet zamierzał udzielić wszelkiej pomocy, jaką mógł, czy też nie zamierzał nawet kiwnąć palcem, by pomóc Dawidowi.

Kiedy Dawid powrócił, Mefiboszet nie zadbał o swoje stopy (paznokcie u stóp itp.), nie przyciął wąsów ani nie wyprał ubrań. Mogło to oznaczać, że Mefiboszet był szczerze zasmucony buntem Absaloma, albo że tylko udawał smutek. Musiałby jednak zająć się tymi sprawami natychmiast po odejściu Dawida, co wskazuje, że jego smutek był autentyczny.

Najsilniejszym jednak argumentem na poparcie tej teorii są słowa Ziby, który twierdził, że wiedział (na pewno), iż Mefiboszet pozostał w Jerozolimie, aby zostać koronowanym na króla. Skąd w ogóle Ziba mógłby o tym wiedzieć, gdyby Mefiboszet nie upublicznił swoich zamiarów? Zawsze należy zadawać sobie pytanie, skąd ktoś może wiedzieć to, co twierdzi, aby łatwiej dostrzec, kiedy coś jest po prostu zmyślone. Gdyby jednak Ziba przebywał w Jerozolimie, mógłby być właśnie tym sługą, który zdradził Mefiboszeta i zostawił go samego.

Najważniejsze było zachowanie bezpieczeństwa. Mefiboszet był sparaliżowany bezczynnością. Mógłby znaleźć w Jerozolimie kilka osób, które zaniosłyby go do Dawida. Problemem nie było znalezienie kogoś, ale podjęcie decyzji, co chce zrobić. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem dla Mefiboszeta byłoby pozostanie w Jerozolimie i zachowanie dyskrecji. W ten sposób, niezależnie od tego, kto wygrałby tę walkę, nikt nie mógłby oskarżyć Mefiboszeta o pomoc drugiej stronie. Oczywiście, ponieważ Mefiboszet nie zajął stanowiska, Dawid nie mógł wiedzieć, czy Mefiboszet był lojalny, czy nie.

Dawid nie był tak mądry jak Salomon. Salomon prawdopodobnie zorientowałby się, kto mówi prawdę, zwłaszcza gdy na koniec Mefiboszet powiedział, że Ziba może zatrzymać wszystko. Jednak w 2 Księdze Samuela 19:29 Dawid po prostu podzielił majątek na pół, zamiast podjąć ostateczną decyzję.

Większość uczonych opowiada się za drugim poglądem.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 19:29 Dawid postąpił słusznie, nakazując Mefiboszetowi i Zibie podzielenie się ziemią?

Odp.: Nie. Jeśli Ziba kłamał, Dawid nagrodził zarówno jego kłamstwo, jak i pomoc. Jeśli Ziba mówił prawdę, a Mefiboszet czekał, by zostać królem, Dawid nagrodziłby zdrajcę. Dawid prawdopodobnie powinien był zbadać tę sprawę dokładniej. Był tylko w połowie przekonany i wymyślił rozwiązanie, które nikogo w pełni nie zadowoliło, aby nie musiał tego dalej badać.

Wydaje się prawdopodobne, że to właśnie Ziba tutaj kłamał. Być może Dawid już to podejrzewał i znalazłby się w trudnym dylemacie: czy nagrodzić, czy ukarać kogoś, kto udzielił mu znacznej pomocy w krytycznym momencie, wykazał lojalność, a jednak skłamał na temat lojalności innej osoby, aby to osiągnąć.

Pytanie: Czy w 2 Sam. 19:32-40 Barzillai słusznie odrzucił ofertę króla?

Odp.: Chrześcijanie nie są co do tego zgodni, podobnie jak co do tego, czy prośba Dawida miała charakter przede wszystkim nagrody, czy też oferty pracy. Jeśli była to oferta pracy na stanowisku doradcy, mająca wypełnić lukę po Achitofelu, niektórzy chrześcijanie, tacy jak J. Vernon McGee, uważają, że Barzillai postąpił niewłaściwie, odrzucając tę okazję do służby. Jednak większość uważa, że w tej sytuacji Barzillai słusznie odrzucił ten miły prezent, ponieważ stanowiłby on dla niego ciężar.

P: Dlaczego w 2 Sam. 19:41-43 doszło do sporu między mężami Izraela a mężami Judy?

Odp.: Obie strony bardziej ceniły własne interesy niż współpracę. Możemy dostrzec trzy powody: przeszłe, teraźniejsze i przyszłe.

Przeszłość: Wielu zarówno z Judy, jak i z pozostałej części Izraela właśnie zbuntowało się i stoczyło bitwę przeciwko Dawidowi. Chcieli oni gorliwie pokazać, że znów są lojalni, być może nie ufali lojalności innych, ale byli przekonani, że to oni są bardziej lojalni i mają większe prawo do bycia bliżej króla niż ta druga grupa. Patrząc na to z pozytywnej strony, chcieli pokazać swoją obecną lojalność pomimo przeszłego buntu. Patrząc na to z negatywnej strony, chcieli, aby wszyscy przymknęli oko na ich przeszłą – i być może wciąż trwającą – niestałość.

Teraźniejszość: W tej obecnej niezręcznej sytuacji chcieli mieć pewność, że Dawid zauważy, iż znów są lojalni.

Przyszłość: Obie grupy chciały być ulubieńcami Dawida w przyszłości, a jednym ze sposobów na osiągnięcie tego celu było zbliżenie się do Dawida i odegranie bardziej znaczącej roli w sprowadzeniu armii z powrotem niż druga grupa.

Pytanie: Jak postępować w sytuacji opisanej w 2 Samuela 19:41-43, gdy obie strony sprawiają wrażenie, jakby próbowały dojść do porozumienia, podczas gdy w rzeczywistości żadna z nich tego nie chce?

Odp.: W tym przypadku Dawid nie podjął żadnych działań, a w 2 Księdze Samuela 20:1-2 Saba Beniamita wraz z wieloma przedstawicielami plemion północnych doprowadzili do pełnego buntu przeciwko Dawidowi.

W 2 Księdze Samuela 19:41-43 plemiona północne chciały odegrać większą rolę w sprowadzeniu Dawida z powrotem, podczas gdy mężowie Judy postrzegali ich jako buntowników, którzy nie powinni mieć tego zaszczytu. Tak więc w rozdziale 20 wielu z północnego królestwa odeszło. Dawid starał się zaprowadzić harmonię i przebaczenie dla wszystkich stron, ale mężowie Judy nie chcieli tego zaakceptować.

Pamiętaj, że czasami jedynym celem jednej ze stron podczas negocjacji jest po prostu gra na czas. Częściej jednak chodzi o to, by dobrze wypaść i zachować „honor”. Kiedy rozmawiasz lub negocjujesz z kimś, powinieneś spróbować spojrzeć na sprawę z jego perspektywy. Nie oznacza to koniecznie, że musisz się z nim zgadzać lub uważać, że ma rację, ale że powinieneś zrozumieć, jak on postrzega sytuację. Możesz najpierw spróbować podejść do tego optymistycznie, „dając jej kredyt zaufania”. Następnie możesz spojrzeć na to z podejrzliwością, zakładając najgorszy scenariusz. Czasami brak działania jest dokładnie tym, czego chce jedna ze stron – w ramach przygotowań do kolejnego posunięcia.

Sheba zapomniał jednak, że podczas gdy on próbował zdobyć poparcie wśród zmęczonej wojną ludności, Dawid dysponował już zgromadzoną armią gotową do bitwy.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 20:1 Szebie było bliskie osiągnięcia sukcesu?

Odp.: W tym momencie ci, którzy walczyli przeciwko Dawidowi, zauważyli zapewne, że Dawid był skłonny do pojednania, ale nadal mieli wątpliwości co do swojej przyszłości po buncie. Dziesięć plemion dostrzegło, że Juda miała czelność uważać się za najważniejsze, i prawdopodobnie przypisywały postawę Judy samemu Dawidowi. Szeba był swego rodzaju „iskrą”, która roznieciła ich wątpliwości. Szebie prawdopodobnie udałoby się w końcu skłonić plemiona północne do odejścia, gdyby tylko nie polecił im wracać do domów. Prawdopodobnie i tak nie byli oni pewni, czy po raz drugi zbuntować się przeciwko Dawidowi. Szebie najwyraźniej nie przyszło do głowy, że Dawid dysponował dobrze zorganizowaną armią gotową do pościgu za nim.

Na marginesie, imię Szeba pojawia się na hebrajskiej pieczęci i ostrakonie z Samarii oraz na bulli (pieczęci na dzbanie) w Jerozolimie, jak podaje Avigad w książce „Hebrew Bullae”, str. 111. Chodzi tu o różne osoby o imieniu Szeba, ale pokazuje to, że imię to nie było rzadkością.

Pytanie: Co można powiedzieć o lojalności Joaba wobec Dawida w 2 Sam. 20:9-10?

Odp.: Można by argumentować, że Joab nie wykazywał wobec Dawida żadnej lojalności – był lojalny jedynie wobec samego siebie i utrzymania swojej pozycji. Jego pozycja wymagała walki o utrzymanie Dawida przy władzy, a siebie samego jako dowódcy armii Dawida, więc mogło się wydawać, że jest lojalny wobec Dawida, choć w rzeczywistości tak nie było. Kiedy Dawid zamierzał zorganizować publiczną żałobę po Absalomie, Joab mądrze poradził mu, by zamiast tego zasiadł przy bramie miasta, jeśli nadal zależało mu na lojalności swoich żołnierzy. Tak więc bezwzględna lojalność Joaba wobec samego siebie dobrze przysłużyła się Dawidowi w tej sytuacji.

Ciekawe jest to, że Joab wcześniej starał się pogodzić Absaloma z Dawidem; można by to uznać za coś dobrego. Ten sam człowiek, który pogodził Absaloma, teraz go zabił. Czyniąc to, świadomie sprzeciwił się jasnemu, bezpośredniemu rozkazowi Dawida.

Joab był pozbawiony skrupułów i posługiwał się wszelkimi środkami, by zachować swoją pozycję. Joab był tak lojalny, że nie pozwolił, by cokolwiek stanęło mu na drodze – ani Dawid, ani rozkaz Dawida, ani nawet Bóg. Kiedy ktoś wymaga od ciebie lojalności wobec siebie lub swojej sprawy ponad wszystko i wszystkich innych, możesz po cichu zapytać: „Nawet wobec Boga?”.

Pytanie: Jakie dowody archeologiczne dotyczące Abela Bet-Maaki mamy w 2 Sam. 20:14?

Odp.: Jeszcze wcześniej egipski faraon Totmes III wymienił to kananejskie miasto jako Abel. Nazywano je również Abel-Maim, a Aramejczycy podbili je za panowania Ben-Hadada I. Asyryjczycy wymienili je jako miasto podbite przez Tiglat-Pilesera III, nazywając je Abilakka. Archeolodzy uważają, że znajdowało się ono 25 mil na północ od Morza Galilejskiego, na północ od ruin Hazoru oraz cztery do pięciu mil na zachód od Dan. Sheba uciekał więc tak daleko na północ, jak tylko mógł.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 20:15-26 Joab postąpił słusznie, grożąc zniszczeniem miasta Abel?

