< Pytanie biblijne dotyczące Apokalipsy

Pytanie: Jan napisał Ewangelię według św. Jana, aby wezwać ludzi do wiary w Chrystusa. Zatem Ewangelia ta jest przeznaczona dla niewierzących, aby uwierzyli. Natomiast Apokalipsę Jan napisał dla wierzących w czasach prześladowań chrześcijan za panowania Nerona, aby dać wierzącym nadzieję i otuchę oraz pomóc im zachować wiarę. Czy tak jest? A może prawdą jest, że te dwie księgi zostały napisane przez dwóch różnych autorów, biorąc pod uwagę różnorodność i odmienność stylu oraz celów pisarskich?

Odp.: Obie księgi napisał Jan i, jak zauważyłeś, ich główne grupy odbiorców były różne. Jednak Ewangelię według św. Jana warto czytać również wierzącym, a Księgę Objawienia mogą czytać niewierzący. Księga Objawienia jest zazwyczaj uważana za najtrudniejszą do interpretacji, choć dojrzali wierzący wciąż ją czytają i rozumieją.

P: Jakie są w Apokalipsie podobieństwa do innych wersetów w pozostałej części Biblii?

Odp.: Co zaskakujące, istnieje niewiele pojęć charakterystycznych wyłącznie dla Apokalipsy, o czym świadczy te 121 podobieństw.

Ponieważ Księga Objawienia ma 404 wersety i około 9 667 słów w języku greckim, 121 podobieństw oznacza 1 podobieństwo na 3,3 wersetu i 1 podobieństwo na 80 greckich słów.

Pół-podobieństwa

Pytanie: Skoro Apokalipsa wydaje się tak niezwykła, dlaczego należy ją uznać za Pismo Święte?

Odp.: Księga Objawienia ma wiele podobieństw do wcześniejszych pism Starego i Nowego Testamentu, co potwierdza odpowiedź na poprzednie pytanie. Ireneusz (182–188 n.e.), Justyn Męczennik, Kanon Muratoriego, Tertulian, Klemens Aleksandryjski i Hipolit – wszyscy twierdzili, że została ona napisana przez Jana. Księga czwarta „Pięciu ksiąg przeciwko Marcionowi” Tertuliana, wersy 180–184, bardzo wyraźnie sugeruje, że to Jan napisał Apokalipsę. Wydaje się, że List do Diognetusa (ok. 130–200 r. n.e.) nawiązuje do niej w rozdziale 12, a Ignacy, który był uczniem apostoła Jana, w swoim liście do Smyrneńczyków przypomina swoim czytelnikom o ich wcześniej znanej nauce, o której nie mamy żadnych zapisów, z wyjątkiem Księgi Objawienia. Dionizy z Aleksandrii był prawdopodobnie pierwszym, który zakwestionował, czy Jan był tym samym apostołem Janem, ale stało się to 150 lat po jej napisaniu.

Fragment 8 pism dotyczących Papiasza, napisany prawdopodobnie około 400 r. n.e., mówi: „Jeśli chodzi o natchnienie tej księgi (Apokalipsy), uważamy za zbędne dodawanie czegokolwiek więcej; albowiem błogosławiony Grzegorz Teolog i Cyryl, a nawet mężowie z jeszcze dawniejszych czasów – Papiasz, Ireneusz, Metodiusz i Hipolit – złożyli na jej temat całkowicie wystarczające świadectwo”. (Ante-Nicene Fathers, tom 1 (red. Roberts i Donaldson, 1994), str. 155).

Pytanie: Jakie są sposoby podzielenia Księgi Objawienia na główne części?

Odp.: Jednym ze sposobów podziału Księgi Objawienia jest podział na to, co widział Jan (rozdz. 1), rzeczy, które mają miejsce obecnie (rozdz. 2–3) oraz to, co nastąpi później (rozdz. 4–22). Drugim sposobem jest podział na cztery wizje: rozdział 1, rozdziały 2–3, rozdziały 21–22, a całość pozostałych treści można zaliczyć do trzeciej wizji. Bardziej przydatny podział pojawia się, gdy uświadomimy sobie, że Bóg zorganizował Księgę Objawienia wokół liczby 7.

1. Błogosławieństwo tej księgi: siedmioraki Duch, siedmioraki opis Jezusa, siedem świeczników, siedem kościołów

2–3 Posłańcy do siedmiu kościołów: teraz i później: Efez, Smyrna, Pergamon, Tiatyra, Sardes, Filadelfia, Laodycea.

4–5 Tron Niebios: drzwi, tron, cztery żywe istoty, zwój, Baranek, aniołowie, istoty

6-7 Siedem pieczęci: podbój, wojna, głód, zaraza. Ołtarz męczenników, trzęsienie ziemi/144 tysiące/wielka rzesza (tylko 6)

8-11 Siódma pieczęć: siedem trąb: ziemia, morze, rzeki, trzy nieszczęścia, Eufrat, siedem grzmotów, nadszedł czas

12–15 Siedem znaków: kobieta/smok, wojna w niebie, bestia z morza, bestia z lądu o numerze 666, 144 tysiące, 3 aniołowie, żniwa

16-18 Siedem czasz: morze, ląd, rzeki, słońce, ciemność, Eufrat na Armagedon, nadszedł czas, by Babilon został zniszczony

19-22 Siedem rzeczy ostatecznych: uczta weselna, jeździec na białym koniu, Tysiąclecie, Wielki Biały Tron, Nowe Jeruzalem/niebo/ziemia, Rzeka Życia

Pytanie: Jakie są różne sposoby interpretacji Księgi Objawienia?

Odp.: Apokalipsa jest księgą trudną do interpretacji, a co więcej, ludzie nadmiernie ją skomplikowali, przedstawiając sprzeczne poglądy na temat jej interpretacji. Jak więc powinniśmy ją interpretować? Istnieje pięć sprzecznych odpowiedzi.

Wyłącznie symbolicznie: Większość wydarzeń opisanych w Apokalipsie nie nastąpi dosłownie, na ziemi nie będzie tysiąclecia, a wszystko jest jedynie symbolem zasad duchowych. Takie stanowisko zajmowali Dionizy z Aleksandrii (246–265 r. n.e.), Euzebiusz z Cezarei (318–340 r. n.e.), Augustyn z Hippony oraz niemal wszyscy chrześcijanie po 325 r. n.e.

Podejście historyczne: wszystko miało już miejsce w momencie powstania tej księgi. (Tylko nieliczni liberałowie wyznają ten pogląd.)

Preterysta pełny: wszystko już się wydarzyło, ale po napisaniu tej księgi. (Niewiele osób jest preterystami pełnymi.)

Preterysta częściowy: większość wydarzeń już się wydarzyła, ale niektóre jeszcze nie. (Pogląd ten wyznawał R.C. Sproul. Zwolennicy tej teorii zaprzeczają również istnieniu tysiąclecia na ziemi, a niektórzy z nich nie uznają również pochwycenia.)

Futuryści: z wyjątkiem siedmiu kościołów, wszystko ma się dopiero wypełnić. (Jest to pogląd standardowy, sięgający najwyraźniej czasów ucznia Jana, Papiasza, 95–110 r. n.e.)

Pierwsi chrześcijanie, którzy twierdzili, że większość wydarzeń z Księgi Objawienia to jedynie symbole, które nigdy się nie spełnią.

Pierwsi chrześcijanie, którzy utrzymywali, że wydarzenia z Księgi Objawienia dosłownie spełnią się w przyszłości.

Pytanie: Czy zgodnie z Obj. 1:3 chrześcijanie powinni poświęcać czas na studiowanie czasów ostatecznych?

Odp.: Tak, ponieważ tak mówi Objawienie 1:3. Ponieważ około 2/3 treści doktrynalnej Nowego Testamentu dotyczy powtórnego przyjścia Chrystusa, R.C. Sproul w książce „Now That’s a Good Question” (str. 488–490) pisze: „Już sam ogrom informacji zawartych zarówno w Nowym, jak i Starym Testamencie, skupiających się na przyszłym dopełnieniu królestwa Bożego, jasno wskazuje, że była to paląca kwestia o ogromnym znaczeniu dla wczesnego Kościoła chrześcijańskiego oraz dla nauczania samego Jezusa. … Jednocześnie nie powinniśmy się tym nadmiernie przejmować”.

Pytanie: Dlaczego w Apokalipsie św. Jana 1:3; 14:13; 16:15; 19:9; 20:6; 22:7; 22:14 występuje siedem „błogosławieństw”?

Odp.: Te siedem błogosławieństw, czyli siedem darów, jakie oferuje Bóg, wpisuje się w motyw liczby siedem, który przewija się w całej księdze. Krótko mówiąc, są to: ci, którzy słuchają; ci, którzy umierają; ci, którzy czuwają i zachowują swoje szaty; ci, którzy są zaproszeni; ci, którzy mają udział w pierwszym zmartwychwstaniu; ci, którzy przestrzegają słów; oraz ci, którzy piorą swoje szaty.

P: Czy w Ap 1:4 i Ap 4:5 Duch Święty jest jeden, czy siedmiu?

Odp.: Pismo Święte mówi nam o tylko jednym Duchu Świętym. Jednak Apokalipsa 1:4 pokazuje, że Duch ma siedem odrębnych części. Są one wymienione w Księdze Izajasza 11:2 jako Duch Pański, mądrość, rozum, rada, moc, wiedza i bojaźń Pańska. Księga Zachariasza 3:9 mówi o kamieniu położonym przed arcykapłanem Jozuem, jednym kamieniu z siedmioma oczami. Księga Zachariasza 4:10 również wspomina o siedmiu oczach Pana.

P: Czy w Ap 1,4.8.11.17 to Ojciec, czy Syn jest Alfą i Omegą, Tym, który był, jest i ma przyjść, Pierwszym i Ostatnim?

Odp.: Te dwa tytuły, podobnie jak wiele innych, są wspólne dla Ojca i Syna. Inny przykład wspólnego tytułu można znaleźć w Ewangelii św. Jana 8:58. Ambroży z Mediolanu (ok. 378 r. n.e.) w swoim dziele „O Duchu Świętym”, tom 1, rozdział 13, napisał więcej na temat wspólnego używania imion boskich. Więcej informacji można znaleźć w „The Nicene and Post-Nicene Fathers”, seria II, str. 110–111.

Trudno musi być być Świadkiem Jehowy, skoro Ojciec i Syn dzielą tak wiele tytułów. Magazyn Świadków Jehowy „Przebudźcie się” (8/22/1978 ), str. 28, podaje, że „Alfa i Omega” odnosi się tutaj do Jehowy Boga. Jednak w magazynie „Strażnica” (10/1/1978 ), str. 15, napisano, że odnosi się to do Jezusa Chrystusa.

Pytanie: Czy fragment z Objawienia 1:7, mówiący o powrocie Jezusa na obłokach, mógłby odnosić się do Guru Maharaj Ji lecącego samolotem z Indii do Ameryki, jak nauczała Misja Boskiego Światła?

Odp.: Nie, z co najmniej czterech powodów.

1. W Dziejach Apostolskich 1:11 jest napisane, że Jezus powróci w taki sam sposób, w jaki wstąpił do nieba.

2. W Dziejach Apostolskich 1:11 jest napisane, że będzie to ten sam Jezus.

3. Objawienie 1:7 mówi, że „każde oko Go ujrzy”.

4. Zarówno Objawienie 1:7, jak i Dzieje Apostolskie 1:11 sugerują cudowne przyjście, które ludzie uznaliby za spektakularne. Nikt nie zwrócił większej uwagi na to, że Guru Maharaj Ji przyleciał z Indii samolotem.

Zobacz także omówienie Listu do Hebrajczyków 12:1.

Pytanie: Czy w Obj. 1:7 i Dz. Ap. 1:11 powrót Jezusa na obłokach wskazuje, że uważano, iż istnieje kosmiczna „góra”? (Sceptyk Bart Ehrman zadał to pytanie w książce „Jesus, Interrupted”, str. 280–281)

Odp.: Zaskakuje mnie absolutny sceptycyzm Ehrmana w tej kwestii. Gdyby statek kosmiczny „Apollo” krążył wokół Ziemi, a w pochmurny dzień przeleciał przez chmury, aby wylądować, powiedziałbym, że zstąpił przez chmury. Gdyby samolot wystartował, powiedziałbym, że wzbił się w niebo. I nie muszę wierzyć w kosmiczne „góra”, aby stwierdzić, że z matematycznego punktu widzenia „góra” jest jednym kierunkiem, oznaczonym jako r, przy użyciu współrzędnych promieniowych.

P: Czy w Ap 1,7 i Dz 1,11 jest „niepojęte”, że Jezus dosłownie powróci w obłokach, jak twierdzi wielebny Moon?

Odp.: Nie. Oto, co napisał przywódca sekty, wielebny Moon: „W związku z tym najważniejszą sprawą ze wszystkich jest punkt widzenia, z którego interpretuje się Biblię... ponieważ dla umysłu współczesnego człowieka jest absolutnie niepojęte, że Pan miałby przyjść na obłokach, konieczne jest, abyśmy po raz drugi szczegółowo przeanalizowali Biblię...” „Boska Zasada”, str. 500.

Nie jest to bardziej niezrozumiałe niż odejście Jezusa na obłokach opisane w Dziejach Apostolskich 1:11. Być może jednym z podstawowych problemów wielu członków Kościoła Zjednoczenia jest brak wiary w drogi Boga oraz łatwowierność w podążaniu za drogami innych. Zobacz także następne pytanie.

Pytanie: Jak w Apokalipsie św. Jana 1:7 „każde oko” może ujrzeć Jezusa powracającego na obłokach?

Odp.: W XIX i na początku XX wieku sceptycy wykorzystywali ten werset, by wykazać, że Biblia się myli, ponieważ niemożliwe było, by każde oko ujrzało Jezusa, biorąc pod uwagę, że świat jest okrągły. Było to przed wynalezieniem telewizji czy wideo.

Oczywiście nawet bez telewizji czy transmisji na żywo, gdyby Jezus przybył na ziemię po torze okrężnym lub gdyby przybył po linii prostej, a podróż trwałaby ponad 24 godziny, każde oko nadal mogłoby Go zobaczyć.

P: Czy zgodnie z Obj. 1:7 powrót Jezusa będzie niewidoczny, jak nauczają Świadkowie Jehowy?

Odp.: Objawienie 1:7 nie mogłoby być bardziej jednoznaczne: „każde oko Go ujrzy”. Ponadto Dzieje Apostolskie 1:10-12 mówią, że Jezus powróci tą samą drogą, którą wstąpił do nieba. Ludzie widzieli na własne oczy, jak Jezus wstąpił do nieba.

Pytanie: Czy w Apokalipsie 1:8 „Alfa i Omega” to Jezus?

Odp.: Tak, wbrew temu, co twierdzą Świadkowie Jehowy. Zgodnie z teologią Świadków Jehowy tylko Ojciec jest „Wszechmocnym” Bogiem, a Jezus jest „Potężnym Bogiem”, a tutaj mowa jest o „Wszechmocnym”. Istnieje jednak problem z ich teologią, ponieważ z trzech powodów jest to wyraźnie Jezus.

1. To Jezus, a nie Bóg Ojciec, został przebity.

2. To Jezus przychodzi w Objawieniu 1:8.

3. Osobą przemawiającą w Objawieniu 22:12-13 jest Alfa i Omega, a tą osobą jest Jezus w Objawieniu 22:20.

Ponadto znaczenie wyrażenia „Alfa i Omega” jest podobne do „pierwszy i ostatni”, co jest tytułem Jezusa w Apokalipsie 1:17-18 i 2:8.

Pytanie: Czy w Ap 1,10 „Dzień Pański” oznacza tutaj sobotę czy niedzielę?

O: Najprawdopodobniej była to niedziela, ponieważ „Dzień Pański” to dzień, w którym Jezus zmartwychwstał. Jak powiedział pewien kaznodzieja, Jan mógł czuć się zniechęcony, więc Bóg zabrał go do kościoła! Niektórzy chrześcijanie nie zgadzają się z tym i uważają, że był to szabat (sobota).

W 1 Liście do Koryntian 16:2 Paweł pouczył Koryntian o regularnej zbiórce na rzecz ludu Bożego, która miała odbywać się w pierwszy dzień tygodnia. Dlaczego miałby im to nakazywać, gdyby nie mieli już specjalnego zgromadzenia w pierwszy dzień tygodnia? Paweł nigdy nie kazał im zbierać się razem w celu złożenia ofiary, prawdopodobnie dlatego, że już gromadzili się w pierwszy dzień tygodnia.

Pytanie: Jak w Apokalipsie 1:16 i 2:12 z ust Jezusa może wyjść ostry miecz obosieczny?

Odp.: Jan opisuje to, co widział, oraz skutki tego zjawiska. Nie ma większego znaczenia, czy Jan widział promienie światła, czy coś innego. Skoro Bóg stworzył wszechświat swoim słowem (Psalm 33:6,9), Słowo Boże jest najpotężniejszą bronią, jaka istnieje.

Słyszałem o nieco lekceważącym artykule, w którym zastanawiano się nad wynikiem hipotetycznej walki między Jezusem a złowrogą wersją Supermana. Twierdzono w nim, że Jezus wygrałby po prostu dlatego, że bez względu na to, co by się z Nim stało, zawsze zmartwychwstałby. Artykuł ten pominął jednak moc słów wypowiadanych przez Boga oraz wszechmocną zdolność do rozerwania każdego na niemal nieskończoną liczbę kawałków. Jezus mógłby po prostu wypowiedzieć słowa, a Superman zostałby pozbawiony wszystkich swoich mocy. Kryptonit, nawet gdyby istniał naprawdę, nie byłby potrzebny, choć Jezus mógłby go również stworzyć.

P: Dlaczego w Ap 1,17 Jan upadł u stóp Jezusa, jakby umarł? Czy Jan naprawdę umarł?

Odp.: Tak właśnie oddziałuje świętość Boga na ludzi, nawet wierzących, zanim zostaną przemienieni w Niebie. Sam Jan mógł nie wiedzieć, czy umarł, czy nie. Albo Jan rzeczywiście umarł w obecności Jezusa, albo zemdlał, jakby umarł. Większość ludzi uważa, że to drugie. Często w Biblii ludzie odczuwają przerażenie lub strach podczas spotkania z Bogiem. Spójrzmy na Izajasza i Daniela; również słowa anioła skierowane do Zachariasza i Marii brzmiały: „Nie bójcie się”. Podczas Przemienienia Pańskiego, przy którym obecny był Jan, wszyscy byli pełni podziwu na ten widok, ale nie upadli jakby martwi.

Pytanie: Dlaczego w Ap 1,19-20 pojawiają się świeczniki i dlaczego właśnie świeczniki?

Odp.: Mówi się, że świeczniki są symbolem kościołów. W tradycji żydowskiej menora często miała siedem ramion. Świecznik został stworzony, by dawać światło w ciemnych miejscach. Nie ma on jednak własnego światła, lecz ma za zadanie wiernie spalać olej, który w nim płynie. Liczba siedem jest również metaforą pełni. W tamtych czasach istniało wiele innych kościołów, ale najwyraźniej Jezus nie musiał zwracać się do ósmego czy dziewiątego kościoła; wystarczyło, że przemówił do siedmiu kościołów.

Pytanie: Kim są siedmiu aniołów siedmiu kościołów, o których mowa w Ap 1,20, Ap 2 i Ap 3?

Odp.: Greckie słowo „angelos” może tu oznaczać zarówno posłańca, jak i anioła. Chrystus nie zachęcał ani nie upominał aniołów w Niebie; Jezus miał raczej słowa zachęty i upomnienia dla siedmiu kościołów, a przesłanie to zostało przekazane za pośrednictwem aniołów. Niezależnie od tego, czy ta siódemka to aniołowie, czy ludzcy posłańcy, którzy odwiedzili Jana, ich rolą było przekazanie wiadomości siedmiu kościołom.

P: Co ogólnie wiemy o siedmiu kościołach z Ap 2:1–3:22?

Odp.: Kościoły te tworzą trójkąt zgodny z ruchem wskazówek zegara w Azji Mniejszej (współczesna Turcja), a Jan prawdopodobnie pełnił posługę w tym regionie. Było wiele innych miast z kościołami, do których można było skierować listy, ale z jakiegoś powodu dla każdego z tych siedmiu kościołów przygotowano specjalne przesłanie. Prawdopodobnie te konkretne siedem kościołów ilustrowało siedem typów kościołów, zarówno w tamtych czasach, jak i obecnie. Jeśli to pomoże, można zapamiętać kolejność siedmiu kościołów za pomocą następującej metody mnemonicznej: Zjedz małe papryczki, a potem podaj jedzenie późno.

P: Co wiemy o mieście Efezie na podstawie Ap 2:1-7?

Odp.: Efez był jednym z większych miast w Imperium Rzymskim, choć był o wiele, wiele mniejszy od Rzymu i Aleksandrii. Zanim później powstał Konstantynopol, Efez był dominującym miastem między Koryntem a Antiochią. Aby dać wyobrażenie o jego znaczeniu, droga do tego portowego miasta miała 70 stóp szerokości, a jego populacja wynosiła jedną trzecią miliona.

Efez był zamieszkany już przed XII wiekiem p.n.e., a w 133 r. p.n.e. pokojowo przeszedł pod panowanie rzymskie. Teatr, do którego wszedł Paweł, mógł pomieścić od 25 000 do 50 000 osób. Milet był wiodącym portem handlowym, ale kiedy jego zatoka uległa zamuleniu (jeszcze przed czasami Pawła), Efez przejął tę rolę. Gdy później zatoka w Efezie uległa zamuleniu, Smyrna zastąpiła Efez jako wiodący port. Dominującym punktem w Efezie była – jeden z siedmiu cudów starożytnego świata, – świątynia Artemidy, bogini łowów. W mieście tym mieszkało wielu żydowskich kupców.

Ponadto, jak wynika z 1 Listu do Tymoteusza 1:3, Tymoteusz przebywał w Efezie.

Pytanie: W Apokalipsie św. Jana 2:7, 11, 17, 26; 3:5, 12, 21, jaka jest różnica między byciem chrześcijaninem a byciem chrześcijaninem, który zwycięża, i jak możemy stać się tym drugim?

Odp.: Jako chrześcijan Bóg powołał nas nie tylko do nieba, ale także do prowadzenia zwycięskiego życia chrześcijańskiego. Człowiek może odnosić sukcesy w nauce, zarabianiu pieniędzy czy zdobywaniu władzy politycznej, a Bóg wzywa nas do odnoszenia sukcesów jako chrześcijanie. Jednak sukcesu chrześcijanina nie mierzy się żadną z tych rzeczy, lecz przede wszystkim tym, czy okazujesz swoją miłość do Boga poprzez posłuszne wypełnianie Jego woli i powstrzymywanie się od tego, czego Bóg od ciebie nie oczekuje. Sukces zaczyna się w naszym sercu i umyśle, ale jego owocem są czyny i słowa. Nie bądź chrześcijaninem, który poniósł porażkę. Staraj się być chrześcijaninem odnoszącym zwycięstwo; możesz to osiągnąć, ponieważ Bóg działa w tobie. Oto kilka rzeczy, których nauczali pierwsi chrześcijanie na temat udanego życia chrześcijańskiego.

Minucius Felix (210 r. n.e.) „Jakże piękny jest dla Boga widok, gdy chrześcijanin walczy z bólem; gdy staje w obliczu gróźb, kar i tortur; gdy, szydząc z ryku śmierci, depcze okropność kata; gdy stawia swoją wolność przeciwko królom i książętom, a podporządkowuje się wyłącznie Bogu, do którego należy; gdy, triumfujący i zwycięski, depcze tego samego człowieka, który wydał na niego wyrok! Zwyciężył bowiem ten, kto osiągnął to, o co walczył”. „Oktavius” Minuciusza Feliksa, rozdz. 37, str. 196

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.) „Niech więc pójdzie i podporządkuje się Słowu jako swojemu trenerowi, a Chrystusowi – Przewodniczącemu zawodów; niech za wyznaczony pokarm i napój przyjmie Nowy Testament Pana; za ćwiczenia – przykazania; a za elegancję i ozdobę – piękne usposobienia: miłość, wiarę, nadzieję, poznanie prawdy, łagodność, cichość, współczucie, powagę: aby, gdy ostatni trąbny sygnał da znak do rozpoczęcia wyścigu i odejścia stąd, jak ze stadionu życia, mógł z czystym sumieniem stanąć zwycięsko przed Sędzią, który przyznaje nagrody, uznany za godnego Ojczyzny w niebie, do której powraca z koronami i okrzykami aniołów”. Kto jest tym bogaczem, który zostanie zbawiony, rozdz. 3, str. 592

Tertulian (ok. 208 r. n.e.) „W Apokalipsie znajdziecie jego edykt, określający nagrody, którymi On pobudza do zwycięstwa – przede wszystkim tych, którym przysługuje zaszczyt zwycięstwa w prześladowaniach, którzy w rzeczywistości toczą swoją zwycięską walkę nie przeciwko ciału i krwi, ale przeciwko duchom niegodziwości”. „O ucieczce przed prześladowaniami”, rozdz. 1, str. 116

Orygenes (225–253/254 r. n.e.) „Czyż mogłoby się stać bez boskiej pomocy, że Jezus, pragnący w tych latach szerzyć swoje słowa i nauczanie, odniósłby tak wielki sukces, że wszędzie na całym świecie niemała liczba osób, zarówno Greków, jak i barbarzyńców, zarówno wykształconych, jak i niewykształconych, przyjęła Jego doktrynę, tak że walczyli nawet na śmierć i życie w jej obronie, zamiast jej zaprzeć się, czego, jak się podaje, nikt nigdy nie uczynił w odniesieniu do żadnego innego systemu?” Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 1, rozdz. 26, s. 407.

Orygenes (225–253/254 r. n.e.) „Nie mają jednak władzy nad tymi, którzy «przyoblekli się w pełną zbroję Bożą», którzy otrzymali siłę, by «przeciwstawić się podstępom diabła», i którzy nieustannie toczą z nimi walkę, wiedząc, że «nie walczymy przeciwko ciału i krwi, lecz przeciwko zwierzchnościom, przeciwko władzom, przeciwko władcom ciemności tego świata, przeciwko duchowym siłom zła na wysokościach»”. Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 8, rozdz. 34, s. 652.

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.): „są godni pochwały za utrzymywanie pokoju Chrystusowego, tak samo jak odnieśli zwycięstwo w walce z diabłem”. Traktat 1, rozdz. 22, str. 428

Adamantiusz (ok. 300 r. n.e.) twierdzi, że odnosimy zwycięstwo w Chrystusie. „Dialog o prawdziwej wierze”, rozdz. 20, str. 105

Laktancjusz (ok. 303–320/325 r. n.e.): „Zmierzmy się odważnie z wrogiem, którego znamy, abyśmy, zwyciężywszy i triumfując nad pokonanym przeciwnikiem, mogli otrzymać od Pana tę nagrodę za męstwo, którą On sam obiecał”. „Instytucje boskie”, księga 7, na samym końcu, str. 223

Laktancjusz (315–315/330 r. n.e.): „Dlatego Bóg postąpił z największą dalekowzrocznością, umieszczając przedmiot cnoty w złu, które stworzył w tym celu, aby ustanowić dla nas zmaganie, w którym zwycięzców ukoronuje nagrodą nieśmiertelności”. „Epitome Instytucji Bożych”, rozdz. 29, s. 233

Pytanie: W Ap 2,2–7 w jaki sposób Kościół w Efezie znalazł się na rozdrożu i w jaki sposób niektóre kościoły znajdują się na rozdrożu dzisiaj?

Odp.: W kościele było wiele dobra. Jednak ponieważ wielu porzuciło swoją pierwszą miłość, gdyby ta sytuacja trwała dalej, zło groziło pochłonięciem dobra, co sprawiłoby, że kościół stałby się bezużyteczny. W tym momencie sytuację można było odwrócić, ale przywódcy i wierni musieli zdecydować, którą drogą podążać.

Kościoły mogą znaleźć się na rozdrożu w kwestiach doktrynalnych, a także w kwestii tego, czy powinny być częścią większej organizacji, czy też nie, lub jakie programy wspierać. Mogą również stanąć na rozdrożu przy wyborze pastora lub decyzji o budowie kościoła.

Pierwszym krokiem do pomyślnego poradzenia sobie w sytuacji rozdroża jest uświadomienie sobie, że się w niej znajdujesz.

Drugim krokiem jest modlitwa, aby spełniła się tu wola Boża.

Trzecim krokiem jest uświadomienie sobie konsekwencji wyboru każdej z dróg oraz kosztu (lub wysiłku) związanego z podążaniem właściwą drogą.

Kolejnym krokiem jest opracowanie w modlitwie planu, jak wkroczyć na właściwą drogę.

Pytanie: Co w Apokalipsie św. Jana 2:4 oznacza, że wierzący porzucają swoją pierwszą miłość?

Odp.: Nawet prawdziwa miłość, jeśli nie jest podtrzymywana i pielęgnowana, może wygasnąć. Chrześcijanie mają obowiązek wytrwać i pozostać oddani Chrystusowi. Niestety, mogą pozwolić, by ich miłość ostygła i tylko rzadko pragną zbliżyć się do Chrystusa. Mały świecznik może utrzymywać ten sam płomień przez lata, o ile tylko jego podstawa jest regularnie uzupełniana olejem. Podobnie, aby nasza miłość trwała – czy to do Boga, czy do innych – musi być uzupełniana olejem.

P: Czy przesłania zawarte w Apokalipsie 2–3 dotyczyły: a) ówczesnej sytuacji, b) proroctw, które spełniły się wkrótce potem, czy c) proroctw dotyczących historii Kościoła na przestrzeni wieków?

Odp.: Wszyscy zgadzają się, że opis ten dotyczy siedmiu lokalnych kościołów w czasach powstania Apokalipsy i krótko po niej. Poza tym istnieją dwa główne poglądy.

Teoria okresów kościelnych: Pogląd ten głosi, że ilustruje to siedem okresów w historii Kościoła. Istotną wadą tej teorii jest to, że jej zwolennicy nie są zgodni co do poszczególnych okresów, poza tym, że Efez reprezentował Kościół pierwotny, a obecna epoka mieści się w okresie Laodycei. Kiedyś prowadziłem zajęcia w szkole niedzielnej, gdzie podzieliłem historię Kościoła na siedem okresów zapisanych na kartach. Nie podałem żadnych dat. Każda grupa składająca się z trzech lub czterech osób miała za zadanie dopasować opis na kartach do kościoła z Księgi Objawienia. Grupy nie były jednomyślne co do dopasowań, a żadna z nich nie zachowała porządku historycznego.

J. Dwight Pentecost był jednym z nauczycieli propagujących tę teorię podczas swoich zajęć poświęconych Listom Pawłowym i Apokalipsie. Zgodnie z notatkami z zajęć

w latach 33–100 n.e. kościołem w Efezie była

lata 100–316 n.e. to Smyrna – Kościół prześladowany

316–615 r. n.e. – Pergamon, kościół państwowy

615–1517 r. n.e. – Tiatyra – katolicyzm rzymski (a co z greckimi prawosławnymi???)

1517–1750 n.e. – Sardes – Kościół reformowany

1750–1850 r. n.e. – Filadelfia – Kościół wierzących

1850– Laodycea – liberalizm

Teoria typów kościołów: Dzisiaj na przykład trudno uwierzyć, że kościół w Chinach, kościół w Indonezji i kościół w Ameryce Północnej mają dokładnie te same problemy, mocne strony i wady. Siedem kościołów z Księgi Objawienia ilustruje siedem typów kościołów, z których każdy był w mniejszym lub większym stopniu obecny w całej historii Kościoła.

Pytanie: Jak wygląda krótkie podsumowanie kościołów i historii Kościoła zawarte w rozdziałach 2–3 Księgi Objawienia?

Odp.: Spróbujmy najpierw podsumować siedem kościołów, a następnie okresy historii Kościoła i zobaczmy, jak się one ze sobą pokrywają.

1. Efez – Kościół pozbawiony miłości

Nie toleruje zła

Przetestował i odrzucił fałszywych apostołów

Porzucił swoją pierwszą miłość

Dobrze, że nienawidzą nauk nikolaitów

2. Smyrna – prześladowany kościół

Bieda

Przez synagogę szatana

Czekają cierpienia, uwięzienie

10 dni ucisku

3. Pergamon – Kościół idący na kompromisy

Gdzie Szatan ma swój tron

Bałwany Balaama i niemoralność seksualna

Nikolaitowie

4. Tiatyra – kościół tolerancyjny

Działa bardziej niż na początku

Tolerowanie Jezabeli, niemoralność seksualna

Spożywanie ofiar składanych bożkom

Uciski za ich grzechy

5. Sardes – martwy kościół

Twierdzi, że żyje, ale jest martwy

Dzieła niekompletne

Nieliczni nie splamili swoich szat

6. Filadelfia – „wierny” kościół

Otwarte drzwi, mało siły

Synagoga Szatana upada u twoich stóp

Wytrwaj. Uchroniony przed godziną próby

7. Laodycea – kościół letni

Ani gorący, ani zimny

Myślisz, że jesteś bogaty? Kup prawdziwe bogactwo.

Jezus puka

Oto siedem okresów w historii Kościoła

1. 33–325 r. n.e. Kościół przednicejski

10 głównych prześladowań. 40–70 tys. męczenników

Ponad 30 herezji. Sprawdzaj fałszywych proroków

Trzymajcie się dobrej doktryny. Odrzucajcie zło

Ewangelizacja

2. 325–451 r. n.e. Kościół od Nicei do Chalcedonu

Księgi fałszywe

Kontrowersje

Wiele nauk

Sparwżone miasto Rzym

3. 451–634 r. n.e. Kościół przedislamski

Wielka epidemia dżumy za panowania Justyniana na Wschodzie

W obliczu cierpienia

Dzieła fałszywe

Mnóstwo ikon i relikwii

4. 634–1215 r. n.e. Od czasów muzułmanów do IV Soboru Laterańskiego

Podboje muzułmańskie i prześladowania

Ikony i relikwie

800 r. n.e. Wikingowie

5. 1215–1415 r. n.e. Od IV Soboru Laterańskiego do Reformacji

Potęga Mongołów

Krucjaty

Dżuma dymienicza

Walka

niemoralność

Tron papieski

6. 1415–1840: Od reformacji do drugiego wielkiego przebudzenia

1453 r. n.e. Turcy zdobywają Konstantynopol

Kolonizacja

Niewolnictwo

Niemoralność

Misjonarze

7. Od 1840 r. do współczesności: od Drugiego Wielkiego Przebudzenia do współczesności

Od lat 30. XIX wieku: fałszywe religie (Świadkowie Jehowy, Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich itp.)

Wiele osiągnięć naukowych

Darwin. Teologia liberalna. Nazizm, komunizm

Liczne prześladowania. Więcej męczenników niż kiedykolwiek wcześniej.

Wojna secesyjna w USA, powstanie Taiping w Chinach

Wojna Trójprzymierza w Ameryce Południowej

Dwie wojny światowe. Zimna wojna

Epidemie (hiszpańska grypa itp.)

Wielu misjonarzy

Niektóre rzeczy się zgadzają, wiele jednak nie. Nie są to więc okresy w historii Kościoła.

Pytanie: Co w Ap 2,5 oznaczałoby „usunięcie ich świecznika”?

Odp.: Może to oznaczać jedną z dwóch rzeczy, albo obie naraz. Może to oznaczać, że Kościół nie będzie już niósł światła Chrystusa; nadal będzie wyglądał jak Kościół, ale w rzeczywistości będzie martwy.

Po drugie, może to oznaczać przejście od tego stanu do całkowitego zaniku.

Pytanie: Kim byli nikolaitowie, o których mowa w Ap 2,6?

Odp.: Nauczali oni, że prowadzenie niemoralnego życia jest dla chrześcijanina całkowicie dopuszczalne. Według „Historii kościelnej” Euzebiusza (księga 3, rozdz. 29, str. 161) nikolaitowie wspomniani w Apokalipsie wywodzili się od Mikołaja. Ireneusz w dziele „Przeciw herezjom”, tom 1, rozdz. 26.3, str. 352 oraz tom 3, rozdz. 11.1, str. 426 (182–188 r. n.e.) również opisuje ich jako libertynów, czyli osoby próbujące być jednocześnie duchowymi i niemoralnymi. Jedną z cech charakterystycznych libertynów jest to, że często odrzucają wszelkie moralne absoluty i uważają, że prawie nic nie jest czarno-białe. Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.), Tertulian (198–220 r. n.e.), Hipolit (225–234/5 r. n.e.) oraz Wiktorin z Petau (męczennik, 307 r. n.e.) również poruszają temat nikolaitów.