Odp.: Księga Powtórzonego Prawa 20:10 mówi, że jeśli wyruszają przeciwko miastu, powinni najpierw zaproponować mu pokój, a Joab tego nie zrobił. Chociaż Joab często stosował podstępne środki, w tym przypadku miałby rację, gdyby najpierw zaproponował warunki pokoju. Jego zadaniem było schwytanie buntownika Szeby, a miasto Abel nie powinno udzielać mu schronienia. Gdyby miasto Abel wydało mu Szebę, Joab nie miałby nic przeciwko temu miastu. Jeśli jednak miasto Abel udzieliłoby ochrony buntownikowi, wówczas samo stałoby się współwinne buntu.

Wniosek, jaki możemy z tego wyciągnąć dzisiaj, jest taki, że jeśli pomagamy i wspieramy ludzi w ich buncie przeciwko Bogu, to również stajemy się współwinni ich grzechu.

Pytanie: Jak rozpoznać, kiedy zamierzasz zrobić coś pochopnego, tak jak tutaj Joab, o czym mowa w 2 Sam. 20:15?

Odp.: Zadaj sobie pytanie, czy omówiłeś to z kimkolwiek. Jeśli nie masz nawet ochoty, by z kimkolwiek to omówić, to prawdopodobnie zamierzasz zrobić coś nierozsądnego. Czy rozważyłeś wszystkie skutki i skutki uboczne? Czy rozważyłeś „konsekwencje konsekwencji”? Niektóre rzeczy mogą mieć negatywne konsekwencje, ale mimo to warto je zrobić. Czy jednak te negatywne konsekwencje są tego warte?

P: Co w 2 Sam 20:15 sprawia, że ktoś działa pochopnie?

A: Lekkomyślność jest logiczną konsekwencją błędnego przekonania, że szybkie wykonanie czegoś jest ważniejsze niż zrobienie tego dobrze lub bez niesprawiedliwości. To prawie tak, jakby ktoś myślał: „nigdy nie ma wystarczająco dużo czasu, by zrobić to dobrze, ale zawsze jest wystarczająco dużo czasu, by to powtórzyć”. Czasami ludzie działają lekkomyślnie, ponieważ uważają, że ich szef nalega z powodu jakiegoś terminu – rzeczywistego lub po prostu narzuconego sobie samemu. Czasami ludzie myślą, że „cel uświęca środki”.

Jednak przeciwieństwem pochopności jest „paraliż analityczny”. Istnieje różnica między przeanalizowaniem wystarczającej ilości danych, by podjąć decyzję z pewnością siebie, a podjęciem decyzji z całkowitą pewnością. Czasami, nie mając pewności, ktoś straci okazję, ponieważ w ogóle nie podejmie żadnej decyzji. Ale jeśli się nad tym zastanowić, decyzja, by nie podejmować decyzji, dopóki nie ma pewności, jest w pewnym sensie i tak decyzją.

P: Czy w 2 Sm 20:15-26 rada kobiety z Abela, by ściąć Szebę, była słuszna?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

Prawo: Księga Powtórzonego Prawa 20:10 mówi, że armia powinna złożyć ofertę pokoju obcemu miastu, zanim je zniszczy. O ileż bardziej powinna to uczynić w przypadku miasta izraelskiego!

Pragmatyzm: Mieszkańcy miasta woleliby, by zginął Szeba, niż żeby wszyscy zostali zabici.

Sprawiedliwość: Szeba był buntownikiem przeciwko Dawidowi, namaszczonemu przez Boga królowi. Nie było słuszne udzielanie mu schronienia.

Wniosek: Czasami wierzący muszą być gotowi ponieść wielką cenę za sprawiedliwość. Jednak w niektórych przypadkach, takich jak ten, sprawiedliwość jest zarówno najbezpieczniejszym, jak i najlepszym sposobem postępowania.

Pytanie: Jak w 2 Sam. 20:16-21 najlepiej przekonać kogoś, kto zamierza podjąć pochopną decyzję?

Odp.: Jeśli jest to sprawa, w której wiesz, że Bóg chce, aby ta osoba postąpiła inaczej, to módl się. Następnie spróbuj ją zrozumieć.

Często, choć nie zawsze, osoba ta chce zrobić to, co planuje. Jeśli wzbudzisz w niej tylko tyle wątpliwości, by uznała, że istnieje 50% szans, że masz rację, i 50% szans, że się mylisz, a konsekwencje są mniej więcej takie same w obu przypadkach, i tak to zrobi. Aby skłonić ją do zmiany zdania, należy zastosować podejście oparte na trzech elementach.

Wiedza: musisz jak najlepiej przekonać ją, że to, co mówisz, jest słuszne. Jeśli to, co mówisz, nie ma w jej oczach wiarygodności, to tak naprawdę nie obchodzi jej, co mówisz.

Pragnienie: Nawet jeśli coś jest złe, osoba może nie przejmować się tym, jeśli nie ma w tym żadnego osobistego interesu. Dlatego daj jej powód, by zmieniła zdanie.

a) Nadzieja na nagrodę: Być może dostrzegają, że jeśli zmienią zdanie, spotka ich lub ich bliskich coś bardzo dobrego.

b) Strach przed karą: A może dostrzegają wielką stratę, która może ich spotkać, jeśli będą podążać pierwotną ścieżką.

c) Chęć bycia postrzeganym jako lepszy: A może wie, że inni będą uważać ją za lepszą osobę, jeśli postąpi zgodnie z tym, co mówisz. Mądra kobieta odwoływała się właśnie do tego.

Znajdź wspólną płaszczyznę porozumienia. Zgadzaj się z nimi tam, gdzie szczerze możesz. Wymyśl wspólne rozwiązanie, które z ich perspektywy będą postrzegać jako zwycięstwo.

P: Co jest interesującego w nazywaniu miasta „matką” w 2 Sam 20:19?

Odp.: W staro-syryjskim akcie znalezionym w Dura użyto nazwy mtrpwls. Od mater-polis (czyli miasta-matki) pochodzi nasze słowo metropolia, zgodnie z M. O’Connorem, „The Arabic Loanwords in Nabatean Aramaic”, JNES 45, 3 (1986) 228 n.94.

P: Czy w tamtych czasach, jak opisano w 2 Sm 21:1, głody były częste?

Odp.: Po pierwsze, klęski głodu trwające rok były częste, zbyt częste, by o nich wspominać, a ludzie często mieli zgromadzone wystarczające zapasy żywności lub pieniędzy na jeden lub dwa lata głodu. Jednak ta klęska głodu trwała dłużej, więc sytuacja zaczynała stawać się poważna. O innych klęskach głodu wspomina się w Księdze Rodzaju 12:10; 26:1; 41:54-57; Księdze Rut 1:1; 2 Księdze Królewskiej 4:38 oraz Dziejach Apostolskich 11:28 (za panowania Klaudiusza). Nie wiemy, czy ta część 2 Księgi Samuela jest uporządkowana chronologicznie, więc mogło to mieć miejsce wcześniej, w okresie panowania Dawida.

Pytanie: Dlaczego w 2 Księdze Samuela 21:1-9 Bóg zesłał głód, aby zginęli pozostali synowie Saula?

O: Dawid postanowił nie żywić w sercu nienawiści do Saula. W rezultacie błędnie uznał, że nie powinien karać synów Saula za bunt, i zadowolił się pozostawieniem sprawy tak, jak była. Bóg wysłał głośny i jasny sygnał nie tylko do Dawida, ale i do ludu, że w tej sprawie należy wymierzyć sprawiedliwość. Dawid nie pragnął sprawiedliwości dla Amnona, Absaloma, Amasy ani Joaba, ale Bóg chciał, by przynajmniej w tej sprawie sprawiedliwość została wymierzona. Do tej pory Saul bez żadnych konsekwencji wymordował Gibeonitów, z którymi łączył ich 400-letni traktat (Jozue 9:15-20). Kiedy zła osoba robi coś bez żadnych konsekwencji, uczy się z tego ważnej lekcji: może to robić jeszcze częściej! W historii, kiedy nazistom powiedziano, by nie najeżdżali Czechosłowacji, a Iranowi, by nie przeprowadzał bezpośrednich ataków rakietowych na Izrael, nie ponieśli żadnych natychmiastowych konsekwencji, gdy to zrobili.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 21:1-7 Dawid kazał zabić synów Saula dla bezpieczeństwa własnego panowania, a następnie zrzucił winę na Boga, jak twierdzi „Przewodnik po Biblii” Asimova na stronie 308?

Odp.: Nie. Gdyby Dawid chciał to zrobić, wymyśliłby pretekst już dawno wcześniej i nie czekałby tak długo. Inni królowie stosowali potajemne zabójstwa, a gdyby Dawid był zły, z łatwością mógłby postąpić tak samo. Uczynił to, by wymierzyć sprawiedliwość synom Saula, którzy byli prawdopodobnie dorosłymi mężczyznami i poparli swojego ojca, gdy ten zabił Gibeonitów, sojuszników Izraela. Bóg zesłał suszę, by dać Dawidowi do zrozumienia, że musi to uczynić.

P: Czy w 2 Sm 21:1-7 Bóg skazał synów Saula na śmierć za grzech Saula, co jest sprzeczne z Ezech 18:4,17-20 i Pwt 24:16?

Odp.: Nie. Księga Ezechiela 18 została objawiona dopiero kilka wieków po powstaniu 2 Księgi Samuela, ale nie ma to znaczenia dla odpowiedzi. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

1. 2 Księga Samuela 21:1 nie mówi, że grzech był wyłącznie Saula, ale raczej o „krwi przelanej przez Saula i jego rodzinę”. Saul nie zabił wszystkich tych Gibeonitów samodzielnie, a książęta prawdopodobnie odegrali rolę w zabiciu Gibeonitów.

2. W 2 Księdze Samuela 3:1-6 wspomniano o długiej wojnie, która wcześniej toczyła się między synami Saula a Dawidem. To właśnie ci synowie przez długi czas walczyli z Dawidem.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 21:1-9 Bóg nakazał Dawidowi pozwolić Gibeonitom stracić siedmiu synów Saula, skoro w 1 Samuela 24:21-22 Dawid przysiągł Saulowi, że nie zabije jego potomków?

Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a następnie dwa punkty wyjaśniające odpowiedź.

To nie jest odpowiedź: Gdybyśmy obiecali coś złego, a Bóg bezpośrednio nakazał nam, byśmy nie robili tego, co obiecaliśmy, powinniśmy być posłuszni Bogu. Jednak Dawid nie obiecał niczego złego i nie złamał swojej obietnicy, jak pokazuje pierwszy punkt odpowiedzi.

Odpowiedź:

1) Dawid nie dążył do ich zabicia, ale pozwolił Gibeonitom zdecydować, co jest sprawiedliwe, a następnie Gibeonici ich stracili. Przykładowo, jeśli król obiecuje nie zabijać osoby A za jakąkolwiek domniemaną nielojalność wobec króla, ale osoba A zabija rodzinę osoby B, król może pozwolić osobie B na pójście za nimi – nie za to, co zrobili przeciwko królowi, ale za zabicie rodziny osoby B.

2) Jednak to nie Saula stracili Gibeonici, lecz synów Saula. Prawdopodobnie synowie ci byli pełnoletni i wyrazili zgodę, a nawet brali udział w rzezi Gibeonitów. Wnuk Saula, Mefiboszet, syn Jonatana, który był jeszcze dzieckiem, gdy Saul zginął w bitwie, został oszczędzony.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 21:4-6 Gibeonici prosili o siedmiu synów?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Saul z pewnością zabił znacznie więcej niż siedmiu Gibeonitów, ale liczba siedem była powszechnie uważana za symbol pełni, a ci siedmiu to właśnie synowie samego Saula. Na marginesie, czytamy o buntach plemienia Beniamina, Absaloma, Szeby, Jeroboama, Ismaela, który zamordował Gedaliasza itp., ale nigdy nie czytamy o żadnym buncie Gibeonitów.