Pytanie: Czy drzewo z Ap 2,7 i Ap 22,2 to to samo drzewo, które znajdowało się w Ogrodzie Edenu?

Odp.: Bóg potrafi tworzyć rzeczy trwałe, więc równie dobrze może to być to samo drzewo. Nic jednak nie wyklucza, że jest to inne drzewo lub drzewo, które wyrosło z drzewa z Księgi Rodzaju 2:9.

P: Co wiemy o mieście Smyrnie, o którym mowa w Ap 2:8-11?

Odp.: Smyrna znajdowała się 40 mil na północ od Efezu. Jako miejsce narodzin Homera, było to bardzo starożytne miasto portowe, którego nazwa najwyraźniej pochodzi od mirry, substancji używanej do produkcji perfum. Pierwszymi mieszkańcami byli prawdopodobnie niegreckie plemię Lelegów, sojusznicy Trojan w X wieku p.n.e. (Iliada X, 429; XX, 96). Według Herodota Grecy jońscy odebrali miasto Grekom eolskim, którzy przed rokiem 688 p.n.e. przebywali poza miastem, świętując festiwal ku czci Dionizosa, boga wina. Potężny król Lidii z rodu Mermnadów, Gyges (ok. 687–652 r. p.n.e.), wystąpił przeciwko Smyrnie, która została zniszczona w 627 r. p.n.e. przez Lydów pod wodzą Alyattesa III (609–560 r. p.n.e.). Smyrna była jedynie niewielką grupą wiosek, dopóki nie została „odrodzona” przez macedońskiego generała Lizymacha około 288 r. p.n.e. Smyrna sprzymierzyła się z Rzymem przeciwko Seleucydom i w 195 r. p.n.e. zbudowała świątynię poświęconą bogini Romie. Partowie okupowali Smyrnę w latach 41–39 p.n.e. Kult cesarza rzymskiego był tam bardzo silny, ponieważ w 26 r. n.e. mieszkańcy zwrócili się do cesarza Tyberiusza z prośbą o pozwolenie na wzniesienie świątyni poświęconej cesarzowi rzymskiemu jako bogu. Jedenaście innych miast również ubiegało się o prawo do wzniesienia pierwszej świątyni ku czci cesarza, ale zwyciężyła Smyrna. Co roku obywatele mieli obowiązek palić kadzidło na cześć cesarza, a po wykonaniu tego obowiązku otrzymywali zaświadczenie. W Smyrnie mieszkała również liczna społeczność żydowska. Na najwyższym wzniesieniu, górze Pagos/Pagus/Pagros o wysokości 525 stóp, znajdował się pierścień budynków, który z daleka wyglądał jak korona. Nazywano je „koroną Smyrny”. Wokół góry, na wschodzie i zachodzie, biegła droga zwana „Złotą Ulicą”. Prawdopodobnie na każdym końcu tej drogi znajdowała się świątynia. Słownik biblijny Wycliffe’a, str. 1601–1602, oraz Słownik archeologii biblijnej Wycliffe’a, str. 542–543, dodają również, że liczba mieszkańców w tamtym czasie wynosiła około 200 000. Encyklopedia Britannica (1949) podaje, że w 1940 r. współczesne miasto Izmir, położone w tym samym miejscu, liczyło 184 000 mieszkańców.

Pod względem geograficznym Smyrna leży w miejscu, gdzie rzeka Hermus wpada do zatoki. Posiada dobrze chroniony port, a „The New International Dictionary of the Bible” (str. 950) podaje, że była ona końcowym punktem szlaku handlowego biegnącego przez dolinę Hermus.

Pytanie: Dlaczego w Ap 2,9 napisano, że chrześcijanie żyli w ubóstwie, skoro Smyrna była w rzeczywistości bogatym miastem?

Odp.: Być może stosowano prześladowania ekonomiczne wobec tych, którzy odmówili palenia kadzidła na cześć cesarza. Ponadto uwięzienie zazwyczaj nie było formą kary, lecz raczej przetrzymywaniem w areszcie przed procesem i egzekucją dla winnych.

Pytanie: Jak w Apokalipsie św. Jana 2:9 Żydzi mogli stworzyć synagogę szatana?

Odp.: Biblia nie mówi, że nazwali ją wprost synagogą szatana, a jedynie, że pełniła rolę synagogi szatana. Jeśli synagoga lub jakiekolwiek zgromadzenie religijne aktywnie sprzeciwia się Ewangelii, jest wykorzystywane przez diabła.

W czasach chrześcijańskich Ignacy (98–116 r. n.e.), uczeń Jana, napisał list do mieszkańców Smyrny. Polikarp był biskupem Smyrny, który poniósł śmierć męczeńską w 155 r. n.e. Oskarżycielami byli Żydzi ze Smyrny.

Pytanie: Co wiemy o mieście Pergamon na podstawie fragmentu z Listu do Kolosów (Rev 2:12 –17)?

Odp.: Pergamon był zamożnym miastem położonym w głębi lądu, około 65 mil na północ od Smyrny. W 133 r. p.n.e. pokojowo przeszedł pod panowanie rzymskie. Jednym z dwóch najważniejszych wpływów w Pergamonie był silny kult cesarza. Drugim ważnym czynnikiem była magia i astrologia, które pochodziły z Babilonu. W Pergamonie znajdowały się świątynie poświęcone Atenie, Asklepiosowi, Dionizosowi oraz Zeusowi Soterowi [Zeusowi Zbawicielowi]. W 29 r. p.n.e. wzniesiono świątynię poświęconą Augustowi. Miasto posiadało bibliotekę liczącą 200 000 tomów, która miała rywalizować z biblioteką aleksandryjską. Faraon egipski wstrzymał eksport papirusu, aby temu zapobiec. Jednak w Pergamonie zaczęto wytwarzać specjalny rodzaj pergaminu lub welinu ze skór zwierzęcych; nazywano go pergamena.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Ap 2,13, szatan miał „tron” w Pergamonie?

O: Nie oznacza to, że właśnie tam mieszka Szatan, ale raczej, że było to centrum działalności satanistycznej skupionej wokół kultu cesarza rzymskiego (na tym tronie). W Pergamonie znajdowała się świątynia poświęcona boskiemu Augustowi i bogini Romie. Znajdowała się tam również świątynia boga-węża Asklepiosa, od którego pochodzi symbol współczesnej medycyny. Znajdowała się tam również świątynia „Zbawiciela Zeusa”.

P: Czy wRev 2:14 -16,2:21 -23 prawdziwi wierzący mogą postępować zgodnie z nauką Balaama i popełniać niemoralność seksualną?

Odp.: Niestety, tak. Dawid uczynił to w Starym Testamencie, a Bóg ukarał go za jego grzechy. W rzeczywistości Balaam nigdy nie kłamał ani nie mówił niczego nieprawdziwego. Jednak wyrządził krzywdę ludowi Bożemu i został później stracony przez Izraelitów za przekazanie wrogom Boga prawdziwych informacji, które mogli wykorzystać przeciwko ludowi Bożemu. Historia Balaama i Izraelitów została opisana w Księdze Liczb 22–24, 31:8–16, a powtórzona w Księdze Powtórzonego Prawa 23:4–5; Księdze Jozuego 13:22; 24:9–10; Księdze Nehemiasza 13:2; Księdze Micheasza 6:5; 2 Liście Piotra 2:15 oraz Liście Judy 11.

P: Jakie znaczenie ma biały kamień w Apokalipsie 2:17?

Odp.: W tamtych czasach, gdy odbywała się impreza publiczna, taka jak zawody lub przedstawienie teatralne, biały kamień służył jako bilet wstępu. Małe białe kamienie były również używane podczas głosowania. Ponadto zamiast biletu uprawniającego do udziału w uczcie poświęconej bożkom i spożywania pokarmu ofiarowanego bożkom, posiadało się biały kamień, który pozwalał udać się i spożyć ukrytą mannę. Manna czy pokarm ofiarowany bożkom – co byś wybrał?

P: Co wiemy o mieście Tiatyra na podstawie fragmentu z Listu doRev 2:18 –29?

Odp.: Pod względem geograficznym Tiatyra była strategicznym miastem w Azji Mniejszej, położonym przy głównej drodze łączącej doliny rzek Hermus i Kaikos. Znajdowała się 45 mil na wschód od stolicy prowincji, Pergamonu, i trzeba było przejechać przez Tiatyrę, aby dostać się z Pergamonu do Laodycei i wszystkich wschodnich prowincji. Znajdowało się 52 mil na północny zachód od Smyrny. Tiatyra została założona w 300 r. p.n.e. przez Seleukosa I z Syrii, wzdłuż granicy z Bitynią, jako forteca graniczna. Dzisiaj w tym miejscu znajduje się tureckie miasto Akhisar.

Tiatyra w 133 r. p.n.e. pokojowo przeszła pod panowanie rzymskie. W Dziejach Apostolskich 16:14-15, 40 wspomniana jest handlarka tkaninami purpurowymi imieniem Lidia, którą Paweł spotkał w Filippi, a która pochodziła właśnie z Tiatyry. W tej fortecy granicznej produkowano barwniki, odzież, mosiądz i ceramikę. Było to szczególnie ważne centrum handlu wełną. Istnieją dowody na to, że działało tu więcej cechów rzemieślniczych niż w jakimkolwiek innym azjatyckim mieście.

Kościół w Tiatyrze miał wiele takich samych mocnych stron jak jego sąsiad w Pergamonie, ale też większe słabości. Aby pracować w lokalnym przemyśle, trzeba było należeć do cechu rzemieślniczego. Cechy te stanowiły połączenie związku zawodowego, organizacji obywatelskiej, klubu towarzyskiego i miejsca kultu (o nie!). Znaczenie przynależności do cechów mogło stanowić dla tamtejszych chrześcijan pokusę do pójścia na kompromis. Niewątpliwie chrześcijańscy handlarze musieli zmagać się z decyzją, czy przystąpić do cechów, czy też stracić źródło utrzymania. Skoro wierzący wiedzieli, że bożki w rzeczywistości są niczym, czyż chrześcijanie nie mogliby po prostu udawać, że czczą bożki, aby pomóc swojej działalności i ofiarować Bogu więcej pieniędzy? Potrzebowali odpowiedzi na to pytanie, tak jak my potrzebujemy dzisiaj odpowiedzi na temat pójścia na kompromis; Bóg udzielił odpowiedzi w liście do Kościoła w Tiatyrze.

Chociaż Tiatyra istniała w czasach rzymskich, wierzę, że wielu chrześcijan żyje dziś w Tiatyrze. Chrześcijanie z Tiatyry nie mogli uniknąć świata; wszyscy podróżujący lądem między Wschodem a Zachodem przechodzili przez ich miasto. Odczuwali pokusę świata, jego bogactwa i przyjemności, obietnicę świata i jego wiedzy, a także wymagania świata i związane z nim prześladowania. Chrześcijanie z Tiatyry, którzy postrzegali Kościół jako święte schronienie, mogli poczuć się rozczarowani; świat był obecny również w ich Kościele. Co powinni byli zrobić i co powinniśmy zrobić dzisiaj, gdy świat jest obecny w Kościele? Potrzebujemy odpowiedzi na to pytanie, a Bóg udzielił przynajmniej części tych odpowiedzi w liście do Kościoła w Tiatyrze.

Szatan wkracza do Kościoła na dwa sposoby: tworząc luki i poszerzając już istniejące. Jeśli chrześcijanie nie mają radości w Chrystusie, otwierają się na przyjemności zastępcze. Jeśli nie wzrastają w mądrości Bożej, otwierają się na każdą tak zwaną mądrość. Jeśli nie mają siły od Boga, ulegają prześladowaniom, które spotykają każdego. Poważnym problemem jest również nie zamykanie istniejących luk. Kiedy wilki i inni niechrześcijanie podszywają się pod chrześcijan, albo gdy grzeszni wierzący sami sprowadzają innych na manowce, dobrzy chrześcijanie i chrześcijanki stoją z boku i nic nie robią. Jeśli dostrzegamy grzech w Kościele, często wolimy go zignorować. Czyż pastorzy i inni chrześcijanie nie powinni raczej podjąć w tej sprawie działań? Chcemy promieniować pozytywnym nastawieniem w myślach i miłości, tak jak Chrystus.

Być może, podobnie jak mieszkańcy Tiatiry, my również potrzebujemy świeżego spojrzenia na Chrystusa. Jezus jest tak bezkompromisowy jak płonący ogień, a Jego wola i miłość są tak niezachwiane jak wypolerowana mosiężna blacha. Bóg kocha nas zbyt mocno, by zadowolić się w naszym życiu czymś mniej niż tym, co najlepsze. Czy tak mało kochamy innych i Kościół, że nam na tym nie zależy? Gdyby tylko wierzący widzieli Chrystusa wyraźniej, wówczas światowe przyjemności, wiedza i władza ukazałyby się jako to, czym naprawdę są – imitacjami. Spójrzmy na Jezusa.

Pytanie: Czy w Ap 2,20 ta niemoralna kobieta naprawdę nazywała się Jezabel?

Odp.: Mogło to być jej prawdziwe imię lub pseudonim, ale bardziej prawdopodobne jest, że jest to porównanie zła tej kobiety do Jezabeli, o której można przeczytać w 1 Księdze Królewskiej 21.

Pytanie: Jakie są, według Ap 2,20, sposoby, w jakie chrześcijanie mogliby dopuścić do moralnych kompromisów w Kościele, a nie powinni?

Odp.: Istnieje wiele sposobów, w jakie kościół – w tym jego przywódcy i członkowie – może grzeszyć, dopuszczając do kompromisów. Oto kilka konkretnych przykładów.

a) Pod względem doktrynalnym może to być utalentowany i elokwentny pastor oraz kaznodzieja Słowa Bożego, który nie wierzy w piekło.

b) Pod względem moralnym może to być ewangelista, który osiąga dobre wyniki, ale sam jest uwikłany w grzech seksualny.

c) Można mieć liderkę grupy młodzieżowej, która pozostaje w pozamałżeńskim związku seksualnym ze swoim chłopakiem.

d) Można nawiązywać współpracę z innymi organizacjami nazywającymi się kościołami, ale zaprzeczającymi podstawowym dogmatom wiary chrześcijańskiej.

Pytanie: Jakie są, według Ap 2,20, sposoby, w jakie chrześcijanie mogą i powinni iść na kompromis w kościele?

Odp.: Dopuszczalne jest pójście na kompromis w kwestiach drugorzędnych lub błahych. Oto kilka przykładów kościołów lub chrześcijan współpracujących pomimo tych różnic.

a) Wiek Ziemi oraz relacja między Biblią a nauką (przy uznaniu, że Księga Rodzaju jest w całości prawdziwa i stanowi Słowo Boże)

b) Chrzest wierzących a chrzest niemowląt (Południowi Baptyści i Kościół Prezbiteriański Ameryki)

c) Kościoły powinny łączyć swoje zasoby na rzecz wspólnej rady misyjnej i publikacji szkółki niedzielnej (Kościół Południowych Baptystów a Kościoły Biblijne)

d) Dzień wspólnego oddawania czci Bogu w sobotę a w niedzielę (Baptyści Siódmego Dnia a inne wyznania)

e) Starsi i diakoni w kościele a diakoni, jeden pastor i brak innych starszych

f) Istnienie lub brak wolnej woli człowieka (John Wesley i metodystowie kalwińscy)

g) Sok winogronowy a wino podczas Wieczerzy Pańskiej

h) Nakrycia głowy dla kobiet w kościele

i) Przepisy imigracyjne

j) Picie alkoholu (ale bez upijania się)

k) Czy dzieci powinny zawsze uczestniczyć w głównym nabożeństwie (baptyści misyjni kontra południowi baptyści)

l) Możliwość utraty zbawienia (Metodyści biblijni, charyzmatycy, Kościół Luterański Synodu Missouri a większość baptystów i Kościół Prezbiteriański Ameryki)

m) Mechaniczne instrumenty muzyczne w kościele (Kościół Chrystusowy a inne wyznania)

n) Poparcie dla Izraela oraz ogólnie większość kwestii politycznych

o) Tylko małe i duże kościoły; żadnych megakościołów

p) Teoria przedtribulacyjna, przedgniewowa, środkotribulacyjna, posttribulacyjna

q) Sprawowanie Wieczerzy Pańskiej raz w miesiącu kontra co tydzień (większość ewangelików kontra nazarejczycy, anglikanie)

r) Teologia zastąpienia: Izrael nie jest już narodem wybranym przez Boga vs. Izrael nadal ma swoje miejsce w proroctwach (teologia przymierza vs. dyspensacjonalizm)

s) Mówienie językami (charyzmatycy kontra niecharyzmatycy)

t) Rodzaj odtwarzanej muzyki chrześcijańskiej i chóry kościelne. Można śpiewać wyłącznie słowa Pisma Świętego.

u) Apokryfy rzymskokatolickie lub prawosławne są Pismem Świętym (większość wczesnych chrześcijan i anglikanów kontra charyzmatycy i większość protestantów)

v) Czy Paweł napisał List do Hebrajczyków, czy nie? (Większość wczesnych chrześcijan uważała, że tak.)

w) Czy wino i chleb są również obecnością Chrystusa, czy nie? (Kościół Luterański Synodu Missouri kontra baptyści)

x) Obmywanie nóg i święty pocałunek w dzisiejszych czasach

y) Różne lekcje dla różnych klas a jeden program nauczania dla wszystkich dorosłych (i starszych dzieci)

z) Traducjanizm a kreacjonizm dusz

aa) amilenializm i premilenializm (Kościół Prezbiteriański Ameryki a większość pozostałych wyznań)

ab) Najlepszym tłumaczeniem Biblii na język angielski jest __________.

ac) Preteryzm częściowy a futurystyczna interpretacja Apokalipsy

ad) Zezwalanie na taniec czy nie.

ae) Brak pełnej zgody co do listy kwestii, w których możemy pójść na kompromis, a w których nie powinniśmy. (tu żart)

Pytanie: Czy w Ap 2,27 ten cytat z Ps 2,9 odnosi się do Chrystusa, czy do chrześcijan?

Odp.: Odnosi się on przede wszystkim do Chrystusa, a w drugiej kolejności Chrystus pozwala, by odnosił się on również do chrześcijan. Chrystus króluje w Niebie, ale List do Efezjan 2:6 i Apokalipsa 3:21 mówią, że będziemy zasiadać razem z Chrystusem na Jego tronie.

P: Co wiemy o mieście Sardes z Ap 3,1-6?

Odp.: Geograficznie Sardes leżało w dolinie Hermus, 2,5 mili na południe od rzeki Hermus i u podnóża góry Tmolus o wysokości 1 000 stóp. Znajdowało się około 30 mil na południe od Tiatiry i 50 mil na wschód od Smyrny.

Na długo przed powstaniem Imperium Rzymskiego Sardes było stolicą potężnego imperium lidyjskiego. Encyklopedia Britannica podaje, że w VII wieku Sardes zostało zdobyte przez Cymmerów, a w VI wieku – przez Persów i Ateńczyków. Lidyjczycy z Sardes zdobyli Efez w 560 r. p.n.e. Sardes stanowiło doskonałą lokalizację na stolicę ze względu na wysokie klify góry Tmolus, które sprawiały, że miasto było niezwykle trudne do zdobycia.

Prawie każdy w czasach Jana znał historię o tym, jak Sardes zostało zdobyte przez Persów. Niektóre źródła podają, że miało to miejsce w 549 r. p.n.e., inne w 546 r. p.n.e., a jeszcze inne w 539 r. p.n.e. Pewien lidyjski żołnierz przypadkowo upuścił hełm i, pod okiem Persów, ostrożnie zszedł wąską ścieżką wzdłuż klifu, aby go podnieść. W nocy Persowie wykorzystali tę trasę, by zdobyć miasto. To był naprawdę ważny hełm! Sardes zostały zdobyte przez Antiocha Wielkiego w ten sam sposób w 214 r. p.n.e., ponownie w nocy. Jak mówi Objawienie 3:2,3, powinniśmy czuwać.

Sardes zostały zniszczone przez trzęsienie ziemi w 17 r. n.e., ale zostały odbudowane. Słownik biblijny Wycliffe’a (str. 1525) podaje, że znajdowała się tam duża, ale niedokończona świątynia Artemidy. Miała wymiary 160 na 300 stóp i 78 kolumn o wysokości 58 stóp.

Wzmianka w Księdze Obadiasza 20 może odnosić się do Sardes, co pozwoliłoby datować obecność żydowskich osadników w Sardes na ten okres. Od III wieku istniała tam największa synagoga żydowska, jaką kiedykolwiek odkryto. „Anchor Bible Dictionary”, tom 5, str. 982–984, podaje, że był to bogato zdobiony budynek o wymiarach 85 na 20 metrów, który mógł pomieścić do 1000 osób. Dodaje się tam również, że fakt ten podważa teorię, jakoby Żydzi byli „izolowani w gettach” w rzymskich miastach. Inne synagogi były znacznie mniejsze, ale istniały one w Akmonii, Apamei, Afrodyzji, Hierapolis, Laodycei, Milecie i Priene.

W czasach chrześcijańskich Melito (działający w 161 r. n.e.) był słynnym biskupem Sardes. Perski król Chosroes II zniszczył Sardes w 616 r. n.e. Chrześcijaństwo przetrwało w Sardes, a biskupi mieszkali tam aż do czasów Grzegorza (ok. 1315–1343 r. n.e.).

Pytanie: Czy w Ap 3,3 wyrażenie „przyjdę jak złodziej” odnosi się do Drugiego Przyjścia Chrystusa?

Odp.: Jedna z opinii głosi, że nie, ponieważ przyjście Chrystusa nie jest uzależnione od odmowy pokuty ze strony Kościoła.

Drugi, odmienny pogląd głosi, że jeśli odmówią pokuty, to gdy Chrystus niespodziewanie powróci, będą tak samo nieprzygotowani, jak właściciel domu, do którego włamuje się złodziej.

Pytanie: Czy w Ap 3,5 chrześcijanin może zostać wymazany z księgi życia?

Odp.: Ten werset odnosi się do dwóch z trzech poniższych kwestii, ale prawdziwi chrześcijanie nie są zgodni co do tego, które dwie.

1. Wszyscy zgadzają się, że wierzący w Niebie nigdy nie upadną ani nie stracą zbawienia.

2a. Chrześcijanie, którzy wierzą, że nie można utracić zbawienia, mogą interpretować to jako ogólną obietnicę, dostępną bezwarunkowo dla wszystkich prawdziwych wierzących zarówno w Niebie, jak i na ziemi.

2b. Chrześcijanie, którzy wierzą, że można utracić zbawienie, mogą interpretować to jako konkretną obietnicę, ponieważ niektórym wierzącym na ziemi, zwanym zwycięzcami, dana jest obietnica, że nigdy nie utracą zbawienia. Więcej informacji można znaleźć w omówieniu Listu do Efezjan1:14 oraz Listu do Hebrajczyków 6:4-10.

Pytanie: Co wiemy o mieście Filadelfii na podstawie Apokalipsy św. Jana 3:7-13?

Odp.: Założył je król Eumenes II z Pergamonu w II wieku p.n.e. i nazwał je Filadelfią (miastem braterskiej miłości) na cześć swojego lojalnego brata Attalusa. Miasto to, podobnie jak Sardes, zostało zniszczone przez trzęsienie ziemi w 17 r. n.e., a następnie odbudowane dzięki funduszom z Imperium Rzymskiego. Miasto zostało tymczasowo przemianowane na Neokaisareia na cześć Cezara.

P: W Ap 3,8 w jaki sposób Jezus otwiera przed ludźmi drzwi?

Odp.: Przynajmniej na trzy sposoby.

Zbawienie: Jezus otwiera dla nas drzwi do nieba. On sam jest zarówno bramą (J 10,9), jak i strażnikiem bramy (J 10,3). (Na marginesie, gdyby niebo miało dosłownego strażnika bramy, to byłby nim Jezus, a nie Piotr). Drzwi do uczty weselnej zostały zamknięte w Ewangelii Mateusza 25,10.

Służba: Otwarte drzwi były metaforą służby, jak pokazują Dzieje Apostolskie 14:27 i 1 List do Koryntian 16:9.

Fragment: Kiedy Jan został przeniesiony do nieba w wizji, stało się to przez otwarte drzwi, jak opisano w Apokalipsie 4:1.

Nadzieja i odnowa: Nawet tak złe miejsce jak Dolina Achor mogło stać się bramą nadziei (Oz 2,15).

Pytanie: Skoro w Obj. 3:12 chrześcijanie są żywymi ludźmi, w jaki sposób mogą być filarami w świątyni Bożej?

Odp.: Wszechmogący Bóg może stworzyć świątynię złożoną z żywych ludzi, jeśli zechce. Bóg to uczyni, zgodnie z 1 Listem Piotra 2:5-6 i 1 Listem do Koryntian 3:16-17. Jest to jednak symbol naszego wiecznego trwania z Bogiem, a nie tego, że zostaniemy przemienieni w marmur.

Można przypuszczać, że właśnie stąd pochodzi wyrażenie „filar Kościoła”.

P: W Ap 3:12; 7:15; 11:1,2,19 (2x); 14:15,17; 15:5,6,8 (2x); 16:1,17; 21:22 (bez świątyni, 2x) – świątynia jest wspomniana 16 razy w Apokalipsie. Jakie ma to znaczenie?

Odp.: Nie jest on wspominany tak często jak tron, ale stanowi istotne tło jako centrum nieba i jest wypełniony chwałą Bożą w Apokalipsie 15:8. Sceneria w Apokalipsie często się zmienia – od sali tronowej, przez świątynię, aż po ziemię.

P: Co wiemy o mieście Laodycei na podstawie fragmentu z Księgi Objawienia (Rev 3:14 –22)?

Odp.: Nazwa „Laodikeia” jest złożeniem dwóch greckich słów: nr 2992 – laos (lud) oraz nr 1349 – dike (prawo, sprawiedliwość). W „Concise Commentary” Gaebeleina (autor: Arno C. Gaebelein, 1861–1945) na stronie 1208 autor podaje znaczenie Laodycei jako „osądzanie lub prawa ludu”. W „KJV Parallel Bible Commentary” (wydawnictwo Thomas Nelson, ok. 1994 r.) na stronie 2666, w odniesieniu do Laodycei, również wymieniono „prawa ludu”.

Antioch II odbudował Laodyceę w 250 r. p.n.e. Nazwał ją imieniem swojej żony, Laodyki. Miasto zostało zniszczone przez trzęsienie ziemi w 60 r. n.e., jeszcze przed powstaniem Księgi Objawienia.

Mieszkańcy Laodycei byli na tyle zamożni, że odbudowali miasto bez pomocy zewnętrznej ze strony władz. Laodycea dysponowała żyznymi ziemiami, produkowała lśniące czarne ubrania wełniane oraz maść do oczu. Niestety, miasto miało słabe zaopatrzenie w wodę. W przeciwieństwie do pobliskiego Hierapolis, które miało wodę gorącą, oraz Kolosów, które miały wodę zimną, woda w Laodycei była letnia, ponieważ doprowadzano ją rurami z gorących źródeł. Wiele z tych kwestii zostało poruszonych w przesłaniu do kościoła w Laodycei zawartym w Apokalipsie 3:14-22.

Pytanie: Czy w Ap 3:14, skoro Chrystus jest „początkiem Bożego stworzenia”, oznacza to, że Chrystus jest istotą stworzoną, jak nauczają Świadkowie Jehowy?

Odp.: Nie. Greckie słowo użyte w tym miejscu, arche, jest źródłem przedrostka „arch” w języku angielskim. Arche oznacza głowę lub władcę, a także początek. Słowo „architekt” wywodzi się od arche; w tym sensie Jezus jest architektem całego stworzenia.

Tłumaczenie Williamsa jest tutaj bardzo jasne. Mówi ono: „początek Bożego stworzenia”, a przypis wyjaśnia: „gr., początek, ale w sensie filozoficznym, a więc źródło”.

Chociaż całe stworzenie miało swój początek i zostało stworzone przez Chrystusa, główną myślą w tym miejscu jest to, że Chrystus istniał przed stworzeniem i sprawuje nad nim władzę.

Pytanie: Co w Ap 3,15-16 oznacza bycie letnim duchowo?

Odp.: Bycie gorącym duchowo oznacza, że gorąco kochasz Boga, a ludzie widzą, jak jasno płonie w tobie płomień Ducha Świętego. Tak właśnie powinniśmy być. Bycie zimnym duchowo oznacza, że odwróciłeś się od Boga albo stałeś się obojętny i apatyczny wobec służby Bogu. Chociaż jest to złe, jedyną dobrą rzeczą w tym jest to, że osoba ta często zdaje sobie sprawę, że jest zimna wobec Boga, i może zdecydować się na pokutę. Bycie duchowo letnim oznacza jednak brak żarliwej miłości, ale też nie jest to całkowita apatia. Taki wierzący nie znajduje się tam, gdzie Bóg chciałby, aby był, ale wciąż jest na tyle blisko Boga, że może nie dostrzegać potrzeby pokuty.

P: Jakie są dwa różne rodzaje duchowej ślepoty, o których mowa w Ap 3,17?

Odp.: Fizycznie ktoś może być niewidomy lub może mieć słaby wzrok i nie zdawać sobie sprawy z tego, jak bardzo jest niewidomy. Pomyśl o ludziach, którzy uważają, że mogą prowadzić samochód w nocy, mimo że nie widzą dobrze w ciemności. W sensie duchowym pierwszym sposobem bycia ślepym jest nie dostrzeganie tego, czego pragnie Bóg, oraz nieumiejętność odróżnienia dobra od zła. Drugim sposobem jest przekonanie, że widzi się to, co podoba się Bogu i jest słuszne, podczas gdy w rzeczywistości nie jest to możliwe. Objawienie 3:17 wskazuje, że mieszkańcy Laodycei byli duchowo ślepi w obu tych sensach.

P: Dlaczego w Obj. 3:19 i Hbr 12:5-6 Bóg gani i karci tych, których kocha?

Odp.: Bóg karci swoje dzieci w podobny sposób, jak dobrzy rodzice dyscyplinują dziecko, na którym im zależy. Kochają je zbyt mocno, by pozwolić mu dorastać bez dyscypliny. Dla dobrych rodziców dobro dziecka, jego charakter moralny i rozwój są ważniejsze niż jego krótkotrwała wygoda.

P: Co wspólnego dostrzegamy w listach do siedmiu kościołów zawartych w Apokalipsie 2–3?

Odp.: Listy te zazwyczaj zawierają częściowy opis tego, kim jest Chrystus, co kościoły robią dobrze (z wyjątkiem Laodycei) oraz w jakich obszarach muszą się poprawić (z wyjątkiem Filadelfii). Na koniec zawierają obietnicę, na którą mogą liczyć. Można by przypuszczać, że częściowym rozwiązaniem ich niedociągnięć jest zwracanie się ku Jezusowi w tych konkretnych aspektach oraz nadzieja, którą On nam dał.

P: Obj. 4:1 stanowi zerwanie z Obj. 3. Jak myślisz, dlaczego kościoły są często wspominane aż do końca rozdziału 3, a potem nie pojawia się o nich żadna wzmianka aż do Obj. 22:16?

Odp.: Wielu uważa, że słowa „wejdźcie tutaj” sugerują opuszczenie ziemi przez Kościół podczas pochwycenia. Więcej na temat pochwycenia można przeczytać w 1 Liście do Tesaloniczan 4:15-17; Ewangelii Mateusza 24:36-44 oraz Ewangelii Marka 13:32-37.

P: W Ap 4,1 wszystko, co dzieje się w rozdziałach 2 i 3, ma miejsce na ziemi, a większość wydarzeń po rozdziale 5 dzieje się na ziemi lub ma konsekwencje na ziemi. Jak myślisz, dlaczego te dwa rozdziały skupiają się na niebie?

Odp.: W Apokalipsie wielkie wydarzenia na ziemi są wywoływane przez pozornie drobne działania w niebie. Wszystko, co dzieje się na ziemi, jest częścią Bożego planu.

Pytanie: Kto zasiada na tronie w Ap 4:2-4 – Ojciec czy Syn?

Odp.: Zdecydowanie jest to Ojciec, ponieważ w Apokalipsie 5:7 Syn wziął Zwoje z Jego prawej ręki. Nie jest to Baranek, jak wynika z Apokalipsy 5:13.

Jednak fakt, że jest to Ojciec, nie oznacza, że Bóg jest człowiekiem lub pochodzi od człowieka, w przeciwieństwie do tego, co czytamy w Księdze Liczb23:19 i 1 Księdze Samuela15:29 . Bóg może raczej ukazać się jako płonący krzew lub w dowolnej postaci, jaką zechce, i właśnie w ten sposób ukazał się Janowi w tej wizji.

Bóg zasiadający na tronie pojawia się również w Apokalipsie 4:9; 5:1,7,13; 6:16; 7:10,15; 19:4; 21:5; 1 Królów 22:19; 2 Kronik 18:18; Psalmie 47:8; Księdze Izajasza 6:1; Księdze Ezechiela 1:26-27.

Pytanie: Kim są ci 24 starsi, którzy zasiadają na własnych tronach, o których mowa w Apokalipsie 4:4; 11:16 i 14:3?

Odp.: Bóg nie ujawnił nam jeszcze ich tożsamości. Istnieją trzy podstawowe poglądy.

(mało prawdopodobne) Aniołowie: szczególna grupa aniołów. Mają oni jednak korony i trony, a w innych miejscach Biblii aniołowie nie posiadają ani koron, ani tronów. Komentarz biblijny „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 12, str. 462, opowiada się za tym poglądem.

Pojedyncze osoby: Dwunastu apostołów oraz dwunastu reprezentujących dwanaście plemion Izraela. W Ewangelii Mateusza 19:28 Jezus obiecał uczniom, że zasiądą na dwunastu tronach. Imiona dwunastu synów Jakuba i dwunastu apostołów widnieją na dwunastu bramach i dwunastu fundamentach Nowego Jeruzalem w Apokalipsie św. Jana 21:12-14.

Grupy: Dwanaście plemion Izraela i chrześcijanie. W książce „1001 Bible Questions Answered” (str. 272) uznaje się, że są to członkowie Kościoła zasiadającego na tronach. Zapowiedzią tego było 24 rotacje w kapłaństwie lewickim, o których mowa w 1 Kronikach 24. Nie ma jednak żadnego precedensu, by twierdzić, że chrześcijanie dzielą się na dwanaście grup, i byłoby dziwne, gdyby „ ” podało to jako symbol, skoro dla większości wierzących czytających ten tekst symbol ten byłby pozbawiony znaczenia. W Apokalipsie 5:9-10 śpiewają pieśń, która brzmi albo: „wykupiłeś nas dla Boga”, albo „wykupiłeś ludzi dla Boga”.

Pytanie: Czy w Apokalipsie 4:4, 9-10 Jan widzi siebie w tej wizji?

Odp.: Jeśli 24 starsi to konkretne osoby, co jest prawdopodobne, to tak, Jan widziałby siebie w tej wizji.

P: Kim są cztery żywe istoty w Ap 4:6-9; 5:14; 14:3; 15:7?

Odp.: Prawdziwi chrześcijanie nie są zgodni co do tożsamości tej tajemniczej „klasy cherubów” wśród aniołów. O cherubach wspomina się również w Księdze Ezechiela 10:1-16; 1:5-21;3:12 -14,23. Cheruby są albo:

tożsami z serafinami z Księgi Izajasza 6: ponieważ opisy są zgodne, albo

różnią się od serafinów z Księgi Izajasza 6, ponieważ Stary Testament używa dwóch różnych słów w Księdze Izajasza i Księdze Ezechiela.

Pytanie: Co możemy zrobić lepiej w naszym życiu, zgodnie z Apokalipsą św. Jana 4:11, aby świadczyć, że Bóg jest godny?

Odp.: Doświadczając Boga, my również powinniśmy głosić, że jest On godny. Jest wiele rzeczy, które możemy zrobić.

Możemy pamiętać, komu należymy. Chociaż jako wierzący już oddaliśmy nasze życie Jezusowi, kiedy wstajemy rano, możemy poświęcić ten dzień Bogu.

Możemy uznać naszą zależność od Boga. Przed posiłkami możemy modlić się, dziękując Bogu za jedzenie, prosząc Go o jego błogosławieństwo i modląc się za innych.