P: Dlaczego w 2 Sam. 21:6 Gibeonici wspomnieli, że Saul był „wybranym Pana”?

Odp.: Gdyby chcieli, mogliby przekazać swoje żądania bez poruszania tej kwestii. Jednak celowo to poruszyli, niemal sarkastycznie, aby podkreślić, że to właśnie ktoś, o kim mówiono, że jest wybranym przez Boga, złamał przymierze, które Bóg nakazał honorować.

P: Czy w 2 Sam. 21:8 Merab czy Michal miały tutaj dzieci, skoro zgodnie z 2 Sam. 6:23 Michal nie miała dzieci?

Odp.: Merab i Michal to dwie różne osoby, i choć Michal nie miała dzieci z Dawidem, 2 Samuela 6:23 wyraźnie stwierdza, że nie miała ona w ogóle żadnych dzieci aż do dnia swojej śmierci. Istnieją dwie odpowiedzi:

Merab – błąd kopisty: Dwa rękopisy hebrajskie, niektóre wersje Septuaginty oraz tekst syryjski podają imię Merab, podczas gdy większość rękopisów hebrajskich i inne rękopisy Septuaginty podają imię Michal. 1 i 2 Księga Samuela zawierają stosunkowo więcej błędów kopistycznych niż inne księgi Biblii. Więcej na temat tego poglądu można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: Old Testament” (str. 476) oraz w „Keil-Delitzsch Commentary on the Old Testament”, tom 2, część 2 (str. 461–462).

Michal, adopcja: Możliwe, że chodziło o Michal. Michal nie miała własnych dzieci, ale mogła adoptować dzieci swojej siostry Merab i szwagra Adriela. Wydaje się, że Lea i Rachela miały coś takiego na myśli w Księdze Rodzaju 30:4-24. Więcej na temat tego poglądu można znaleźć w książce „1001 Bible Questions Answered”, str. 314.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 21:16-17 Dawid omal nie zginął?

Odp.: Dawid najwyraźniej się starzał. Nadal pragnął przewodzić, ale przychodzi moment, kiedy trzeba pozwolić młodszym ludziom poprowadzić niektóre bitwy.

P: Dlaczego w 2 Samuela 21:19 Filistyni mieli tak wielu olbrzymów?

Odp.: Gdyby w starożytności istniała koszykówka, Filistyna byłaby miejscem, z którego chciałoby się wybierać swoich graczy w drafcie. Bardziej prawdopodobne jest, że Filistyni mieli wielu olbrzymów, a nie tylko jednego. Gdyby mieli tylko jednego olbrzyma, który miałby potomstwo – a ponieważ wzrost w dużej mierze zależy od genów danej osoby – należałoby się spodziewać, że mieliby wielu olbrzymów.

Archeolodzy odkryli kilka metalowych broni o niezwykle dużych rozmiarach. Widać na nich ślady zużycia, jakby były używane. Więcej informacji można znaleźć na stronie https://www.cbrl.ac.uk/research-blog/middle-bronze-age-daggers-from-the-levant-lethal-weapons-or-symbols-of-power/.

Pytanie: Czy w 2 Sam. 21:19 to Elchanan zabił Goliata, czy też Dawid zabił Goliata z Gat, jak podaje 1 Sam. 17:50, a może Elchanan zabił Lahmiego, brata Goliata, jak podaje 1 Kron. 20:5?

Odp.: Chociaż możliwe jest, że istniało więcej niż jeden olbrzym o imieniu Goliat, jest to mało prawdopodobne. Zachowane wersje 2 Księgi Samuela 21:19 zawierają najwyraźniej błąd kopisty, który pominął frazę „Lahmi, brat”. Wspomina o tym również sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 288).

1 Kronik 20:5 mówi, że Elchanan zabił Lahmiego, brata Goliata.

Ten błąd kopisty łatwo wyśledzić, zgodnie z książką „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 212–213), która zawiera pełną analizę hebrajską.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 21:20 osoby z sześcioma palcami były powszechne?

Odp.: Są one bardzo rzadkie, podobnie jak dzisiaj. Jednak pisząc znacznie później, Pliniusz Starszy w dziele „Historia naturalna”, tom 11, rozdział 43, wspomina o poecie Volcatiusie i córkach Horatiusa, z których wszyscy mieli po sześć palców u każdej dłoni.

Więcej informacji można znaleźć na stronie https://claudemariottini.com/2008/08/07/sedigiti/.

P: Dlaczego 2 Sam 22:1-51 jest niemal identyczny z Ps 18?

Odp.: Księga 1 Samuela zawiera pieśń dziękczynną Anny na początku, a 2 Księga Samuela – pieśń dziękczynną Dawida pod koniec. Umieszczenie tutaj psalmu Dawida jest właściwe, ponieważ stanowi on podsumowanie życia Dawida, kończące się kulminacyjnym uwielbieniem Boga. Teksty te są niemal identyczne. Albo Dawid posiadał wersję wcześniejszą i późniejszą, albo przynajmniej jedna z nich była parafrazą drugiej.

Doktryna nieomylności oznacza, że Bóg pierwotnie przekazał nam prawdę bez błędu i że została ona zachowana bez znaczących błędów. Można na to spojrzeć w świetle nieomylności z trzech perspektyw.

1. Być może zarówno 2 Księga Samuela 22, jak i Psalm 18 bezbłędnie zachowują dwie różne wersje dokładnych słów Dawida.

2. Niezależnie od tego, czy są to dokładnie te same słowa, czy nie, oba przekazy zachowują te same prawdy o Bogu i ukazują stosunek Dawida do Boga.

3. Chociaż różnice te mogły wynikać z błędów kopistów, niekoniecznie tak było. Oryginały mogły się różnić; dokładnie sparafrazowana prawda nadal pozostaje prawdą nieomylną.

Pytanie: Jakie znaczenie mają poszczególne metafory z 2 Samuela 22:2-5, w których Bóg jest przedstawiony jako skała, twierdza, wybawiciel, tarcza, róg mojego zbawienia, forteca i zbawiciel?

Odp.: Lista ta stanowi krótkie podsumowanie pozostałej części rozdziału. Chociaż pojęcia te częściowo się pokrywają, każde z nich stanowi odrębną cechę Boga oraz naszej relacji z Nim. Pierwsze cztery podkreślają „niezmienne” atrybuty Boga, a ostatnie trzy – Jego „aktywne, działające” atrybuty.

Skała (por. Księga Powtórzonego Prawa 32:4; 1 Księga Samuela 2:2): Możemy polegać na Bogu, możemy opierać się na Jego obietnicach zamiast na ruchomych piaskach i możemy budować na Jego wierności.

Twierdza: Bóg jest naszą ochroną przed siłami zła i tym, co rzuca nam życie. Chociaż armia może przegrać z większą armią, armia w twierdzy może powstrzymać armię dwa lub trzy razy większą. Nie chodzi o to, że Bóg koniecznie wyciągnie nas z trudnych sytuacji – choć może to zrobić – ale Bóg przeprowadzi nas przez trudne sytuacje. Zarówno twierdza w Jerozolimie, jak i jaskinia w Adullam były nazywane twierdzami.

Wybawiciel: Kiedy toczymy walkę, a nawet przegrywamy bitwę, Bóg jest potężny i może nas z tego wybawić.

Tarcza: Jako część zbroi Bożej tarcza chroni nas przed ciosami i „płonącymi strzałami złego” (Efezjan 6:16).

Róg mojego zbawienia (i 1 Samuela 2:1): Rogi są twarde, a zwierzęta używają ich zarówno do obrony, jak i jako broń ofensywną. Pieśń Anny z 1 Samuela 2:1,10 również podkreśla znaczenie „rogu”.

Twierdza: Twierdza to miejsce, które można obronić, albo kryjówka, do której grupa ludzi może się udać w poszukiwaniu schronienia. Może to być szczyt góry albo ukryte miejsce, takie jak jedna z wielu jaskiń, w których mógł się ukrywać Dawid.

Zbawiciel: Jeśli już zostaliśmy pokonani, już zostaliśmy sprzedani w niewolę, Bóg może nas z tego wybawić. Niezależnie od tego, czy niewola ta dotyczy uzależnienia, czy ogólnie grzechu, Bóg może wybawić swoje dzieci z tego stanu.

Możemy być wdzięczni za to, co Bóg uczynił w przeszłości, polegać na Nim w teraźniejszości oraz pokładać w Nim ufność i nadzieję na przyszłość. Nie wiemy, co przyniesie przyszłość, ale wiemy, Kto ją trzyma w swoich rękach.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 22:5 metafora fal jest tu trafna?

Odp.: Kiedy patrzy się na fale z brzegu, wydaje się, że próbują one przekroczyć granice morza i nigdy nie przestają próbować. Jednak nigdy im się to nie udaje.

Pytanie: W 2 Samuela 22:6, Psalmie 91:3 i Psalmie 116:3 – w jaki sposób śmierć przypomina myśliwego, który zastawia sidła?

Odp.: Obraz ten pokazuje, że śmierć zastawia śmiertelne pułapki, w które ktoś ma wpaść. Mogą to być pułapki fizyczne, prowadzące do śmierci cielesnej, lub bardziej subtelne pułapki, które niszczą życie duchowe i świadectwo.

P: Czy w 2 Sam. 22:7 Bóg zawsze wybawi wierzących z ucisku?

Odp.: Krótko mówiąc: nie, nie i tak.

Nie, Dawid obawiał się o własne życie w obliczu buntu Absaloma. Dawid przeżył wielki ból serca, widząc śmierć swoich dzieci – Amnona, pierwszego syna Batszeby, oraz Absaloma. Dawid znalazł się w ucisku w wyniku swojego grzechu, jak przepowiedział Natan w 2 Księdze Samuela 12:1-14.

Nie, Dawid przeżywał wielką udrękę, uciekając przed Saulem, mimo że nie wynikało to z żadnego grzechu z jego strony.

Tak, Bóg był z Dawidem przez cały ten czas i to Bóg go ocalił. Nic nie spotka wierzącego, jeśli Bóg na to nie pozwoli. Nawet gdy wierzący są torturowani i ponoszą śmierć męczeńską, a ich dzieci są im odbierane, Bóg będzie przy nich, działając w tych trudnych sytuacjach.

Pytanie: Dlaczego i w jaki sposób Dawid użył tutaj wszystkich tych antropomorficznych metafor w 2 Księdze Samuela 22:8-16?

Odp.: Dawid wiedział, że nie należy ich rozumieć dosłownie, ale te metafory walki i bitwy miały ogromne znaczenie dla niego samego oraz dla ówczesnych mieszkańców Izraela. Nie ma nic złego w myśleniu o Bogu w kategoriach antropomorficznych, o ile zdajemy sobie sprawę, że Bóg jest czymś znacznie więcej niż tylko człowiekiem. To ekscytujące uświadomić sobie, że Bóg nie mniej pragnie nas zbawić i wyzwolić, niż pokazują to te obrazowe opisy. To silne zaufanie do Boga, że wybawi Dawida z sytuacji, w których inaczej nie byłoby nadziei, stanowi ekscytujący kontrast w stosunku do pozbawionego zaangażowania i odwagi chrześcijaństwa, które niektórzy praktykują dzisiaj. Jeśli nie potrzebujesz Boga, by zrealizować swoje plany, i wydaje się, że wszystko, do czego dążysz, może się powieść bez żadnego udziału Boga, to być może twoje plany są o wiele za małe. Porzuć swoje plany i przyjmij plany, jakie Bóg ma dla ciebie. Niektóre z nich mogą być tym, co miałeś wcześniej, a inne mogą cię zaskoczyć.

Grzmot Boga nie jest tu jednak antropomorficzny. Bóg rzeczywiście zesłał grzmot na Filistynów w 1 Księdze Samuela 7:10-11.

Pytanie: Czy w 2 Księdze Samuela 22:21,25 Bóg działa tak, by nagradzać ludzi zgodnie z ich sprawiedliwością?

Odp.: Najwyraźniej Bóg nie uważał Dawida za mordercę i cudzołożnika. Bóg postrzegał Dawida jako skruszonego i przebaczonego byłego mordercę i byłego cudzołożnika.

Jeśli Dawidowi można było przebaczyć i oczyścić go z wielkich grzechów, to jest nadzieja również dla nas. Dawid okazał skruchę i porzucił pragnienie grzeszenia w tych dziedzinach, a dzięki Bogu jest nadzieja również dla wszystkich, którzy przychodzą do Niego.

Pytanie: Co mówi fragment z 2 Samuela 22:21-27 o czynach Dawida?

Odp.: Chociaż Bóg był z Dawidem na długo przed tym, jak ten zabił Goliata, większość tych wydarzeń miała miejsce właśnie wtedy lub później. Dawid opowiada o Bożych błogosławieństwach, jakie go spotkały, nie jako o warunkach koniecznych do zbawienia, ale jako o korzyściach płynących ze zbawienia. Czy po zbawieniu czerpiesz już korzyści ze zbawienia, tu na ziemi? Nie jest to pewne; to zależy. Będziesz je otrzymywać, jeśli pozostaniesz blisko Boga i będziesz Mu wiernie posłuszny. Jednak to od ciebie zależy, czy będziesz podążać za Bożym prowadzeniem w swoim życiu, czy też nie. Dawid, jako wierzący, wciąż musiał wzywać Boga w 2 Księdze Samuela 22:7; tak samo jak my.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 22:22-23 Dawid powiedział, że nie odstąpił od Boga, skoro w rzeczywistości odstąpił?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

Dawid nigdy nie odszedł od Boga w tym sensie, że zawsze wierzył w Niego i pragnął Mu służyć.

Dawid rzeczywiście odszedł od Boga poprzez swój romans z Batszebą i zabójstwo Uriasza, ale okazał skruchę i powrócił. Bóg mu przebaczył i choć Dawid nie uniknął kary i konsekwencji, Bóg uznał go za sprawiedliwego i tak, jakby nie zgrzeszył. Podobnie, gdy wierzący odchodzi od Boga, a później okazuje skruchę, otrzymuje całkowite przebaczenie. Niemniej jednak nadal mogą pojawić się kary i konsekwencje.

Powinniśmy wyciągnąć kosztowną lekcję z błędu Dawida, pokazującą, jak wiele zła może wyrządzić król i sługa Boży, gdy traci kontakt z Bogiem. Być może Dawid nie był arogancki, ale był na tyle dumny, by sądzić, że Boże zasady już go nie dotyczą.

Dawid był lojalny wobec Boga, z wyjątkiem tego jednego razu, kiedy okazał się zdradziecki. W ostatnim okresie życia Dawida, kiedy większość ludu zbuntowała się przeciwko niemu wraz z Absalomem, po tym jak Absalom został zabity, a lud ponownie uznał Dawida za króla, on sam również mógł spojrzeć na wielu ludzi wokół siebie i na swoich poddanych i zdać sobie sprawę, że oni również kiedyś okazali się wobec niego zdradzieccy.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 22:26-27 Bóg ukazuje się jako zarówno miłosierny, jak i przebiegły?

Odp.: Bóg jest zarówno miłosierny, jak i przebiegły. Bóg jest miłosierny wobec tych, którzy pokutują i przychodzą do Niego. Wobec innych Bóg łapie mądrych w ich własnej przebiegłości, jak pokazują Księga Hioba 5:13; Ewangelia Łukasza 20:23, 1 List do Koryntian 3:19 oraz 2 List do Koryntian 12:16. Mamy być „roztropni jak węże i niewinni jak gołębie”, jak mówi Ewangelia Mateusza 10:16.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 22:28 Bóg chce poniżyć pysznych?

Odp.: Widzimy dwa powody.

1. Pycha człowieka jest grzechem (1 List Jana 2:16), a Bóg nienawidzi grzechu. Dlaczego jednak Bóg skupia się tutaj konkretnie na pychie, a nie na innych grzechach?

2. Pycha to nie tyle pojedyncze działanie, co chroniczna postawa, która oddala ludzi od Boga. Bóg jest miłosierny, gdy usuwa z ludzi pychę, ponieważ pycha może powstrzymywać ludzi przed zaufaniem Bogu, jak pokazuje Księga Przysłów 30:8-9.

Pytanie: Czy postawa opisana w 2 Samuela 22:38-43 jest właściwa dla wierzących w czasach Nowego Testamentu?

Odp.: W sensie osobistym – nie, ale w sensie duchowym – tak. Dawid użył niemal każdego słowa, jakie znał w języku hebrajskim, by opisać zniszczenie swoich wrogów. Powinniśmy być równie zaciekli wobec naszych wrogów; jednak naszymi wrogami nie są ludzie. Naszymi wrogami są grzech – w nas samych i w innych – oraz siły zła. Jeśli chodzi o ludzi, Jezus nakazał nam kochać naszych wrogów i modlić się za (a nie przeciwko) tych, którzy nas prześladują.

P: Jaka powinna być kolejność fraz w 2 Sam. 22:45 i Ps. 18:44?

O: Oba wersety zawierają dokładnie te same dwa wyrażenia, z tą różnicą, że ich kolejność jest odwrócona. Jednak w poezji hebrajskiej często stosuje się symetrię i chiasmy. Chociaż możliwe jest, że Dawid posiadał dwie różne wersje tego psalmu pochwalnego, bardziej prawdopodobne jest, że są one identyczne, a kolejność w Psalmie 18:44 jest prawidłowa.

P: Jak mamy śpiewać (lub nie śpiewać) naszą pieśń zwycięstwa, o której mowa w 2 Sam 22:51?

O: Powinniśmy również śpiewać pieśń zwycięstwa naszego życia, każdego dnia. Nie ma znaczenia, czy potrafimy śpiewać, a nawet jeśli ktoś jest niemową, nadal może równie dobrze śpiewać swoją pieśń zwycięstwa. Śpiewamy naszą pieśń zwycięstwa poprzez to, jak wyrażamy naszą miłość do Boga, pozostając blisko Niego, kochając Go i będąc Mu posłusznymi. Jako wierzący w Pana, Bóg obdarzył nas mocą poprzez Ducha Świętego, abyśmy byli zwycięzcami, pokonując grzech, rozczarowanie, strach i złośliwość w naszym życiu. Walczymy również z siłami zła i pokonujemy je, gdy dzielimy się ewangelią, przyprowadzając ludzi do Pana, czyniąc z nich uczniów i strzegąc stada.

A jak idzie ci śpiewanie?

Pytanie: Co jest interesującego w wersetach z 2 Samuela 23:1-7?

Odp.: Wersety te tworzą szczególny rodzaj symetrii w poezji hebrajskiej, zwany chiasmem.

2 Sm 23:1b-e Dawid mówi o sobie jako o „nim”

— 2 Sm 23:2-3ab Dawid mówi o sobie jako o „ja”

— — 2 Sm 23:3cd-4 Pan przemawia

— 2 Sm 23:5 Dawid mówi o sobie jako o „ja”

2 Sm 23:6-7 Dawid mówi o złych ludziach jako o „nich”

Na marginesie, Dawid mówił o sobie w trzeciej osobie również w 2 Księdze Samuela 7:20.

Pytanie: Jak bardzo życie Dawida w 2 Sam 23:1-7 wyglądałoby inaczej, gdyby nigdy nie został namaszczony na króla lub nigdy nie zabił Goliata?

Odp.: Dawid jest pełen podziwu dla kierunku, w jakim Bóg poprowadził jego życie, oraz dla tego, jak Bóg był z nim przez te wszystkie lata. Dawid był wiernym, oddanym Bogu chłopcem-pasterzem. Podążał za Bogiem, ale w sposób „o mniejszym znaczeniu”. Po wyniesieniu na tron Dawid służył w sposób bardzo wpływowy i znaczący. Jego dobre uczynki były wyolbrzymiane, a on sam stał się wielkim świadkiem Boga wśród ludu. Jednak błędy Dawida również zostały wyolbrzymione; wielu ludzi straciło do niego szacunek po tym, jak zabrał żonę Uriasza i kazał zabić samego Uriasza. Być może Bóg nie chce, aby niektórzy z Jego sług pełnili role o dużym znaczeniu, ponieważ ich grzechy i wady spowodowałyby zbyt wiele problemów. Współpracuj z Duchem Świętym, starając się wyeliminować ze swojego życia wszystko, co sprawiałoby, że nie nadawałbyś się do tego, by Bóg mógł cię w większym stopniu wykorzystać.

Dawid wiedział, że patrząc wstecz na jego życie, można dostrzec człowieka pełnego wad, który popełnił kilka poważnych błędów. Jednak Bóg mógł spojrzeć na kogoś, kto zawsze okazywał skruchę i wracał do Niego.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 23:8-39 mowa jest o „trzech” i „trzydziestu” mężach Dawida, skoro w rzeczywistości było ich 37?

Odp.: Nie jest to pomyłka w liczeniu, ponieważ 2 Samuela 23:39 wyraźnie mówi, że było ich 37. Liczba „trzydziestu” mogła być określeniem na elitarny oddział zasłużonych żołnierzy Dawida, ale gdy jeden z nich poległ w walce, dodawano kolejnego, na przykład Asahela w 2 Samuela 23:24 i Uriasza w 2 Samuela 23:39. Podobnie w późniejszych czasach Persowie mieli 10 000 „nieśmiertelnych” – żołnierzy piechoty, którzy wydawali się nieśmiertelni, ponieważ podczas bitwy, ubrani w lekkie tuniki, sprawiali wrażenie odpornych na strzały. Tuniki ukrywały zbroję, którą mieli pod spodem. Gdy któryś z „nieśmiertelnych” ginął, wybierano innego, by zajął jego miejsce.

P: W 2 Sam 23:8-39, kogo wyraźnie brakuje na tej liście i dlaczego?

Odp.: Brakowało Joaba; i to celowo. Abiszaj znalazł się na liście w 2 Księdze Samuela 23:18, a Asahel w 2 Księdze Samuela 23:24, i obaj zostali wyraźnie nazwani braćmi Joaba, co jeszcze bardziej podkreślało, że Joaba tam nie było. Na liście znajduje się nawet Eliam, syn Ahitofela, doradcy Absaloma. Jednak sam Joab, choć również dokonał wielu wielkich czynów, nie został uhonorowany obecnością na tej liście. Joab bezpośrednio sprzeciwił się Dawidowi, zabijając Abnera, a następnie syna Dawida – Absaloma, a później zdradziecko zabijając Amasę. Joab przedkładał dobry wynik nad honorowy sposób jego osiągnięcia, więc słuszne jest, że nie został tu uhonorowany.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 23:8-39 dobrze jest uhonorować wierzących, którzy dobrze służyli, czy też nie?