Możemy unikać przechwalania się naszą przyszłością. Kiedy musimy komuś powiedzieć, że się do czegoś zobowiązujemy, nie powinniśmy mówić: „Jutro to zrobię”, ale raczej: „Jeśli Pan zechce, jutro to zrobię”, jak mówi List Jakuba 4:15.

Możemy unikać przechwalania się czymkolwiek, a zamiast tego oddawać chwałę Panu, tak jak pokazuje nam to Paweł swoim przykładem w Liście do Galatów 6:14.

Możemy traktować innych jako ważniejszych od siebie, jak mówi List do Filipian 2:3-4.

Pamiętajcie, że jednym z celów naszego pobytu na ziemi nie jest tylko mówienie, nie jest tylko działanie, ale po prostu świecenie. List do Filipian 2:15b-16a mówi: „…jako dzieci Boże bez skazy w pokoleniu przewrotnym i zdeprawowanym, w którym świecicie jak światła na świecie, głosząc słowo życia…”

Nie staramy się jednak świecić własnym światłem, jak słońce; to rola Boga. Świecimy światłem odbitym, jak księżyc, który oświetla drogę, dopóki ludzie nie ujrzą słońca na własne oczy.

Pytanie: Jak w Apokalipsie 5:1-5 ten „zwój przeznaczenia” ma się do zwoju Ezechiela z Ezechiela 2:9-3:3?

Odp.: Oba były zwojami nieszczęścia, znajdującymi się w niebie, z pismem po obu stronach. Większość zwojów, sprzedawanych publicznie, miała pismo tylko po wewnętrznej stronie. Jeśli jednak zawierały one wiele słów i były zwojami prywatnymi, pismo mogło znajdować się po obu stronach. W prawie rzymskim testament był zazwyczaj zwojem opieczętowanym co najmniej pięcioma pieczęciami. Pieczęcie te mogła otworzyć wyłącznie upoważniona osoba.

P: W Ap 5:2, 5:12, 6:10, 7:2, 7:10, 8:13, 10:3, 11:12, 11:15, 12:10, 14:7, 14:9, 14:15, 14:18, 16:1, 16:17, 18:2, 19:17, 21:3-4 (a także w 4:1, 14:2, 19:1, 6 – domyślnie) anioł przemawia „głośnym głosem”?

Odp.: Termin „głośny głos”, tłumaczony również jako „głośny okrzyk”, pojawia się 19 razy, a dodatkowo 3 razy jest sugerowany w Apokalipsie. Ma on dotrzeć do świadków, a właściwie do wszystkich, aby go usłyszeli, w tym do wierzących w niebie, aniołów i demonów. Zasadniczo ogłasza on to, co ma się wydarzyć, i zazwyczaj podaje powód.

P: Czy w Ap 5:5 Jezus powróci jako lew, czy jako baranek, o czym wspomina Ap 5:8?

Odp.: Dwa aspekty Chrystusa to fakt, że został On złożony w ofierze jak Baranek, oraz że powróci po raz drugi z groźnością lwa. Jego powrót jako lwa nie zmienia tego, co uczynił w przeszłości, czyli że został złożony w ofierze jako Baranek (J1:29 ). Na marginesie, w Nowym Testamencie Jezus jest wspomniany jako Baranek wyłącznie w pismach Jana.

P: Jak myślisz, co symbolizuje siedem rogów i siedem oczu w Ap 5,6?

Odp.: Bóg jest wszechmocny, wszechwidzący i wszechwiedzący. Siedem duchów to siedmioraki Duch Święty.

P: Czy fragment z Ap 5,8-13 przedstawia oddawanie czci Chrystusowi?

Odp.: Tak. Są to doskonałe wersety ilustrujące oddawanie czci Chrystusowi. Proszę zwrócić uwagę na następujące kwestie.

1. Upadli przed Barankiem (5:8).

2. Czynili to wraz z modlitwami świętych. (5:8)

3. Wielbili Baranka jako godnego. (5:9)

4. Następnie aniołowie wielbili Baranka jako godnego. (5:12 )

5. Aniołowie śpiewali, że Baranek jest godny, by otrzymać wiele rzeczy, w tym cześć, chwałę i uwielbienie. (5:12 )

6. Następnie każda istota żywa rzekła zarówno do Ojca, jak i do Baranka: „Niech będzie chwała, cześć, chwała i moc…” (5:13 ).

7. Cztery żywe istoty odpowiedziały na to wszystko słowem „Amen”.

8. Wreszcie, gdy starsi upadli na twarz i oddali cześć w 5:14, najwyraźniej oddawali cześć tym, których chwalili w 5:8-12.

Stanowi to ostry kontrast w stosunku do mormońskiego apostoła Bruce’a McConkiego, który twierdził, że oddawanie czci Jezusowi jest błędem. (McConkie wypowiedział się na ten temat w przemówieniu „Nasza relacja z Panem” wygłoszonym na Uniwersytecie Brighama Younga). Stanowi to również ostry kontrast w stosunku do Świadków Jehowy , którzy wierzą, że można „szanować Jezusa, podobnie jak wiele osób składa przysięgę wierności fladze swojego kraju”, ale nie można Mu oddawać czci.

Pytanie: Co fragmenty z Ap 5:8; 14:1-2; 15:2 mówią na temat wykorzystywania muzyki instrumentalnej w oddawaniu czci Bogu?

Odp.: Ponieważ w Starym Testamencie, a także w Niebie, używano mechanicznych instrumentów muzycznych do oddawania czci Bogu, wielbienie Boga poprzez muzykę jest dopuszczalne i miłe Mu.

Kościół Chrystusowy postrzega to jednak inaczej. Broszura Kościoła Chrystusowego „Muzyka instrumentalna w uwielbieniu” (str. 25–26) przyznaje, że muzyka jest dopuszczalna w domu, a nawet jeśli odniesienia do harf należy traktować dosłownie, to „to, co Bóg ustanawia dla nieba, to jedno; to, na co zezwala dla Kościoła, to coś innego”.

Spróbujmy podążać za spójnością tej logiki. Chociaż Bóg cieszył się muzyką instrumentalną w czasach Starego Testamentu, obecnie nie podoba Mu się ona w kulcie na ziemi. Jednak w Nowym Testamencie Bóg nigdy nie powiedział nam, że to się zmieniło. Chociaż Bóg może obecnie lubić muzykę instrumentalną w Niebie, nie podoba Mu się ona obecnie w kulcie na ziemi. Chociaż obecnie na ziemi można słuchać muzyki instrumentalnej (o ile jest ona odpowiednia), nie jest ona dopuszczalna w kulcie.

Wyobrażam sobie rodzica z Kościoła Chrystusowego mówiącego do swojego nastolatka: „Możesz słuchać tych chrześcijańskich płyt CD, jeśli chcesz, ale kiedy ich słuchasz, lepiej, żeby w twoim sercu nie odbywało się żadne wielbienie Boga”.

Pytanie: Jakie znaczenie ma „nowa pieśń” w Ap 5:9, Ps 33:3; 40:3; 96:1; 98:1; 144:9; 149:1; Iz 42:10?

Odp.: Bóg daje nam nową pieśń w Psalmie 40:3. Stare pieśni też były dobre, ale Bóg pragnął również uwielbienia w nowy sposób, w jaki dotąd Go nie wielbiliśmy. Czy w dniu urodzin współmałżonka co roku używasz tej samej kartki urodzinowej, czy też co roku wręczasz nową? Bóg mówi również o czynienia nowych rzeczy w Księdze Izajasza 43:18-19.

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Objawieniem 5:10, jesteśmy królami i kapłanami?

Odp.: Nie mamy pewności, ale część dotycząca „królów” może mieć dwa wypełnienia. Będziemy królować z Chrystusem podczas Tysiąclecia, o czym mowa w Objawieniu 20:4. Możliwe, że Bóg będzie królował jeszcze po tym okresie w nowym niebie i na nowej ziemi. Jesteśmy kapłanami służącymi Bogu przed Tysiącleciem, w jego trakcie i po nim.

P: Co, zgodnie z Ap 5,12, powinniśmy ofiarować Bogu?

Odp.: Bóg już ma władzę nad wszechświatem i Kościołem. Powinniśmy ofiarować Bogu władzę nad naszym życiem.

Bóg jest właścicielem bydła na tysiącach wzgórz (Psalm 50:10), więc ofiaruj Bogu wszystkie swoje bogactwa.

Bóg jest wszechwiedzący, więc ofiarujcie Mu swój umysł.

Bóg jest wszechmocny, więc ofiarujcie Mu całą swoją siłę.

Bóg jest godny, więc żyjcie tak, by Go czcić.

Bóg jest chwalebny, więc żyjcie tak, by Go chwalić.

Bóg tak bardzo nas pobłogosławił, więc żyj tak, by twoje życie było dla Niego błogosławieństwem i uwielbieniem.

Pytanie: Dlaczego w Ap 5,13 i Flp 2,10-11 każdy język miałby wielbić Boga?

Odp.: Nie wydaje się to być przymusem, ale raczej tym, że nawet ci, którzy są zgubieni, dostrzegając Boże piękno i sprawiedliwość, będą Go wielbić.

P: Czy w Ap 6,1-8 nadeszli już czterej jeźdźcy?

Odp.: Prawdopodobnie nie. Zjawiska, które symbolizują (podbój, wojnę, głód oraz śmierć/zarazę), istnieją już od czasów przed narodzinami Jana. Jednak proroctwo o czterech jeźdźcach z Apokalipsy 6:1-8 prawdopodobnie jeszcze się nie spełniło, ponieważ zjawiska te nie wystąpiły na tak wielką skalę i we właściwej kolejności, chyba że za podbój uznamy rok 1415, za wojnę – rok 1914, za głód – rok 1917, a za zarazę – rok 1918.

Pytanie: Czy jeździec na białym koniu z Ap 6,1 to Jezus Chrystus, czy też ktoś zły, na przykład Antychryst?

O: To nie jest Jezus Chrystus. Chociaż Jezus również przybywa na białym koniu, to nie jest to Jezus, ponieważ Jezus nie ma łuku (ani pustego łuku), nie opisuje się Go jako tego, który „wyruszył, by zwyciężyć i podbić”, a Jezus nie jest utożsamiany z wojną, głodem i zarazą. Tożsamość tego jeźdźca oraz jego podobieństwo do Chrystusa mogą mieć związek z fragmentem z Ewangelii Mateusza 24:23, gdzie mowa jest o pojawieniu się wielu fałszywych mesjaszy. Rzymianie tworzyli potężne imperium, ale nie słynęli ze szczególnego upodobania do łuków. Partowie z Iranu często posługiwali się łukami i stanowili prawdziwe zagrożenie dla Imperium Rzymskiego. Późniejszymi imperiami byli Hunowie, Bizantyjczycy, muzułmanie, Frankowie, Mongołowie, Tamerlan, Brytyjczycy, Napoleon, naziści, komuniści i Amerykanie. Hunowie i Mongołowie byli szczególnie znani z używania łuków, choć łuk w tym kontekście może być metaforą broni wojennej. Nie wspomniano o strzałach, więc może chodzić o walkę, a może o groźbę walki.

P: Jaki dokładnie jest kolor czwartego (bladego) konia z Ap 6,8?

Odp.: Grecy nie posługiwali się takimi samymi opisami kolorów, jak my. Według książki Guya Deutschera „Through the Language Glass: Why the World Looks Different in Other Languages” Grecy opisywali kolory inaczej niż my. Często mówili, że coś jest czarne lub białe, a morze opisywali jako „ciemne jak wino”. Grecy nie mieli słowa oznaczającego kolor niebieski. Greckie słowo „chloros”, zwykle tłumaczone jako „zielony”, było również używane przez Greków do opisywania miodu i twarzy ludzi. Biorąc pod uwagę szeroki zakres znaczeń, prawdopodobnie najlepszym angielskim tłumaczeniem tego słowa jest „blady”.

Pytanie: Ile prześladowań chrześcijan miało miejsce, o czym mowa w Ap 6:9-11?

Odp.: Poniżej znajduje się częściowa lista prześladowań chrześcijan oraz tysięcy zabitych:

Jeśli chodzi o prześladowania innych przez chrześcijan, nie spotkałem się z informacjami, by chrześcijanie z okresu przed soborem nicejskim prześladowali kogokolwiek. Imperium Rzymskie straciło heretyka Priscilliana w 385 r. n.e. Przeciwko egzekucjom heretyków protestowali pisarze kościelni: Ambroży, Leon i Jan Chryzostom. Niestety, tortury i egzekucje heretyków popierał Augustyn.

Pytanie: Jakie poważne trzęsienia ziemi miały miejsce, o których mowa w Ap 6,12?

Odp.: Trzęsienia ziemi i ciemność opisane w Apokalipsie jeszcze nie miały miejsca. Oto niektóre z trzęsień ziemi, które miały miejsce.

1201 r. Trzęsienie ziemi na terenie dzisiejszej Syrii – 1 000 000 ofiar śmiertelnych

23–24 stycznia 1556 r. Trzęsienie ziemi w Shanxi w Chinach 830 tys. ofiar śmiertelnych, klasa XI

1883 Trzęsienie ziemi w pobliżu Jawy, Indonezja 100 tys. ofiar śmiertelnych

1883 r. Wybuch Krakatoa. 12 mil kwadratowych (31 kilometrów kwadratowych) lądu znalazło się w atmosferze. Hałas słyszano z odległości 3000 mil (4800 km). Rok bez lata w Anglii i Ameryce to rok 1816, po erupcji Tambory.

Pytanie: W książce „Rev 6:12 –14” – jak takie rzeczy mogły się wydarzyć w naszym Układzie Słonecznym?

Odp.: Wszechmogący Bóg może zmieniać lub unieważniać prawa natury, kiedy tylko zechce i w dowolny sposób. Wiecie, niektórym ludziom bardzo trudno jest pogodzić się z koncepcją, że prawo natury może zostać unieważnione. Na przykład, kiedy bracia Wright prowadzili eksperymenty, wielu ludzi było tak przekonanych, że „człowiek nie może latać”, że ich ograniczone rozumienie praw natury dotyczących obiektów cięższych od powietrza uniemożliwiło im uwierzenie w samoloty. Osiągnięcia braci Wright były godne uwagi nie tylko ze względu na to, co zrobili, ale także w kontekście ówczesnego klimatu kulturowego, w którym panowało przekonanie o rzekomych „pewnikach” dotyczących praw natury.

P: Jaki jest sens wzmianki o późnych figach w Ap 6,13?

Odp.: Zielone figi pojawiają się zimą, kiedy łatwo je zdmuchnąć z drzew, ponieważ drzewa nie mają liści.

P: Jak wyglądałaby sytuacja, gdyby wszystkie wyspy zostały przesunięte, o czym mowa w Ap 6,14?

O: Wielkie tsunami, które nawiedziło Indonezję, a nawet tak odległe miejsca jak Madagaskar, zostało spowodowane przesunięciem się Półwyspu Malezyjskiego o łącznie 10 stóp. W 1883 roku podczas erupcji wulkanicznej zniknęły 2/3 wyspy Krakatoa.

P: Czy w Ap 6,16 Jezus, Baranek Boży, ma gniew?

Odp.: Tak, Jezus odczuwa zarówno gniew, jak i miłosierdzie. List do Rzymian11:22 mówi, aby brać pod uwagę zarówno dobroć, jak i surowość Boga.

P: Dlaczego w Ap 6,16 ludzie chcieliby schronić się pod górami w dniu gniewu?

Odp.: Nie miałoby to sensu, gdyby trzęsienie ziemi było ich głównym strachem. Najwyraźniej ich głównym strachem były zagrożenia nad ziemią, takie jak wybuchy jądrowe, promieniowanie słoneczne, asteroida lub kometa.

A tak przy okazji, co doniosłego wydarzyło się 19 lipca 2019 roku? Właściwie nic, i dzięki Bogu za to. Asteroida o nazwie 2019 OK, poruszająca się z prędkością 15 mil na sekundę, zbliżyła się do Ziemi na odległość 45 000 mil. Gdyby uderzyła, jej siła byłaby około 30 razy większa niż w Hiroszimie i mogłaby całkowicie zniszczyć miasto. Naukowcy stwierdzili, że istnieje 1 na 3800 szans, że 6 maja 2022 r. w Ziemię uderzy asteroida wielkości dużej piramidy. 13 kwietnia 2029 r. asteroida o nazwie Apophis przeleci w odległości 19 000 mil od Ziemi. Ma ona 1100 stóp szerokości. Dziesięć lat temu naukowcy nie byli pewni, czy uderzy ona w Ziemię, czy nie, ale obecnie są przekonani, że do zderzenia nie dojdzie. Jednak 30 czerwca 1908 r. miało miejsce „zdarzenie tunguskie”. Najprawdopodobniej niewielki meteoryt uderzył w Syberię, powalając drzewa na obszarze 830 mil kwadratowych. Siła uderzenia odpowiadała 10–15 megatonom TNT.

Pytanie: Czy w Ap 7:1 czterej aniołowie stojący w czterech krańcach ziemi wskazują, że Ziemia ma cztery krańce?

Odp.: Nie. Odnoszą się one do czterech aniołów stojących w czterech kierunkach świata. Być może są to te same istoty, co „cztery wiatry” z Księgi Jeremiasza 49:36, które ruszyły przeciwko Elamowi, oraz cztery rydwany z Księgi Zachariasza 6:1-8.

P: Kim są ci 144 000 w Ap 7:1-8 i Ap 14:1-4?

Odp.: Są to 144 000 żydowskich/izraelskich mężczyzn, pochodzących z każdego z dwunastu plemion, z wyjątkiem plemienia Dana. Chociaż wielu współczesnych Żydów nie podąża za Chrystusem, Księga Zachariasza 12:10-14 wskazuje, że nadejdzie czas, kiedy Żydzi będą opłakiwać Tego, którego przebili (Chrystusa). List do Rzymian 11:25-28 wskazuje, że w końcu wielu spośród narodu żydowskiego nawróci się na Chrystusa. Niektórzy próbują nadać większości treści z Księgi Objawienia charakter alegoryczny, co sprawiłoby, że znaczna część rozdziałów 7 i 14 Księgi Objawienia straciłaby sens.

Nie potwierdza to jednak fałszywego, skrajnego poglądu, że wszyscy Żydzi pójdą do nieba, niezależnie od tego, czy odrzucili Chrystusa. Jezus powiedział bardzo religijnym faryzeuszom w Ewangelii św. Jana 8:24, że jeśli nie uwierzą, iż Jezus jest Mesjaszem, to rzeczywiście umrą w swoich grzechach. Inne wersety pokazujące, że zarówno Żydzi, jak i nie-Żydzi potrzebują Jezusa, to Dzieje Apostolskie 3:19-20; Ewangelia Mateusza 23:29-33; Ewangelia Jana 10:7-8, 14-16. Jako dowód na to, że Bóg nie odrzucił Żydów po przyjściu Jezusa, Paweł podaje w Liście do Rzymian 11:1 fakt, że sam uwierzył w Chrystusa.

Więcej informacji znajdziesz w czterech poprzednich pytaniach.

P: Czy w Apokalipsie 7:1-8 i Apokalipsie 14:1-4 liczba 144 000 może symbolizować chrześcijan w ogóle?

Odp.: Nie, są to wyraźnie wierzzący Żydzi, zgodnie z zasadą interpretacji. Jeśli interpretacja Biblii sprawia, że niektóre z cennych wersetów Bożych stają się bezwartościowe i w najlepszym razie nie warte nawet przeczytania, a w najgorszym – wprowadzają w błąd, to być może nie masz najlepszej interpretacji – być może. Twierdzenie, że są to wszyscy wierzący, sprawia, że fakt, iż są to mężczyźni, staje się bezwartościowy lub wprowadza w błąd. Fakt, że te plemiona są konkretnie wymienione, a z każdego plemienia po 12 000, oznaczałby, że Bóg prowadziłby ludzi na manowce, wskazując, iż 12 000 pochodziło z konkretnego plemienia, podczas gdy nie byłoby prawdą, że pochodzili właśnie z tego plemienia. Ponadto Kościół nie był nazywany „Izraelem” aż do 160 r. n.e.

Prawdopodobnie szczegół, że są to żydowscy mężczyźni, po 12 000 z każdego konkretnego plemienia, został celowo umieszczony przez Boga, aby pokazać nam, że jest to dosłowne, a nie tylko symboliczne przedstawienie chrześcijan.

Pytanie: Czy w Apokalipsie 7:2-4, skoro anioł wschodzi ze wschodu, proroctwo to odnosi się do przybycia wielebnego Moona z kraju wschodniego, jak twierdzi on w swojej książce „Boska Zasada” na stronach 519–520 (wydanie piąte, 1977 r.)?

Odp.: Objawienie 7:2-4 mówi:

a) Anioł, a nie Mesjasz (zgodnie z Apokalipsą 22:8-9 i Listem do Kolosan 2:18 aniołów nie należy czcić).

b) Chodzi o kierunek wschodu, a nie o kraj czy miasto na wschodzie.

Ponadto, zgodnie z Dziejami Apostolskimi 1:11, będzie to ten sam Jezus, a Jezus powróci w ten sam sposób, w jaki przyszedł. Kościół Zjednoczenia próbuje wprowadzić rozróżnienie między „Chrystusem”, który powróci, a „Jezusem”, który umarł. Jednak, jak czytamy w Liście do Filipian 2:10-11, każde kolano ugięte będzie przed Jezusem.

Pytanie: Co dokładnie oznaczała pieczęć na 144 000 wierzących, o której mowa w Apokalipsie 7:3?

Odp.: Słowo oznaczające pieczęć, „taw”, prawdopodobnie przypominało małą literę „t”. Od najdawniejszych czasów chrześcijanie używali znaku krzyża. Pieczęć ta może mieć trzy aspekty.

1) Pieczęć była znakiem własności, oznaczającym, że tych 144 000 mężczyzn należy do Boga i to w szczególny sposób. Zobacz także Objawienie 14:3-4 i Ezechiela 9:4-7.

2) Bestia miała swoją własną pieczęć, być może jako podróbkę tej pieczęci, oznaczoną liczbą 666 z Objawienia 14:9.

3) Pieczęć z pewnością zapewniała im ochronę przed gniewem Boga oraz przed demonicznymi szarańczami z piekła, o których mowa w Apokalipsie 9:4. Pieczęć mogła zapewniać im fizyczną ochronę, na przykład poprzez promieniowanie lub w inny sposób. Alternatywnie pieczęć była jedynie znakiem, a szarańcze wiedziały, że nie powinny ich krzywdzić, ponieważ kara za to byłaby bardzo surowa.

Pytanie: Czy w Ap 7:3 pieczęć Boża znajdowała się wyłącznie na 144 000, czy też została później nałożona również na tych, którzy uwierzyli i byli posłuszni ich przesłaniu?

Odp.: Objawienie 7:3 mówi, że pieczęć ta znajdowała się na 144 000. Ponieważ jednak szarańcza z piekła krzywdzi wszystkich, którzy nie mają pieczęci Bożej, możliwe jest, że pieczęć ochronna została udzielona innym, nowym wierzącym. Objawienie 14:3-4 wspomina również, że pieczętowani to odkupieni z ziemi, których liczba prawdopodobnie przekracza 144 000.

P: Czy w Obj. 7:3-8 i Obj. 14:1-5 144 000 może stanowić wybraną grupę wierzących, jak nauczają Świadkowie Jehowy (Rozważania na podstawie Pisma Świętego, 1989, str. 76)?

Odp.: Mówi się, że 144 000 to mężczyźni (a nie kobiety) z dwunastu plemion Izraela. Chociaż w tych wersetach nie użyto słowa „mężczyźni”, to wyraźnie chodzi o mężczyzn, ponieważ w Objawieniu 14:4 jest napisane, że „nie splamili się z kobietami”. Po co poświęcano by tyle miejsca na opisanie każdego z wymienionych plemion, gdyby nie tylko nie miało to znaczenia, ale wręcz wprowadzało w błąd?

Niebo jest przeznaczone dla wszystkich, którzy wierzą w Jezusa, zgodnie z Listem do Efezjan2:19 ; Listem do Filipian3:20 ; Listem do Kolosan 3:1; oraz Listem do Hebrajczyków 3:1;12:22 .

W książce „The Complete Book of Bible Answers” (str. 60–61) dodano: „A co z twierdzeniem Strażnicy [Świadków Jehowy], że plemiona wymienione w Objawieniu 7 nie mogą być dosłownymi plemionami Izraela? Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że sam fakt, iż wymieniono konkretne plemiona wraz z konkretnymi liczbami odnoszącymi się do tych plemion, wyklucza wszelką możliwość, że jest to figura retoryczna. W żadnym innym miejscu Biblii odniesienie do dwunastu plemion Izraela nie oznacza niczego innego niż dwanaście plemion Izraela”. Chociaż słowo „plemiona” jest często używane w Piśmie Świętym, nigdy nie odnosi się do niczego innego niż dosłowne plemiona.

Niektórzy uważają, że liczba 144 000 odnosi się do wszystkich chrześcijan, ale jest to błędne. Gdyby liczba 12 000 była jedynie liczbą symboliczną, to ich suma, czyli 144 000, również musiałaby być liczbą symboliczną. Jeśli tak, to czego, na litość boską, symbolizuje liczba 144 000? (Większość Świadków Jehowy, których znam, zgadza się jednak, że liczba 144 000 jest liczbą dosłowną).

Pytanie: Dlaczego w Obj. 7:5-8 nie ma plemienia Dana?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale wielu uważa, że stało się tak, ponieważ Dan był pierwszym plemieniem, które popadło w bałwochwalstwo; jego członkowie całkowicie oddali się bałwochwalstwu i zostali w znacznej mierze zniszczeni. Niektórzy spekulują, że skoro Jeremiasz4:15 wspomina o Danie (a także o Efraimie) w kontekście zniszczenia Jerozolimy, plemiona te nie zostały wymienione.

Niektórzy, już od czasów Ireneusza (182–188 r. n.e.) w dziele „Przeciw herezjom”, księga 5, rozdz. 32.2, s. 559, oraz jego uczeń Hipolit (222–235/6 n.e.) w „Traktacie o Chrystusie i Antychryście”, rozdziały 14–15, str. 207, spekulowali, że Jeremiasz 8:16 i Księga Powtórzonego Prawa 33:22 wskazują, iż Antychryst pochodzić będzie z plemienia Dana. Jednak plemię Dana jest wymienione w podziale ziemi podczas Tysiąclecia w Księdze Ezechiela 48:2.

Ostatnią możliwością jest to, że plemię Dana, w przeciwieństwie do pozostałych plemion, wyginęło.

Pytanie: Dlaczego w Apokalipsie 7:6–8 nie wspomniano o plemieniu Efraima, a zamiast tego pojawiła się wzmianka o Józefie?

Odp.: Efraim był zaangażowany w pogańskie oddawanie czci Bogu (Księga Sędziów 17 i Księga Ozeasza 4:17). Dlatego też wspomniano o Józefie, a nie o plemieniu, które było synonimem Samarii.

Pytanie: Dlaczego w Apokalipsie 7:7 uwzględniono plemię Lewiego, skoro Lewici nie posiadali żadnej ziemi?

Odp.: Ich uwzględnienie oznacza, że nie była to tylko lista oparta na posiadanych ziemiach. Być może wynikało to z faktu, że ich rola jako kapłanów i lewitów dobiegła końca wraz z przyjściem Chrystusa.

P: Kim jest wielka rzesza z Ap 7:9-17?

Odp.: Są to inni wierzący poza 144 000. Objawienie 7:14 mówi, że wielka rzesza to ci, którzy wyszli z wielkiego ucisku. Wyrażenie „wyprali swoje szaty i wybielili je we krwi Baranka” odnosi się do wierzących, którzy zginęli jako męczennicy za swoją wiarę.

Chrześcijanie zabici podczas prześladowań za czasów Nerona stanowili wielką rzeszę według Klemensa Rzymskiego i rzymskiego historyka Tacytusa. Należy zwrócić uwagę, że w Objawieniu 7:9 wielka rzesza stoi przed tronem Boga. Ponadto Objawienie 19:1 wyraźnie mówi, że znajdują się oni „w niebie”, w przeciwieństwie do tego, czego naucza Strażnica (czasopismo „Strażnica” z 1 lutego 1982 r., str. 26). Magazyn „Strażnica” z 1 marca 1985 r., str. 14, również omawia pogląd Świadków Jehowy na temat wielkiego tłumu.

Pytanie: Dlaczego, twoim zdaniem, w Obj. 8:1 nastąpiła półgodzinna cisza?

Odp.: Śpiew w niebie ucichł na pół godziny, a Pismo Święte nie podaje przyczyny. Ludzie wysunęli jednak pięć teorii. Aby rozwinąć naszą zdolność rozróżniania, najpierw przeanalizujemy cztery z nich, które nie są prawidłową odpowiedzią, a następnie piątą, która jest prawdopodobną odpowiedzią.

1. Nie jest to odpowiedź: początek Tysiąclecia. Jest to cisza panująca wyłącznie w niebie, a nie na ziemi. Oznaczałoby to, że siódma pieczęć byłaby przyjemnym błogosławieństwem, Tysiącleciem, a nie nieszczęściem, jak pozostałe sześć pieczęci.

2. Nie jest to właściwa odpowiedź: krótka przerwa w osądzie. Podobnie jak w pierwszym poglądzie, oznaczałoby to, że siódma pieczęć rozpoczynałaby się jako przyjemne błogosławieństwo.

3. Nie jest to odpowiedź: przerwa w objawieniu przekazanym Janowi. Jednak tekst nie mówi, że panowała cisza przez pół godziny; raczej że w niebie panowała cisza przez pół godziny. Zgodnie z tym poglądem półgodzinna cisza byłaby w zasadzie bez znaczenia.

4. Nie jest to odpowiedź: przerwa, aby modlitwy ludu Bożego mogły dotrzeć do tronu. Kapłanowi zajmowało około pół godziny, by złożyć ofiarę kadzidlaną. Jednak modlitwy dotarły do tronu już wcześniej.

5. Odpowiedź: Dramatyczna przerwa przed nadchodzącymi straszliwymi sądami. Jest to pełna czci cisza, podobna do tej, jaką zachowuje lud, gdy Pan przebywa w swojej świętej świątyni (Habakuk 2:20), przed sądami opisanymi w Habakuk 3:3-16. Księga Sofoniasza 1:7 również wspomina o ciszy tuż przed dniem Pańskim oraz o sądach z Księgi Sofoniasza 1:8, 15-18. Księga Zachariasza 2:13 również mówi, że wszelkie ciało ma zamilknąć, gdy Bóg się rozgniewa.

Studiowanie Apokalipsy przypomina brodzenie w oceanie. Można przejść się po wodzie na plaży, 15 lub 20 stóp, i dojść do wniosku, że cały ocean jest dość płaski i płytki. Potem zaczyna się pogłębiać w coraz szybszym tempie, aż natrafia się na urwisko. Księga Objawienia rozpoczęła się od wspaniałego obrazu, następnie przedstawiła dość znane nam okoliczności dotyczące kościołów, a potem stopniowo stawała się coraz głębsza, ale wciąż opisywała nieszczęścia, z którymi mogliśmy się utożsamić, ponieważ widzieliśmy już podobne rzeczy, choć na mniejszą skalę. W rozdziale siódmym treść zaczęła się pogłębiać, a półgodzinne opóźnienie jest niemal pauzą przed urwiskiem. Od tego momentu dzieją się rzeczy, które w ogóle nie przypominają tego, co ludzkość dotychczas widziała. Jest to więc nasza ostatnia szansa, by nabrać pełnych płuc powietrza, zanim zejdziemy naprawdę głęboko.

P: Czy anioł z Ap 8:3 to naprawdę Jezus?

Odp.: Nic na to nie wskazuje. W niebie było wielu aniołów, którzy pełnią różne funkcje, i nie ma żadnego uzasadnionego powodu, by twierdzić, że jest to Jezus.

P: Dlaczego w Ap 8:5 oraz 6:9-11 modlitwy świętych powracają na ziemię jako gniew Boży?

Odp.: Nie modlą się oni po prostu o gniew, ale o boską sprawiedliwość, a gniew Boży to zapewni.

P: Co w Ap 8:7 mogłoby spowodować spalenie jednej trzeciej roślinności na lądzie?

Odp.: W naturze mogłoby to spowodować jedno lub więcej uderzeń meteorytów, albo – z rąk ludzkich – opad radioaktywny wynikający z wystarczającej liczby wybuchów atomowych. Albo mogłoby to być coś nadprzyrodzonego, całkowicie pozbawionego naturalnych przyczyn.

P: Co w Ap 8:8-9 mogłoby być wielką płonącą górą?

Odp.: W naturze mogłoby to spowodować jedno lub więcej meteorytów, albo, z rąk ludzkich, opad radioaktywny po wystarczającej liczbie wybuchów atomowych. Wybuch atomowy tworzy chmurę grzybową, węższy trzon u dołu i kłębiącą się chmurę u góry. Pamiętajmy, że Jan po prostu zapisał to, co widział i słyszał, i opisał to językiem, który rozumiał. Może to być również zjawisko nadprzyrodzone, całkowicie pozbawione naturalnych przyczyn. Morza zamieniające się w krew mogą oznaczać dosłowną krew, ale bardziej prawdopodobne jest, że jest to język symboliczny.

P: A co w ogóle wiemy o piołunie z Ap 8:10-11?

Odp.: Piołun był bardzo gorzkim ziołem o okropnym smaku, które warto było połknąć, aby pozbyć się pasożytów jelitowych. Z piołunu wytwarza się napój alkoholowy zwany absyntem. Jest to jeden z nielicznych napojów alkoholowych, które były zakazane w Stanach Zjednoczonych aż do 2007 roku. Zakazano go, ponieważ uważano, że regularne picie prowadzi do szaleństwa. O piołunie mowa jest w Księdze Powtórzonego Prawa 29:18; Księdze Przysłów 5:4; Księdze Jeremiasza 9:15; 23:15; Lamentacjach 3:15,19 oraz Księdze Amosa 5:7.

Pytanie: Dlaczego w Apokalipsie 8:10-11 płonąca gwiazda została nazwana piołunem i w jaki sposób mogła zatruć wody?

Odp.: Nie wiemy, czym była ta gwiazda – czy była to meteoryt, pociski radioaktywne, czy też wyrzut z Słońca, zwany rozbłyskiem słonecznym.

Najważniejszą rzeczą w przypadku rozbłysków słonecznych jest to, by nie znajdować się przed nimi. Największy znany nam rozbłysk słoneczny miał miejsce o godz. 15:51 czasu środkowego w poniedziałek 2 kwietnia 2001 r. NIE zmierzał on w kierunku Ziemi, ale poruszał się z prędkością 4,5 miliona mil (7,2 miliona km) na godzinę, pokonując odległość 93 milionów mil w zaledwie około 21 godzin. , druga co do wielkości rozbłysk, który miał miejsce 6 marca 1989 r., zakłócił działanie niektórych linii sieci energetycznej w Kanadzie. Stało się tak pomimo faktu, że rozbłysk ten nie uderzył w Ziemię, a Ziemia jest chroniona przez nasze pole magnetyczne.

Jakie jest prawdopodobieństwo, że rozbłysk słoneczny uderzy w Ziemię? Ziemia ma promień 3959 mil i znajduje się w odległości około 93 milionów mil od Słońca. Gdyby z Słońca wydostał się wyrzut plazmy słonecznej, przestrzeń jest tak ogromna, że szansa na to, by przypadkowo uderzył on w całość lub część Ziemi, wynosi zaledwie 1,4 × 10⁻⁸. To znaczy 0,000000014. Nie ma więc powodu do obaw – z wyjątkiem Słowa Bożego. Bóg mówi, że coś – czy to rozbłysk słoneczny, czy nie – uderzy w Ziemię, ale przedstawione tutaj prawdopodobieństwa wskazują, że z pewnością nie będzie to dzieło przypadku.

P: Jak to możliwe, że w Ap 8,12 ciała niebieskie świecą tylko w dwóch trzecich swojej jasności?

Odp.: Najprostszym wyjaśnieniem jest to, że jedna trzecia światła jest zasłonięta przez pył lub popiół.