Odp.: Można by argumentować, że dobrze jest ich zachęcać i motywować innych do podążania ich śladami. Z drugiej strony można by argumentować, że może to skłonić ich do pychy; a poza tym nie powinni tego robić dla zaszczytów. Warto więc, aby wszyscy pozostawali jak najbardziej anonimowi. Chociaż jednak po obu stronach istnieją uzasadnione argumenty, Bóg odpowiada na to pytanie w Liście do Filipian 2:29, gdzie Paweł nakazuje kościołowi w Filipii oddawać cześć ludziom takim jak Epafrodyt, który niemal umarł z powodu choroby, służąc Bogu. Apostoł Jan również uhonorował Demetriusza w 3 Liście Jana 12.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 23:8 Tachmonita zabił 800 mężczyzn, czy też w 1 Kronik 11:11 Hachmonita zabił 300 mężczyzn?

Odp.: Ta różnica w nazwie, polegająca na jednej literze, jest prawdopodobnie błędem kopisty. Chociaż błąd ten mógł pojawić się zarówno w 2 Księdze Samuela, jak i w 1 Księdze Kronik, to najprawdopodobniej znajduje się on w 2 Księdze Samuela, ponieważ spośród wszystkich ksiąg Starego Testamentu zawiera ona najwięcej błędów kopistycznych. Komentarz „Bible Knowledge Commentary: Old Testament” (str. 604) podaje, że w języku hebrajskim liczby 300 i 800 wyglądają podobnie.

P: Czy w 2 Samuela 23:11 Izraelici zostali wybawieni na polu soczewicy, czy też na polu jęczmienia, jak podaje 1 Kronik 11:13?

Odp.: Istnieją dwie możliwości.

1. Mogły to być dwa różne wydarzenia.

2. Prawdopodobnie miało miejsce tylko jedno wydarzenie, a w tym miejscu pojawił się błąd kopisty. Zgodnie z książką „When Critics Ask” (str. 177) hebrajskie słowa oznaczające jęczmień i soczewicę są bardzo podobne.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 23:16 Dawid wylał wodę?

Odp.: Dawid chciał pokazać, że bardziej ceni ofiary swoich żołnierzy niż zaspokojenie własnego pragnienia. To cecha przywódcy, który budzi szacunek i lojalność. Wieki później, gdy Aleksander Macedoński poprowadził swoją armię przez tereny dzisiejszego Iranu, postąpił tak samo.

Pytanie: Kim byli dwaj „bohaterowie Moabu” z 2 Samuela 23:20?

Odp.: Hebrajskie słowo to „ariel”, które w niektórych tłumaczeniach oddaje się jako „ludzie podobni do lwów”. Arabowie i Persowie nazywali dzielnych wojowników „ariel”, czyli lwami Boga.

P: Czy w 2 Sam. 23:25-32 któreś z tych imion zostało odnalezione przez archeologów?

O: Tak, choć najprawdopodobniej były to inne osoby o tych samych imionach. Imiona Helez z 2 Księgi Samuela 23:26 oraz Eliahba (co oznacza „Bóg ukrywa [noworodka]”) z 2 Księgi Samuela 23:32 zostały odnalezione na hebrajskich bulach, jak podaje Avigad w książce „Hebrew Bullae”, str. 53, 57.

P: Dlaczego w 2 Samuela 23:39 wspomniano o Uriaszu Hetycie, skoro Uriasz zginął w 2 Księdze Samuela 11:17,24?

Odp.: Jest to lista wszystkich, którzy byli dowódcami Dawida, a nie tylko tych, którzy w tym czasie jeszcze żyli.

Pytanie: Kiedy przeprowadzono spis ludności, o którym mowa w 2 Księdze Samuela 24:1?

Odp.: 2 Księga Samuela tego nie podaje, a niektóre fragmenty tej księgi nie są ułożone chronologicznie. Jednak 1 Księga Kronik 21 wskazuje, że spis ludności przeprowadzono pod koniec panowania Dawida, tuż przed tym, jak Dawid wydał Salomonowi polecenia dotyczące budowy Świątyni.

P: Jak duże było imperium Dawida w szczytowym momencie, o czym mowa w 2 Sam 24:1?

O: Około 30 000 mil kwadratowych, czyli mniej więcej tyle, ile zajmuje amerykański stan Maine. Było mniejsze niż imperia egipskie, hetyckie, asyryjskie i babilońskie w wcześniejszych i późniejszych okresach. Jednak w czasach Dawida wszystkie te inne kraje były słabe militarnie lub podzielone.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 24:1 Bóg był rozgniewany na Izrael z powodu spisu ludności, w ramach którego policzono żołnierzy?

Odp.: Pismo Święte nie podaje powodu gniewu Boga, ale najprawdopodobniej wynikał on z tendencji do pychy i wywyższania siebie. Jeszcze zaledwie jedno pokolenie wcześniej Izraelici stanowili luźny związek plemion podporządkowanych Filistynom. Teraz, przez krótki okres czasu, byli jedną z najsilniejszych potęg Bliskiego Wschodu na wschód od Egiptu. Jak pokazuje 2 Samuela 22:28, Bóg pragnie poniżyć pysznych. Ten spis ludności może być wskazówką, że byli dumni z samych siebie, swojej liczebności i potęgi militarnej.

Należy zauważyć, że w starożytności spis ludności służył do celów służby wojskowej i podatków. Ponadto Larry Richards w książce „735 Baffling Bible Questions Answered” (Odpowiedzi na 735 zagadkowych pytań biblijnych), str. 117, zauważa, że przywódca narodowy nie może podejmować decyzji, które nie mają wpływu na jego lud.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 24:1 Bóg skłonił Dawida do spisu ludności Izraela?

Odp.: 2 Samuela 24:1 mówi, że Bóg był rozgniewany na Dawida i Izrael, prawdopodobnie z powodu ich dumy z sukcesów wojskowych. Tak więc dla dobra Izraela Bóg chciał, by zostali upokorzeni. Jakiego środka użył Bóg? Bóg wyraźnie nakazał szatanowi, by skusił Dawida do przeprowadzenia spisu ludności Izraela, mimo że ludzie tacy jak Joab zdawali sobie sprawę, że było to złe (2 Samuela 24:3; 1 Kronik 21:3-4), wynikające z pychy, a nie z wiary. Gdy Dawid uległ pokusie, Bóg dał mu do wyboru karę w postaci głodu, zarazy lub ucieczki przed wrogami (1 Kronik 21:12). Widzimy, że nie byłoby zbyt pomocne, gdyby Bóg ukarał ich za pychę, gdyby nie mieli pojęcia, za co są karani. Postępowanie Dawida, które prawdopodobnie odzwierciedlało narodową pewność siebie wielu Izraelitów, pokazało wszystkim, za co spadła na nich kara.

Dzisiaj nawet chrześcijanie, którzy są posłuszni Bogu, mogą wciąż grzeszyć, okazując dumę z samych siebie zamiast wdzięczności za Boże miłosierdzie i łaskę. Nie mamy żadnej dobrej rzeczy, zdolności ani talentu, z wyjątkiem tego, co dał nam Bóg.

Pytanie: Czy w 2 Samuela 24:1 to Bóg skłonił Dawida do przeprowadzenia spisu ludności Izraela, czy też to szatan skłonił Dawida, jak mówi 1 Kronik 21:1?

Odp.: Obie wersje są poprawne. Szatan był bezpośrednią przyczyną, a Bóg pozwolił mu kusić Dawida w ten sposób, aby ukazać pychę, jaką wykazywali zarówno Dawid, jak i cały naród. Bóg mógłby powiedzieć Dawidowi, by tego nie robił, ale tego nie uczynił; sprawdzał bowiem, jak postąpi Dawid. Najwyraźniej Dawid nie modlił się, prosząc Boga o wskazówki.

Niektórzy uważają, że gdy ktoś staje się chrześcijaninem, demony nie mają już na niego wpływu. To nieprawda. Demony nie mogą opętać wierzących, ale nadal mogą ich kusić i uciskać. – Wystarczy zapytać Hioba.

Hebrajskie słowo oznaczające „poruszyć” w obu wersetach jest takie samo. Bóg i szatan działali tu wspólnie. Aby to zrozumieć, należy zapoznać się z doktryną współdziałania. Najpierw omówimy tę doktrynę w ujęciu ogólnym, a następnie jej zastosowanie w tym przypadku.

Pięć punktów doktryny współdziałania

1. Bóg splata wszystkie rzeczy w ramach swojego planu (Efezjan 1:11; Przysłów 16:4).

2. Niektórych rzeczy, takich jak grzechy, Bóg nie pragnie (Jeremiasz 7:31; 19:5; Mateusz 23:37).

3. Nawet złe plany i czyny ludzi Bóg często nie tylko dopuszcza, ale nawet zamierza wykorzystać je dla dobra (Rdz 50,18-20; Rz 8,28) oraz dla swojej chwały (Rz 9,17-18).

4. Co więcej, Bóg odgrywa nawet aktywną rolę w umożliwianiu ludziom popełniania zła, które chcieliby popełnić. Na przykład, gdy ktoś celowo nie słucha Boga i zatwardza swoje serce, czasami Bóg jeszcze bardziej zatwardza to serce, tak jak uczynił to w przypadku faraona (Księga Wyjścia 7:13; 8:19; 9:7, 9:34-35; 10:20,27; 14:8).

5. Bóg nigdy nie czyni zła ani nie kusi ludzi (List Jakuba 1:13), ale posługuje się różnymi narzędziami, a nawet samym szatanem, aby osiągnąć swoje cele (2 Kronik 18:18-22).

W 2 Księdze Samuela 24:1 i 1 Księdze Kronik 21:1 Bóg postanowił, by Dawid i Izraelici ujawnili swoją pychę, aby Bóg mógł się z nią uporać. To Bóg był ostatecznie odpowiedzialny za „skłonienie” Dawida do spisu ludu Izraela, powierzając szatanowi bezpośrednią odpowiedzialność za skłonienie Dawida do tego czynu. Ponieważ Bóg wszystko czyni zgodnie ze swoim planem, jak trafnie zauważył pewien chrześcijanin, ostatecznie szatan jest jedynie niechętnym sługą Najwyższego Boga.

Wreszcie, jeśli nie podoba ci się fakt, że Bóg wykorzystuje wszelkie środki – nie tylko te dobre – aby osiągnąć swoje cele, możesz to omówić z samym Bogiem. Celem tej dyskusji nie jest określanie, jak Bóg „powinien się zachowywać” według naszych wyobrażeń. Chodzi raczej o zwięzłe przedstawienie tego, co Bóg postanowił nam objawić o sobie w swoim Słowie.

Pytanie: W 2 Samuela 24:1-10 Dawid wydawał się nie zdawać sobie sprawy, że zgrzeszył i uległ swojej pychie, zanim zakończył spis ludności w wersecie 10, mimo że Joab uprzedził go o tym wcześniej. Dlaczego ludzie potrafią postępować z pychy lub arogancji, a mimo to zupełnie nie zdają sobie sprawy, że tak właśnie robią?

Odp.: Sprowadza się to do jednego słowa: racjonalizacja. Dawid mógł z łatwością uzasadnić potrzebę przeprowadzenia spisu ludności, zarówno w celu pobrania podatków, jak i zapewnienia równego odsetka żołnierzy z każdego miejsca. Oczywiście był to czas pokoju, więc w danej chwili nie toczyły się żadne wojny. Był to okres dobrobytu, w którym inne narody składały daninę; dlaczego więc Dawid musiał nakładać na ludzi wyższe podatki?

Jednak fakt, że można było podać dobre powody takiego postępowania, nie neguje tego, że mogło to podsycać jego dumę. Zawsze pamiętaj, że bez Boga nasze serce jest z natury złe i zazwyczaj pełne dumy. Kiedy odczuwasz ten przyjemny „przypływ emocji”, gdy twoja duma zostaje zaspokojona, zastanów się, czy możesz tego w ogóle uniknąć.

Pamiętajcie, że naszym najwyższym dążeniem jest bycie dzieckiem i sługą Boga, wielbiącym Go w niebie na wieki. Powinniśmy zawsze pragnąć, aby cała chwała należała się Jemu, a nie nam samym.

Pytanie: Czy w 2 Sam. 24:9 wynik spisu ludności wynosił 800 000 w Izraelu i 500 000 w Judzie, czy też 1 100 000 w Izraelu i 470 000 w Judzie, jak podaje 1 Krn 21:5-6?

Odp.: Istnieją dwie różne odpowiedzi i każda z nich może być prawdziwa.

Błąd kopisty: W jednym z wersetów mógł wystąpić błąd kopisty.

Obie wersje są poprawne: Możliwe też, że obie są poprawne, ponieważ sumy odnosiły się do różnych grup. Liczby podane w 1 Kronikach 21:5-6 nie obejmują Lewitów i Beniamitów. Liczby z 2 Księgi Samuela 24:9 mogą również obejmować 288 000 żołnierzy armii stałej, o których mowa w 1 Kronikach 27:1-15, oraz 12 000 mieszkańców Jerozolimy i miast rydwanowych (2 Kronik 1:14). Ponadto w 2 Księdze Samuela 6:1 wspomniano o 30 000 wybranych mężów. Jednym z rozwiązań jest obliczenie: 1 100 000 – 288 000 – 12 000 = 800 000 oraz 500 000 – 30 000 = 470 000.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 24:10-12 Bóg zabił Izraelitów za grzech Dawida, zamiast zabić samego Dawida?

Odp.: Dawid najwyraźniej zadawał sobie to samo pytanie w 2 Księdze Samuela 24:17. Chociaż Pismo Święte tego nie wyjaśnia, istnieje kilka możliwych powodów, które można połączyć.

Dawid wciąż musiał nauczyć się, jakie są konsekwencje jego pychy wynikającej z ziemskiej władzy, mimo że już okazał skruchę.

Lud wykazywał podobną pychę i on również musiał się tego nauczyć.

Przyszłe pokolenia miałyby okazję wyciągnąć z tego wniosek, jak wielką wagę Bóg przywiązuje do grzechu pychy.

Być może niektórzy z żołnierzy Dawida byli w rzeczywistości przebranymi aniołami, a szatan chciał, by zostali policzeni, aby albo ujawnić, że nie są zwykłymi ludźmi, albo zmusić Boga do ich wyeliminowania. Bóg wyeliminował ich, sprawiając, że „zginęli” w wyniku zarazy.

Na marginesie, epidemia choroby na danym obszarze nigdy nie trwa zaledwie trzy dni, jeśli jest to zwykła plaga naturalna.

Lekcja, jaką możemy z tego wyciągnąć, jest taka, że Bóg może karać tak, jak zechce, i nie ma obowiązku wyjaśniać nam, dlaczego wybrał jedną formę kary zamiast innej.

Pytanie: Czy w 2 Sam 24:13 mowa jest o siedmiu latach głodu, czy też, zgodnie z 1 Krn 21, o trzech latach głodu?

Odp.: Istnieją dwie możliwe odpowiedzi.

Bóg zmienił zdanie: Po pierwsze, Bóg nigdy nie powiedział, że nastąpi siedem lat głodu. Zamiast tego Bóg najpierw zapytał Dawida o możliwość siedmiu lat głodu. Później Bóg zaproponował Dawidowi skrócenie tego okresu do trzech lat.

Błąd kopisty: Bardziej prawdopodobną odpowiedzią jest to, że doszło do błędu kopisty. Niektóre rękopisy podają trzy lata w 2 Księdze Samuela 24:13. BSB podąża tu za Septuagintą i podaje „trzy lata”, zaznaczając w przypisie, że w tekście hebrajskim jest mowa o siedmiu.

Pytanie: Dlaczego w 2 Samuela 24:14 Dawid zdecydował się oddać się w ręce Boga, skoro List do Hebrajczyków 10:31 mówi, że jest to rzecz bardzo przerażająca?

Odp.: Dawid, jako wierzący, wybrał karę Bożą w postaci zarazy zamiast miecza lub głodu. List do Hebrajczyków 10:31 odnosi się do innej sytuacji – do sądu ostatecznego – który będzie bardzo przerażający dla niewierzących.

Pytanie: W 2 Samuela 24:16, w jaki sposób Bóg okazał skruchę?

Odp.: Objawiona wola Boża wobec nas może wyglądać inaczej, gdy się zmieniamy i okazujemy skruchę. Odpowiedź znajdziesz w omówieniu Księgi Rodzaju 6:6 oraz Księgi Rodzaju 20:3-6.

P: Czy w 2 Samuela 24:16-17 anioł zagłady był widoczny?

O: 2 Księga Samuela 24:17 wyraźnie mówi, że Dawid ujrzał anioła Pańskiego na klepisku Arauny. Jednak w 2 Księdze Samuela 24:20 Arauna ujrzał Dawida i jego dostojników i zapytał, zdziwiony, dlaczego przyszli na jego klepisko. Arauna nie mógł więc widzieć Anioła Pańskiego. Pismo Święte nie podaje, kto jeszcze mógł widzieć anioła Pańskiego, a kto nie.

P: Czy w 2 Samuela 24:24 Dawid zapłacił Araunie 50 sykli srebra za woły i klepisko, czy też zapłacił mu 600 sykli złota za całą posiadłość?

Odp.: Obie wersje są prawdziwe. 600 sykli złota stanowiło zapłatę za nieruchomość (z wyłączeniem wołów i klepiska), a 50 sykli – za woły i klepisko. W „Encyklopedii trudności biblijnych” (str. 190) zaznaczono, że klepisko zazwyczaj nie było duże, a jego wartość wraz z wołami nie przekraczała znacznie 50 sykli srebra. Nawiasem mówiąc, jeden sykel złota był wart około dwunastu sykli srebra.

Pytanie: Jakie wersety z 2 Księgi Samuela znajdują się w Zwojach znad Morza Martwego?

Odp.: Ogółem w Zwojach znad Morza Martwego zachowało się 294 wersety z 695 wersetów 2 Księgi Samuela (42,3%).

2 Sam 2:5-16, 25-27, 29-32; 3:1-8, 23-29; 4:1-4, 9-12; 5:1-16 (z pominięciem 5:4-5); 6:2-9, 12-18; 7:23-29; 8:2-8; 10:4-7,18-19; 11:2-12,16-20; 12:4-5,8-9,13-20,30-31; 13:1-6,13-34,36-39; 14:1-3; 7–33; 15:1–15, 27–31; 16:1–2, 11–13, 17–18, 21–23; 18:2–7, 9–11; 19:7-12; 20:2-14, 23-26; 21:1-2, 4-6, 15-18; 22:30-51; 23:1-6, 7, 9-12; 24:16-20.

P: Którzy z wczesnych pisarzy odwoływali się do 2 Księgi Samuela?

Odp.: Oto pisarze przednicejscy, którzy odwoływali się lub nawiązywali do wersetów z 2 Księgi Samuela. 1 i 2 Księga Samuela były nazywane 1 i 2 Księgą Królów.

Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.) cytuje 2 Księgę Samuela 7:14, gdy Natan przemawia do Dawida. „Dialog z Tryfonem Żydem”, rozdz. 118, str. 258.

Meleto/Melito z Sardes (170–177/180 r. n.e.) w swoim liście do Onesimusa odnosi się do „Czterech Ksiąg Królestw” [1 i 2 Księga Samuela, 1 i 2 Księga Królów] spośród ksiąg Starego Testamentu. „O Paschę”, str. 72. Zachowane w „Historii kościelnej” Euzebiusza, księga 4, rozdz. 26.

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) cytuje 2 Księgę Samuela 11:27 oraz 2 Księgę Samuela 12:1. Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 4, rozdział 27, str. 498.

Tertulian (198–220 r. n.e.) nawiązuje do 2 Księgi Samuela 11 i 12 w odniesieniu do Uriasza. W dziele „O skromności”, rozdz. 6, str. 79

Tertulian (198–220 r. n.e.) odnosi się do Natana z 2 Księgi Samuela 7:22 jako do postaci z „pierwszej Księgi Królewskiej”. Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi, księga 3, rozdz. 20, s. 339

Orygenes (240 r. n.e.) odnosi się do 2 Księgi Królów (czyli 2 Księgi Samuela). Komentarz do Pieśni nad Pieśniami, prolog, str. 49

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) omawia 2 Samuela 7:4, 5, 12–16 jako 2 Księgę Królów. „Traktaty Cypriana”, traktat 12, część pierwsza, rozdz. 15, s. 511.

Laktancjusz (ok. 303–ok. 325 r. n.e.) wspomina o „2 Księdze Królewskiej” i odnosi się do 2 Księgi Samuela 7:4, 5, 12–14, 16. „Instytucje boskie”, księga 4, rozdz. 13, str. 113.

Od Nicei do Efezu (325–431 r. n.e.)

Afrahata Syryjczyk (337–345 r. n.e.) nawiązuje do 2 Księgi Samuela.

Żywot Antoniego (356–362 r. n.e.) zawiera aluzję do 2 Księgi Samuela.

Atanazy (367 r. n.e.) wspomina o „czterech księgach królów” w wykazie ksiąg Starego Testamentu. List wielkanocny 39, rozdz. 4, s. 552.

„Synopsis Scripturae Sacrae” (350–370 r. n.e.)

Efraim Syryjczyk (350–378 r. n.e.)

Cyryl z Jerozolimy (ok. 349–386 r. n.e.) (domniemane)

Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.) cytuje 2 Księgę Samuela.

Grzegorz z Nazjanzu (330–391 r. n.e.) nawiązuje do 2 Księgi Samuela.

Pacian z Barcelony (342–379/392 r. n.e.) nawiązuje do 2 Księgi Samuela 12:15–16. W dziele „O pokutnikach”, rozdz. 9.2, str. 80

Grzegorz z Nyssy (ok. 356–397 r. n.e.) nawiązuje do 2 Księgi Samuela.

Rufinus (374–406) Komentarz do Credo Apostolskiego

Hieronim (373–420 r. n.e.) omawia księgi Starego Testamentu. W szczególności omawia Księgę Rodzaju, Księgę Wyjścia, Księgę Kapłańską, Księgę Liczb, Księgę Powtórzonego Prawa, Pięcioksiąg, Księgę Hioba, Jezusa, syna Nave’a [Jozuego], Księgę Sędziów, Księgę Rut, Księgi Królewskie (2 księgi), dwunastu proroków: Ozeasza, Joela, Amosa, Obadiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza, Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela, Daniela, Estery, Ezdrasza i Nehemiasza. List 53, rozdz. 7–8, s. 99–101.

Epifaniusz z Salaminy (373–420 r. n.e.)

Jan Chryzostom (-407 r. n.e.) cytuje 2 Księgę Samuela 12:7-9 jako słowa Boga w „Homiliach na Ewangelię według św. Mateusza”, homilia 75.5, str. 455

Orosius/Hosius z Bragi (414–418 r. n.e.) nawiązuje do 2 Księgi Samuela 15:16–17. Obrona przeciwko pelagianom, rozdz. 2, s. 117

Sobór w Kartaginie (393–419 r. n.e.)