Niektórzy chrześcijańscy komentatorzy oszaleli na punkcie symbolicznego znaczenia. Niektórzy twierdzili, że chodziło o usunięcie światła prawdy (Lee, Scott, Kiddle), na przykład o duchową ciemność islamu (Lee) lub upadek rządów na Zachodzie (Scott). Tak wynika z książki „Revelation 8-22 An Exegetical Commentary”, str. 23. Dzieje się tak pomimo faktu, że w średniowieczu większy odsetek ludności świata wierzył, iż Chrystus jest Bogiem, niż w czasach, gdy powstawała Księga Objawienia. Zatem zgodnie z ich logiką słońce i księżyc powinny stać się jaśniejsze, a nie ciemniejsze. Jak widać, przy tak wielu różnorodnych i fantazyjnych interpretacjach symbolicznych nie ma nadziei na zrozumienie Księgi Objawienia. Najprościej jest powiedzieć, że ciemność oznacza ciemność.

Pytanie: Czy w Ap 8,13 mowa jest o aniele, czy o „orle/sępie”?

Odp.: „Anioł” to wariant rękopisowy występujący w tekście ormiańskim oraz w tekście większościowym (Textus Receptus). Innym alternatywnym greckim słowem jest ptak drapieżny, taki jak orzeł lub sęp. Występuje ono w manuskrypcie Sinaiticus. Fragmenty Ap 8,2–9,12 nie zostały zacytowane przez żadnego z pisarzy przednicejskich. Manuskrypt p115, sporządzony w połowie lub pod koniec III wieku, cytuje 119 wersetów Apokalipsy, w tym Ap 8,3–8; 11–13, i zawiera w nich określenie „ptak drapieżny”.

Pytanie: Czy w Ap 8–9 trąby są jedynie „podsumowaniem” siedmiu pieczęci, czy też „skondensowanym opisem” siódmej pieczęci?

Odp.: Wcale nie. Nawiasem mówiąc, rekapitulacja odnosi się również do trąb w porównaniu z siedmioma czaszami, ale tutaj omawiamy wyłącznie pieczęcie w porównaniu z trąbami. Przyjrzyjmy się szczegółom w każdym z tych przypadków, aby uzyskać przybliżony procent podobieństwa.

Pierwsze cztery trąby dotykają ziemi i nieba; ostatnie trzy dotykają samych ludzi. Pierwsze cztery pieczęcie dotykają ludzi, a szósta dotyka nieba.

Głównym dowodem na rekapitulację jest tutaj jedynie to, że Obj. 6:12-17 wykazuje podobieństwo do Mt 24:29. Jednak poza tym, że Mt 24:29 wykazuje pewne podobieństwo, gdzie są pozostałe dowody na poparcie poglądu o rekapitulacji? Jest to dla nas pewna lekcja. Niektóre nauki płynące z niektórych seminariów mogą być pełne bzdur. Jeśli wybitny profesor mówi coś, nie mając żadnych dowodów, należy to odrzucić jako głupotę.

Pytanie: Do czego podobne są trąby z rozdziałów 8–9 Księgi Objawienia?

Odp.: Są podobne do innych fragmentów Biblii.

Niektórzy dostrzegają podobieństwa do niektórych plag egipskich, choć w innej kolejności.

Pytanie: Jak mogło dojść do wydarzeń opisanych w Ap 8:9, dotyczących siedmiu trąb?

Odp.: Wszechmogący Bóg może zmieniać ziemię, środowisko i niebiosa tak, jak chce, kiedy tylko zechce.

Pytanie: Co wiemy o otchłani, czyli bezdennej przepaści, na podstawie Ap 9:1-2,11; 11:7; 17:8; 20:1,3?

Odp.: Otchłań nie jest ani Hadesem, ani piekłem, ani jeziorem ognia. Nie wiemy o niej zbyt wiele, poza tym, że jest to miejsce, do którego żaden demon nie chce trafić. Różni się ona od piekła lub stanowi inną część piekła. Nie wiemy, czy ma ona jakiś związek z przepaścią, o której mowa w przypowieści o Łazarzu i bogaczu z Ewangelii Łukasza 16:26. Oto, co Biblia mówi o Otchłani.

Łukasz 8:31 Demony błagały Jezusa, by nie nakazał im udać się tam.

Objawienie 9:1, 20:1 Podobnie jak Śmierć i Hades, Otchłań posiada klucz, który zamyka istoty w jej wnętrzu.

Objawienie 9:2 Otchłań jest jamą wypełnioną dymem.

Objawienie 9:3 Ze Otchłani wyszły szczególne szarańcze, które dręczyły ludzi przez pięć miesięcy.

Objawienie9:11 : Królem szarańczy, aniołem Otchłani, jest Abaddon (hebrajski), Apollyon (grecki)

Objawienie 11:7 Bestia, która zabija dwóch świadków, pochodzi z Otchłani.

Objawienie 17:8 Bestia, na której siedzi kobieta, wychodzi z Otchłani.

Objawienie 20:2 Szatan zostanie zamknięty w Otchłani na 1 000 lat. Ciekawe jest to, że Szatan zostanie nie tylko wrzucony do Otchłani, ale także skuty łańcuchami.

Objawienie 20:3 Będzie ona zapieczętowana na 1 000 lat.

Objawienie 20:7 Otchłań będzie więzieniem dla szatana. (Nie ma jednak wzmianki o mękach.)

W Liście do Rzymian 10:7 wspomniano o tym poetycko mimochodem. Otchłań jest miejscem, do którego potrzebny jest klucz, jak wynika z Objawienia 9:1-2; 20:1. Szatan będzie tam uwięziony przez tysiąc lat, jak wynika z Objawienia 20:1-3. Być może jest to to samo miejsce, co „ciemność zewnętrzna” z Listu Judy 6. „Gwiazda” nie była gwiazdą ani meteorytem, lecz istotą świadomą, „on”.

Pytanie: Czy w Apokalipsie 9:1 ta gwiazda mogłaby być Mahometem, jak spekulują niektórzy chrześcijanie?

Odp.: Nie, ponieważ te szarańcze nie zabijają, a chrześcijanie odczuli skutki podbojów Mahometa.

P: Czym mogą być te szarańcze z Ap 9:1-11?

Odp.: Nie mogą to być zwykłe szarańcze, lecz istoty, które Jan postrzegał jako mające pewne podobieństwa do szarańczy. Z bezdennej otchłani wydobywał się dym, który zaciemnił niebo nad ziemią, a z dymu wyłoniły się te szarańcze, niemal jak erupcja wulkaniczna z głębi piekła. Niektórzy rozważali takie możliwości, jak: niezwykłe zwierzęta, kosmici, samoloty odrzutowe, demony lub wyłącznie demony uwięzione w bezdennej otchłani. Przyjrzyjmy się więc ich cechom i zobaczmy, co wydaje się bardziej prawdopodobne.

Skutki: Miały ogony podobne do skorpionów, by dręczyć ludzi. Nie niszczą one roślinności ani nie zabijają ludzi, a jedynie dręczą ich przez pięć miesięcy. Bomby konwencjonalne i atomowe niszczą roślinność i zabijają ludzi, więc to nie one.

Wygląd: Wyglądały jak konie, z wyjątkiem głów z złotymi koronami i twarzy ludzkich. Miały coś w rodzaju kobiecych włosów i zębów lwów. Były pokryte żelazem (lub stalą).

Organizacja: Było ich wiele, ale wszystkim rządził król, demon o imieniu Abaddon/Apollyon.

Pytanie: Dlaczego w Ap 9,2–10 szarańcza miała dręczyć ludzi przez pięć miesięcy?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale typowy okres występowania rojów szarańczy trwa pięć miesięcy, od maja do września.

Pytanie: Co oznacza stwierdzenie z Ap 9,6, że ludzie będą szukać śmierci, ale jej nie znajdą?

Odp.: Oznacza to, że w tym czasie Bóg nie pozwoli ludziom uniknąć gniewu poprzez śmierć.

P: Kim jest Abaddon (w języku hebrajskim) lub Apollyon (w języku greckim) w Ap 9,11?

Odp.: Abaddon oznacza w języku hebrajskim Niszczyciela lub Zniszczenie. W niektórych żydowskich tekstach religijnych Abaddon był uosobieniem śmierci (1QH 3,16; 19; 32; 1Q ap Genesis 12,17 [TDOT, 1,23]). W apokryficznym dziele 1 Księga Henocha 86:1 „gwiazda” (demon) spadła z nieba, a za nią spadły kolejne.

Pytanie: Dlaczego w Ap 9:13 głos dobiegł spośród czterech rogów ołtarza?

Odp.: Rogi mogą tu oznaczać narożniki. Modlitwy męczenników pod ołtarzem w Apokalipsie 6:9-11 były prośbą o sprawiedliwość. Zatem to polecenie jest prawdopodobnie związane z ich modlitwami.

P: Co ma szczególne znaczenie w odniesieniu do rzeki Eufrat w Ap 9:13-21 oraz Iz 11:15-16?

Odp.: Pierwotnie Eufrat był jedną z czterech rzek w Ogrodzie Edenu, o czym mowa w Księdze Rodzaju 2:14. Był to kierunek, z którego często nadchodzili najeźdźcy Izraela, jak wspomniano w Księdze Jeremiasza 2:18. Sumer, Babilonia i Asyria leżały po obu stronach rzeki Eufrat. Elam, a później Persja, znajdowały się na wschód od niej. Egipt, Grecja i Rzym jednak nie. Czterech aniołów zostało wysłanych, by poprowadzić 200 milionów żołnierzy konnych w celu zabicia jednej trzeciej całej ludzkości. Armia Iraku pod dowództwem Saddama Husajna liczyła około miliona żołnierzy. Łączna liczba żołnierzy aliantów i państw Osi podczas II wojny światowej wyniosła około 70 milionów. Mao Zedong, zapytany o to, jak liczna jest chińska armia, odpowiedział, że gdyby zmobilizować wszystkich rezerwistów, liczyłaby ona około 200 milionów. Zobacz artykuł w magazynie „Time” z 21 maja 1965 r., str. 35. Aby jakikolwiek inny kraj, poza Indiami, zebrał tak liczną armię, musiałby zawrzeć sojusz z innymi krajami, być może w ramach wielkiego muzułmańskiego dżihadu. Na wschód od Iranu, w Pakistanie, Indiach, Bangladeszu, Chinach, Malezji, Indonezji oraz we wschodnich republikach byłego Związku Radzieckiego, mieszka ponad 600 milionów muzułmanów.

Pytanie: Czym jest ta armia licząca 200 milionów żołnierzy, o której mowa w Ap 9:16-17?

Odp.: Brzmi to podobnie do czołgów i/lub haubic. Istnieją co najmniej cztery możliwości.

Być może są to nadprzyrodzeni wojownicy (demony), którzy zabijają ludzi.

Bardziej prawdopodobne jest, że są to zwykli ludzie. W latach 60. przewodniczący Mao twierdził, że po zmobilizowaniu wszystkich rezerw same Chiny kontynentalne mogłyby wystawić armię liczącą 200 milionów żołnierzy.

Roboty-wojownicy. Robot nie musi wyglądać jak człowiek. Tak jak ludzie opracowują samochody autonomiczne, tak robotem może być autonomiczna armata lub czołg.

Połączenie powyższych możliwości.

Pytanie: Czym jest ta rzesza jeźdźców z Ap 9:16-19? Czy mogą to być czołgi i pojazdy opancerzone, samoloty i helikoptery?

Odp.: Księga Objawienia nie mówi wprost, że mogłyby one latać, ale też nie wyklucza takiej możliwości. Nie jest konieczne, aby wszystkie były tego samego rodzaju. Mogłaby to być na przykład dywizja zmechanizowana wyposażona w czołgi, ciężarówki, samochody i motocykle. Mogłyby one również obejmować roboty. Jednak wszystko to jest czystą spekulacją. Czas pokaże, czym one są.

P: WRev 9:16 –17, jak to możliwe, że na tej ziemi istnieje armia 200 milionów jeźdźców?

Odp.: Nie były to starożytne oddziały i nie jechali oni na zwykłych koniach. Pamiętajmy, że Jan napisał, iż opisał to, co widział i słyszał. Użył więc swojego języka, by opisać to, co widział. Jan nazwał te konie takimi, z których ust wydobywał się dym i ogień (rury wydechowe?). Lokomotywy nazywano „żelaznymi końmi”, a samochody pierwotnie postrzegano jako mechaniczne konie. Mogły to więc być „konie” z Księgi Objawienia ( ), choć konie zmechanizowane, a nie biologiczne. Kolory są podobne do wielu flag, na których występują barwy czerwona, niebieska i żółta.

P: Co oznaczają słowa opisujące te grzechy w Ap 9:21 i 18:23?

Odp.: Greckie słowo oznaczające zatrucie / czary, pharmakon, jest źródłem angielskiego słowa „pharmacy” (apteka). Może ono oznaczać ogólnie leki, zarówno te korzystne, jak i trucizny. Jednak w tym kontekście nie były to oczywiście leki korzystne. Czy może to odnosić się konkretnie do zatruwania ludzi, handlu narkotykami, czy do czegoś innego? Kwestia ta pozostaje otwarta. Greckie słowo oznaczające tutaj niemoralność seksualną, „porneia”, nie odnosi się wyłącznie do cudzołóstwa, ale do wszelkiej niemoralności seksualnej.

P: Kim jest ten potężny anioł z Ap 10,1?

Odp.: Pismo Święte nie precyzuje, czy jest to jeden z dwóch aniołów (Gabriela i Michała), których imiona znamy, czy też jeden z dziesięciu tysięcy po dziesięć tysięcy aniołów, których imion nie znamy. Nie jest to jednak Chrystus objawiający się jako anioł, z dwóch powodów.

1) W języku greckim istnieją dwa słowa oznaczające „inny”: pierwsze oznacza „inny, odmiennego rodzaju”, a drugie – „inny, tego samego rodzaju”. W tym miejscu użyto właśnie tego drugiego słowa.

2) W Apokalipsie 10:5-6 anioł podnosi prawą rękę i przysięga na Boga. Anioł przysięgał na kogoś większego od siebie, a Bóg nie może przysięgać na nikogo większego od Siebie, zgodnie z Listem do Hebrajczyków 6:13, więc nie jest to Chrystus.

Pytanie: Dlaczego w Apokalipsie 10:4 Bóg „drażnił” nas, przekazując Janowi słowa siedmiu grzmotów, a jednocześnie nakazał mu, by ich nie zapisywał?

Odp.: Jest to najbardziej wyraźne przypomnienie ważnej kwestii, często sugerowanej w Księdze Objawienia. Bóg nie powiedział nam jeszcze wszystkiego. Nie uda nam się idealnie połączyć wszystkich elementów w całość, dopóki te wydarzenia się nie spełnią. Bóg przekazuje bardzo podobne przypomnienie w Księdze Daniela 12:9.

P: Co robisz lub co powinieneś zrobić, gdy czujesz, że Bóg nie objawia ci czegoś, co może być bardzo ważne (Ap 10,4)?

Odp.: Powinniśmy mieć wiarę, że Bóg objawi nam to, co musimy wiedzieć, rozumiejąc jednocześnie, że Bóg może ukrywać przed nami rzeczy, których nie musimy wiedzieć lub których wiedza nie jest dla nas pomocna. Pewnego razu pastor wraz z żoną powiedzieli niektórym członkom swojego kościoła, że modlą się, aby po śmierci umarli razem. Wiele lat później oboje zginęli w nocnym wypadku samochodowym. Wyobraź sobie, że tego dnia powiedziano by im, iż oboje wrócą tego wieczoru do domu, ale nie do swojego domu na ziemi. Wyobraź sobie stres i niepotrzebny niepokój, jakie by odczuwali. Albo – co bardziej prawdopodobne – nie odczuwaliby niczego takiego, ponieważ nie powiedziano im, że tego wieczoru zginą. Powinniśmy z zapałem dążyć do poznania wszystkiego, czego Bóg chce, abyśmy się nauczyli. Jednak my, , nie powinniśmy tracić czasu na poznawanie tego, czego Bóg nie chce, abyśmy wiedzieli.

Pytanie: Jakie znaczenie ma w Ap 10,5 i Dn 12,7 gest anioła podnoszącego prawą rękę i przysięgającego?

Odp.: Niektóre proroctwa mają charakter warunkowy. Jeśli ludzie pokutują, nieszczęście nie nastąpi itp. Jednak ta przysięga wskazuje, że w tym proroctwie nie ma absolutnie nic warunkowego.

Pytanie: Co jest interesującego w tym wyrażeniu na końcu fragmentu z Ap 10,6 i następnych?

Odp.: „Nie będzie już zwłoki” wskazuje, że teraz rzeczy naprawdę wkrótce zaczną się dziać. Ten grecki idiom oznacza „Nie będzie już zwłoki”, ale dosłownie oznacza „Nie będzie już czasu”.

P: Czy w Ap 10,7 to Gabriel trąbi w róg?

Odp.: Biblia nigdzie nie podaje, kto trąbi, mówi jedynie, że jest to anioł. Świecka piosenka „The Eyes of Texas” jest najwyraźniej źródłem przekonania, że to Gabriel trąbi.

P: Czy w Ap 10:8-9 ta mała księga to faktycznie „Boska Nauka” autorstwa Mary Baker Eddy z sekty Chrześcijańskiej Nauki, jak twierdzi książka „Nauka i Zdrowie” (str. 558-559)?

Odp.: Nie, choć niektórzy mogą dostrzec podobieństwo, ponieważ Janowi zrobiło się od tego niedobrze. W pewnym sensie, choć nie było to zamierzone, kuszące jest powiązanie tej księgi z sektami, których nauki wydają się słodkie, a prowadzą do gorzkich skutków.

Jednak to nie sekty są głównym tematem tego fragmentu. Mowa tu o zbliżającym się sądzie Bożym, który początkowo wydawał się Janowi czymś dobrym, ale po głębszym zastanowieniu nie wydawał się już tak przyjemny.

P: Jakie znaczenie ma w Ap 10:9-10 zjedzenie księgi, która jest słodka w ustach Jana, ale gorzka w jego żołądku?

O: Również Ezechiel został poproszony o zjedzenie zwoju w wizji opisanej w Księdze Ezechiela 3:1-3. W jego przypadku zwój ten również smakował słodko, jak miód, choć był pełen żałoby, lamentów i nieszczęść. Niektóre rzeczy brzmią ładnie i słodko, gdy dowiadujemy się o nich po raz pierwszy, ale po głębszym zastanowieniu mogą pozostawić gorzki posmak. Niektóre z rzeczy, które usłyszał Jan, brzmiały wspaniale, ale zdał sobie sprawę, że najpierw świat będzie musiał przejść przez straszne wydarzenia.

P: Czy fragment Ap 11:1-19 ma charakter głównie dosłowny, czy raczej symboliczny?

Odp.: Jest dosłowny. Tym, którzy twierdzą, że jest on w większości symboliczny, trudno jest ustalić, co oznacza ta symbolika. Gdyby Bóg dał coś jako symbol, którego nikt nie rozumiał, to przesłanie nie zostałoby przekazane. Najprościej jest po prostu potraktować ten rozdział dosłownie, tak jak czynili to pierwsi chrześcijanie w przypadku dwóch świadków.

P: Jakie znaczenie ma fakt, że Jan mierzy Świątynię Bożą w Ap 11:1?

O: Właściciele nieruchomości mierzą to, co posiadają, a nie to, czego nie posiadają. Oznacza to również, że jest to rzeczywista, prawdziwa świątynia o fizycznych wymiarach. Rzeczywiste wymiary są również użyte w Księdze Ezechiela 40:3–48:35. Nie ma sensu interpretować tego jako metafory.

P: Co w Ap 11:2 oznacza tutaj „deptanie”?

Odp.: Pamiętaj, że Antychryst postawi w świątyni bożka i będzie tam czczony. Przybędą więc tu ludzie, by oddawać cześć temu bożkowi, a nie prawdziwemu Bogu.

Zwróć uwagę, że jest tu mowa o „deptaniu”, a nie o zniszczeniu. Sugeruje to jednak coś, co nie powinno mieć miejsca, oraz ludzi udających się tam, gdzie nie powinni. Dwa poglądy na temat deptania to prześladowanie i odstępstwo. Zaproponuję również trzeci pogląd, który plasuje się gdzieś pomiędzy tymi dwoma.

Prześladowanie, ponieważ wierzący nie chcą ich tam widzieć, a oni i tak tam są. Przypomina to Midianitów z Księgi Sędziów, którzy przybywali w okresie żniw i zabierali plony. Nie ma tu jednak mowy o męczeństwie ani cierpieniach Żydów. Termin „deptanie” nie jest używany w kontekście prześladowań w żadnym innym miejscu Biblii.

Odstępstwo, ponieważ świątynia jest zbezczeszczona przez tych, którzy nie mają prawa tam przebywać. Ci, którzy dokonują deptania, nie dostrzegają niczego nie na miejscu, nie zdając sobie sprawy, że nie pasują do tego miejsca wśród ludu Bożego.

Synkretyzm kontekstualny: ludzie będą twierdzić, że są muzułmanami lub hindusami, którzy wierzą, iż Mahomet, Koran lub hinduskie pisma święte pochodzą od prawdziwego Boga, ale jednocześnie twierdzą, że podążają za Jezusem jako Mesjaszem. Ludzie ci uważają, że mają prawo tam przebywać, choć w oczach Boga tak nie jest, i dysponują mocą, by zajmować to miejsce bez przeszkód.

Pytanie: Czym jest w Ap 11:2 święte miasto, które jest deptane przez 42 miesiące?

Odp.: Nie jest to dawne żydowskie miasto Jerozolima, które zostało już zniszczone. Nie jest to też przyszła niebiańska Jerozolima, ponieważ nie ma w niej świątyni i nigdy nie zostanie zdeptana. Jest to raczej odbudowana Jerozolima, która istnieje w czasach ostatecznych.

P: Czy w Ap 11:2 fakt, że Jerozolima jest deptana przez 42 miesiące, może oznaczać okres między hidżrą Mahometa a objawieniem się Bába w 1260 r. H. (1844 r. n.e.), jak nauczają bahaiści w książce „Some Answered Questions” na str. 46–47?

Odp.: Nie. Abdu’l-Baha twierdzi, że skoro dzień [rzekomo] zawsze oznacza rok, to jest to 1260 lat. Ale zastanówmy się: gdyby dzień w tym kontekście naprawdę oznaczał dzień, to w jaki sposób Bóg mógłby to przekazać w sposób, który ludzie by zaakceptowali? Nie, nie ma powodu, by wątpić, że dni oznaczają tu właśnie dni.

Co więcej, gdyby te 42 miesiące były okresem, w którym poganie deptali święte miasto, to taka interpretacja oznaczałaby, że Mahomet w Medynie, a także Mahomet z „ ” (Księga Mahometa) w późniejszym okresie w Mekce, zostali uwzględnieni w czasie, kiedy święte miasto było deptane.

W rzeczywistości Objawienie 11:2 odnosi się do tego samego tematu, co Księga Daniela 12:6.

Pytanie: Jakie znaczenie ma okres trzech i pół roku w Obj. 11:2?

Odp.: Są to te same trzy i pół roku, o których mowa jako o ostatniej połowie okresu w Księdze Daniela 9:27. Byłyby to lata liczone po 360 dni.

Pytanie: Czy w Obj. 11:3-12 dwoma świadkami mogą być Mahomet i Ali, jak twierdzą bahaiści w książce „Some Answered Questions” (str. 43–61)?

Odp.: Nie, z następujących jedenastu powodów.

1. Objawienie 11:3 mówi, że będą prorokować przez 1260 dni. Mahomet wygłosił bardzo niewiele proroctw, a Ali nigdy nie był uważany za proroka przez ortodoksyjnych muzułmanów.

2. W Apokalipsie 11:5 jest napisane, że jeśli ktoś spróbuje im wyrządzić krzywdę, ogień pochłonie ich wrogów. Mahomet został otruty (ale ledwo przeżył), a Ali został zamordowany przez muzułmanina. Sprawa Alego została pokonana przez Mu’awiję, a jego syn Husajn został zabity. Nie pochłonął on swoich wrogów; zamiast tego został przez nich zabity.

3. Objawienie 11:6 Dwaj prorocy mogą zamknąć niebo, aby nie padał deszcz. Mahomet nigdy nie twierdził, że potrafi to zrobić, podobnie jak Ali.

4. Objawienie 11:6 Mahomet i Ali nie zamienili wód w krew, ponieważ prawie wszyscy ludzie, których ścięli, spalili lub w inny sposób zabili, nie znajdowali się nad rzekami. Gdyby salaficki muzułmanin argumentował, że stworzyli rzeki krwi, to się nie liczy, ponieważ Objawienie 11:6 mówi, że zamienili wody w krew.

5. Objawienie 11:7-8 Mahomet nie zginął w wyniku przemocy, a w obu przypadkach ich ciała nie zostały wystawione na publiczne, upokarzające pokazanie.

6. Objawienie 11:8 – ich ciała nie zostały wystawione na ulicy wielkiego miasta. W rzeczywistości stosunkowo niewielu widziało śmierć ‘Aliego.

7. Objawienie 11:9 Nie wszyscy wpatrywali się w ich zwłoki i odmawiali im pochówku. W szczególności Mahomet został pochowany dość szybko przez swoich wyznawców.

8. Objawienie 11:10 Kto rozdał mnóstwo darów, gdy zginęli Mahomet i Ali?

9. Objawienie 11:11 Istnieje niewielka sekta muzułmańska, zwana Muhammadiyya, która twierdzi, że Mahomet nigdy nie umarł. Saba’iyya to niewielka sekta muzułmańska, która twierdzi, że Ali nigdy nie umarł. Poza tymi niewielkimi grupami muzułmanie nie mają żadnych podstaw, by twierdzić, że Mahomet lub Ali zostali przywróceni do życia.

10. Objawienie 11:12 Muzułmanie nigdy nie twierdzą, że Mahomet i Ali wstąpili do nieba na obłoku. (Chociaż Muhammadiyya i Saba’iyya mogą się z tym nie zgodzić.)

11. Objawienie 11:13 Nie doszło do silnego trzęsienia ziemi, gdy Mahomet lub Ali opuścili ziemię w nieistniejącej chmurze.

Nie chodzi o to, czy można niektóre z tych powodów zignorować, traktując je alegorycznie. Chodzi o to, że jeśli choćby jeden z tych powodów nie może zostać zignorowany w ten sposób, to proroctwo nie odnosi się do nich.

Pytanie: Kim są dwaj świadkowie z Ap 11:3-12?

Odp.: Istnieje pięć poglądów, ale dwa ostatnie są niezwykle mało prawdopodobne.

Zarówno Eliasz, jak i Mojżesz dokonali podobnych cudów. Eliasz modlił się o brak deszczu przez trzy i pół roku (1 Krl 17:1,7; 18:1; Jk 5:17) i został wzięty do nieba (2 Krl 2:11). Mojżesz zamienił wodę w krew (Księga Wyjścia 7:17-21; 9:14; 11:10; 1 Księga Samuela 4:8), a jego ciało zostało pochowane przez Boga i nigdy nie odnaleziono (Księga Powtórzonego Prawa 34:6; List Judy 9). Ponadto obaj pojawili się przed Jezusem podczas Jego pierwszego przyjścia, w momencie przemiany.

Henoch i Eliasz: obaj jeszcze nie zaznali śmierci. Pogląd ten wyznawał Tertulian (198–220 r. n.e.) w dziele „Traktat o duszy”, rozdz. 50, s. 227–228.

Dwie osoby, które jeszcze się nie narodziły.

(nie jest to właściwa odpowiedź) Dwie grupy ludzi, choć jest to bardzo mało prawdopodobna interpretacja.

(nie jest to odpowiedź) Dwie zasady, takie jak Prawo i Prorocy. Żaden z pierwszych chrześcijan nigdy o tym nie myślał.

Pytanie: Czy w Ap 11:3-12 dwaj świadkowie prorokują w pierwszej połowie siedemdziesiątego tygodnia Daniela, czy w drugiej połowie?

Odp.: Chociaż Pismo Święte nie mówi tego wprost, wspomina o tym po tym, jak poganie będą deptali miasto przez 42 miesiące. Wskazywałoby to, że będzie to miało miejsce w drugiej połowie siedemdziesiątego tygodnia Daniela.

P: Jakie znaczenie ma wzajemne wysyłanie sobie darów, o czym mowa w Ap 11:10?

Odp.: Istnieją co najmniej trzy możliwości.

1. Może to być jednorazowa wymiana prezentów z okazji zabicia świadków.

2. Może to być zupełnie nowe święto, ustanowione przez ówczesne władze, aby uczcić śmierć dwóch świadków.

3. Może to po prostu zbiegać się z istniejącym świętem, podczas którego ludzie wymieniają się prezentami. Trzy święta, podczas których ludzie wymieniają się prezentami, to:

Boże Narodzenie: Większość chrześcijan wymienia się prezentami 25 grudnia, ale niektórzy prawosławni robią to 7 stycznia.

Divali/Diwali/Deepawali/Deepavali to pięciodniowe hinduskie święto świateł, które ma nieco inne znaczenie w północnych i południowych Indiach. Zazwyczaj przypada ono na okres od drugiej połowy października do pierwszej połowy listopada.

Eid al-Adha w islamie to święto, podczas którego ludzie wymieniają się prezentami, aby uczcić fakt, że Abraham niemal złożył w ofierze swojego syna. „Eid” oznacza w języku arabskim święto i jest to również ostatni dzień pielgrzymki hadżdż. Może to mieć miejsce w styczniu.

Pytanie: Czy fragment z Objawienia 11:12-13 spełnił się poprzez trzęsienie ziemi w Shiraz w momencie egzekucji Bába, jak nauczają bahaiści w książce „Some Answered Questions” (Niektóre odpowiedzi na pytania), str. 55-56?

Odp.: Nie. Po pierwsze, nie widziałem żadnych dowodów na to, że w tym czasie w Shiraz miało miejsce trzęsienie ziemi. Po drugie, jeśli bahaiści chcą odnieść fragment z Objawienia 11 do Mahometa i Alego ( ), a następnie w wersach 11:12-13 Objawienia zmieniają temat na Bába, nie mogą mieć wszystkiego. Trzęsienie ziemi miało miejsce po tym, jak dwaj świadkowie zostali przywróceni do życia. Mahomet i Ali żyli około 632 r. n.e., Bab pojawił się około 1844 r. n.e., a 1200 lat to nie jest „zaraz potem”. Albo Bab był jednym z tych dwóch świadków, albo nie był. Jeśli nie był, to wyciąganie tego wersetu z kontekstu i twierdzenie, że odnosi się on do Baba, jest nadużyciem Biblii.

Pytanie: W Ap 11:13, które miasto jest tym wielkim miastem?

Odp.: Jest to niemal na pewno Jerozolima, gdzie ukrzyżowano naszego Pana. Niektórzy jednak uważają, że może to nie odnosić się do konkretnej lokalizacji jednego miasta, ale do wszystkich miast, które na przestrzeni wieków sprzeciwiały się Panu.

Pytanie: Czy w Ap 11:14-15 Mahomet jest pierwszym nieszczęściem, a Bab drugim, jak podaje książka „Some Answered Questions” na stronach 56–57?

Odp.: Bahai mogą twierdzić, że Mahomet jest pierwszym nieszczęściem, jeśli chcą, ale nie sądzę, by chcieli to powiedzieć, gdyby przeczytali, czym naprawdę było pierwsze nieszczęście. Pierwsze nieszczęście, piąta trąba, zostało szczegółowo opisane w Apokalipsie 9:1-12. Piekielne szarańcze z otchłani żądlą niewierzących na ziemi. Dręczą ich przez pięć miesięcy. Będzie to tak bolesne, że ludzie będą pragnąć śmierci, ale śmierć będzie im umykać.

Drugie nieszczęście, szósta trąba, ma miejsce, gdy czterej aniołowie nad rzeką Eufrat wypuszczają 200 000 000 jeźdźców, by zabili 1/3 ludzkości. Czy bahaiści naprawdę chcą twierdzić, że Bab wypuścił siły, które zabiły 1/3 ludzkości?

Pytanie: Czy anioł z Objawienia 11:15 to ten sam anioł, co w Objawieniu 10:1-10?

Odp.: Prawdopodobnie nie, ponieważ siódmy anioł z Apokalipsy 11:15 miał trąbę. Pamiętajmy, że Bóg ma co najmniej miriady miriad (10 000 razy 10 000) aniołów i miał z czego wybierać.

Pytanie: Czy w Ap 11,18 i następnych wersetach Bóg jest przeciwny wszystkim, którzy zanieczyszczają środowisko?

O: Nie. Załóżmy na chwilę, że każde zanieczyszczenie jest grzechem. Skoro korzystanie z prądu powoduje jego wytwarzanie, a w większości przypadków wytwarzanie prądu powoduje zanieczyszczenie, to każde korzystanie z prądu byłoby grzechem. Czy kiedykolwiek używasz grzejnika? Każda jazda samochodem, motorówką lub pojazdem napędzanym paliwem byłaby grzechem. Jednak nawet konie w mieście zanieczyszczają środowisko – chyba że nauczysz konia korzystać z toalety – i uwalniają metan do atmosfery. Kiedy rezerwujesz bilet lotniczy, zamiast lecieć DC-10 lub 747, koniecznie powiedz, że chcesz lecieć szybowcem!

Nie możemy poważnie odpowiedzieć na to pytanie, dopóki nie dowiemy się, czym jest grzech. Grzech to chybienie celu, kiedy twoje serce, słowa lub czyny nie są tym, czego Bóg od ciebie oczekuje.

Niektóre rodzaje zanieczyszczania nie są grzechem. Na przykład rozpalanie ognisk w celu złożenia ofiar całopalnych nie było grzechem, a ogólnie rzecz biorąc, zanieczyszczenie, którego skutki są odwracalne w rozsądnym czasie, nie jest grzechem. Na przykład nie martwię się zbytni , rzucając chleb na ziemię, zwłaszcza gdy karmię wiewiórki. Nie rzucam jednak na ziemię papieru ani puszek, ponieważ te nie znikną szybko. Z pewnością nie zostawię na ziemi kawałków balonów, ponieważ zwierzęta mogą je połknąć i udławić się nimi.

Podsumowując, chrześcijanie powinni dążyć do ograniczenia wszelkiego zanieczyszczenia, zwłaszcza tego poważniejszego. Chrześcijanie powinni jednak zachowywać się rozsądnie.

Pytanie: Dlaczego w Ap 11,18 i następnych wersetach Bóg niszczy tych, którzy niszczą ziemię, skoro On sam też niszczy?

Odp.: Cała ziemia należy do Pana (Psalm 24:1) i kim jesteśmy, by mówić Bogu, co ma robić ze swoją własnością? Bóg wyznaczył czas dla każdej rzeczy materialnej i może zniszczyć swoje rzeczy w swoim czasie; nie jest to naszą prerogatywą. Jednak w Księdze Rodzaju 1:26,28 Bóg powierzył ludzkości zadanie panowania nad ziemią, a w Księdze Rodzaju 2:15 – zadanie pielęgnowania Ogrodu Edenu. Zamiast jednak dbać o ziemię dla przyszłych pokoleń, ludzie eksploatowali ją dla własnych korzyści, pozostawiając jej części zniszczone i zatrute dla tych, którzy przyjdą po nich.

Pytanie: Czy zgodnie z Apokalipsą św. Jana 11:18 i następnymi chrześcijanie powinni opowiadać się za ochroną środowiska?

Odp.: Tak, mając jednak na uwadze, że ludzie są ważniejsi od zwierząt, i nie stosując ekstremalnych, dziwacznych środków. Od czasów Adama jesteśmy w pewnym stopniu opiekunami planety, na której żyjemy. Chociaż nie wiemy, jak długo tu będziemy, dopóki tu jesteśmy, nie powinniśmy jej niszczyć ani zatruwać dla nas samych i naszych przyszłych potomków.

Na stronieFebruary 8, 2006 85 przywódców ewangelickich, w tym Rick Warren, zamieściło całostronicową reklamę w „New York Times”, w której stwierdzono, że powinniśmy zrobić więcej, aby powstrzymać globalne ocieplenie. Według artykułu Alana Elsnera opublikowanego w serwisie Reuters pod adresemFebruary 9, 2006 , sondaż wykazał, że 63% ewangelików uważa, iż Stany Zjednoczone powinny zająć się problemem globalnego ocieplenia, a połowa stwierdziła, że Stany Zjednoczone powinny podjąć działania nawet kosztem wysokich nakładów ekonomicznych.

Od tamtego czasu wydaje się, że zjawisko to należy właściwie nazywać globalną zmianą klimatu, a nie globalnym ociepleniem. Średnie temperatury rosną w regionach polarnych, ale nie w takim samym stopniu w regionach o klimacie umiarkowanym. Lodowce topnieją, Grenlandia kurczy się, ale obszary o klimacie umiarkowanym są nadal chłodniejsze niż w 1200 r. n.e., kiedy to Wikingowie uprawiali jęczmień na Grenlandii. Piękne rafy koralowe powoli ulegają rozpuszczeniu z powodu wyższego poziomu kwasowości oceanów. Starajmy się więc nie być największymi zanieczyszczającymi środowisko, ale zachowajmy odpowiednią perspektywę.

Pytanie: Czy w Apokalipsie św. Jana 11:19 i 15:5 mowa jest o tej samej Arce Przymierza ze Starego Testamentu i dlaczego pojawia się ona właśnie tutaj?

Odp.: Być może. Nie wiemy, co stało się z Arką, gdy Babilończycy zniszczyli świątynię. Z drugiej strony Arka ze Starego Testamentu mogła być kopią, a ta Arka jest oryginałem, znajdującym się w Niebie. Mojżesz otrzymał instrukcje, jak wykonać wszystko z nej Góry Synaj, a List do Hebrajczyków 8:5 wspomina, że ważne było, aby Mojżesz wykonał wszystko zgodnie z wzorem, który widział na górze.

Kiedy widzisz tę arkę, myślisz o ciągłości Bożego planu. Izraelici opuścili Egipt około 1445 r. p.n.e., a od tamtego czasu, aż do ucisku i do nieba, arka tam pozostaje. Rozdziały 10 i 11 Księgi Objawienia są dość niepokojące, ale w Objawieniu 11:19 widać, że Boży plan jest stałą, na którą możemy liczyć.

W naszym życiu również mogą przydarzyć się nam dość niepokojące rzeczy. Możemy jednak być pewni, że pomimo naszych kłopotów są one uwzględnione w Bożym planie i w Bożym planie wobec nas.

P: Czy w 12 rozdziale Apokalipsy można dostrzec jakieś podobieństwa do pogańskich legend?

O: Istnieje kilka legend, które wykazują pewne podobieństwa.

Zgodnie z mitologią grecką wąż Pyton ścigał boginię Leto, gdy miała ona wkrótce urodzić boga Apolla, aby go pożreć. Wyspa Delos przyjęła ich, a cztery dni po narodzinach Apolla ten zabił Pytona. W Księdze Objawienia nie ma jednak żadnej wzmianki o tym, że niemowlę Jezus zabiło szatana. Podobne motywy pojawiały się również w mitach egipskich i babilońskich.

W historii rzymskiej, około 83 r. n.e., kiedy zmarł dziesięcioletni syn cesarza Domicjana i jego żony Domicji Longiny, wybito monety przedstawiające Domicję jako „Matkę Boskiego Cezara”. Na innej monecie widać chłopca bawiącego się siedmioma gwiazdami (prawdopodobnie siedmioma znanymi wówczas planetami).

Pytanie: Kim jest kobieta i kim jest dziecko z Ap 12:1,5?

Odp.: Pismo Święte nie podaje tego wprost. Oto trzy możliwości do rozważenia oraz dwanaście wskazówek. Po każdej wskazówce podano potencjalnie istotne wersety. Następnie przyjrzymy się najbardziej prawdopodobnej odpowiedzi.

1. Maria i Jezus. Ale gdyby chodziło tylko o Marię, to kim są pozostałe dzieci Marii, o których mowa w Apokalipsie 12:17?

2. Wierzący ze Starego Testamentu i wierzący z Nowego Testamentu. Jan pisze do pobożnej kobiety i jej potomstwa w 2 Liście Jana 1,5.

3. Wierzący w kościele nowotestamentowym oraz wierzący po pochwyceniu.

Dwanaście wskazówek:

Objawienie 12:1 – Słońce, księżyc pod jej stopami i korona z 12 gwiazd. (Księga Rodzaju 37:9-10) (12 gwiazd oznacza Izrael)

Objawienie 12:2 – Kobieta w ciąży, która wkrótce urodzi.

Objawienie 12:4 – Szatan zamierzający zabić dziecko. (Ewangelia Mateusza 2:16-18)

Objawienie 12:5 – Syn będzie rządził narodami żelaznym berłem. (Psalm 2:9 i Objawienie 2:26-28)

Objawienie 12:5 – Dziecko zostało porwane/wzięte do tronu Boga. (Wniebowstąpienie? Pochwycenie?)

Objawienie 12:6 – Kobieta chroniona na pustyni. (Księga Wyjścia 19:4; Księga Powtórzonego Prawa 32:11. Izrael, Maria/Józef/Jezus na pustyni? Przyszłość?)

Objawienie 12:13 – Szatan ścigał kobietę na ziemi.

Objawienie12:15 – Próbował utopić kobietę w wodzie.

Objawienie12:16 – Ziemia się otworzyła i pochłonęła wodę. (brzmi jak Morze Czerwone, a NIE Maria/Jezus. Czy to może dziać się w przyszłości?)

Objawienie12:17 – Kobieta miała inne potomstwo, tych, którzy są posłuszni Bogu. (Trudno pogodzić tę wskazówkę z tym, że dziećmi są wierzący po pochwyceniu.)

Objawienie12:17 – Smok wpadł w gniew na kobietę.

Objawienie12:17 – Smok wyruszył, by prowadzić wojnę przeciwko pozostałym potomkom kobiety. (Nie chodzi o Izraelitów.)

Odpowiedź: Objawienie 12:1,5 nie odnosi się do żadnego konkretnego wydarzenia historycznego z przeszłości, ponieważ żadne pojedyncze wydarzenie nie pasuje do wszystkich szczegółów. Raczej Objawienie 12:1,5 jest aktualnym przypomnieniem powracającego motywu kosmicznego: matka i dziecko uciekną przed smokiem. Z wierzących Starego Testamentu powstał Kościół, a z jednej wierzającej Żydówki, Marii, przyszedł Jezus. Co najważniejsze, z przeszłego świadectwa Kościoła wyjdą ci, którzy uwierzą podczas ucisku.

Pytanie: Czy w Obj. 12:1 kobieta mogłaby symbolizować wniebowstąpienie ciała Marii do nieba?

Odp.: Nie, ponieważ niezależnie od tego, czy Maria jest tu przedstawiona, czy nie, kobieta ta nigdy nie wstąpiła do nieba. To dziecko zostało porwane do nieba, a nie matka, jak czytamy w Objawieniu 12:5.

Chociaż to pytanie nie jest kwestią zasadniczą, w całej historii istniała tendencja do błędnego przypisywania cech i oddania należnych Chrystusowi Marii. Mamy tylko jednego Odkupiciela i Pośrednika, a jest nim Jezus, a nie Maria.

Pytanie: Czy w Apokalipsie 12:1 kobieta symbolizuje prawo Boże za czasów Mahometa, a męskie dziecko – nowe prawo Boże za czasów Bahá’u’lláha, jak nauczają bahaiści w książce „Some Answered Questions” (str. 67–72)?

Odp.: Nie. Zarówno bahaiści, jak i muzułmanie nie uznają dzisiaj autorytetu Chrystusa z Apokalipsy 12:10, ponieważ uważają, że Jego słowa zostały zniekształcone. Nie pokonują bestii krwią Baranka, o której mowa w Apokalipsie 12:11. Gdyby tylko zrozumieli znaczenie krwi Baranka!

P: Czy w Ap 12:3 ogromny czerwony smok to zła dynastia Umajjadów (Abu Bakr, Umar, Uthman, Mu’awiyah itp.), która miała siedem królestw: Rzym wokół Damaszku, Persję, Arabię, Egipt, Afrykę, Hiszpanię oraz Turków z Transoksanii, jak nauczają bahaitowie w książce „Some Answered Questions” (str. 69–70)?

Odp.: Nie. Twierdzą oni, że dziesięć głów to dziesięciu dowódców: począwszy od Abu Sufjana, a skończywszy na Marwanie. Przyznają również, że jest więcej niż dziesięć osób, ale ponieważ są dwaj Mu’awiyahowie, trzej Yazidowie, dwaj Walidowie i dwaj Marwanowie, to jeśli policzyć imiona bez powtórzeń, wychodzi dziesięć!

W rzeczywistości smokiem jest szatan, ponieważ w Apokalipsie 12:10 smok nazywany jest oskarżycielem naszych braci. Smok poluje na Chrystusa i chrześcijan, ponieważ Apokalipsa 12:10 mówi o władzy Chrystusa Bożego. Należy zauważyć, że kobieta była pod opieką Boga przez 1260 dni. Jak więc mogłaby być pod opieką, skoro Umajjadzi depczeli świątynię przez 1260 dni?

Pytanie: Kim jest ten smok z Objawienia 12:3?

Odp.: Księga Objawienia wyraźnie stwierdza w rozdziałach 12:9 i 20:2, że jest to szatan.

P: Jakie znaczenie ma w Ap 12:4 upadek jednej trzeciej gwiazd z nieba?

Odp.: Większość chrześcijan interpretuje to jako jedną trzecią aniołów w Niebie. Opuścili oni swoje miejsca, by pójść za Szatanem, upaść i stać się demonami. Aniołowie są również nazywani gwiazdami przez Boga w Księdze Hioba 38:7.

P: Czy pustkowie, o którym mowa w Ap 12:6, jest miejscem fizycznym?

O: Chociaż mogłaby nią być, niekoniecznie tak jest. Należy wziąć pod uwagę dwie kwestie dotyczące pustyni.

1. Dla Żydów pustynia nie była suchym, nieprzyjaznym miejscem, ale raczej rozległym, spokojnym miejscem, gdzie można było szukać schronienia.

2. W Apokalipsie 12:6 kobieta uciekła na pustynię, aby Bóg mógł się nią zaopiekować.

Pytanie: Co wiemy o Michaelu na podstawie Ap 12:7, Dn 10:13,21; 12:1 oraz Judy 9?

Odp.: Michał jest archaniołem w Niebie. Jest on również wspomniany w Księdze Daniela 12:1 i Liście Judy 9 jako anioł, który walczy i zmaga się z diabłem.

W przeciwieństwie do tego, czego nauczają Świadkowie Jehowy, Michał nie mógł być Chrystusem, ponieważ:

1. Nie wolno nam czcić aniołów (Kol2:18 ; Ap 22:8,9), a Michał jest aniołem.

2. Nie wolno nam czcić istot stworzonych (List do Rzymian 1:25), a Michał jest istotą stworzoną, ponieważ jest aniołem.

W Księdze Daniela 12:1 wspomniano, że Michał jest księciem, który wspiera dzieci Izraela. W Księdze Daniela 10:13,21 wspomniano, że książę [anioł] Michał pomógł innemu aniołowi w walce z księciem [demonem] Persji.

Pytanie: Kiedy miała miejsce lub kiedy nastąpi ta wojna, o której mowa w Ap 12:7?

O: Było to albo wydarzenie z przeszłości, albo z przyszłości. Jeśli było to wydarzenie z przeszłości, to prawdopodobnie miało miejsce przed pokusą w Ogrodzie Edenu. Jeśli natomiast jest to wydarzenie z przyszłości, to sformułowanie „ma tylko krótki czas” sugeruje okres bezpośrednio poprzedzający ucisku.

P: Skoro w Ap 12,7 niebo jest doskonałe, dlaczego wybuchła w nim wojna?

O: Zobacz poprzednie pytanie, aby dowiedzieć się, kiedy ta wojna miała miejsce lub kiedy będzie miała miejsce. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

1. Nie jest tam napisane, że szatan i jego aniołowie wkroczyli do nieba po upadku. Raczej prawdopodobnie byli w niebie, kiedy upadli, a ten fragment opisuje ich wyrzucenie z nieba.

2. Istnieją różne niebiosa i nie jest sprecyzowane, jak blisko tronu Boga znajdowali się aniołowie, gdy to się wydarzyło.

Pytanie: Jakie konflikty między aniołami opisuje Biblia w Apokalipsie 12:7-12?

Odp.: We wszystkich opisanych konfliktach między aniołami a diabłem bierze udział Michał.

W Liście Judy 8-9 Michał zmagał się z diabłem, spierając się o ciało Mojżesza.

W Księdze Daniela 10:12-14 Gabriel napotkał opór i opóźnienie w przekazaniu wiadomości Danielowi, ponieważ sprzeciwił mu się Książę Persji. Ale Michał przybył i pomógł Gabrielowi.

Objawienie 12:7-12 Michał i jego aniołowie walczyli przeciwko smokowi i jego aniołom.

Księga Daniela 12:1-5 W czasach ostatecznych powstanie Michał, który chroni lud Boży.

Pytanie: Czy w Obj. 12:7-9 Michał mógłby być aniołem, który upadł?

Odp.: Nie. Najpierw kilka wskazówek dotyczących chrześcijańskich spekulacji, a potem odpowiedź.

Spekulacje chrześcijańskie: Apokalipsa jest jedną z najciekawszych ksiąg Biblii, nad którą można spekulować. Powinniśmy jednak zrozumieć, że niektóre spekulacje są niczym innym jak pokusą. Wielokrotnie nauczałem o tej księdze i kieruję się dwiema zasadami.

Zawsze zaznaczam, że moje spekulacje nie są Słowem Bożym, aby nie naruszać 1 Listu do Koryntian 4:6.

Ponadto Bóg mówi tak wiele w Księdze Objawienia (przejrzenie jej zajmuje mi co najmniej jedną czwartą), że czułbym się winny, poświęcając dużo czasu na to, czego Księga Objawienia nie mówi, kosztem nauczania o wszystkim, co ona faktycznie zawiera.

Odpowiedź: Nie ma mowy, żeby to był Michał. Michał i jego aniołowie walczyli przeciwko smokowi i jego aniołom. Kiedy „oni” stracili swoje miejsce w niebie, „oni” odnosi się do smoka i jego aniołów. Werset 9 jasno pokazuje, że to smok został zrzucony na ziemię, zwany również diabłem lub szatanem. Upadek szatana jest również omówiony w Księdze Ezechiela 28:11-17 oraz w Księdze Izajasza 14:12-15.

Oto wszystkie pozostałe fragmenty Biblii dotyczące Michała.

Dan 10:13,21 Michał, książę [anioł], pomógł jednemu z aniołów Bożych w walce z księciem [demonem] Persji

Dan 12:1 Powstanie Michał, wielki książę [anioł], który chroni lud Boży.

List Judy 9 Michał SPRAWIAŁ SPÓR z diabłem o ciało Mojżesza

Objawienie 12:7 Michał i jego aniołowie WALCZYLI przeciwko smokowi i jego aniołom.

Nie ma żadnych innych wersetów, w których wymieniono by imię Michała.

We wczesnym Kościele Hipolit (222–235/6 r. n.e.) w swoim komentarzu (str. 182, 190) omawia Księgę Daniela 10:13–21. Na str. 190 czytamy: „«A oto Michał». Kimże jest Michał, jeśli nie anioł przydzielony temu ludowi? Jak (Bóg) mówi do Mojżesza: «Nie pójdę z wami tą drogą, ponieważ lud ten jest uparty; ale mój anioł pójdzie z wami»”. Hipolit nauczał więc, że Michał był z Izraelitami, pomagając im po wyjściu z Egiptu.

Również w „Pasterzu Hermasa”, księga 3, rozdział 3 (str. 40) (ok. 115–155 r. n.e.) wspomniano o „wielkim i chwalebnym aniele Michaelu”, który sprawował władzę nad tym ludem i dał mu prawo. Tak więc wczesnochrześcijańskie pismo „Pasterz Hermasa” również wypowiada się o Michale wyłącznie w pozytywny sposób.

JEDYNĄ ujawnioną w Biblii rolą Michała jest ochrona przed demonami, spieranie się z nimi i walka. Chociaż diabeł może nienawidzić Michała, my cieszymy się z tego sługi Najwyższego Boga. Nie ma więcej dowodów na istnienie upadłego anioła o imieniu „Michał” niż na istnienie upadłego anioła o imieniu „Alex”.

Załóżmy teraz, że uważasz, iż otrzymałeś od Boga szczególną doktrynę, której nikt w ciągu 2000 lat chrześcijaństwa nie otrzymał. Pojawia się kwestia wyboru między mlekiem, mięsem a słodyczami. Jak podstawowa mogłaby być ta nauka, skoro nie ma o niej wzmianki w całej historii wczesnego Kościoła? Jak ważne jest, aby chrześcijanie wiedzieli o tym dzisiaj? Jeśli jest to sprawa drugorzędna, czy spowoduje to podziały? Jeśli istnieją ważne, podstawowe doktryny, których powinni nauczyć się nowi wierzący, to nawet gdyby ta doktryna była poprawna, czy uczyłbyś drobnych szczegółów, co do których chrześcijanie się nie zgadzają, zamiast uczyć tego, co jest podstawowe dla wszystkich chrześcijan?

Pytanie: W Ap 12,11 – w jaki sposób święci pokonują szatana dzięki krwi Baranka?

Odp.: Ilustruje to różnicę między mocą a władzą. Pojedynczy zwiadowca wojskowy może zabić ogromną liczbę wrogów, jeśli przekaże przez radio informacje o tym, gdzie bombowce powinny zrzucić bomby. Krew nie jest magiczna, nie posiada też tajemniczych, śmiertelnych mocy ani zastosowań wojskowych. Krew Jezusa daje nam raczej prawo wzywania Go. Ponieważ Bóg nie może kłamać, a obiecał wysłuchać naszych modlitw, mamy władzę – daną nam dzięki Bożej łasce – by pokonać szatana.

P: Jakie znaczenie ma potop i ziemia w Księdze RodzajuRev 12:15 –16?

Odp.: Znajdźmy jednoznaczne wyjaśnienie tego zagadnienia, które jest prawdopodobnie jednym z trudniejszych pytań w Biblii. Oto dwa poglądy:

Prześladowania: Ponieważ oszustwo dokonuje się ustami, może to być próba zniszczenia Kościoła poprzez prześladowania. Zakłada to, że dziecko w tym znaku to albo chrześcijanie, albo chrześcijanie w czasie ucisku.

Przyszłe wydarzenie związane z uciskiem: Może to być przyszłe nadprzyrodzone wydarzenie o charakterze demonicznym lub po prostu przyszłe prześladowania.

P: Dlaczego w Objawieniu 13 szatan i źli ludzie od wieków tak uparcie prześladują wierzących?

Odp.: Szatan zmierza ku swojej zgubie i doskonale o tym wie; zdaje sobie sprawę, że pozostało mu niewiele czasu (Objawienie 12:12). Wygląda to tak, jakby chciał pociągnąć za sobą jak najwięcej osób . Jeśli doprowadzi do śmierci chrześcijanina, ten nie będzie już mógł świadczyć o Chrystusie na ziemi, ale jest to korzyść drugorzędna. Główną korzyścią jest zniechęcenie innych do rozważania Chrystusa ze względu na cenę, jaką trzeba za to zapłacić. Chce on również pozbawić wierzących radości, jaką mogą czerpać w Chrystusie.

Pytanie: Kto lub co jest Bestią z morza w Obj. 13:1-10?

Odp.: Poczekajcie, a zobaczycie! Pismo Święte nie podaje tu konkretnych informacji. Tak jak wierzący ze Starego Testamentu mieli wiele fragmentów, ale nie mieli pełnego obrazu Chrystusa, tak i my dzisiaj mamy wiele fragmentów, ale nie mamy pełnego obrazu czasów ostatecznych. Poglądy na temat Bestii z Morza zależą od tego, jak dosłownie traktuje się słowo „morze”.

Dosłowne: demoniczne stworzenie, grupa demonów lub grupa ludzi w jakiś sposób dosłownie związanych z oceanem.

Symbolicznie: Jeśli morze symbolizuje ludy i narody, to jest to organizacja wywodząca się z wielu ludów i narodów. Niektórzy postrzegają ją jako tę samą bestię z Księgi Daniela 7:2.

Zgodnie z Objawieniem 11:7 i 17:8 bestia pochodziła pierwotnie z otchłani.

Pytanie: Dlaczego w Obj. 13:6 Bóg świadomie pozwoliłby istocie bluźnić przeciwko Niemu, skoro Bóg tego nie chce i ma moc, by to powstrzymać?

Odp.: Chociaż niektórzy skrajni ludzie mogą twierdzić, że wszystko, co się dzieje, jest zgodne z wolą Boga jako część Jego „tajnej woli”, wydaje się to dalekie od prawdziwego charakteru Boga.

Przynajmniej przez pewien czas Bóg dopuszcza rzeczy, których nie tylko nie pragnie, ale które łamią Mu serce. Przykłady można znaleźć w Ewangelii Mateusza 23:37-39, Ewangelii Łukasza 19:41-44 oraz w Księdze Jeremiasza 19:5 i 32:35.

Jak powiedział Francis Schaeffer w książce „Kościół pod koniec XX wieku”: „Możemy wielbić Boga, a zarówno Stary, jak i Nowy Testament mówią, że możemy nawet zasmucić Boga. To coś niezwykłego.” (Hymny dla Ludu Bożego nr 364)

Pytanie: Jak w Ap 13,6 bestia może bluźnić lub zniesławiać przybytek niebieski i tych, którzy w nim mieszkają?

Odp.: Istnieje wariant rękopisu, który można odczytać albo jako „namiot niebieski i tych, którzy tam mieszkają”, albo jako „tych, którzy mieszkają w namiocie niebieskim”. Oprócz oczerniania Boga bestia poniża niebo i tych, którzy żyją tam w błogości.

Pytanie: W Ap 13,7; 13-15, w jaki sposób bestia prowadzi wojnę i pokonuje wierzących, skoro kobieta zostanie ochroniona przed smokiem poprzez ucieczkę na pustynię, o czym mowa w Ap 12,6; 14; 16?

Odp.: Po pierwsze, wyrażenie „prowadzić wojnę” niekoniecznie oznacza prowadzenie wojny zbrojnej, ale prześladowanie i zabijanie wierzących. Poza wojną rząd zabił tyle samo osób, ile zginęło w bitwach.

Po drugie, Objawienie 12 mówi jedynie, że kobieta będzie chroniona. Jednak Objawienie 12:17, podobnie jak Objawienie 13:7, stwierdza, że smok będzie prowadził wojnę przeciwko potomstwu kobiety z , czyli wierzącym w tamtym czasie. Niektórzy uważają, że chrześcijanie, którzy zostali zabrani w pochwyceniu, są chronieni przed tymi prześladowaniami. Jednak ci, którzy staną się chrześcijanami po pochwyceniu, będą musieli uciekać.

Pytanie: Jak w Ap 13:8 można kogokolwiek winić za oddawanie czci bestii, skoro wszyscy, którzy nie są zapisani w księdze życia Baranka, mają oddawać cześć bestii?

Odp.: Jest to argument wynikający z chrześcijańskiego fatalizmu. Nie powinni oni czcić bestii, ale Bóg wie, że ludzie będą robić to, czego nie powinni. Podobnymi przykładami tego, że Bóg wie, iż ludzie będą robić rzeczy, których nie powinni, są faryzeusze odrzucający Boży plan wobec siebie w Ewangelii Łukasza 7:30 oraz wezwanie Bożych sług, by nie przyjmowali Bożej łaski na próżno w 2 Liście do Koryntian 6:1.

P: Dlaczego w Ap 13,11-12 bestia z ziemi jest na pierwszy rzut oka podobna do baranka?

Odp.: Ma to na celu wprowadzenie w błąd. Przez wieki szatan zwodził wielu, twierdząc, że szanuje Chrystusa. Podczas gdy komuniści lekceważyli Chrystusa, tak zwani liberalni chrześcijanie, muzułmanie oraz brutalny Kościół rzymskokatolicki w średniowieczu – wszyscy twierdzili, że szanują Chrystusa.

P: Kto lub co jest bestią z lądu wRev 13:11 -15?

Odp.: Pismo Święte tego nie precyzuje. Może to być pojedyncze stworzenie, osoba, grupa stworzeń lub grupa ludzi. Bestia z lądu może mieć szczególny związek z ziemią i/lub stanowić coś przeciwstawnego bestii z morza.

Pytanie: Czy w Apokalipsie 13:16-18 istnieje jakiś historyczny precedens, w którym władca nakładał na ludzi znak?

O: Tak, podczas II wojny światowej Żydzi w kontynentalnej Europie mieli obowiązek noszenia żółtej gwiazdy, choć nie była ona wytatuowana. W czasach Machabeuszy, jak podaje 3 Księga Machabejska 2:29, egipski władca Ptolemeusz IV Filopator nakazał wytatuować liść bluszczu wszystkim Żydom, którzy zgodzili się mu poddać. Było to obraźliwe, ponieważ liść bluszczu był symbolem greckiego boga wina.

P: Jakie znaczenie ma liczba 666 w fragmencie „Rev 13:16 –18”?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Jedna z prawdopodobnych interpretacji, spopularyzowana już w 1973 roku w chrześcijańskim filmie „Złodziej w nocy”, głosi, że jest to kod komputerowy wytatuowany na skórze. Druga teoria zakłada, że może to być chip komputerowy, wszczepiony pod skórę, zawierający nasze dane osobowe. Obecnie w Szwecji ludzie mają możliwość zapłacenia kilkuset dolarów za wszczepienie chipa, którego mogą używać jako dokumentu tożsamości.

W rękopisie „Ephraemi Rescriptus” w Księdze Objawienia zamiast liczby 666 pojawia się liczba 616. „Neron Caesar” dałoby w sumie 666 tylko wtedy, gdyby zamienić literę C na Q. Jednak „Nero Caesar” daje w sumie 616. Ireneusz wspomina o zamianie liczby 666 na 616 jako o zwodniczej herezji w dziele „Przeciw herezjom”, księga 5, rozdz. 30.1–2, str. 558–559.

Zobacz także następne pytanie.

Pytanie: Dlaczego w „Rev 13:16 ” (1, 18) pojawia się właśnie „666”, a nie jakaś inna liczba?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Istnieją różne teorie, na przykład że „666” nie osiąga doskonałości, jaką ma „777”, że „666” jest liczbą ludzkości lub że „666” jest liczbą konkretnego człowieka. Co ciekawe, jeśli zsumujemy wartości liter imienia Jezusa (Iesous), otrzymamy 888.

P: WRev 13:16 -18 i Ap 14:9-11, co jest złego w przyjęciu małego znaku?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę pięć kwestii.

1. Nawet gdyby nie było w tym nic złego, wierzący nie powinni przyjmować znaku na prawej ręce ani na czole po prostu dlatego, że Bóg tego zabronił.

2. Przed przyjęciem znaku ludzie musieli zgodzić się na oddawanie czci bestii.

3. Wiele dzisiejszych psów i kotów ma pod skórą wszczepiony mały chip komputerowy służący do identyfikacji. Być może właśnie taką funkcję pełni ten znak.

4. Należy zauważyć, że w Objawieniu 14:9-11, choć cierpienie może być reakcją na znak, chip komputerowy lub proces skanowania, cierpienie wynikające z posiadania znaku może być spowodowane w sposób nadprzyrodzony. Z drugiej strony w znaku może znajdować się toksyna, którą rząd mógłby uwolnić, gdyby uznał, że ludzie wykraczają poza wyznaczone granice, a także może dojść do awarii.

5. Bóg surowo osądzi tych, którzy mają ten znak.

Pytanie: Czy Objawienie 14:3-4 naucza, że zbawionych zostanie tylko 144 000 mężczyzn żyjących w celibacie? (Jeden z muzułmanów stwierdził z przekonaniem, że właśnie to naucza ten fragment.)

Odp.: Nie, Objawienie 14:3-4 dotyczy szczególnej grupy mężczyzn pochodzących z dwunastu plemion Izraela. Twierdzenie, że fragment ten naucza, iż „zbawionych zostanie jedynie 144 000 mężczyzn żyjących w celibacie”, jest kłamstwem. Więcej o nich można przeczytać w Apokalipsie 7:1-8, po czym bezpośrednio następuje wielka rzesza „z każdego narodu, plemienia, ludu i języka” w Apokalipsie 7:9-10. Czy celowo pominąłeś Apokalipsę 7:1-10, twierdząc, że zbawionych zostanie tylko 144 000 mężczyzn żyjących w celibacie?

Pytanie: Co dokładnie oznacza tutaj słowo „dziewica” (parthenos) w Ap 14,4?

Odp.: Jego podstawowe znaczenie to osoba, mężczyzna lub kobieta, która nigdy nie miała stosunków seksualnych. Jednak odnosi się ono również do kogoś, kto obecnie żyje w celibacie. Słowo to zostało użyte w odniesieniu do wdów w greckim Liście Ignacego do Smyrneńczyków, rozdz. 13, str. 92.

Pytanie: Czym jest tutaj „wieczna ewangelia” z Ap 14,6?

Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a potem sama odpowiedź.

Nie jest to odpowiedź: Niektórzy twierdzą, że zamiast ewangelii może to być inne przesłanie, dotyczące sądu, a nie zbawienia.

Odpowiedź: Termin ten oznacza „dobrą nowinę”, a nie złą nowinę o sądzie. Jest to przesłanie i wezwanie do uwierzenia w Chrystusa. Co więcej, określenie „wieczna” wskazuje, że nie jest to przesłanie przeznaczone tylko na ten czas, ale na wszystkie czasy. List do Tytusa 1:2 mówi, że nasze zbawienie przez Jezusa zostało ustalone przed założeniem świata.

Pytanie: Czy Obj. 14:6-7 stanowi wypełnienie proroctwa z Mt 24:14, że wszyscy usłyszą Ewangelię?

Odp.: Być może. Z drugiej strony spełnieniem słów z Ewangelii Mateusza 24:14 może być głoszenie Ewangelii wszystkim narodom przez ludzi.

Pytanie: Czy w Ap 14,8 słowo „Babilon” może być tutaj kodowym określeniem Jerozolimy?

O: Pogląd ten zakłada, że Księga Objawienia została napisana przed rokiem 70 n.e., co preterystowie muszą uzasadniać, aby obronić swój punkt widzenia. Babilon utożsamiano z Rzymem, z Rzymem i Kościołem katolickim, z dosłownym Babilonem lub ogólnie z fałszywym systemem religijnym.

P: Jak w Ap 14,13 dobre uczynki towarzyszą tym, którzy umierają w Panu?

O: Wierzący dostają się do nieba dzięki łasce, przez wiarę, a nie dzięki uczynkom, jak mówi List do Efezjan 2:8-9. Jednak w niebie otrzymamy nagrody – lub nie – w oparciu o uczynki, które wykonaliśmy, zgodnie z 1 Listem do Koryntian 3:12-15. Uczynki, za które otrzymujemy nagrodę, to nie tylko działania, które wykonaliśmy, ale także słowa oraz złe czyny i słowa, których się powstrzymaliśmy. Jednak 1 List do Koryntian 3:12-15 pokazuje również, że Chrystus osądza również serce, czyli motywy stojące za uczynkami, a nie tylko same uczynki.

Ten werset w tym rozdziale podkreśla jednak, że wierzący, którzy są tutaj prześladowani i ponoszą śmierć męczeńską, nie umierają na próżno. Ich oddanie czci Bogu poprzez swoje życie zostanie wynagrodzone w niebie. Psalm 116:15 mówi, że cenna w oczach Pana jest śmierć Jego świętych.

Pytanie: Czy fragment z Objawienia 14:9-12 oznacza, że szabat zostanie przywrócony, jak nauczają niektórzy adwentyści dnia siódmego?

Odp.: Nie, ten werset tego nie oznacza. Słowo „szabat” nie pojawia się nawet w całej Księdze Objawienia. Jakikolwiek związek między znakiem bestii a przestrzeganiem lub nieprzestrzeganiem szabatu istnieje wyłącznie w umysłach interpretatorów. Dla niektórych może być zagadką, dlaczego adwentyści dnia siódmego w ogóle tak myślą. Powodem, dla którego niektórzy tak uważają, jest to, że utożsamiają oddawanie czci Bogu w niedzielę ze znakiem bestii. Powinniśmy śmiało pamiętać o zasadzie „WHOA-Day”: Worship Him On Any Day (Czcij Go w dowolnym dniu).

Pytanie: Czy w Obj. 14:11 w Jeziorze Ognistym będzie słońce lub księżyc, skoro będą tam dzień i noc?

Odp.: Nie, wyrażenie „dzień i noc” oznacza po prostu „nieustannie”. Osoba przebywająca w zamkniętym pomieszczeniu bez okien mogłaby tam przebywać dzień i noc, nie widząc ani słońca, ani księżyca.

Gdyby ktoś zawsze był zwrócony twarzą ku światłu, nie widziałby też nocy. Chociaż w piekle, niebie ani na nowej ziemi nie będzie słońca ani księżyca, kto wie, co Bóg postanowi stworzyć w innych częściach wszechświata.

P: Jaka jest różnica między koronami w Ap 14:14 i Ap 19:12?

Odp.: Są to zupełnie różne greckie słowa. Słowo w Apokalipsie 14:14 to „stephanos”, które może oznaczać wieniec zwycięstwa. Słowo w Apokalipsie 19:12 to „diadema”, co oznacza koronę królewską.

P: Czy w Ap 14:14-16 to Jezus znajduje się na obłoku z sierpem?

Odp.: Tak. Wyrażenie „Syn Człowieczy” ma ogólne znaczenie odnoszące się do ludzi, ale Jezus również chętnie używał tego wyrażenia jako częściowego opisu samego siebie. Niektórzy uważają, że to nie jest On, ponieważ w wersecie 14:14 jest napisane „podobny do Syna Człowieczego”. Jednak w Apokalipsie 1:13 również jest napisane „podobny do Syna Człowieczego” i wszyscy zgadzają się, że chodzi o Jezusa.

P: W KsiędzeRev 14:18 –20, w jaki sposób winogrona mogłyby wytworzyć krew?

Odp.: Oczywiście nie są to zwykłe winogrona. Winogrona te prawdopodobnie symbolizują prześladowanie ludzi. Sąd za to spadnie na tych, którzy prześladują innych.

P: W Ap 14:20 spróbuj obliczyć wielkość rzeki krwi, którą Bóg [rzekomo] chce stworzyć w Ap 14:20. Aby wypełnić tę rzekę, potrzeba krwi około miliarda ludzi. Dlaczego tak jest?

Odp.: Istnieją dwie możliwe odpowiedzi.

Z jednej strony Apokalipsa nie mówi, że była to krew ludzi. Za pomocą laski Mojżesza Bóg zamienił wody Nilu w krew, a nie była to krew ludzi. Nie jest też powiedziane, że taka była doskonała wola Boża; raczej Bóg postanowił to w ramach swojej kary sądowej wymierzonej ludziom. Mogła to być krew, która nie pochodziła od żywego człowieka ani zwierzęcia. Z drugiej strony, jeśli policzyć krew pochodzącą ze wszystkich przeprowadzonych aborcji (których w połowie lat 70. było około 1 miliona rocznie w Stanach Zjednoczonych, 7 milionów rocznie w Japonii oraz kolejne w innych krajach), można by powiedzieć, że w sensie metaforycznym już dziś mamy rzeki ludzkiej krwi. Nie sądzę jednak, by Księga Objawienia posługiwała się tutaj wyłącznie metaforą. Gdyby Bóg miał stworzyć nową krew w ilości równej krwi przelanej w wyniku wszystkich aborcji i wojen, mogłaby ona wypełnić ogromną liczbę rzek.

Pytanie: Jaki jest cel rozdziału 14 Księgi Objawienia przed rozdziałami 15–16?

Odp.: Cały rozdział 14 Księgi Objawienia stanowi niezbędne tło dla rozdziału 15. Liczba 144 000 z Objawienia 14:1-5 odnosi się do tych, którzy odnieśli zwycięstwo nad bestią z Objawienia 15:1-4. Ogłoszenia pierwszego anioła z Objawienia 14:6-7 odnoszą się do sądu nad ziemią, morzem i źródłami wody z Objawienia 16:1-7.

Ogłoszenie drugiego anioła z Objawienia 14:8 odnosi się do upadku Babilonu opisanego w Objawieniu 16:19. Głoszenie trzeciego anioła z Objawienia 14:9-11 dotyczące kary dla tych, którzy mają znamię bestii, odnosi się do Objawienia 16:2. Zbiór winogron gniewu z Objawienia 14:14-20 odnosi się do zawartości siedmiu czasz gniewu Bożego z Objawienia 15-16.

P: Czy w Ap 15:2 mowa jest o tym samym morzu szklanym, co w Ap 4:6, a ogień to być może siedem lamp z Ap 4:5?