Sulpicius/Sulpitius Severus (363–420 r. n.e.) w książce „Królowie w historii”, tom 1, rozdział 46, str. 93, odnosi się do 2 Księgi Samuela

Augustyn z Hippony (338–430 r. n.e.) cytuje 2 Księgę Samuela 7:14,15 jako fragment z Księgi Samuela w dziele „O państwie Bożym”, tom 17, rozdział 9, str. 349

Augustyn z Hippony (338–430 r. n.e.) odnosi się do 2 Księgi Samuela jako do Pisma Świętego w „Komentarzu do Psalmów”, str. 412

Jan Kasjan (419–430 r. n.e.) (domniemanie)

Wśród herezji i fałszywych pism

Pseudo-Metodiusz (270–311/312 r. n.e.) nawiązuje do 2 Księgi Samuela 7:7 w „Mowie Symeona i Anny”, rozdz. 1, str. 383

Teodor z Mopsuestii (392–423/429 r. n.e.)

Po soborze nicejskim pojawili się również inni pisarze.

Pytanie: Jakie są różnice w tłumaczeniu 2 Księgi Samuela między tekstem hebrajskim a grecką Septuagintą?

Odp.: 1 i 2 Księga Samuela oraz 1 i 2 Księga Królów w Septuagincie noszą nazwy 1, 2, 3 i 4 Księga Królów. Skupiając się przede wszystkim na rozdziale 23 i części rozdziału 24, pierwsza opcja odnosi się do tekstu masoreckiego, a druga do Septuaginty, o ile nie zaznaczono inaczej.

2 Sam 1:12 „Pan” (tekst masorecki) a „Juda” (Septuaginta)

2 Sam 1:18 „Księga Jaszara” (tekst masorecki) a „Księga pieśni” (Septuaginta. Prawdopodobnie pochodzi to od hebrajskiego słowa oznaczającego pieśń – hsyr – zamiast Jaszara – hysr).

2 Sam 3:18 „On przemówił” (tekst masorecki) a „Albowiem Pan przemówił” (wiele rękopisów hebrajskich, Septuaginta, syryjski, Targum)

2 Sam 3:3 [imię syna Dawida] „Kileab” (tekst masorecki) a „Dileab” (4QSam(a) i Septuaginta)

2 Sm 3:7 „I rzekł [Isz-Boszet] do Abnera” (wersja masorecka) a „I rzekł Isz-Boszet do Abnera” (kilka hebrajskich rękopisów, 4QSam(a), Septuaginta, syryjski)

2 Sm 3:12 „Posłańcy w jego imieniu” (tekst masorecki) a „posłańcy natychmiast” (Symmachus, tekst chaldejski).

2 Sm 3:12 „gdzie się znajdował” w porównaniu z „w Hebronie”

2 Sam 3:29 „domu swego ojca” (tekst masorecki, Septuaginta) kontra „domu Joaba” (4QSam(a))

2 Sam 5:4-5 nie występuje w zwoju znad Morza Martwego 4Q51 (=4QSam(a)).

2 Sam 5:25 „Geba” (tekst masorecki) a „Gibeon” (Septuaginta, 1 Kronik 14:16) (Geba nie ma tu sensu z geograficznego punktu widzenia).

2 Sam 6:2 „Baale-Juda” w porównaniu z „do Ballah, to jest Kir[irath-Jerim, które należy do] Judy” (4Q51)

2 Sam 6:2 „Imię, imię Pana Wszechmogącego” (tekst masorecki) a „imię Pana Wszechmogącego” (Septuaginta, Targum, Wulgata)

2 Sam 6:5 „świętując przed Panem przy akompaniamencie [wszelkiego rodzaju instrumentów wykonanych z] sosny/jodły i lir” (tekst masorecki) a „świętując śpiewem i lirami” (Zwoje znad Morza Martwego, Septuaginta)

2 Sam 6:3-4 „I przynieśli ją z domu Abinadaba, który znajdował się na wzgórzu” – w tekście masoreckim zdanie to zostało przypadkowo powtórzone dwukrotnie.

2 Sam 7:15 „Nie odejdę” (tekst masorecki) w porównaniu z „Nie zabiorę” (Septuaginta, syryjski, Wulgata)

2 Sam 6:16 „i będzie” (masoretyczny) kontra „i było” (4QSam(a) oraz 1 Kronik 15:29, co gramatycznie ma większy sens)

2 Sam 7:16 „przed tobą” (większość tekstów masoreckich) kontra „przed mną” (niektóre teksty masoreckie, Septuaginta. W tym kontekście „przed mną” ma większy sens)

2 Sam 7:21 „słowo” (tekst masorecki) kontra „sługa” (niektóre wersje Septuaginty, 1 Kronik 17:19)

2 Sam 7:23 „Czy jest jakiś naród” (wersja masorecka) a „Czy jest inny naród” (wersja Septuaginty) (znaczenie jest zasadniczo identyczne)

2 Sam 7:23 „cuda dla twojej ziemi i przed twoim ludem, którego wykupiłeś z Egiptu, spośród narodów i ich bogów” (tekst masorecki) a „cuda poprzez wypędzenie narodów i ich bogów sprzed oblicza twojego ludu, którego wykupiłeś z Egiptu” (Septuaginta)

2 Sam 8:4 „pojmał 1700 jego woźniców” (tekst masorecki) a „pojmał 1000 jego rydwanów, 7000 woźniców” (Septuaginta, prawdopodobnie odczyt z 4QSam(a))

2 Sam 8:8 „Betah” a „Tebah” (Septuaginta)

2 Sam 8:8 „Toi” a „Tou” (niektóre wersje Septuaginty)

2 Sam 8:12 „Aram [Syria]” (tekst masorecki) a „Edom” (niektóre rękopisy hebrajskie) a „Idumea [późniejsza nazwa Edomu]” (Septuaginta, syryjski, niektóre rękopisy hebrajskie)

2 Sam 8:13 „Aramejczycy [Syryjczycy]” (tekst masorecki) a „Edomici” (niektóre rękopisy hebrajskie) a „Idumea [późniejsza nazwa Edomu]” (Septuaginta, syryjski, niektóre rękopisy hebrajskie)

2 Sam 8:18 „Benajasz, syn Jojady, nad Cheretytami i Peletytami” (tekst masorecki) vs. „Benajasz, syn Jojady, był dowódcą Cheretytów i Peletytów” (tekst syryjski, Targum, Wulgata) (To najwyraźniej wymknęło się z tekstu hebrajskiego.)

2 Sam 9:11 „jadł przy moim stole” (tekst masorecki) a „jadł przy stole Dawida” (Septuaginta; w tym kontekście jest to najprawdopodobniej poprawne)

2 Sam 10:18 „jeźdźcy” (tekst masorecki) a „piechota” (niektóre wersje Septuaginty)

2 Sam 11:1 „posłańcy” (tekst masorecki) a „królowie” (kilka rękopisów hebrajskich, zwoje znad Morza Martwego)

2 Sam 11:3 [brak] (tekst masorecki, Septuaginta) a „Uriasz był giermkiem Joaba” (Zwoje znad Morza Martwego 4Q51 (=4QSam(a)) oraz Józef Flawiusz)

2 Sam 12:6 „cztery razy” (tekst masorecki, Józef Flawiusz, „Starożytności żydowskie”, księga 7, rozdz. 150, vii.3, redakcja lucjanicka Septuaginty, niektóre targumy) kontra „siedem razy” (Septuaginta)

2 Sam 12:16 „na ziemi” (tekst masorecki) a „leżąc w worze” (LXX, recenzja lucjańska LXX, jeden rękopis OL oraz Józef Flawiusz w „Starożytnościach żydowskich”, księga 7, 154, vii.4)

2 Sam 12:14 „sprawiłeś, że wrogowie Pana okazali całkowitą pogardę” (tekst masorecki) a „okazałeś całkowitą pogardę wobec Pana” (starożytna tradycja hebrajskich skrybów)

2 Sam 12:24 „on zawołał” (Ketubim, Septuaginta, Wulgata) a „ona zawołała” (Zwoje znad Morza Martwego, kilka rękopisów hebrajskich, syryjski, Targum)

2 Sam 13:3 „Jonadab” (tekst masorecki, Septuaginta) a „Jonatan” (4QSam(a), recenzja Septuaginty autorstwa Lucjana)

2 Sam 13:21 [brak] (tekst masorecki) w porównaniu z: „ale on [Dawid] nie chciał ukarać swojego syna Amnona, ponieważ go kochał, gdyż był to jego pierworodny” (4QSam(a), Septuaginta, Józef Flawiusz, „Starożytności żydowskie”, księga 7, rozdz. 173, viii.2)

2 Sam 13:34 [brak] (tekst masorecki) w porównaniu z: „Strażnik poszedł i powiedział królowi: «Widzę ludzi w kierunku Horonaim, na zboczu wzgórza»” (Septuaginta)

2 Sam 13:39 „Ale duch/serce króla Dawida” (tekst masorecki, syryjski, Wulgata) w porównaniu z: „i duch/serce króla” (Zwoje znad Morza Martwego, niektóre wersje Septuaginty) w porównaniu z: „dusza króla Dawida” (Targum)

2 Sam 13:39 „pocieszył się co do Amnona” (tekst masorecki, Targum) w porównaniu z „przestał ścigać Amnona” (Septuaginta, Wulgata)

2 Sam 14:4 „powiedział/wypowiedział” (większość tekstów masoreckich) vs. „poszedł/przyszedł” (niektóre teksty masoreckie, niektóre wersje Septuaginty, syryjskie, Wulgata) vs. „wszedł” (niektóre wersje Septuaginty)

2 Sam 14:27 „Tamar” (tekst masorecki) kontra „Tamar, która została żoną Rechoboama, syna Salomona, i urodziła mu syna imieniem Abia” (Septuaginta)

2 Sm 14:30 „a on ma” (tekst masorecki) kontra „ale nie było” (4QSam(c)). To zmieniłoby to, czy na polu jęczmienia był jęczmień, czy też były to tylko ścierniska po żniwach.