Odp.: Jest to bardzo prawdopodobne; nic nie odróżnia go od tego drugiego, a żaden werset nie mówi o istnieniu dwóch mórz szklanych.

Pytanie: Dlaczego w Ap 15:4 nie wszyscy pójdą do nieba, skoro wszyscy będą bać się Boga i wielbić Jego imię?

Odp.: To pytanie opiera się na błędnym założeniu, że każdy, kto kiedykolwiek wielbi Boga, pójdzie do nieba. Natomiast ten werset, podobnie jak List do Filipian 2:10-11 i inne fragmenty, pokazuje, że na końcu nawet ci, którzy trafią do jeziora ognia, będą wielbić Boga.

P: Jak wyglądały czasze z Ap 15:7?

Odp.: Greckie słowo odnosiło się do szerokiego spodka, który był używany do rytualnego picia lub wylewania ofiar płynnych.

P: Dlaczego w Ap 15:8 nikt nie mógł wejść do świątyni, dopóki nie zakończyły się siedem plag?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale jednym z powodów mogło być podkreślenie, że żadne wstawiennictwo nie nastąpi, dopóki nie zostaną wylane siedem czasz gniewu.

P: W jaki sposób siedem czasz gniewu Bożego, o których mowa w Ap 16:1-21, nawiązuje do plag egipskich opisanych w Wj 7:14-12:30?

Odp.: Oto dziesięć plag.

Dziesięć plag egipskich

1. Wody zamieniły się w krew. Wj 7:14-25

2. Żaby. Wj 8:1-15

3. Wszy. Wj 8:16-19

4. Muchy. Wj 8:20-32

5. Plaga na bydło. Wj 9:1-7

6. Wrzody. Wj 9:8-12

7. Grad. Wj 9:13-34

8. Szarańcza. Wj 10:1-20

9. Ciemność. Wj 10:21-29

10. Śmierć pierworodnych. Wj 11:1-12:30

Izraelici przeszli przez Morze Czerwone jak po suchej ziemi, a rzeka Eufrat wyschła dla królów ze Wschodu. Ponadto w Księdze Wyjścia złożono w ofierze baranka paschalnego, aby odwrócić gniew anioła śmierci, a Jezus jest naszym Barankiem Paschalnym, ale dla tych, którzy odrzucają Baranka w Apokalipsie, nie ma ucieczki przed gniewem Bożym.

Pytanie: Czy w Ap 16:1 gniew Boży był widoczny na ziemi już przed tym czasem?

Odp.: Tak. Wiele wersetów pokazuje, jak Bóg wyraża swój gniew. Jednak żadne wersety, z wyjątkiem być może tych dotyczących potopu, nie pokazują gniewu Bożego wyrażonego w tak wielkim stopniu na ziemi aż do tego momentu.

Pytanie: Czy w Ap 16,2 pierwsza czasza jest powiązana z modlitwami świętych?

Odp.: Nie. Można by tak sądzić tylko wtedy, gdyby założyć, że: a) siedem czasz to to samo, co siedem trąb (tzw. teoria rekapitulacji) oraz b) kadzidło modlitw świętych z Objawienia 8:3-4 jest powiązane z pierwszą trąbą z Objawienia 8:7.

Jednakże

a) teoria rekapitulacji jest nieprawidłowa, ponieważ siedem trąb to

T1: grad, ogień i krew, które spalają 1/3 ziemi i roślinności

T2: ogromna góra; 1/3 morza zamieniła się w krew, a 1/3 morskich stworzeń zginęła

T3: wielka gwiazda piołunu zanieczyściła słodką wodę

T4: 1/3 niebiańskich świateł

T5: szarańcza z otchłani przez 5 miesięcy

T6: 4 aniołów i armia licząca 200 milionów zabija 1/3 ludzkości

T6 1/2: 7 grzmotów i dwaj świadkowie

T7: „Królestwo świata stało się królestwem naszego Pana i Jego Chrystusa”.

Siedem czasz nie pokrywa się całkowicie. Są to:

B1: brzydkie i bolesne wrzody

B2: Całe morze zamieniło się w krew, a całe życie morskie zginęło

B3: woda słodka zamieniła się w krew

B4: słońce spaliło ludzi ogniem

B5: ciemność

B6: Eufrat wyschł, a królowie ze wschodu zebrali się w Armagedonie

B7: Stało się, nastąpiło wielkie trzęsienie ziemi, a Babilon został zniszczony

b) Nawet gdyby teoria rekapitulacji była poprawna, w Objawieniu 8:3-7 siedmiu aniołów z siedmioma trąbami różni się od ósmego anioła, który miał kadzidło wraz z modlitwami świętych.

Pytanie: Skoro w Ap 16:3 w języku greckim jest napisane, że „dusze” w morzu zginęły – co odnosi się do życia morskiego – to znaczy, że dusza oznacza życie, a człowiek nie posiada „duszy” oddzielonej od ciała, tak samo jak zwierzę.

Odp.: W 1 Liście Piotra 3:20 w języku greckim czytamy, że na arce ocalało tylko osiem „dusz”. Słowo „dusza” czasami oznacza „życie”, jak w Apokalipsie 16:3. Czasami „dusza” oznacza duchową część chrześcijanina, która jest „w domu u Pana”, gdy jesteśmy „poza ciałem”, jak w 2 Liście do Koryntian 5:8. Zauważmy, że w tym momencie nie mamy ciała, ale jesteśmy „z dala od ciała”. Zwierzęta mają zwierzęce dusze/życie, a ludzie mają ludzkie dusze/życie, ale 1 List Piotra 3:20 pokazuje, że tylko ludzie mają dusze, które mogą zostać zbawione.

Chrześcijanie nie są zgodni co do tego, czy istnieje życie pozagrobowe dla zwierząt.

Pytanie: Jak w Apokalipsie 16:3-4 woda może zamienić się w krew?

Odp.: Wystarczy zapytać Mojżesza. A tak poważnie, Wszechmogący Bóg może dokonać każdego cudu, jaki zechce. Wydawałoby się sprawiedliwością poetycką, że społeczeństwo, które przelało tak wiele krwi wierzących, otrzymałoby krew do picia. Pamiętajmy, że Jan opisuje to, co widział i słyszał (Apokalipsa 1:19), więc krew ta była albo dosłowną krwią, albo czymś, co wyglądało jak krew.

P: Do czego przypomina to, co opisano w Ap 16,5?

Odp.: Rzeka Nil zamieniła się w krew podczas pierwszej plagi egipskiej, o której mowa w Księdze Wyjścia 7:14-25.

Ponadto, poza Biblią, w 1 Księdze Henocha znajduje się proroctwo, w którym Henoch widział aniołów sprawujących kontrolę nad wodami, aby sprowadzić zniszczenie (1 Księga Henocha 66:1-3). Oto cytat: „Potem pokazał mi aniołów karzących, którzy są gotowi przyjść i uwolnić moce wód znajdujących się pod ziemią, aby stały się one sądem i zniszczeniem dla wszystkich, którzy żyją i mieszkają na ziemi. Lecz Pan Duchów wydał rozkaz aniołom pełniącym służbę, aby nie podnosili (wodnych) zapór, lecz je strzegli – gdyż byli to aniołowie odpowiedzialni za wody. Następnie oddaliłem się z obecności Henocha”. Pseudepigrafy Starego Testamentu, tom 1, str. 45–46. Sugeruje to, że Bóg powierzył kontrolę nad wodami aniołom, ale kontekstem tego fragmentu jest Noe i potop, a nie czasy ostateczne.

Pytanie: Czym jest głos spod ołtarza, o którym mowa w Ap 16,7?

Odp.: Prawdopodobnie jest to głos męczenników z Apokalipsy 6:9-11.

Pytanie: Jakiego rodzaju są te bóle i wrzody, o których mowa w Ap 16,11?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Mogą one wynikać z choroby, zatrucia promieniowaniem lub przyczyny nadprzyrodzonej, nie mającej naturalnego źródła.

P: Jak w Ap 16,12 rzeka Eufrat mogła wyschnąć?

Odp.: Rzeka Eufrat przenosi wody opadowe z gór wschodniej Turcji i Iraku do Zatoki Perskiej. Mogłoby to być nagłe, cudowne wydarzenie bez naturalnego odpowiednika. Możliwe też, że w górnym biegu rzeki przestało padać. Istnieje jednak również prostsze wyjaśnienie. Nawet dzisiaj niektóre odcinki rzeki Eufrat są praktycznie suche, ponieważ tak dużo wody jest odprowadzane na potrzeby nawadniania.

P: Czym są te trzy żaby zRev 16:13 -14?

Odp.: Księga Objawienia16:14 mówi, że są to duchy demonów. Biblia mówi, że są to duchy demonów, więc nie mogą to być ludzie.

P: Czy w Ap 16:14 demony również mogą czynić cuda?

Odp.: Demony nie tylko potrafią oszukiwać i udawać cuda, ale faktycznie potrafią też dokonywać wielu cudów. Pamiętaj, że magowie faraona zamienili laski w coś, co wyglądało jak poruszające się węże. Jednak nawet w tym wersecie nie ma dowodów na to, że szatan lub demony potrafią stworzyć życie.

Chociaż diabeł mógł ożywić wizerunek Antychrysta, ludzie również potrafią ożywić roboty.

Podsumowując, demony potrafią wiele rzeczy, które potrafią ludzie; demony mają również dodatkowe nadprzyrodzone moce, ale to, co potrafią demony, jest bardzo niewielkie w porównaniu z tym, co potrafi Wszechmocny Stwórca.

P: Co oznacza w Ap 16:15 „zachowajcie tu swoje szaty”?

Odp.: Oznacza to zachowanie czujności. W szczególności, ponieważ List do Efezjan6:11 –18 wspomina o przyobleczeniu się w pełną zbroję Bożą, w tym w napierśnik sprawiedliwości, powinniśmy je mieć przy sobie.

Odzwierciedla to kulturę hebrajską, a nie grecką czy rzymską. Grecy często brali udział w zawodach sportowych nago, a rzymski żołnierz, który zasnął na posterunku, nie był hańbiony, lecz zabijany. Zgodnie z żydowską Miszną, jeśli kapitan straży świątynnej zastał jednego ze swoich strażników śpiącego pod nim, jego ubrania były zdejmowane i palone, a on sam był odsyłany w hańbie.

Pytanie: Czy w Ap 16,16 ma miejsce Armagedon, czy też wydarza się on po Tysiącleciu, o którym mowa w Ap 20,8?

Odp.: Chrześcijanie amilenialistyczni twierdzą, że oba wersety opisują to samo wydarzenie. Uważają za mało prawdopodobne, aby miały miejsce dwie wielkie bitwy zamiast jednej.

Chrześcijanie premilenialistyczni opierają się na dosłownej interpretacji tych wersetów. Mają miejsce dwie wielkie bitwy. Tylko ta poprzedzająca Tysiąclecie jest określana jako Armagedon, a tylko ta następująca po Tysiącleciu jest określana jako bitwa Goga i Magoga. Ponadto bitwa Goga i Magoga nie toczy się w Armagedonie, lecz wokół miasta ludu Bożego.

Pytanie: Czy „wielkie miasto” z Ap 16,19 to Babilon?

Odp.: Nie, jest to inne miasto, ponieważ o Babilonie mowa jest osobno w wersecie 16:19 i następnych oraz w rozdziale 17. Głównym komentatorem, który tak nauczał, był Beckwith.

Pytanie: Co mogło spowodować grad o masie 100 funtów, o którym mowa w Ap 16,21?

Odp.: To nie jest zwykły grad. Może to być zjawisko nadprzyrodzone lub fragmenty pochodzące z uderzenia meteorytu.

P: Czy w Ap 16 siedem czasz to to samo, co siedem trąb z Ap 8–9?

Odp.: Prawdziwi chrześcijanie nie są co do tego zgodni.

Teoria rekapitulacji głosi, że są one tym samym ze względu na podobieństwa i po prostu pomija kluczowe różnice. Afrykański donatysta Tyconius (370–380/390 n.e.) był jednym z pierwszych, którzy nauczali teorii rekapitulacji w odniesieniu do tysiąclecia.

W prostym ujęciu nie ma problemu z uznaniem, że istnieje wiele podobieństw, jednak kluczowe różnice wskazują, że są to odrębne zjawiska, przy czym siedem czasz ma znacznie poważniejsze skutki (często nawet trzykrotnie) niż siedem trąb. Oto podobieństwa i różnice.

Chociaż istnieją podobieństwa, to jednak są one różne. Na przykład pierwsza czasza nie ma swojego odpowiednika. Czwarta czasza nie tylko nie ma odpowiednika, ale jest również dokładnym przeciwieństwem czwartej trąby. Z drugiej strony, zarówno szósta czasza, jak i szósta trąba odnoszą się do rzeki Eufrat, nad którą leżał Babilon.

Siedem trąb

1. Spłonęła jedna trzecia drzew i trawy. Ap 8:7

2. Jedna trzecia stworzeń morskich i statków została zniszczona. Ap 8:8-9

3. Gwiazda zwana piołunem; jedna trzecia słodkiej wody. Ap 8:10-11

4. Uderzono w jedną trzecią słońca, księżyca i gwiazd, jedną trzecią dnia i jedną trzecią nocy. Ap 8:12-13

5. Stworzenia podobne do szarańczy z otchłani. Ap 9:1-12

6. Aniołowie uwolnieni nad Eufratem. Jeźdźcy zabijają jedną trzecią ludzkości. Ap 9:13-21

7. Głośne ogłoszenie. Ap 11:15-19

Siedem czasz

1. Wrzody na ciałach tych, którzy mają znak bestii. Ap 16:2

2. Morze zamienia się w krew; ginie całe życie morskie. Ap 16:3

3. Woda słodka zamienia się w krew. Ap 16:4-7

4. Słońce spala ludzi ogniem. Ap 16:8-9

5. Ciemność. Ap 16:10-11

6. Eufrat wysycha, aby królowie ze wschodu mogli przybyć do Armagedonu. Ap 16:12-16

7. Wielkie trzęsienie ziemi. Miasto podzielone na trzy części. Ap 16:17-20

Pytanie: Czy w Ap 16:19 Babilon został zniszczony, czy też nastąpiło to w rozdziale 18?

Odp.: Oba wersety mówią o tym samym przyszłym wydarzeniu.

Pytanie: Kim jest kobieta Babilon w Ap 17:1-18?

Odp.: Chrześcijanie nie są zgodni co do konkretnego miasta. Dwa główne poglądy to: 1) Rzym i Kościół rzymskokatolicki oraz 2) dosłowna Babilonia. Inne, mniej popularne poglądy to sekularyzm, liberalne chrześcijaństwo i mormonizm. Przyjrzyjmy się kilku aspektom tego fragmentu.

1. Jest to potężne miasto (Objawienie17:18 )

2. Jest bardzo zła (Objawienie 17:4-6; 18:3)

3. Zabiła wielu chrześcijan (Objawienie 17:6)

4. Zostanie zniszczone (Objawienie 17:16; 18:2)

Chrześcijanie nie są zgodni co do tego, które miasto jest lub będzie tym miastem. Dwie najczęściej wskazywane opcje to dosłowna Babilonia i Rzym.

Oto więcej szczegółów na temat Babilonu w Apokalipsie.

Miasto Babilon

Miasto: (Objawienie17:18 ,18:10 , 16, 18, 19, 21)

Miasto siedmiu wzgórz: (Objawienie 17:3,9)

Położone nad wieloma wodami, symbolizującymi ludy, rzesze, narody i języki (Apokalipsa 17:1,15).

Z morza będzie widać dym z jej pożaru: (Objawienie18:17 –18).

Przyszłe miejsce spustoszenia (Objawienie16:19 ;17:15-18:24 ).

Całe Niebo będzie się radować z zniszczenia tego miejsca (Objawienie 19:1-3).

Bogactwo i potęga Babilonu

Ubrana w purpurę i szkarłat, lśniąca złotem, drogocennymi kamieniami i perłami (Objawienie 17:4,16).

Kupcy wzbogacili się dzięki jej nadmiernemu luksusowi (Objawienie 18:3,11-17).

Handlowano zarówno ludzkimi ciałami, jak i duszami (Objawienie 18:13).

Rządziło 7/8+10 królów (Objawienie17:10 ).

Szósty król panował w czasie, gdy powstawała Księga Objawienia (~69–96 r. n.e.) (Objawienie 17:10).

Panowała nad królami ziemi (Objawienie17:18 ).

Złe obrzydliwości Babilonu

Religijne, o charakterze bluźnierczym, demonicznym i magicznym (Objawienie 17:3, 18:2,23).

Chwali się małżeństwem z królem, który nigdy nie umrze (Objawienie 18:7).

Cudzołożna; Wielka Nierządnica (Objawienie 14:8, 17:1-5, 15-16, 18:3, 9, 19:2).

Najlepszym symbolem jest niegodziwa kobieta (Objawienie 17:1-7 i Zachariasz 5:5-11).

Odurzający (Objawienie 17:2; 18:3, 23).

Wyróżniający się złoty kielich szaleństwa (Objawienie 14:8, 17:2,4; 18:3,6).

Wojuje przeciwko Barankowi (Objawienie17:14 ).

Upajają się krwią świętych, tych, którzy złożyli świadectwo o Jezusie (Objawienie 17:6,18:24 , 19:2).

Siedlisko demonów i schronienie dla każdego nieczystego ducha (Objawienie 18:2).

Wierzący muszą uciekać już teraz! (Objawienie 18:4, Jeremiasz 50:8, 51:6,45-47)

Niezależnie od tego, zawsze powinniśmy unikać stylu życia charakterystycznego dla Babilonu.

Pytanie: Jakie inne powiązania między Rzymem a Babilonem można znaleźć w Obj. 17:1-18?

Odp.: Babilon był pierwotnie siedzibą religii misteryjnej. Jednak po tym, jak Persowie najpierw zdobyli Babilon, a następnie go zniszczyli, zniechęcili wyznawców tej religii, w wyniku czego przeniosła się ona do Pergamonu w Azji Mniejszej. Jej przywódca nazywany był „Strażnikiem Mostu” między tym życiem a życiem przyszłym. W języku łacińskim brzmi to „Pontifex Maximus”. Później tytuł ten przyjęli papieże.

Bałwochwalstwo i odstępstwo ludu Bożego zostały opisane jako cudzołóstwo w Księdze Izajasza 23:15-17; Księdze Jeremiasza 2:20-31; 13:27; Księdze Ezechiela 16:17-19; Księdze Ozeasza 2:5; Księdze Nahuma 3:4. Z drugiej strony, Niniwa w Księdze Nahuma 3:1,4; Tyru w Księdze Izajasza 23:15-17 oraz Babilon w Księdze Jeremiasza 23:17 zostały oskarżone o nierząd. Nigdy nie należały one do Izraelitów, więc nie były „cudzołożne” sensu stricte, lecz pogańskie.

Pytanie: Jakie dowody w Apokalipsie 17:1-18 wskazują, że Babilon, o którym tu mowa, nie musi odnosić się wyłącznie do Rzymu?

Odp.: Rzym został pierwotnie zbudowany na siedmiu wzgórzach: Palatynie, Awentynie, Celio, Eskwilinie, Wiminale, Kwirynale i Kapitolinie. Później jednak rozrósł się, obejmując ósme wzgórze – Pincio. Niemniej jednak Rzym nadal nazywano Septimontium, czyli „miastem siedmiu wzgórz”. Siedmiu cesarzy to zbyt mało jak na czasy Nerona, ale zbyt wielu jak na czasy Domicjana.

O Babilonie, mieście położonym nad wieloma wodami, mowa jest w Księdze Jeremiasza 51:13.

W Księdze Izajasza 21:1 Babilon znajduje się na pustyni, a w Apokalipsie św. Jana 14:8; 18:2 oraz w Księdze Jeremiasza 51:8 przepowiedziano jego upadek.

Niektórzy sądzili, że będzie to Europejski Wspólny Rynek, a później Unia Europejska, ponieważ pierwotnie składała się ona z dziesięciu krajów, z tym że obecnie jest ich więcej. (Hiszpania, Portugalia, Włochy, Grecja, Francja, Niemcy, Austria, Szwajcaria, Irlandia, Belgia, Holandia, Luksemburg itp.)

Niektórzy uważają, że Babilon to odstępcze chrześcijaństwo, zarówno katolickie, jak i protestanckie, lub Kościół ekumeniczny. (Nie ma tu wzmianki ani na korzyść, ani na niekorzyść Kościoła prawosławnego, koptyjskiego czy nestoriańskiego).

Niektórzy uważają, że nie może to być Rzym, ponieważ Rzym nie został zniszczony w ten sposób nagle. W rzeczywistości Rzym został splądrowany w 410 r. n.e. przez Gotów, a po splądrowaniu przez Wandali w 455 r. n.e. na zawsze utracił swoje znaczenie.

Podczas gdy Rzym leży bardzo blisko morza, z pobliskim portem w Ostii, Babilon znajduje się daleko w głębi lądu. Jednak w czasach ostatecznych rzeka Eufrat mogłaby zostać przekształcona w rzekę żeglowną. Eufrat jest już wystarczająco szeroki, ale w niektórych miejscach niezbyt głęboki. Można by go jednak pogłębić. Dla porównania: Kanał Panamski ma zanurzenie wynoszące 15,2 metra, a głębokość rzeki Eufrat waha się od 1 m do 45 m. Obecnie nie wykorzystuje się Eufratu do żeglugi oceanicznej, ponieważ rzekę tę przecina obecnie 22 tamy.

Jeden z autorów twierdzi, że fragment z Apokalipsy 17:8-9 dowodzi, iż nie może to być Rzym, ponieważ rzymscy królowie nie zaatakują miasta Rzymu. Nie uwzględnia to jednak faktu, że bestia jest siłą polityczną, a kobieta – religijną. W rzeczywistości świeckie rządy we Włoszech wielokrotnie walczyły z papieżami, atakowały ich, zabijały i zastępowały.

Pytanie: Jakie podobieństwa występują w Ap 17:1-18 do Babilonu z Iz 13 i Jr 51?

Odp.: Oto te podobieństwa.

Pytanie: Kto lub co jest szkarłatną bestią z Ap 17:1-18?

Odp.: Bóg jeszcze tego nie objawił, ale dał nam dwanaście wskazówek.

1. Bestia w kolorze szkarłatnym

2. Pokryta bluźnierczymi imionami

3. Siedem głów, symbolizujących zarówno siedem wzgórz, jak i siedmiu królów

4. Pięciu królów upadło, jeden panuje, a jeden ma jeszcze nadejść

5. Dziesięć rogów, symbolizujących dziesięciu królów, którzy jeszcze nie otrzymali królestwa

6. Sama bestia jest ósmym królem

7. Tych 11 królów wypowiedzie wojnę Jezusowi, ale Jezus ich pokona

8. Kobieta, Babilon, to wielkie miasto, które dosiada tej bestii

9. Bestia kiedyś była, teraz nie ma jej, a wkrótce wyłoni się z Otchłani.

10. W końcu bestia pójdzie na swoją zagładę

11. Ludzie zatwardziali będą zdumieni bestią, ponieważ kiedyś była, teraz jej nie ma, a jednak powróci

12. Bestia zniszczy kobietę

Zobacz także Objawienie 19:19-21. Wielu komentatorów uważa, że jest to ta sama szkarłatna bestia z Objawienia 13:1.

Pytanie: Czy w Ap 17:1-18 głowy szkarłatnej bestii mogą symbolizować cesarzy rzymskich?

O: Prawdopodobnie nie, ponieważ odrodzenie Babilonu to wydarzenie przyszłe, które jeszcze się nie spełniło. Jeśli chcesz spróbować porównać cesarzy rzymskich, oto ich lista. Uważa się, że Księga Objawienia została napisana około 95–96 r. n.e., tuż przed śmiercią Domicjana.

Pytanie: Dlaczego w Apokalipsie 17:5 jej imię zostało zapisane na czole?

Odp.: Według rzymskich pisarzy Seneki i Juvenala rzymskie prostytutki często nosiły swoje imię na czole. Dzięki temu klienci mogli je zapamiętać i prosić o nie z imienia. Księga Jeremiasza 3:3 również wspomina o czole nierządnicy, co mogło oznaczać ten sam zwyczaj poza Rzymem.

Pytanie: W Apokalipsie 18:1-3, w jaki sposób Babilon był zepsutym miastem handlu i władzy, skoro w Apokalipsie 17 Babilon był systemem religijnym?

Odp.: Jeśli uważasz, że system religijny o pozornie czystym obliczu nie mógłby być jednocześnie skorumpowanym skupiskiem dążenia do zysku i władzy, to jesteś w błędzie. Niestety, nawet Jezus i krzyż były wykorzystywane jako uzasadnienie dla czynienia zła i kontrolowania innych. Chociaż rozdziały 17 oraz 18–19 podkreślają różne aspekty tego miasta, to jest to to samo miasto.

Pytanie: Jak w Ap 18,2 miejsce może być „siedliskiem wszelkich nieczystych duchów”?

Odp.: Niektóre tłumaczenia używają słowa „więzienie” zamiast „schronienie”, ponieważ zły duch tam przebywa, ale nic nie wskazuje na to, że jest to wbrew jego woli.

Fascynujące jest zastanawianie się, co sprawia, że złe duchy są przyciągane do danego miejsca. Czy jest to brak chrześcijańskiego świadectwa, które przypominałoby im o ich druzgocącej porażce spowodowanej śmiercią i zmartwychwstaniem Jezusa? Czy jest to tolerowanie innych złych duchów? Czy jest to promowanie zła przez ludzi i otwieranie się na złe duchy? Czy są to pogańskie bożki czczone przez ludzi? Nie wiemy, która z tych przyczyn jest główną, czy są to wszystkie powyższe, czy też istnieje jeszcze więcej powodów. Nie chcemy jednak, aby jakiekolwiek złe duchy były przyciągane do naszego domu, dlatego nie chcemy, aby jakiekolwiek wizerunki bożków lub elementy okultyzmu dawały choćby najmniejsze wrażenie, że złe duchy czułyby się u nas swobodnie.

P: Jaka jest różnica między chęcią zwiększenia zysków a chciwością, o której mowa w Ap 18:3?

Odp.: Istnieje więcej niż jeden sposób bycia chciwym. Jeśli nie jesteś chciwy we wszystkich tych aspektach, a tylko w jednym, nadal możesz być chciwy.

Po pierwsze, zwiększanie zysków za wszelką cenę – bez względu na to, czy jest to zgodne z prawem, etyką czy moralnością – oznacza przedkładanie pieniędzy nad Boga. Można jednak zwiększać zyski nawet w sposób zgodny z prawem, w który Bóg nie chce, abyś się angażował – czy ktoś ma ochotę na akcje firm zajmujących się marihuaną?

Po drugie, sprzedawcy czasami kłamią (co nazywa się „naciąganiem prawdy”), aby sprzedać swoje produkty. W jednym z miejsc, w których pracowałem, klient zapytał sprzedawcę, czy produkt ma taką a taką funkcję. Sprzedawca wiedział, że nie ma, ale mimo to powiedział klientowi, że ma. Następnie sprzedawca przekazał informację do biura, że ludzie muszą natychmiast popracować nad tą funkcją.

Czy kupowanie i sprzedawanie części ciał płodów do celów badawczych jest złe, skoro i tak miały one zostać poddane aborcji?

Po trzecie, można dążyć do uzyskania najniższej możliwej ceny lub płacić najniższe możliwe wynagrodzenie, bez względu na to, co jest sprawiedliwe.

Po czwarte, jeśli sam nie chcesz stosować tych praktyk, nadal możesz zatrudniać i wynagradzać osoby, które je stosują, przymykając oko na ich chciwość, o ile tylko osiągają wyniki.

Pytanie: Jak w Ap 18,4 chrześcijanie mogą grzeszyć, będąc częścią złego systemu w dzisiejszych czasach, skoro Bóg chciał, by Józef był częścią egipskiego rządu w Rdz 41–47, a Daniel w Dn 2 i 6?

Odp.: Józef zajmował bardzo wysokie stanowisko w rządzie, który nie uznawał Boga. Chociaż religia egipska czciła fałszywych bogów, nie praktykowano w niej takich złych czynów jak ofiary z ludzi czy prostytucja religijna, jak to miało miejsce w niektórych innych religiach. Nehemiasz, choć był Żydem, pełnił funkcję perskiego namiestnika Judei i znajdował się dokładnie tam, gdzie Bóg chciał, aby był. Przypadek Daniela jest bardziej interesujący. Babilończycy praktykowali astrologię i magię, a Daniel był przez nich postrzegany jako osoba podobna do tych ludzi. Daniel sam nie zajmował się tymi praktykami, a kiedy w Betlejem pojawiła się gwiazda Jezusa, a Trzej Królowie wiedzieli, że Mesjasz narodzi się w Judei – skąd mogliby to wiedzieć, gdyby Daniel nie pouczył ich o Jedynym Prawdziwym Bogu?

Dzisiaj możesz zadać sobie pięć pytań. Jeśli twoja odpowiedź na którekolwiek z nich jest zła, zacznij szukać innej pracy.

1. Czy musisz grzeszyć (zarówno w kwestii osobistej moralności, jak i niewłaściwego traktowania innych), aby wykonywać swoją pracę lub spełniać oczekiwania przełożonego? Technicznie rzecz biorąc, w tym konkretnym przypadku może to nie być powód do rezygnacji z pracy. Nie powinieneś grzeszyć, ani pozwalać, by ludzie myśleli, że grzeszysz. Być może lepszym świadectwem będzie zwolnienie z pracy niż rezygnacja.

2. Czy swoją pracą promujesz grzech, grzeszny styl życia lub fałszywego boga?

3. Czy twoja praca i działalność twojej firmy przynoszą jakąkolwiek korzyść innym ludziom lub społeczeństwu? Jeśli nie, to nie jest to tak złe jak dwie pierwsze kwestie, ale czy nie wolałbyś raczej pracować dla firmy, która rzeczywiście przynosi korzyści?

4. Czy w pracy masz w ogóle jakieś możliwości, by dzielić się swoim życiem i ewangelią z innymi?

5. Czy twoje relacje w pracy zbliżają cię do Boga, czy też oddalają od Niego?

Pytanie: Dlaczego w Ap 18,6 Babilon otrzymuje podwójną zapłatę za to, co uczynił?

Odp.: Najprawdopodobniej jest to greckie wyrażenie oznaczające, że krzywda, którą wyrządziła, „powróciła do niej z podwójną siłą”. Przypomina to angielskie powiedzenie „what goes around, comes around” (co się wysieje, to się zbierze). Jednak spalenie Babilonu nie oznacza zniszczenia całej władzy politycznej, ponieważ inni królowie nadal panują i obserwują sytuację z bezpiecznej odległości.

P: Czy w Ap 18:13 powinno być napisane „niewolnicy”, czy „ciała” ludzi?

Odp.: Handel niewolnikami oznaczałby handel ciałami ludzi. Dosłownym greckim słowem jest tutaj „soma”, które oznacza „ciało” i od którego pochodzi nasze słowo „somatyczny”. Z drugiej strony, niektórzy w dzisiejszych czasach handlują częściami ciał abortowanych dzieci na potrzeby badań naukowych. Ponadto niektórzy zarabiają pieniądze na częściach ciał przeznaczonych na przeszczepy organów.

P: Jak w Ap 18:13 ludzie mogą handlować duszami ludzi?

Odp.: Ludzie mogą handlować duszami ludzi na co najmniej trzy sposoby.

Życie: Greckie słowo oznaczające duszę może również oznaczać życie. Handlarze niewolników mogą porywać ludzi i sprzedawać ich jako niewolników, a wiele starożytnych imperiów zasadniczo opierało się na niewolnictwie. Szacuje się, że dwie trzecie ludności Cesarstwa Rzymskiego stanowili niewolnicy.

W wymiarze duchowym: Wiele osób na wszystkich kontynentach wykorzystywało religię jako środek do osiągnięcia korzyści finansowych, przed czym ostrzega 1 List do Tymoteusza 6:5. Ich „handel” dotyczy dusz ludzkich.

Odpusty: Kościół katolicki, zwłaszcza w średniowieczu, nauczał, że katolicy, którzy popełnili grzechy powszednie, będą cierpieć w ognistym czyśćcu, zanim dostaną się do nieba. Jednak czas tego pobytu można było skrócić – zarówno dla siebie, jak i dla innych – poprzez wpłacenie pieniędzy na rzecz Kościoła, co nazywano odpustami.

Pytanie: Jak to możliwe, że w Apokalipsie 18:9-19 Babilon cieszył się tak wielką popularnością wśród królów, kupców i żeglarzy, skoro w Apokalipsie 17:6 jest mowa o tym, że upił się krwią świętych?

Odp.: Trzy słowa: bogactwa, krótka pamięć i obojętność.

Bogactwo: Cieszyła się popularnością wśród wszystkich tych królów i kupców ziemi, mimo że w pewien sposób panowała nad innymi miastami, ponieważ doceniali oni bogactwo, które dzięki niej gromadzili. Byli gotowi przymknąć oko na pewne zło, a właściwie na wiele zła, o ile tylko dzięki temu zarabiali więcej pieniędzy. To zrozumiałe, że kupcy nie mogli znaleźć nikogo, kto kupiłby ich towary, skoro Babilon nie pozwalał nikomu kupować ani sprzedawać, jeśli nie miał znaku bestii.

Krótka pamięć: Cechą charakterystyczną upadłych ludzi jest zapominanie o złym charakterze niektórych osób i podmiotów, gdy jest to dla nich wygodne lub opłacalne.

Obojętność: Zabijanie wierzących, o którym mowa w Objawieniu 17:6 i 18:24, nie wyrządzało im krzywdy, więc dlaczego mieliby przejmować się sprawami, które ich nie dotykają? Istniało powiedzenie: „Nie zgadzam się z tym, co mówisz, ale będę bronił twojego prawa do wyrażania tego”. Jak często widzisz kogoś, kto staje w obronie praw osoby, z którą osobiście lub politycznie się nie zgadza? Wydaje się, że staje się to coraz rzadsze.

Na marginesie, greckie słowo oznaczające kupca, emporoi, oznaczało osobę podróżującą i to właśnie od niego pochodzi angielskie słowo emporium.

Pytanie: Jak to możliwe, że w Apokalipsie 18:20 i 19:3 istoty boskie w Niebie radują się z powodu zniszczenia innych?

Odp.: Oni, podobnie jak my, mogą się radować, że sprawiedliwości stało się zadość, tak samo jak wszyscy Amerykanie, nawet Amerykanie pochodzenia niemieckiego, radowali się, gdy pokonano nazistów.

P: Dlaczego, twoim zdaniem, w Ap 18:22-23 tak dużą rolę odgrywają muzycy, robotnicy i czary?

Odp.: We współczesnym zachodnim społeczeństwie muzyka rock-n-rollowa i fabryki odgrywają znaczącą rolę. Czary nie są zbyt powszechne w kulturze zachodniej, ale greckie słowo „pharmakon” może również odnosić się do narkotyków i trucizn.

P: Co jest niezwykłego w słowie „Alleluja” w Ap 19:1, 3, 4, 6?

Odp.: Jest to hebrajskie słowo oznaczające „Chwała Bogu”. Słowo to często pojawia się w Psalmach Starego Testamentu, ale w Nowym Testamencie występuje tylko cztery razy, za każdym razem w tym rozdziale. To zwycięstwo z pewnością zasługuje na więcej niż jedno „Alleluja”!

P: Czy w Ap 19:8 białe szaty świętych są symbolem potwierdzającym katolicką doktrynę odpustów, jak twierdzą niektórzy katolicy?

O: Nie. Białe szaty są symbolem, ale pełne wyjaśnienie ich znaczenia znajduje się w Apokalipsie 19:8. Symbolizują one sprawiedliwe uczynki świętych. Nic nie wskazuje na to, by sprawiedliwe uczynki jednej osoby mogły zostać przypisane innej lub skrócić czyjś pobyt w czyśćcu.

Należy tu zwrócić uwagę na ważną kwestię. Wiele osób, nie tylko niektórzy katolicy, potrafi doszukiwać się w Biblii całkowicie bezpodstawnych koncepcji, zupełnie nie zdając sobie sprawy z faktu, że w danym fragmencie nie ma ani jednego miejsca, które potwierdzałoby tę nowatorską koncepcję.

Załóżmy na chwilę, że wpadłeś na szaloną interpretację, zgodnie z którą ten fragment przepowiada odrodzenie przemysłu odzieżowego. Jak mógłbyś sprawdzić, czy twoja interpretacja jest absurdalna, czy nie?

Oto kilka sugestii.

1. Módl się i proś Boga o pomoc w zrozumieniu, co On miał na myśli. Jeśli próbujesz zrozumieć, co mówi Biblia, a nie zależy ci na pomocy w dostrzeżeniu znaczenia zamierzonego przez Boga, jest to zarówno sprzeczność sama w sobie, jak i strata czasu.

2. Zrozum, czym jest interpretacja. Interpretacja polega na wykorzystaniu (nadanego przez Boga) rozumowania, aby logicznie powiązać dany werset z wersetami poprzedzającymi i następującymi po nim, wersetami z innych części Biblii i/lub wydarzeniami zewnętrznymi, w celu sformułowania stwierdzeń, których nie ma w Biblii. Każdy zajmuje się interpretacją – nie tylko Biblii, ale wszystkiego, co czytamy. Prawidłowa interpretacja jest czymś dobrym, ale ludzie mogą zdecydować się na doszukiwanie się w Biblii tego, na co mają ochotę, i podszywać to pod interpretację.

3. Rozróżniaj między tym, co fragment wyraźnie mówi, a tym, co według ciebie oznacza. Nie mów „Biblia mówi” ani „Bóg mówi” o czymś, czego Biblia faktycznie nie mówi, a co jest jedynie interpretacją.

4. Chrześcijanie potrzebują siebie nawzajem przy interpretacji Pisma Świętego, ponieważ nikt nie jest nieomylny. Jeśli twoja interpretacja zakłada, że fragment ten został napisany w tajnym kodzie, którego nikt nie był w stanie odczytać przez tysiące lat, warto poddać swoją interpretację w wątpliwość.

5. Zweryfikuj swoją interpretację. Jeśli twierdzisz, że język grecki oznacza „to”, a pierwsi chrześcijanie, którzy mówili po grecku i pisali na temat tego fragmentu, nie rozpoznaliby twojej interpretacji tego, co dla wielu z nich było językiem ojczystym, to znów wracasz do tajnych kodów. Pierwsi chrześcijanie nie byli nieomylni i nie mieli identycznych poglądów na każdy temat. Jednak czytając listy i komentarze tych pobożnych mężów, możemy docenić zakres (a co ważniejsze, brak zakresu) znaczeń greckich zdań w Biblii.

P: Dlaczego w Ap 19:10 i 22:8 Jan upadł do stóp tych aniołów?

Odp.: Najwyraźniej upadłym ludziom zbyt łatwo przychodzi oddawanie czci aniołom, Maryi lub innym świętym. Ogólnie rzecz biorąc, nawet chrześcijanom łatwo jest popaść w bałwochwalstwo w takiej czy innej formie.

P: W jaki sposób, zgodnie z Ap 19,10, świadectwo Jezusa jest duchem proroctwa?

Odp.: Oto trzy interpretacje fragmentu z Apokalipsy 19:10.

1. Wyrażenie „świadectwo Jezusa” odnosi się do samego świadectwa Jezusa o sobie samym. Jego życie, nauczanie i duch są źródłem proroctwa. Świadectwo to w dużej mierze dotyczy przyszłości.

2. Wyrażenie „świadectwo Jezusa” odnosi się do naszego świadectwa o Jezusie. Proroctwo pochodzące od Boga opiera się na świadectwie Jezusa i jest potwierdzone przez to, że nazywa Jezusa Panem (1 Kor 12,3; 1 J 4,1-3). Prawdziwe proroctwo będzie zgodne z życiem i słowami Jezusa.

3. Obie tezy mogą być prawdziwe.

Pytanie: Czy fragment z Ap 19:11-18 odnosi się do Jezusa?

Odp.: Zdecydowanie tak, zgodnie z opinią starożytnych pisarzy sprzed soboru nicejskiego:

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) stwierdza: „i ponownie [w Apokalipsie]”, po czym natychmiast cytuje Objawienie 19:11 i nast. (cytuje 19 ze 24 słów) oraz 19:12–16 (cytat pełny). Twierdzi on, że odnosi się to do Baranka, Słowa Bożego, Syna Człowieczego, Syna Bożego. Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 4, rozdz. 21.11, s. 491–492

Hipolit z Portus (222–235/236 r. n.e.) w całości cytuje Objawienie 19:11–12, tak jak u Jana w Apokalipsie. Twierdzi, że odnosi się to do Słowa. Przeciw herezji Noetusa, rozdz. 15, s. 229

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) w całości cytuje fragment z Księgi Objawienia 19:11–16, tak jak w Apokalipsie. Twierdzi, że odnosi się on do Słowa Bożego, Syna Człowieczego. „Traktaty Cypriana”, traktat 12, część 2, rozdz. 30, s. 527–528

Orygenes (ok. 227–240 r. n.e.) twierdzi, że jest to Logos, Słowo Boże, w swoim Komentarzu do Ewangelii św. Jana, tom 2, rozdz. 4, s. 325

W nowszych czasach: „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 976–977, w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 12, str. 573–575, w „New International Bible Commentary”, str. 1623, w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 5, str. 466, w „Revelation 8–22: An Exegetical Commentary”, str. 381–382, 387, 396 oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 2376 – we wszystkich tych źródłach stwierdza się, że odnosi się to do Jezusa.

Pytanie: W jaki sposób fragment Ap 19:11–21 odnosi się do innych wersetów dotyczących powtórnego przyjścia Chrystusa, a mianowicie do Ps 9:1–9; 24:7–10; 96:10–13; 110; Iz 9:6-7; Jr 23:1-8; Ez 37:15-28; Dn 2:44-45; 7:13-14; Oz 3:4-5; Am 9:11-15; Mi 4:7; Za 2:10-12; 12; 14:1-9; Mt 19:28; 24:27-31; 25:6,31-36; Mk 13:24-27; Łk 12:35-40; 17:24-37; 18:8; 21:25-28; Dz 1:10-11; 15:16-18; Rz 11:25-27; 2 Tes 2:8; 2 P 3:3-4; Judy 14-15; Ap 1:7-8; 2:25-28; 16:15; 22:20?

Odp.: Wszystkie one przedstawiają bardzo spójny obraz, przy czym niektóre wersety zawierają dodatkowe szczegóły.

P: W Ap 19:11 i Iz 11:4, w jaki sposób Jezus prowadzi wojnę, skoro w Iz 9:6 jest Księciem Pokoju?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

Dwa przyjścia: Izajasz 9:6 odnosi się przede wszystkim do pierwszego przyjścia Chrystusa, podczas gdy pozostałe dwa wersety odnoszą się do Jego drugiego przyjścia.

Jednocześnie: Jezus prowadzi wojnę z grzechem i przynosi swojemu ludowi prawdziwy pokój oraz pojednanie.

Pytanie: Jak w Ap 19,11 niebo mogło być „otwarte”, skoro Jan widział jedynie drzwi do nieba w Ap 4,1?

Odp.: Te małe drzwi służyły wyłącznie do wejścia do nieba. Zostały one również otwarte, gdy Jan ujrzał świątynię w Apokalipsie 11:19. Jednak w tym miejscu niebo stoi szeroko otwarte, aby Jezus i cała Jego armia mogli zstąpić na ziemię.

Pytanie: Dlaczego w Ap 19,11 nie może to być pochwycenie?

Odp.: Podczas pochwycenia Chrystus nagle i w sposób niewidzialny przychodzi po swoich świętych, aby zabrać ich z ziemi. Tutaj natomiast Chrystus przybywa majestatycznie wraz ze swoimi świętymi na ziemię. Podczas pochwycenia Chrystus nigdy nie dotyka ziemi; to raczej święci spotykają Go w powietrzu.

P: Skąd wzięła się krew, która plami szatę Jezusa w Ap 19:13?

O: Ciekawą uwagą na marginesie jest to, że żydowski Targum Jonatana (napisany po Apokalipsie) w Księdze Rodzaju 49:10 i następnych wersetach mówi, że walczący Mesjasz będzie miał szaty splamione krwią swoich wrogów. Jednak stało się to, zanim Chrystus zniszczył swoich wrogów, więc pochodzi ona z winogron gniewu.

Kiedy w Księdze Objawienia19:13 szata Jezusa zostaje zanurzona we krwi, a On sam depcze tłocznię gniewu Bożego w Księdze Objawienia19:15 , jest to nawiązanie do tej samej symboliki, co w Księdze Izajasza 63:1-3. O tłoczni wspomina się również w Księdze Joela 3:13 oraz w Księdze Objawienia 14:17-20.

Niektórzy uważają, że jest to krew Jego wrogów, których On zdeptał w tłoczni gniewu Bożego. Jak jednak szata Chrystusa mogłaby być skąpana w krwi Jego wrogów, skoro On jeszcze z nimi nie walczył? Hipolit (222–235/236 r. n.e.) i Orygenes (225–254 r. n.e.) uważali, że była to krew Chrystusa.

Chociaż krew na szacie mogłaby symbolizować krew samego Jezusa, krew świętych lub krew niegodziwych, najprawdopodobniej jest to krwistoczerwony kolor wynikający z tłoczenia winogron gniewu, choć niekoniecznie jest to krew wrogów Boga.

P: Dlaczego w Ap 19,16 imię jest zapisane na udzie Chrystusa?

Odp.: Istnieją dwie różne odpowiedzi.

Udo: Gdy zbliża się jeździec na koniu, nie widać imienia na grzbiecie, brzuchu ani podudziu, ale najlepiej widać je na udzie.

Sztandar: W języku greckim jest napisane, że Jego imię jest zapisane na Jego udzie. Niektórzy jednak uważają, że Apokalipsa mogła pierwotnie być napisana w języku aramejskim. Jeśli założymy, że u podstaw greckiego tekstu Jana leży semicki oryginał, to błąd kopisty mógł spowodować zastąpienie hebrajskiego lub aramejskiego słowa oznaczającego sztandar, degel, słowem oznaczającym nogę, regel. Nie ma jednak dowodów na istnienie semickiego oryginału.

Pytanie: Dlaczego w Ap 19:17-19 ta uczta jest krwawa?

Odp.: Brzmi to nieco jak rzeźnia, w której zabija się zwierzęta, tyle że na większą skalę. Mamy takie prawo w stosunku do zwierząt i – słusznie czy nie – wszyscy generałowie uważają, że mają to prawo w stosunku do ludzi podczas wojny. Co więcej, Bóg ma prawo zakończyć życie człowieka, kiedy tylko zechce i w dowolny sposób.

Na marginesie, wielka przyszła bitwa między Bogiem a Jego wrogami jest również wspomniana w pozabiblijnych księgach: 1 Księga Henocha 90:13-19, 4 Księga Ezdrasza 13:1-13; „Wniebowzięciu Mojżesza” 10; „Psalmach Salomona” 17:23-31; oraz w zwojach znad Morza Martwego 1QMH i 1QH 6:25f. Jednak opisy te dotyczą walki między siłami boskimi pod wodzą Mesjasza a bezbożnym władcą.

Pytanie: Czy zgodnie z Ap 20:1-15 nastąpi dosłowne Tysiąclecie na ziemi?

Odp.: Objawienie 20:1-7 mówi o okresie trwającym 1000 lat, podczas którego szatan zostanie związany, a wierzący zostaną wskrzeszeni do życia i będą królować wraz z Chrystusem. Oto trzy główne poglądy.

Premilenialistami uznają Ap 20:1-7, a także inne proroctwa biblijne, za prawdziwe, nie wprowadzające w błąd opisy przyszłości. Proroctwa często zawierają pewną symbolikę, więc 1000 lat może oznaczać długi okres czasu. Premilenialistami wierzą, że:

Szatan nie jest obecnie uwięziony w otchłani (Objawienie 20:3)

Dzisiejsze narody są nadal zwodzone (Objawienie 20:3)

Nikt jeszcze nie został ścięty za to, że nie przyjął znaku, a następnie wskrzeszony do życia (Obj. 20:4)

Wierzący nie królują z Chrystusem właśnie w tym czasie (Objawienie 20:4,6)

Niezależnie od poglądów teologicznych danej osoby w innych kwestiach, wiara w dosłowne znaczenie przyszłego tysiącletniego panowania Chrystusa z Obj. 20 czyni z kogoś premilenialistę. Jeśli chodzi o pochwycenie, premilenialistami mogą być zwolennicy teorii przed uciskiem, w trakcie ucisku, po ucisku, przed gniewem Bożym lub „pan-trib” (nie wiemy, kiedy nastąpi pochwycenie, ale ostatecznie wszystko się ułoży!). Premilenialistom inni mogą wydawać się „liberalistami czasów ostatecznych”, którzy nie traktują Jezusa poważnie w Objawieniu 1:3; 22:7 i twierdzą, że ta księga Biblii ma dla nas dzisiaj niewielkie znaczenie.

Amilenialist , zaprzeczają istnieniu tysiąclecia na ziemi, wierząc natomiast, że tysiąclecie – w sensie alegorycznym – trwa w Niebie od początku ery kościoła i/lub ma miejsce właśnie teraz w życiu wierzących na ziemi. Podstawowa różnica między premilenialistą a amilenialistą nie polega na interpretacji poszczególnych fragmentów, ale raczej na tym, że amilenialist , uznają większość Księgi Objawienia za prawdziwą, ale niemożliwą do rozszyfrowania. Większość proroctw, takich jak te zawarte w Księdze Daniela, interpretują oni również jako nie dosłowne, a nie jako rzeczywiste przepowiednie przyszłości. Amilenialistom przyznają, że pełne urzeczywistnienie Królestwa Bożego nastąpi dopiero po przyszłym powrocie Jezusa i że nastąpi pochwycenie. Uważają oni, że premilenialistom przedstawiają dogmaty ludzkie jako Słowo Boże, co jest sprzeczne z 1 Listem do Koryntian 4:6 i Księgą Przysłów 30:5-6.

Postmilenialistom tak bardzo przypomina amilenialistów w ich nie dosłownej interpretacji, że trudno jest ustalić, czy Augustyn i inni byli amilenialistami, czy postmilenialistami. Główna różnica polega na tym, że postmilenialistom wierzą, iż tysiąclecie ma miejsce na ziemi już teraz, a świat będzie stawał się coraz lepszy, aż w końcu nadejdzie Chrystus. Pogląd ten był bardziej popularny przed II wojną światową.

Kto wyznaje który pogląd

Do premilenialistów we wczesnym Kościele należeli: Papiasz (zm. 163 r. n.e.), Justyn Męczennik w „Dialog z Tryfonem” 80:1 (zm. 165 r. n.e.), Ireneusz w dziele „Przeciw herezjom”, rozdz. 34, 35 (182–188 r. n.e.), Komodian w rozdz. 43, s. 211 (198–220 r. n.e.), Tertulian w dziele „Przeciw Marcionowi”3:25 (207 r. n.e.) oraz Augustyn przed spotkaniem z donatystą Tyconiuszem.

Wśród dzisiejszych premillennialistów znajdują się teologowie dyspensacjonistyczni, kościoły biblijne, większość konserwatywnych baptystów, wielu charyzmatyków oraz niektórzy członkowie Niezależnych Kościołów Chrześcijańskich. Do znanych pisarzy premillennialistycznych należą Chuck Swindoll, John Walvoord i wielu innych. Seminarium Teologiczne w Dallas kiedyś dopuszczało do ukończenia studiów wyłącznie premillennialistów, ale według jednego z obecnych studentów zmieniło tę politykę.

Wśród osób zaprzeczających dosłownemu okresowi 1000 lat we wczesnym Kościele był Dionizy z Aleksandrii (ok. 265 r. n.e.). Już w czasach Euzebiusza (ok. 325 r. n.e.) wielu przywódców chrześcijańskich nie było premilenialistami. Zarówno amilenialistami, jak i postmilenialistami twierdzą, że Augustyn później podzielał ich pogląd. Postmilenializm stał się atrakcyjny, gdy chrześcijaństwo stało się oficjalną religią Cesarstwa Rzymskiego.

Wśród amilenialistów znajdują się obecnie teologowie przymierza, luteranie, mniejszość baptystów, katolicy, większość kościołów prezbiteriańskich i reformowanych oraz R.C. Sproul.

Wczesni, greckojęzyczni chrześcijanie nie byli zgodni co do dosłownego tysiącletniego królestwa. Jednak nawet we wczesnym Kościele obie grupy akceptowały się nawzajem w Chrystusie. Pobożni chrześcijanie wyznają oba poglądy.

Zalety i wady

Czy zatem Biblia naucza o dosłownym tysiącleciu na ziemi, czy też nie? Chociaż przyznaję, że sam jestem zdecydowanym zwolennikiem premilenializmu, moim celem nie jest tutaj przekonanie was, że premilenializm jest prawdziwy. Chcę raczej przedstawić wam obie strony, abyście sami mogli podjąć decyzję.

Oto trzy interpretacje Objawienia 20:

Stanowisko przedtysiącletnie

1-2) W przyszłości anioł posiadający klucz do otchłani pojmie szatana i zwiąże go na tysiąc lat lub na dłuższy okres.

3) Szatan zostanie wrzucony do otchłani. Ponieważ szatan może przebywać tylko w jednym miejscu w danym momencie, nie będzie go ani na ziemi, ani w niebie, ani nigdzie indziej. Obecnie szatan krąży jak ryczący lew, zgodnie z 1 Listem Piotra 5:8.

Dzisiaj wiele narodów jest zwiedzionych w tym sensie, że zaprzeczają prawdzie Bożej i prześladują sługi Boże. Narody ziemi uznają Chrystusa podczas Tysiąclecia.

4) Ci, którzy zostali ścięci za to, że nie oddali czci bestii ani nie przyjęli znaku na czole lub dłoni, zostali fizycznie wskrzeszeni i żyli z Chrystusem. Bestia i te egzekucje przez ścięcie jeszcze nie miały miejsca.

5) Pozostali zmarli, o których mowa w wersecie 5, nie zostali jeszcze wskrzeszeni do życia. (w wersecie 4 użyto tego samego greckiego słowa oznaczającego „wskrzeszenie”)

6) Ci, którzy wezmą udział w pierwszym zmartwychwstaniu, będą kapłanami i będą panować podczas Tysiąclecia. Wszystkie niespełnione obietnice Starego Testamentu dane Żydom zostaną spełnione, a powstanie Świątynia Tysiąclecia.

7) Po Tysiącleciu szatan zostanie uwolniony i zwiedzie narody.

8-9) Wówczas narody zgromadzą się w ogromną armię i otoczą Jerozolimę. Jest to sąd w Dolinie Jozafata, a nie Armagedon, który miał miejsce ponad 1000 lat wcześniej. Z nieba spadnie ogień i ich zabije. Jest to inna bitwa niż ta z Objawienia 19.

10) Diabeł dołączy do bestii i fałszywego proroka, którzy zostali już wrzuceni do jeziora ognia w Objawieniu 19:20. Będą oni na zawsze cierpieć świadome męki.

11) Następnie zmarli staną przed Bogiem, a niektórzy zostaną osądzeni według Księgi Życia, a inni według swoich uczynków. Każdy, kogo imienia nie ma w Księdze Życia, poniesie drugą śmierć w Jeziorze Ognistym.

Stanowiska amilenialne [i postmilenialne]

1-3) Szatan został związany, gdy Chrystus przebywał na ziemi. Szatan został już związany i wrzucony „do otchłani” w momencie zmartwychwstania Chrystusa [lub też około 325 r. n.e.]

Szatan nie zwodzi już obecnie narodów na ziemi, choć uczyni to pod koniec czasów. „Zwiedzenie” w tym kontekście może oznaczać zrzeczenie się suwerenności na rzecz podążania za szatanem.

4) Wśród tych, którzy zostali ścięci za to, że nie oddali pokłonu bestii, prawdopodobnie znajdują się wszyscy chrześcijanie. Obecnie królują oni z Chrystusem w niebie [lub też Chrystus króluje obecnie z wierzącymi na ziemi]. Werset 4 nie odnosi się do fizycznego zmartwychwstania, lecz do duchowego zmartwychwstania do nowego życia w Chrystusie.

5) Pozostali zmarli nie zostaną fizycznie wskrzeszeni aż do zakończenia tego okresu. [Wariantem tego poglądu jest twierdzenie, że skoro greckie słowa są takie same w tym samym kontekście, to i to drugie zmartwychwstanie jest wyłącznie duchowe.]

6) Pierwsze zmartwychwstanie odnosi się albo do naszego nowego życia w Chrystusie, albo do fizycznego zmartwychwstania wyłącznie wierzących po upływie tego czasu. Wierzący królują teraz z Chrystusem w niebie [lub też Chrystus króluje teraz w ich sercach na ziemi].

7) W końcu szatan ponownie użyje swojej bezpośredniej mocy.

8-9) Wtedy narody zgromadzą się w ogromną armię i otoczą Jerozolimę. Bitwa pod Armagedonem i w Dolinie Jozafata to ta sama bitwa. Z nieba spadnie ogień i ich zabije. Jest to ta sama bitwa, co ta opisana w Objawieniu 19. W rzeczywistości cały fragment Objawienia 20:1-10 stanowi „podsumowanie” wcześniejszych części Objawienia z innej perspektywy.

10) Diabeł zostanie wrzucony do jeziora ognia natychmiast po tym, jak wrzuceni zostaną tam bestia i fałszywy prorok. Będą oni na zawsze cierpieć w świadomych mękach.

11) Następnie zmarli staną przed Bogiem, a niektórzy zostaną osądzeni według Księgi Życia, a inni według swoich uczynków. Każdy, kogo imienia nie ma w Księdze Życia, poniesie drugą śmierć w jeziorze ognia.

Argumenty premilenialne dotyczące Ap 20

„I” (po grecku kai) to pierwsze słowo w Apokalipsie 20:1. Często wskazuje to na kontynuację tego, co poprzedzało.

Janowi ukazano te same wydarzenia w dwóch wizjach, jedna po drugiej.

W rozdziale 20 sześć razy pojawia się wzmianka o 1000 latach. Jeśli Bóg naprawdę miał na myśli dokładnie 1000 lat, to w jaki sposób amilenialistom udałoby się uzasadnić, że Bóg mógłby powiedzieć „dokładnie 1000 lat”, tak aby nie odrzucili tego jako symbolu? 1260 dni, 42 miesiące itp. są w Apokalipsie okresami dosłownymi, więc dlaczego właśnie 1000 lat miałoby być traktowane jako symboliczne?

2 List Piotra 3:8 i Psalm 90:4 pokazują, że 1000 lat może oznaczać długi okres czasu.

Gdyby szatan był obecnie związany, to w jaki sposób mógłby nadal:

Działać, jak opisano w Liście do Efezjan 2:2

krążyć jak ryczący lew w 1 Liście Piotra 5:8

przeszkadzać Pawłowi (1 Tesaloniczan 2:18)

Wstąpić w Judasza Iskariotę (Ewangelia Łukasza 22:3)

wypełniać serce Ananiasza (Dz 5,3)

Niech ludzie zostaną mu wydani w 1 Liście do Koryntian 5:5; 1 Liście do Tymoteusza 1:20

Szatan wciąż może nas kusić (1 List do Koryntian 7:5)

Zastawia pułapki na ludzi w 2 Liście do Tymoteusza 2:26

Jeśli szatan jest teraz uwięziony w otchłani, to w jaki sposób jednocześnie wciąż krąży jak ryczący lew (1 List Piotra 5:8)?

Dzisiejsze narody są zwodzone, co jest sprzeczne z Opisaniem 20:3 dotyczącym Tysiąclecia.

Szatan może nas przechytrzyć (zwieść) – 2 List do Koryntian 2:11.

Szatan nadal zaślepia niewierzących (2 List do Koryntian 4:3-4).

Narody zostaną zwiedzione, by podążyć za Antychrystem.

Czy wierzący zostali już ścięci za to, że nie przyjęli znaku bestii i nie oddali czci bestii ani jej obrazowi, jak opisano w Objawieniu 20:4? Daleko od tego. Jedną rzeczą jest twierdzenie, że niektóre fragmenty mają charakter symboliczny, ale zupełnie inną rzeczą jest pozbawianie całych fragmentów nie tylko wszelkiego znaczenia, ale także twierdzenie, że ich dosłowne znaczenie wprowadza ludzi w błąd.

Odpowiedź: Było wielu chrześcijańskich męczenników, którzy odmówili oddania czci cesarzowi.

Czy wierzący, którzy rzekomo zostali już zabici za to, że nie przyjęli znaku bestii, jak mówi Objawienie 20:4, zostali już wskrzeszeni? Z pewnością nie!

Odpowiedź: Kiedy Objawienie 20:4 mówi o wskrzeszeniu do życia, może to odnosić się do ich duchowego wskrzeszenia do nowego życia w Chrystusie. Żyją oni teraz w Niebie w ciele duchowym.

Kontrkontrargument: Greckie słowo oznaczające „wskrzeszenie do życia” w Ap 20:4 jest tym samym słowem, które odnosi się do wskrzeszenia zmarłych pod koniec Tysiąclecia w Ap 20:5. Interpretowanie tego jako symbolu podważa istnienie jakiegokolwiek zmartwychwstania cielesnego, co jest sprzeczne z 1 Listem do Koryntian 15:12-14.

Kontrkontrargument: Zmartwychwstanie w Apokalipsie 20:5 może mieć charakter fizyczny (pomimo użycia tego samego greckiego słowa) lub może mieć znaczenie duchowe. Jeśli ma znaczenie duchowe, to może również istnieć zmartwychwstanie fizyczne, o którym nie wspomina się w Apokalipsie 20.

Objawienie 20:4,6 oznacza panowanie z Chrystusem na ziemi; w przeciwnym razie oznaczałoby to, że w tym okresie panujemy z Chrystusem wyłącznie w niebie.

Odpowiedź: Księga Objawienia 20 nigdy wyraźnie nie wspomina o końcu panowania wierzących wraz z Chrystusem.

Niektórzy Żydzi rozumieli tysiąclecie jako dosłowny okres trwający 1000 lat, jak pokazują 2 Księga Henocha oraz Talmud babiloński, Sanhedrin 97b. Wykorzystanie tej dosłownej koncepcji, która była już powszechnie przyjęta, bez żadnej wzmianki o jej korekcie, wskazuje, że autor uważał ją za prawdziwą.

Kontrargument: Inni nie wierzyli w Tysiąclecie.

Argumenty amilenialne dotyczące Ap 20

W odniesieniu do Apokalipsy św. Jana 20 należy zadać sześć pytań „dlaczego”.

Dlaczego istnieje „ewangelia widzialna”, skoro Chrystus jest widoczny podczas Tysiąclecia, zastępując obecną ewangelię wiary?

Dlaczego królestwo Chrystusa jest odłożone w czasie?

Dlaczego istnieje długi okres między powtórnym przyjściem Chrystusa, zmartwychwstaniem i sądem, które Biblia przedstawia jako wydarzenia następujące po sobie?

Dlaczego są dwie wielkie bitwy i dwa zmartwychwstania?

Dlaczego reszta Nowego Testamentu milczy na temat powiązania powtórnego przyjścia z ziemskim królestwem, którego centrum znajduje się w Jerozolimie?

Dlaczego, umierając jako chrześcijanin, oczekujesz, że zostaniesz wskrzeszony, aby żyć wraz z niegodziwcami na tej samej ziemi?

Nie opieraj ważnej doktryny wyłącznie na jednym fragmencie.

Odpowiedź: Dosłowne tysiącletnie królestwo opiera się na wielu innych fragmentach Pisma Świętego, co pokazuje następna sekcja.

Argumenty przedtysiącletnie poza Objawieniem 20

Najlepiej wyjaśnia to tysiącletnie królestwo na ziemi

Po wyschnięciu Eufratu powstanie droga dla resztki ludu Bożego (Izajasz11:16 ; 35:8-10).

Armagedon poprzedza Tysiąclecie (Objawienie16:16 ; Zachariasz 12:7-11; 14:2-8,12).

Izraelici atakują ziemie nieizraelskie (Izajasz11:13 –14).

Jakub czyni ze swoich porywaczy sługów (Księga Izajasza 14:1-17).

Po wielkiej bitwie inne narody muszą obchodzić Święto Namiotów (Zachariasz14:12 –21).

Po wielkiej bitwie ocalali nie-Izraelici będą błagać Boga (Zachariasz8:21 –23).

Złożą ofiary Panu, a niektórzy zostaną wybrani na lewitów (Izajasz 66:20-21).

Eunuchowie w świątyni i obcokrajowcy składają ofiary (Izajasz 56:3-7).

Świątynia zostanie napełniona chwałą (Aggeusza 2:7).

Świątynia w Tysiącleciu (Ezechiel 40–48).

Ofiarowanie zwierząt w świątyni podczas Tysiąclecia (Ezechiel 40:38,42; 43:20-22).

Pomieszczenie do obmywania ofiar całopalnych w świątyni (Ezechiel 40:38-42).

Lewici nigdy nie zabraknie mężczyzny, który złoży ofiary całopalne przed Bogiem (Jeremiasz 33:18).

Oczyśćcie Lewitów, niech ludzie przynoszą ofiary, tak jak w dawnych czasach (Malachiasz 3:3-4).

Zostaną ukarane zastępy na wysokościach (Izajasz 24:21-22).

Złe anioły zostaną osądzone (1 List do Koryntian 6:3; Objawienie 20:10).

Sodoma powróci do swojego dawnego stanu (Ezechiel16:55 ).

Nieszczęśliwi są ci, którzy umierają w wieku 100 lat (Izajasz 65:20).

Bóg rozstrzyga spory między narodami (Izajasz 2:4).

Cała ziemia pozna chwałę Pana (Izajasz 11:9; Habakuk2:14 ; Sofoniasz2:11 ).

Wilk będzie mieszkał z barankiem (Izajasz 11:6-8).

Potomkowie Abrahama otrzymają całą ziemię aż do rzeki Eufrat (Księga Rodzaju15:18 ).

Bóg odwróci wroga, a Jerozolima już nigdy nie będzie się bała żadnej krzywdy (Sofoniasz3:13 –16; Zachariasz 12:7–11; 14:2–8,12).

Jerozolima (nie ta nowa) będzie święta (Księga Izajasza 4:3).

Żydzi będą opłakiwać Tego, którego przebili (Zachariasz12:10 ).

Proroctwa przeminą (Zachariasz 13:3-6; 1 List do Koryntian 13:9; Micheasz 2:6).

Dawid będzie panował jako książę (Ezechiel 34:23).

Utrata nagród przez niektórych chrześcijan może obejmować utratę w tym czasie (List do Hebrajczyków 6:4-12).

Niegodziwi powstaną z martwych (Daniel 12:2; Jan5:29 ).

[Niektórzy sądzą, że] Gog i Magog (Ezechiel 38-39).

Sąd w Dolinie Jozafata (Joel 3:1-2).

Armie otaczają Jerozolimę pod koniec Tysiąclecia (Joel2:20 ;3:10 ).

Cudowne wybawienie Jerozolimy (Izajasz 29:5-9).

Argumenty amilenialne poza Objawieniem 20

Tak jak proroctwa mesjańskie nie były jasne w czasach Starego Testamentu, tak proroctwa dotyczące czasów ostatecznych są niejasne w naszych czasach. Są one albo symboliczne, albo spełniły się przed powrotem Chrystusa.

Dwa triumfalne powroty Chrystusa, w których pokonuje On swoich wrogów w dwóch bitwach, wydają się zbędnym powtórzeniem. Podobieństwa sugerują prostsze rozwiązanie: jest tylko jedna bitwa i jeden triumfalny powrót Chrystusa.

Odpowiedź: Chociaż Bóg może czynić rzeczy tyle razy, ile zechce, Chrystus nie „powraca” pod koniec ziemskiego Tysiąclecia. Objawienie 20:6 mówi, że będziemy królować z Chrystusem przez 1000 lat.

Dlaczego istnieje Świątynia Tysiąclecia, skoro Stare Przymierze straciło już ważność (List do Hebrajczyków8:13 )? Nie, Świątynia Tysiąclecia jest świątynią niebiańską, której ziemski odpowiednik stanowi jedynie kopię, jak pokazuje List do Hebrajczyków 9:23-24.

W Liście do Hebrajczyków10:18 nie ma już mowy o ofierze za grzechy, ponieważ w Liście do Hebrajczyków 10:9 Chrystus uchylił pierwsze przymierze. List do Hebrajczyków9:10 stwierdza, że ofiary ze zwierząt były zewnętrznymi przepisami obowiązującymi jedynie do czasu nadejścia nowego porządku. Podobnie poprzedni porządek (kapłaństwa lewickiego) został uchylony przez naszą lepszą nadzieję, o której mowa w Liście do Hebrajczyków 7:18. (Zob. także List do Hebrajczyków 9:12, 24, 25).

Skoro wszyscy chrześcijanie są co do tego zgodni, dlaczego w rzekomej świątyni tysiąclecia, o której mowa w Księdze Ezechiela 40:38,42; 43:20-22, składa się ofiary? Dlaczego w Księdze Ezechiela 40:38-42 znajduje się pomieszczenie do obmywania ofiar całopalnych? Czynności te nie będą już nigdy więcej wykonywane na ziemi; są one raczej symbolem Chrystusa, naszego arcykapłana w niebie.

Kontrargument: Być może wszystkie fizyczne wymiary i szczegóły ceremonialne na ziemi wynikają z tego samego powodu, dla którego amilenialistom przychodzi do głowy twierdzenie, że Lewici mają obecnie w niebie pomieszczenia do obmywania krwi byków! Niektórzy uważają, że służy to ofierze za grzechy (nawet po Chrystusie), ale inni twierdzą, że jest to jedynie pamiątka.

Kontrkontrargument: W Księdze Ezechiela 43:19 jest napisane, że byki były ofiarą przebłagalną dla kapłanów, a werset 20 mówi o oczyszczeniu ołtarza i dokonaniu za niego przebłagania.

Kontr-kontr-odpowiedź: Tysiąc lat ma na celu:

1. Triumfalne panowanie na starej ziemi (Objawienie 20:6)

2. Dać niektórym okazję do buntu (Objawienie 20:8-9)

3. Spełnienie każdej obietnicy Starego Testamentu

Tak jak w dawnych czasach (Malachiasz 3:3-4) nie tylko będą składane ofiary (Zachariasz14:12 –21; Izajasz 56:3-7), ale Bóg wybierze niektórych pogan, by stali się lewitami (Izajasz 66:20-21). Tak jak Bóg wykorzystał okres obowiązywania Prawa, by pouczyć Żydów, tak i teraz może przez pewien czas dać im lekcję.

Pytanie: Jaka jest w Apokalipsie 20:1-15 wczesna historia premilenialistów?

Odp.: Do premilenialistów zaliczają się Papiasz (uczeń apostoła Jana), List Barnaby oraz większość chrześcijan aż do czasów Augustyna z Hippony. Jak pisze Thomas Constable (premilenialista) w swoim komentarzu do Apokalipsy: „Kiedy studiowałem język hebrajski u dr. Merrilla Ungera w seminarium, ktoś zapytał go na zajęciach , co powiedziałby Panu, gdyby po przybyciu do nieba odkrył, że amilenializm jest prawdą, a premilenializm fałszem. Dr Unger, który był premilenialistą, żartobliwie odpowiedział, że powiedziałby: „Przepraszam, Panie. Po prostu wierzyłem Ci na słowo”. Wielu amilenialistów przyznaje, że jeśli interpretuje się odniesienia do Izraela w Nowym Testamencie jako odniesienia do fizycznych potomków Jakuba, dochodzi się do wniosku, że jest się premilenialistą. Takie jest bowiem zwyczajowe znaczenie słowa „Izrael”. Odrzucają jednak to podejście, ponieważ uważają, że proroctwa wymagają specjalnej (duchowej, a właściwie mistycznej) hermeneutyki”.

Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.) w „Dialogach z Tryfonem” wspomina, że chrześcijanie mieli na ten temat różne poglądy.

Pytanie: Czy w Ap 20,2 wąż ten jest tym samym wężem, który pojawia się w Rdz 3,1–15?

Odp.: Tak, to jest szatan. Był on wśród ludzi od samego początku i zgodnie z Apokalipsą 20:10 zostanie na zawsze wrzucony do jeziora ognia.

Pytanie: Czy w Apokalipsie 20:2 naprawdę będzie to 1000 lat?