2 Sm 15:7 „czterdzieści” (tekst masorecki, niektóre wersje Septuaginty) (W tym kontekście jest to mało prawdopodobne.) a „cztery” (niektóre wersje Septuaginty, syryjskie, Józef Flawiusz)

2 Sam 15:8 „Pan” (tekst masorecki) a „Pan w Hebronie” (niektóre wersje Septuaginty)

2 Sam 15:12 „spisek” (tekst masorecki, Septuaginta) kontra „koalicja” (manuskrypt aleksandryjski)

2 Sam 15:20 „miłość wierna” (tekst masorecki) a „i niech Pan okaże miłość wierną i” (Septuaginta) (słowa te wydają się być pominięte w tekście hebrajskim)

2 Sm 15:27 „Czy jesteś jasnowidzem, czy mnie widzisz? Wracaj” (tekst masorecki) a „Spójrz, czy mnie widzisz? Wracaj” (Septuaginta)

2 Sam 17:28 „i prażone ziarno” zostało przypadkowo zapisane dwukrotnie w tekście masoreckim.

2 Sam 14:30 [brak] (tekst masorecki) w porównaniu z: „Młodzi ludzie Joaba przyszli do niego z rozdartymi szatami i powiedzieli: «Słudzy Absaloma podpalili pole»” (4QSam(c) i Septuaginta)

2 Sam 16:12 „moje oczy” (Zwoje znad Morza Martwego) vs. „łzy moich oczu” (Targum) vs. „moje utrapienie” (Ketubim, Septuaginta, syryjski, Wulgata)

2 Sam 16:12 „moja nieprawość” kontra „moje utrapienie” (Septuaginta, Wulgata) (W tym kontekście hebrajski tekst nie ma tu sensu)

2 Sam 16:14 „byli zmęczeni” (tekst masorecki) a „byli zmęczeni nad Jordanem” (Septuaginta)

2 Sm 16:15 „cały lud, mężowie Izraela” (tekst masorecki) a „wszyscy Izraelici” (Septuaginta)

2 Sam 17:3 „jak powrót całego [jest] ten człowiek, którego szukasz” (tekst masorecki) kontra „Szukasz życia tylko jednego człowieka” (Septuaginta)

2 Sam 17:9 „niektórzy z nich” (tekst masorecki) a „niektórzy z naszych żołnierzy” (Septuaginta)

2 Sam 17:25 „Ithra” (prawdopodobnie odmiana imienia Jether) (tekst masorecki) w porównaniu z „Jether” (Septuaginta)

2 Sam 17:25 „Izraelita” (tekst masorecki, niektóre wersje Septuaginty, Targum) a „Izmaelita” (niektóre wersje Septuaginty) a „Jezreelita” (niektóre wersje Septuaginty)

2 Sam 17:28 „soczewica i prażone ziarno” (tekst masorecki) a „fasola i soczewica” (większość Septuaginty i tekstu syryjskiego)

2 Sam 18:2 „wysłał wojsko” (tekst masorecki) a „podzielił wojsko na trzy grupy” (Septuaginta)

2 Sam 18:4 „nie martw się; bo teraz jest nas dziesięć tysięcy” (większość tekstu masoreckiego) a „nie martw się o nas. Nawet jeśli połowa z nas zginie, im będzie to obojętne; ale ty jesteś wart dziesięciu tysięcy z nas” (dwa rękopisy hebrajskie, niektóre wersje Septuaginty, Wulgata, Symmachus)

2 Sam 18:9 „i został umieszczony” (tekst masorecki) a „i pozostawiono go wiszącego” (Septuaginta, syryjski, Targum)

2 Sm 18:12 można przetłumaczyć jako „Absalomie, kimkolwiek jesteś” zgodnie z NIV (większość tekstu masoreckiego) w porównaniu z „Absalomie, ze względu na mnie” (kilka rękopisów hebrajskich, Septuaginta, Wulgata, syryjski)

2 Sm 19:11 „do króla, do jego domu” (tekst masorecki) a „do króla” (Septuaginta)

2 Sam 20:24 „Adoram” (tekst masorecki) w porównaniu z „Adinoram” (niektóre wersje Septuaginty)

2 Sam 20:26 „Jairyta” (tekst masorecki) a „syn Iarina” (Septuaginta, gdzie często zastępowano literę J literą I) a „Itryta” (redakcja lukiańska Septuaginty)

2 Sam 21:8 „Michal” (większość tekstów masoreckich i Septuaginty) a „Merab” (dwa rękopisy hebrajskie, niektóre wersje Septuaginty, syryjski)

2 Sam 22:8a „ziemia” a „góry” (Wulgata, syryjski)

2 Sam 22:8 „fundamenty niebios” (tekst masorecki, Targum) a „fundamenty nieba” (Septuaginta) a „fundamenty gór” (Wulgata, syryjski, Septuaginta)

2 Sam 22:11 „ukazał się” (większość tekstów masoreckich, Septuaginta) kontra „wzbił się” (wiele tekstów masoreckich, syryjski, Wulgata) kontra „przemówił z mocą” (Targum)

2 Sm 22:12 „zgromadzone chmury deszczowe” (tekst masorecki) a „ciemne chmury deszczowe” (Septuaginta i Wulgata)

2 Sam 22:25 „zgodnie z moją czystością w Jego oczach” (tekst masorecki) vs. „zgodnie z czystością moich rąk w Jego oczach” (Septuaginta, Wulgata, Psalm 18:24) vs. „zgodnie z moją czystością przed Jego słowem” (Targum)

2 Sm 22:2 [brak] a „Kocham Cię, Panie, moja siło” (syryjski, recenzja Lukaniana Septuaginty oraz Psalm 18:1)

2 Sm 22:33 „który jest moją potężną ucieczką” (tekst masorecki) w porównaniu z „uzbraja mnie w siłę” (Zwoje znad Morza Martwego, niektóre wersje Septuaginty, syryjski, Wulgata, Ps 18:32) w porównaniu z „podtrzymuje mnie siłą” (Targum)

2 Sam 22:33 „moja droga jest doskonała” (Zwoje znad Morza Martwego, Septuaginta, syryjski, Targum, Wulgata) w porównaniu z „Jego droga jest doskonała” (Ketubim)

2 Sam 22:36 „Twoja odpowiedź” (tekst masorecki) a „Twoja pomoc” (Zwoje znad Morza Martwego)

2 Sam 22:44 „z walki z moim ludem” (tekst masorecki) a „z walki z narodami” (Septuaginta)

2 Sam 22:46 „uzbrajają się” (tekst masorecki) a „przychodzą drżąc” (niektóre wersje Septuaginty, Wulgata, Ps 18:45)

2 Sam 23:1a „Słowo” (tekst masorecki) a „Wierny jest” (Septuaginta)

2 Sam 23:1b „który został wywyższony” (tekst masorecki) a „którego Bóg wywyższył / wzniosł” (Zwoje znad Morza Martwego, Septuaginta)

2 Sm 23:1c „i słodki śpiewak Izraela” a „piękne są psalmy Izraela”.

2 Sm 23:3 „przemówił do mnie” kontra „opowiedział mi przypowieść”

2 Sam 23:3 „który rządzi w bojaźni Bożej” kontra „Jak wzmocnisz bojaźń przed pomazańcem?”

2 Sm 23:4 „poranek bez chmur” a „z którego światła przeszedł Pan”

2 Sam 23:5 „Czyż bowiem nie taki jest mój dom?” vs. „Bo mój dom nie jest taki”

2 Sam 23:5 „uporządkowany we wszystkim i pewny” a „strzeżony przez cały czas”

2 Sm 23:5 „Czyż nie sprawi, by się rozrastał?” kontra „aby nie prosperowali bezbożni”.

2 Sam 23:6 „Co do bezbożnych” a „Wszyscy ci”

2 Sam 23:6 „ręką” vs. „ręką”

2 Sam 23:7 „Ale człowiek, który ich dotknie, musi być uzbrojony w żelazo i drzewce włóczni; zostaną oni całkowicie spaleni ogniem na swoim miejscu” vs. „i nikt nie będzie wśród nich pracował; a żelazem i drzewcem włóczni spali ich ogniem, i zostaną spaleni w swojej hańbie”.

2 Sam 23:8 „Bashebeth” (tekst masorecki) a „Ish-Bosheth” (niektóre wersje Septuaginty)

2 Sam 23:8 „Tachmonita” a „Chananita”

2 Sam 23:8 „dowódcy” (tekst masorecki, Targum) a „Trzej” (Septuaginta, Wulgata)

2 Sm 23:8 „trzech – [nazywano go] Adino z Eznitu, ponieważ zabił ośmiuset [wojowników] za jednym razem” a „trzecia część: Adinon z Asonitu, który wyciągnął miecz przeciwko ośmiuset żołnierzom naraz”.

2 Sam 23:9 „Eleazar, syn Dodo, syna Ahohiego” w porównaniu z „Eleanan, syn jego wuja, syna Dudiego”

2 Sm 23:10 „wrócił za nim” w porównaniu z „zatrzymał się za nim”.

2 Sam 23:11 „zgromadzili się w oddział” vs. „zgromadzili się przy Terii”

2 Sm 23:13 „trzydziestu dowódców” vs. „trzydziestu”

2 Sam 23:13 „na żniwa” vs. „do Kasona”

2 Sam 23:15 „brama?” a „brama? W tym czasie oddział Filistynów [przebywał] w Betlejem”

2 Sam 23:18 „Trzech” (większość tekstów hebrajskich, Septuaginta, Wulgata) kontra „Trzydziestu” (dwa teksty hebrajskie, syryjski) kontra „mężowie waleczni” (Targum)

2 Sam 23:20 „syn Jehojady z Kabzeel, syn mężnego” a „syn Jodae, który obfitował w bohaterskie czyny, z Kabzeel”

2 Sam 23:20 „Ariel/ludzie podobni do lwów” a „synowie Ariela” (słowo Ariel oznacza lwa)

2 Sm 23:23 „bardziej szanowany niż trzejdziestu” w porównaniu z „szanowany wśród kolejnych trzech”

2 Sam 23:23 „I Dawid ustanowił go dowódcą swojej straży” kontra „i Dawid uczynił go swoim zwiadowcą”.

2 Sam 23:24 „Asahel” kontra „A oto imiona mężów króla Dawida: Asael”

2 Sam 23:24 „Dodo” kontra „Dudi, jego wuj”

2 Sam 23:25-26 „Szamma z Harodu; Elika z Harodu; Helez z Paltu; Ira, syn Ikkesza, z Teko” a „Saema z Rudae; Selles z Kelotu; Iras, syn Iski z Teko”.

2 Sam 23:27 „Mebunnai” (tekst masorecki) a „Sibbekai” (niektóre wersje Septuaginty; 1 Kronik 11:29)

2 Sm 23:27 „Anatotczyk” a „Anotczyk, z synów Anotczyka”.

2 Sam 23:27-37, imiona i nazwy miejsc w języku hebrajskim w porównaniu z greckimi nie brzmią zbyt podobnie.

2 Sam 23:39 „Uriasz Hetyta” a „Uriasz Chettita”

2 Sam 24:1 „I znów rozgorzał gniew Jehowy przeciwko Izraelowi i pobudził Dawida przeciwko nim” a „I Pan sprawił, że jego gniew znów rozgorzał w Izraelu, i pobudził Dawida przeciwko nim”

2 Sam 24:2 „Joab, dowódca wojska” (tekst masorecki) a „Joab i dowódcy wojska” (Septuaginta)

2 Sam 24:5 „rozbili obóz w Aroer na południe od” (tekst masorecki) a „wyruszyli z Aroer” (Septuaginta)

2 Sm 24:6 „do ziemi Tahtim-hodshi” vs. „do ziemi Hetytów” (Septuaginta)

2 Sam 24:9 „W Izraelu 800 000… w Judzie 500 000” (zarówno tekst masorecki, jak i Septuaginta) a „w Izraelu 900 000… w Judzie 400 000” (Józef Flawiusz i rodzina lucjańska Septuaginty)

2 Sm 24:10 „A gdy spisał lud, serce Dawida dręczyło go” w porównaniu z „A serce Dawida dręczyło go po tym, jak spisał lud”

2 Sm 24:13 „siedem lat” (tekst masorecki) w porównaniu z „trzy lata” (Septuaginta, 1 Krn 21:12; w tym kontekście ma to więcej sensu)

2 Sam 24:17 „Zgrzeszyłem” (tekst masorecki, większość Septuaginty) vs. „Ja, pasterz, postąpiłem niegodziwie” (4QSam(a), Aleksandryjski) (1 Kronik 21:17 mówi: „Postąpiłem niegodziwie”)

Bibliografia do tego pytania: tłumaczenie hebrajskie pochodzi z „Literal Translation” Jaya P. Greena, a tłumaczenie Septuaginty – z przekładu Sir Lancelota C.L. Brentona pt. „The Septuagint: Greek and English”. Wykorzystano również „The Expositor's Bible Commentary” oraz przypisy w Biblii NASB, NIV, NKJV, NRSV i JPS.

O ile nie zaznaczono inaczej, cytaty z Pisma Świętego pochodzą z Biblii „The Holy Bible, Berean Standard Bible” (BSB), która została udostępniona w domenie publicznej: https://berean.bible