Odp.: Z wyjątkiem być może liczby 666, w Apokalipsie nie ma żadnej liczby, która nie byłaby dosłowna. Nie ma liczby, która byłaby „błędna” w sensie dosłownym, a „prawidłowa” w sensie symbolicznym, więc gdyby nie było to 1 000 lat, byłby to pierwszy taki przypadek. Najwyraźniej z punktu widzenia Boga termin „1000 lat” był na tyle ważny, że powtórzono go sześć razy, w Apokalipsie 20:2, 3, 4, 5, 6, 7. W nauczaniu żydowskim istniała koncepcja „dni Mesjasza” w 2 Księdze Ezdrasza 7:28 i następnych, ale tam mowa była o 400 latach.

Pytanie: W jaki sposób szatan zostaje uwięziony w Apokalipsie 20:2-3?

Odp.: Szatan podlega czterem stopniom uwięzienia. Najpierw zostaje skrępowany łańcuchem, następnie wrzucony do otchłani, potem otchłań zostaje zamknięta, a na koniec nałożona jest na niego pieczęć. Nawet wielkiemu mistrzowi ucieczek zajęłoby dużo czasu, by się z tego wydostać. Należy zauważyć, że Szatan był niegdyś najwyższym aniołem. Teraz to inny anioł go uwięził.

P: Czy w Ap 20:2-15, podczas tysiącletniego panowania na ziemi, przed nadejściem „Nowego Jeruzalem”, ludzie nadal będą z krwi i kości oraz będą łączyć się w pary jako mężczyźni i kobiety? Czy ci, którzy zginęli przed pochwyceniem, powrócą wtedy, czy dopiero po tysiącleciu?

Odp.: To kilka interesujących pytań. Bardziej podstawowe pytanie brzmi: czy wszyscy ludzie będą tacy sami podczas tysiąclecia? Niektórzy lub wszyscy wierzący będą królować z Chrystusem przez 1000 lat (Objawienie 20:4), ale co z ludźmi, którzy nie królują z Chrystusem? Pozostali zmarli nie powrócą do życia, dopóki nie dobiegnie końca tysiąc lat (Objawienie 20:5). Po upływie tysiąca lat szatan będzie w stanie i zdoła zwieść narody, a one otoczą lud Boży (Objawienie 20:7-9).

Ponadto jest całkiem prawdopodobne, że niektórzy ludzie przetrwają cały czas ucisku i wejdą w tysiąclecie, nie umierając.

Nie ma wersetu, który bezpośrednio stwierdzałby, że nikt / niektórzy ludzie / wszyscy ludzie będą mogli wówczas współżyć. Możemy jednak wywnioskować odpowiedź na podstawie drugiego fundamentalnego pytania: czy w czasie tysiąclecia będą rodzić się dzieci. Jeśli tak, oznaczałoby to, że przynajmniej niektórzy ludzie będą mogli wówczas współżyć. Czy ktokolwiek może umrzeć w czasie tysiąclecia?
Księga Izajasza 65:17-25 to obszerny fragment, więc proszę go sprawdzić. Można zauważyć, że wskazuje on, iż niektórzy mogą się wówczas urodzić, a inni umrzeć. Księga Izajasza 65:17-25 odnosi się do okresu Tysiąclecia.

Pismo Święte nie podaje z całą pewnością, kiedy wierzący, którzy zmarli przed pochwyceniem, zostaną wskrzeszeni; jednak większość chrześcijan wierzy, że nastąpi to na początku tysiąclecia. Pismo Święte jasno stwierdza jednak, że przynajmniej niektórzy z niewierzących, którzy zmarli przed pochwyceniem, powrócą po tysiącleciu.

Pytanie: Dlaczego w Apokalipsie 20:5 zmarli, którzy nie zostali zbawieni, zostaną wskrzeszeni pod koniec Tysiąclecia?

Odp.: Biblia nie wyjaśnia, dlaczego ludzie niezbawieni zostaną wskrzeszeni pod koniec Tysiąclecia. Jedna z hipotez głosi, że choć ludzie nie otrzymują drugiej szansy po śmierci, to ci, którzy nigdy nie mieli okazji usłyszeć prawdziwej Ewangelii, mieliby szansę podjąć decyzję.

P: Skoro w Ap 21:8 i Ap 21:27 ludzie, którzy popełniają haniebne czyny, znajdą się poza niebem, to w jaki sposób różni źli ludzie mogą dostać się do nieba, nawet jeśli okazali skruchę i oddali swoje życie Bogu?

Odp.: Objawienie 21:8 i Objawienie 21:27 odnoszą się do ludzi, którzy obecnie popełniają te czyny, a nie do tych, którzy popełniali je w przeszłości, ale zostali oczyszczeni i otrzymali przebaczenie.

P: Kim są Gog i Magog, o których mowa w Ap 20:7-10?

Odp.: O Gogu i Magogu mowa jest również w Księdze Ezechiela 38–39. Ponieważ występują dwa imiona, chodzi o dwa (lub więcej) kraje, choć niektórzy uważają, że jest to jedno państwo i jego władca. Istnieją trzy poglądy:

Oba w granicach byłego ZSRR, czyli Rosja oraz niektóre lub wszystkie byłe republiki radzieckie.

Były ZSRR i Turcja – zgodnie z tym poglądem Gog to Scytowie (którzy zamieszkiwali Ukrainę i Rosję) oraz terytorium Turcji.

Trzeci pogląd zakłada, że są to ogólnie narody nieżydowskie. Ale jeśli tak, to dlaczego po prostu nie napisano „narody”?

Pod względem geograficznym Rosja jest ogromna, ale ma bardzo niską gęstość zaludnienia, z wyjątkiem Moskwy, najbardziej wysuniętych na południe i najbardziej wysuniętych na zachód obszarów.

Pytanie: Czego pierwsi chrześcijanie nauczali w Ap 20:10,15 na temat wieczności kary dla tych, którzy odrzucili Chrystusa?

Odp.: W Apokalipsie 20:14-15 czytamy: „Wtedy Śmierć i Hades zostały wrzucone do jeziora ognia. To jest druga śmierć – jezioro ognia”. Po tym czasie nie będzie już śmierci. W Apokalipsie 21:4 czytamy: „…nie będzie już śmierci, ani żałoby, ani płaczu, ani bólu, bo to, co było wcześniej, przeminęło”.

Ale czy to oznacza, że skończyły się również wszelkie kary? Nie może tak być, ponieważ w Apokalipsie20:10 czytamy, że diabeł i fałszywy prorok będą dręczeni dzień i noc na wieki wieków.

Co stanie się z ludźmi, których imiona nie są zapisane w księdze życia? W Objawieniu 20:15 czytamy: „A jeśli ktokolwiek został znaleziony, a jego imię nie było zapisane w Księdze Życia, został wrzucony do jeziora ognia”. Werset 14 właśnie stwierdza, że jest to druga śmierć. Tak więc po tym czasie nikt już nie umrze – ani duchowo, ani w inny sposób – ale ludzie, którzy już są duchowo martwi w Jeziorze Ognia, pozostaną tam.

Możemy się zgodzić, że pisma wczesnego Kościoła nie są Pismem Świętym, ponieważ mogą zawierać błędy. Jednak wielu z nich znało grekę nowotestamentową lepiej niż ktokolwiek dzisiaj, a ich poglądy – choć nie stanowią absolutnego dowodu – moim zdaniem stanowią silne poparcie dla tego, co naprawdę miało na myśli greka nowotestamentowa.

Polikarp (155 r. n.e.) odważnie powiedział swoim oprawcom, zanim został spalony na stosie: „Grożecie mi ogniem, który może płonąć przez godzinę, a po chwili gaśnie, ale nie znacie ognia nadchodzącego sądu i wiecznej kary, zarezerwowanej dla bezbożnych”. O męczeństwie Polikarpa, rozdz. 11, str. 41

Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.) Ciała wszystkich ludzi zostaną wskrzeszone, jedne do nieśmiertelności, a inne – z wieczną świadomością – do wiecznego ognia wraz z niegodziwymi diabłami. Pierwsza Apologia Justyna Męczennika, rozdz. 52, str. 180

Wzmianka o ogniu wiecznym. Druga Apologia Justyna Męczennika, rozdz. 2, s. 188

Diabły i ci, którzy im służą, zostaną uwięzieni w ogniu wiecznym. Druga Apologia Justyna Męczennika, rozdz. 8, str. 191; rozdz. 9, str. 191

Justyn Męczennik zawiera również inne wzmianki na ten temat.

Atenagoras (177 r. n.e.) Skoro jednak próżność (marność) jest wykluczona z dzieł Bożych, to nie tylko dusza ma wieczne trwanie, ale także ciało – w dziele „Zmartwychwstanie umarłych”, rozdz. 15, s. 157

Teofil, biskup Antiochii (168–181/188 r. n.e.) „…jeśli teraz nadal pozostajecie niewierzący, przekonacie się o tym w przyszłości, gdy będziecie dręczeni wieczną karą…” „List do Autolika”, księga 1, rozdz. 14, str. 93

Teofil zawiera również inne wzmianki.

Ireneusz (182–188 n.e.) wspomniał o wiecznym ogniu przeznaczonym dla diabła i jego aniołów. Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 2, rozdz. 7.3, str. 367

Ci, którzy odrzucają zbawienie (Adama), na zawsze wykluczają się z życia, ponieważ nie wierzą, że zagubiona owca została odnaleziona. Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 3, rozdz. 23, str. 457.

Minucius Felix (210 r. n.e.) Wspomnienie o ogniu wiecznej kary w dziele „Oktavius” Minuciusza Feliksa, rozdz. 35, s. 195. Należy zauważyć, że nie tylko ogień był wieczny, ale także kara była wieczna.

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.) „gdyż grzech jest śmiercią wieczną”. „Napomnienie do pogan”, rozdz. 11, str. 204

Tertulian (198–220 r. n.e.) wspomina o życiu wiecznym i wiecznej karze w postaci niekończącego się ognia w dziele „Ad Nationes”, tom 1, rozdział 7, str. 116

Po śmierci niewinne niemowlę nie ponosi wiecznej kary. „Pięć ksiąg w odpowiedzi na Marciona” Tertuliana, księga 4, str. 157

Hipolit (222–236 r. n.e.) w „Fragmencie 40” z „Rozpraw i homilii”, str. 252, stwierdza, że potępieni i zgubieni ludzie ponoszą wieczną karę.

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) mówi: „których po opuszczeniu tego świata będzie dręczył wieczny ogień niekończącymi się karami” – „Traktat” Cypriana 7.13, str. 472

Wreszcie, sięgając daleko wstecz do Pawła, zwróćcie uwagę na powagę jego przekleństwa (greckie anathema). „Dziwię się, jak szybko odstępujecie od Tego, który was powołał łaską Chrystusa, i zwracacie się ku innej ewangelii – która nawet nie jest ewangelią. Najwyraźniej niektórzy ludzie niepokoją was i próbują wypaczyć ewangelię Chrystusa. Ale nawet gdybyśmy my lub anioł z nieba głosił ewangelię sprzeczną z tą, którą wam głosiliśmy, niech będzie przeklęty! Jak już wcześniej powiedzieliśmy, tak i teraz powtarzam: Jeśli ktoś głosi wam ewangelię sprzeczną z tą, którą przyjęliście, niech będzie przeklęty!” (List do Galatów 1:6-9)

Jak więc wygląda piekło? Uważam, że można je sobie wyobrazić jako kosmiczne zoo. To tak, jakby ktoś powiedział Bogu: „Nie chcę, żebyś był Panem mojego życia i nie zamierzam zmienić zdania”. Bóg odpowiada im: „Przykro mi, ale dam wam to, o co prosicie. Stworzę inny wszechświat, a wy możecie udać się do tego wszechświata i robić, co chcecie”. Oczywiście nie będą tam sami; będą tam również demony i inni, którzy podjęli podobną decyzję. Ponieważ Bóg jest źródłem wszelkiej miłości, będą od niej również oddzieleni. Gdyby mieli przyjaciół, którzy również trafili do Jeziora Ognistego, nie byliby już przyjaciółmi, gdy znajdą się w Jeziorze Ognistym. Nie wiem, czy ludzie będą szaleni, gdy trafią do Jeziora Ognistego, ale przypuszczam, że oszaleją po pewnym czasie spędzonym tam. O, jakże straszne jest to miejsce, gdzie ludzka wolność wyboru oddzielenia się od Boga znika w sprawiedliwości wynikających z tego konsekwencji.

Polecam książkę „Wielki rozwód” autorstwa C.S. Lewisa. Nie ma ona nic wspólnego z małżeństwem i rozwodem, ale jest fikcyjną opowieścią o ludziach, którzy trafili do piekła, otrzymali możliwość opuszczenia go i udania się do nieba, jednak po dokładnym rozważeniu sprawy zdecydowali, że nadal wolą pozostać w piekle. Jest to fikcja literacka, ale fascynująca książka. Znajduje się w niej jednak jedna rzecz niezgodna z Biblią. C.S. Lewis uważał, że osoba przebywająca w piekle mogłaby ewentualnie okazać skruchę i udać się do nieba. Jednak Łukasz 16:26 mówi, że istnieje tam przepaść, której nie da się przekroczyć.

Jeśli jednak ustalimy, że zarówno Pismo Święte, jak i wczesny Kościół powszechnie nauczali o wiecznej karze dla tych, którzy odrzucili Chrystusa, następnym pytaniem jest: w jaki sposób można to pogodzić z tym, co Bóg objawił w Piśmie Świętym na temat swojej sprawiedliwości wobec tych, którzy w ogóle nigdy nie słyszeli o Chrystusie? Zobacz stronę na www.BibleQuery.org/Doctrine/NeverHeardTheGospel/WhatAboutThoseWhoDiedBeforeHearingTheGospel.html

Pytanie: Czym jest Księga Życia, o której mowa w Ap 20:12; 3:5; 13:8; 17:8?

Odp.: Jest to księga, w której zapisane są imiona wszystkich zbawionych. Jedna z interpretacji głosi, że imiona wszystkich, którzy zostaną zbawieni – i tylko tych osób – zostały w niej zapisane od założenia świata, jak mówi Objawienie 17:8. Drugi pogląd głosi, że imiona wszystkich ludzi są pierwotnie zapisane w Księdze Życia, ale imiona niektórych osób są później wymazywane, jak mówi Księga Wyjścia 32:32-33. W Psalmie 69:28 Dawid modli się, aby ludzie niegodziwi zostali wymazani z księgi życia i nie zostali zapisani wraz ze sprawiedliwymi.

Niezależnie od tego, Nehemiasz w Księdze Nehemiasza 13:14 prosi Boga, aby jego dobre uczynki nie zostały wymazane, ale jest to inna księga. Bóg grozi również, że wymazuje imiona niektórych złoczyńców spod nieba, ale to jest coś innego.

Pytanie: Jak to możliwe, że w Ap 20,14 śmierć i Hades mają zostać wrzucone do jeziora ognia?

Odp.: Jezioro ognia może przyjąć zarówno istoty nieożywione, jak i żywe.

Pytanie: Czy w Apokalipsie św. Jana 20:15 ktoś wcześniej słyszał o drugiej śmierci?

Odp.: Tak, nie było to całkowicie nowe pojęcie. Palestyński Targum do Księgi Powtórzonego Prawa 33:6 mówi: „Niech Ruben żyje na tym świecie i nie umrze drugą śmiercią, w której umierają niegodziwi w przyszłym świecie”.

P: Czy w Ap 21:1 nowa ziemia będzie w zasadzie odnowioną starą ziemią?

O: Pod powierzchnią może to być ta sama ziemia, ale na powierzchni będzie ona zupełnie inna. W Apokalipsie 21:1 czytamy: „morza już nie było”, a w Apokalipsie 21:5 jest napisane, że Bóg czyni wszystko nowym. Ponadto List do Rzymian 8:19-22 pokazuje, że Bóg nie pozwolił upadłemu człowiekowi żyć w nieupadłym stworzeniu. Samo stworzenie zostanie odnowione.

Słowo „nowe” oznacza tutaj nowość pod względem jakości lub odświeżenie, a nie nowość w sensie czasowym, zgodnie z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 12, str. 592-593. Jednak Objawienie 21:1 i następne mówią, że pierwsze niebo i ziemia przeminęły.

Niezależnie od tego, na końcu Objawienia 21:1 i następnych czytamy, że nie będzie już morza, więc będzie to zasadniczo inne miejsce.

Pytanie: Czy Obj. 21 opisuje to samo miejsce, co Ezech. 40–48, Iz. 60 i Iz. 65:17–25, czy też nie?

Odp.: Nie, w przypadku dwóch pierwszych fragmentów, a w przypadku Izajasza 65:17-25 – częściowo tak. Księga Ezechiela 40–48 opisuje świątynię Tysiąclecia. Nie jest to to samo, ponieważ nowe niebo i nowa ziemia nie mają świątyni. Chociaż Izajasz 60:1–5a dobrze pasuje do Objawienia 21, nie są to te same fragmenty. W Apokalipsie 21:1 czytamy: „morza już nie było”, ale w Księdze Izajasza 60:5 jest napisane: „bogactwa morza zostaną ci przyniesione”. Księga Izajasza 60 odnosi się do okresu Tysiąclecia. Księga Izajasza 65:17-25 mówi o nowych niebiosach i nowej ziemi. Jednak Tysiąclecie oraz nowe niebiosa i ziemia mogą być tutaj połączone, ponieważ mowa jest o przyszłości.

Pytanie: Czy w Apokalipsie 21 jest jakaś możliwość, że fragment ten mógłby również odnosić się do Tysiąclecia?

Odp.: Nie, a odpowiedź jest łatwa do „zauważenia”. Morze odgrywa znaczącą rolę w Tysiącleciu w Psalmie 72:8 („będzie panował od morza do morza”); Księga Izajasza 11:9,11 („poznanie Pana będzie tak rozległe, jak morze pełne wody”); Księga Ezechiela 47:8-20; 48:28; Księga Zachariasza 9:10; 14:8. W Objawieniu 21:1 morza już nie ma. Nadal jednak będziemy mieli pod dostatkiem słodkiej wody z Rzeki Życia, o której mowa w Objawieniu 22:1-2.

Pytanie: Czy w Apokalipsie 21:1-3 pierwsze niebo i ziemia symbolizują stare prawo, a nowe niebo i ziemia – nowe prawo pod panowaniem Bahá’u’lláha, a brak morza oznacza, że wszyscy pójdą za Bahá’u’lláhem, jak nauczają bahá’í w książce „Some Answered Questions” (Odpowiedzi na niektóre pytania), str. 67-68?

Odp.: Nie. Objawienie 21:2 mówi, że Nowe Jeruzalem jest jak oblubienica dla swojego męża (Boga). My, chrześcijanie, jesteśmy w sensie metaforycznym oblubienicą Chrystusa, a nie jakiegoś prawa. W Apokalipsie 21:4-5 czytamy, że Bóg otrze z ich oczu każdą łzę. Nie będzie już śmierci, żałoby, płaczu ani bólu. Proroctwo to nie spełniło się za życia Bahá’u’lláha. Spełni się ono dopiero po powrocie Chrystusa.

Pytanie: Skoro w Objawieniu 21:4 nie będzie już łez w Niebie, to czy aniołowie płaczą, gdy grzeszymy, i czy Bóg płacze?

Odp.: Ten fragment Pisma Świętego nie mówi, czy aniołowie płaczą łzami obecnie. Objawienie 21:4 mówi jedynie, że od tej pory oblubienica Chrystusa (wierzący) nie będzie już płakać i można przypuszczać, że aniołowie również nie będą płakać. Być może w przeszłości, podczas wojny w Niebie, płakano. Oczywiście na ziemi Jezus płakał nad miastem Jerozolimą (Mt 23:37-39 i Łk 19:41-44).

Pytanie: Skoro w Obj. 21:8 Bóg skazuje wszystkich kłamców na jezioro ognia, dlaczego w 2 Tes. 2:9-12 zsyła ludziom złudzenia?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.

Hipotetycznie rzecz biorąc, nawet gdyby Bóg karał innych za wysyłanie złudzeń, podczas gdy sam wysyłałby złudzenia, nie byłoby to sprzecznością. Nie ma wymogu, by Bóg przestrzegał tego, co nakazuje swoim stworzeniom. Na przykład Bóg przyjmuje cześć, ale my nie mamy przyjmować czci. Bóg ma prawo do zemsty, ale my nie mamy się mścić. Niemniej jednak Bóg nie wprowadza ludzi w błąd.

Kłamstwo oznacza mówienie lub pisanie czegoś, o czym wiadomo, że nie jest prawdą. Bóg posiada absolutną wiedzę, a Jego słowo stworzyło wszystko (Rdz 1,1). Bóg nie tylko nie kłamie, ale nie może kłamać, jak mówi List do Hebrajczyków6:18 .

Wprowadzanie w błąd jest czymś, co robią nawet uczciwi ludzie, na przykład pozostawiając włączone światła, gdy wychodzą z domu, aby zniechęcić włamywaczy. Nie jest to jednak kłamstwo.

Bóg zsyła złudzenia, ale nie kłamie, gdy to czyni. Na przykład w 1 Księdze Samuela 16:1-5 Bóg polecił Samuelowi udać się do Betlejem i udzielić mylącego wyjaśnienia. Zaledwie rozdział wcześniej, w 1 Księdze Samuela 15:29, czytamy, że Bóg nie kłamie. Zatem kłamstwo w tym kontekście nie obejmuje dopuszczania do tego, by ludzie byli wprowadzani w błąd.

Zobacz także odpowiedź dotyczącą 2 Listu do Tesaloniczan 2:11 w książce „When Critics Ask”, str. 495.

Pytanie: Kim dokładnie jest dwunastu apostołów, o których mowa w Apokalipsie 21:14?

Odp.: Większość ludzi uważa, że są to dwunastu uczniów, z wyłączeniem Judasza Iskarioty, oraz Paweł. Prawdopodobnie nie chodziło tu o Macieja. W Dziejach Apostolskich 1:23-26 mowa jest o ludzkim wyświęceniu, którego Bóg ani nie potępił, ani nie zatwierdził. Po tym wydarzeniu nie słyszymy już nic o Macieju, ani w Nowym Testamencie, ani w historii Kościoła.

Pytanie: Co jest interesującego w wymiarach miasta opisanych w Ap 21:14-17?

Odp.: Długość, szerokość i wysokość są równe i wynoszą po 12 000 furlongów lub stadiów. Niektórzy sądzili, że może to być sześcian, piramida, kula lub inny kształt, jednak greckie słowo użyte w tym miejscu, tetragonos, czyli „czworokątny”, wskazuje na sześcian. Babilon i Niniwa miały plan kwadratowy, a żydowski Talmud (Baba Batra 75b) zakładał, że Nowy Jerozolima będzie sześcianem. Symetrię można uznać za piękną. Wartość ta odpowiada około 1 400 mil lub 2 200 kilometrów, choć niektórzy uważają, że jest to 1 500 mil. Jest to mniej więcej odległość w linii prostej z Nowego Jorku do Houston w Teksasie, z Houston do Malibu w Kalifornii (na północny zachód od Los Angeles), z Brownsville w Teksasie do Fargo w Północnej Dakocie lub z Bejrutu w Libanie do Wenecji we Włoszech. Jest to również odległość z Hanoi do Pekinu oraz z Alzacji i Lotaryngii we Francji do Moskwy w Rosji. Jest to również odległość od granicy Ugandy i Sudanu Południowego na północ do granicy Egiptu i Sudanu. To naprawdę spore miasto. Oczywiście nie wiemy, jakiego rozmiaru będziemy w niebie, ani czy będziemy mogli zmieniać swoje rozmiary, a nie każdy koniecznie będzie zawsze przebywał w Nowym Jeruzalem, ponieważ istnieją bramy, przez które można wchodzić i wychodzić, a narody ziemi wniosą do niego swoją chwałę i cześć, jak opisano w Objawieniu 21:24-25. Będzie to „miasto, które nigdy nie zasypia”, ponieważ nie będzie tam nocy.

Miasto to, o boku około 1 400 mil, znacznie różni się od miasta Ezechiela z Tysiąclecia, którego bok mierzył około 4 500 łokci, czyli około 1,25 mili.

Grubość muru wynosiła około 200/216 stóp (67/72 jardów). Jeśli się nad tym zastanawiacie, grubość statku kosmicznego Apollo waha się od 1,8 do 6,9 centymetra.

P: Dlaczego w Ap 21:17-21 ludzie cenią sobie kamienie szlachetne i w jaki sposób mamy być podobni do kamieni szlachetnych?

Odp.: Nieoszlifowany kamień szlachetny jest matowy, może być częściowo otoczony innymi skałami i generalnie nie robi wrażenia. To nie kolor kamienia sprawia, że jest on piękny, ponieważ możemy wyprodukować kolorowy papier, który dokładnie pasuje do tego koloru. Jednak dobrze oszlifowany diament lub inny kamień szlachetny uważa się za piękny, ponieważ mieni się, czyli innymi słowy, odbija i skupia światło. Może odbijać i skupiać światło o tych samych długościach fal, jakie odbiera, jak lustro lub diament, albo może przekształcać je w inny kolor, jak rubin lub inny kolorowy kamień szlachetny. Chalkedon, pochodzący z Chalcedonu, miał jasnoniebiesko-zielony kolor z paskami w innych barwach. Greckie słowo oznaczające „blask” lub „światło” w Apokalipsie 21:11 dosłownie oznacza „nosiciela światła”. W Septuagincie w Księdze Rodzaju 1:3, 14, 16 odnosi się ono do słońca, księżyca i gwiazd.

Historycznie rzecz biorąc, jednym z głównych powodów, dla których Juliusz Cezar zdecydował się na inwazję na Wielką Brytanię, była wiadomość o połowach pereł w słodkowodnych portach i rzekach północnej Walii oraz Szkocji.

Na marginesie, w projektowaniu grafiki komputerowej ładne tła często tworzy się poprzez naśladowanie odbicia i skupiania światła. W grach komputerowych „ray-tracing” (śledzenie promieni światła) jest matematycznie złożonym aspektem realizmu, pozwalającym uzyskać prawidłowe oświetlenie i cienie w oparciu o źródła światła. W dawnych czasach wielu znanych artystów, takich jak Rembrandt, zasłynęło dzięki temu, jak w swoich obrazach wykorzystywali światło i cienie.

W naszym życiu naszą misją, póki jeszcze przebywamy na ziemi, jest zasadniczo odbijanie i skupianie światła Chrystusa. Powinniśmy nauczać prawdy Bożej bez zniekształceń, ale powinniśmy dostosowywać jej zastosowanie w zależności od odcieni okoliczności, w których się znajdujemy. Powinniśmy skupiać światło Boże dla innych – zarówno niewierzących, jak i wierzących – aby mogli wyraźniej dostrzec ten kontrast.

Wreszcie, skoro mamy odzwierciedlać Bożą miłość i dawać ludziom przedsmak blasku nieba, powinniśmy z niecierpliwością oczekiwać, aż znajdziemy się w tym pięknym miejscu, skąpanym w lśniącym świetle Bożym, które odbija się od nas samych i od innych.

Pytanie: Czy w Apokalipsie 21:17-21 te kamienie będą wyglądały dokładnie tak samo jak te klejnoty i złoto?

Odp.: Być może nie będą one wyglądały dokładnie jak klejnoty, a złoto to ma inne właściwości niż złoto na ziemi.

Pytanie: Czy w Ap 22,1-2 woda symbolizuje Ducha Świętego, a ten werset oznacza, że Duch Święty pochodzi od Ojca i Syna?

Odp.: Nie. Chociaż Duch Święty rzeczywiście pochodzi od Ojca i Syna, ten werset tego nie mówi. Woda tutaj to po prostu woda i nic nie wskazuje na to, że jest to Duch Święty. Na marginesie, co ciekawe, żaden z pisarzy sprzed soboru nicejskiego nie cytował fragmentu z Apokalipsy św. Jana 22:1-7a.

Pytanie: Czy drzewo życia z Ap 22,2 to to samo drzewo, o którym mowa w Rdz 2,9, czy też jest to Jezus?

Odp.: Tak i nie. Jest to „to” drzewo życia. Nic w Piśmie Świętym nie wskazuje, że jest to inne drzewo życia niż to z Księgi Rodzaju 2:9, ani że istniało wiele drzew życia. Jezusa nigdy nie nazwano drzewem życia, a taka metafora odnosząca się do Jezusa byłaby sprzeczna z następnym wersetem, w którym Jezus jest wspomniany jako Baranek.

P: W Apokalipsie św. Jana 22:2, w jaki sposób liście służą uzdrowieniu narodów?

Odp.: Chociaż Pismo Święte tego nie wyjaśnia, możemy zauważyć kilka rzeczy. Greckie słowo użyte w tym miejscu, therapeian, dosłownie oznacza „dające zdrowie” i jest źródłem, z którego pochodzi angielskie słowo „therapy” (terapia). Najwyraźniej nadal będzie istniała potrzeba spożywania owoców z drzewa życia w celu uzyskania nieśmiertelności, a także potrzeba liści, „aby wszyscy byli zdrowi”.

P: Jakie znaczenie ma brak przekleństwa, o którym mowa w Ap 22:3?

Odp.: Brak śmierci, brak chorób, brak grzechu, brak grzesznej natury, brak mozolnej pracy o pożywienie oraz brak zniewolenia przez naturę – to wszystko są powody, by uznać to za dość istotne.

P: Jakie znaczenie ma widzenie oblicza Boga w Ap 22:4a?

Odp.: Adam i Ewa mogli widzieć oblicze Boga przed upadkiem, ale po upadku ukryli się. Nawet Mojżeszowi nie pozwolono ujrzeć oblicza Boga. Tutaj jednak wszyscy wierzący będą mogli ujrzeć oblicze Boga.

P: Jakie znaczenie ma w Ap 22:4f fakt, że imię Boga będzie na ich czołach?

Odp.: Podobnie jak tatuaż, było to trwałe znamię wskazujące, kim jesteś lub do kogo należysz. Kiedy kapłani byli namaszczani, część olejku nakładano na ich czoło.

Ludzie z znakiem bestii nie mogli mieć imienia Boga na czole, ponieważ miejsce na ich czole było już zajęte. Niektórzy odrzucają Chrystusa nie dlatego, że nie są wystarczająco mądrzy, ani z nienawiści do Chrystusa, ale dlatego, że ich umysł jest „już zajęty” czymś innym.

Pytanie: Jak to możliwe, że w Ap 22:6-20 Jezus mówił, iż przyjdzie wkrótce, skoro minęło już prawie 2000 lat?

Odp.: Chociaż 2000 lat to dla Boga bardzo krótki czas, a niektóre wydarzenia opisane w listach do siedmiu kościołów miały miejsce zaledwie kilka lat później, istnieje ważniejszy powód.

Słowo „wkrótce” może tu oznaczać w dowolnym momencie, a doktryna ta nazywana jest „nieuchronnym powrotem Chrystusa”. Chrystus mówi: „Czuwajcie więc, bo nie wiecie, w którym dniu wasz Pan przyjdzie” (Mt 24,42). Zobacz także omówienie Listu do Filipian 4,5; 1 Listu do Tesaloniczan 4,15 oraz 1 Listu Piotra 4,7.

Co więcej, nasze własne odejście z ziemi jest „nieuchronne”. Czy ktokolwiek z nas wie z absolutną pewnością, że obudzi się jutro rano?

Pytanie: Czy w Apokalipsie 22:9f-10 mowa jest o tym, że księga ta ma zostać odpieczętowana, aby ludzie mogli ją przeczytać, czy też ma ona pozostać tajemnicą?

Odp.: Słowo oznaczające tajemnicę w języku greckim, mysterion, ma nieco inne znaczenie niż w języku angielskim. W języku greckim tajemnica niekoniecznie musi oznaczać coś trudnego do ustalenia lub zrozumienia; oznacza raczej po prostu coś, co nie zostało jeszcze objawione. Na przykład ewangelia była tajemnicą dla świętych Starego Testamentu. Teraz została ona objawiona i jesteśmy tutaj zachęcani do jej czytania i zrozumienia.

Mimo to istnieją pewne aspekty Księgi Objawienia, takie jak siedem grzmotów, które nadal pozostają zapieczętowane. Możemy czytać i w pewnym stopniu rozumieć proroctwa zawarte w Księdze Objawienia, ale nie ujrzymy jasno całego obrazu, dopóki to się nie wydarzy. To trochę tak, jak w przypadku świętych Starego Testamentu, którzy mogli rozumieć postać Mesjasza, ale pełny obraz stał się jasny dopiero po pierwszym przyjściu Jezusa.

Pytanie: Dlaczego w Ap 22,11 jest napisane: „niech” niektórzy będą źli?

Odp.: Jest to tzw. „pozwolenie na wycofanie się”, a nie „pozwolenie na zachętę”, zgodnie z książką „Objawienie 8–22: Komentarz egzegetyczny”, str. 502–503. Chodzi tu o pozwolenie ludziom na czynienie zła, a nie o zachęcanie ich do tego.

P: Dlaczego w Ap 22,12 słowo „dzieło” występuje tutaj w liczbie pojedynczej?

Odp.: Zamiast postrzegać nasze życie jako zbiór wielu małych uczynków (dobrych i złych), podkreśla to, że nasze życie można postrzegać jako jedno, ciągłe dzieło. Podobnie ludzie nie mówią o „swoich życiowych uczynkach”, ale raczej o „swoim życiowym dziele”. Słowo to występuje również w liczbie pojedynczej w 1 Liście do Koryntian 3:12-15.

P: Gdzie wcześniej spotkaliśmy te trzy tytuły w Ap 22,13?

Odp.: Na początku tej księgi tytuł „Alfa i Omega” odnosi się do Boga Ojca w Apokalipsie 1:8, a także w 21:6. Tytuł „Pierwszy i Ostatni” odnosi się do Chrystusa w Apokalipsie 1:17 i 2:8, ale został on również przypisany Bogu (JHWH) w Księdze Izajasza 44:6 i 48:12. Tytuł „Początek i Koniec” odnosi się do Boga Ojca w Apokalipsie 21:6. Ojciec i Syn mają wspólnie ponad 30 imion i tytułów.

P: Obj. 22:14; 1:3; 14:13; 16:15; 19:9-10; 20:6; 22:7 to „błogosławieństwa”. Jakie są podobieństwa i różnice między tymi siedmioma błogosławieństwami?

Odp.: Te siedem błogosławieństw, czyli siedem błogosławieństw, które oferuje Bóg, jest zgodnych z motywem liczby siedem przewijającym się w całej księdze. Są to, w skrócie: ci, którzy słuchają; ci, którzy umierają; ci, którzy czuwają i zachowują swoje szaty; ci, którzy są zaproszeni; ci, którzy mają udział w pierwszym zmartwychwstaniu; ci, którzy przestrzegają słów; oraz ci, którzy piorą swoje szaty. Wszystkie one wiążą się z pewnymi warunkami. Jedynie w 16:15 mowa jest o tych, którzy nie spełniają tych warunków. Jedynie w 20:6 i 22:14 mowa jest o skutku błogosławieństwa.

Pytanie: Skoro w Apokalipsie 22:14 czytamy, że jesteśmy zbawieni z łaski, dlaczego tak ważne jest wypełnianie Jego przykazań?

Odp.: List do Efezjan 2:8-9 mówi, że jesteśmy zbawieni z łaski, a nie z uczynków, ale List do Efezjan 2:10 mówi, że jesteśmy zbawieni po to, aby czynić dobre uczynki. W Ewangelii Mateusza 7:16-27 Jezus powiedział: „Po owocach ich poznacie”, a List Jakuba 2:14-26 mówi, że wiara bez uczynków jest martwa. Przestrzeganie przykazań Bożych nie zapewnia nam zbawienia, ale ludzie zbawieni będą chcieli przestrzegać przykazań Bożych. Jeśli nie chcesz przestrzegać przykazań Bożych, jest bardzo prawdopodobne, że nie jesteś zbawiony.

Pytanie: Gdzie w Apokalipsie 22:15 znajduje się „poza miastem”?

Odp.: Nie jest to trzecie przeznaczenie. Oznacza to po prostu wykluczenie z miasta, a zatem znalezienie się w Jeziorze Ognistym. Psy były metaforą ludzi, którzy dopuszczali się nikczemnych czynów. Czarownicy, po grecku pharmakoi, mogą odnosić się zarówno do czarowników, jak i do tych, którzy wytwarzają trucizny lub inne środki odurzające. Zatem handlarze narkotyków również mogliby się tu zmieścić.

P: Kto jest aniołem Jezusa w Ap 22:16a?

Odp.: Anioł może oznaczać posłańca. Chociaż mogłoby to odnosić się do Jana, autora Apokalipsy, najprawdopodobniej była to niebiańska istota, która była posłańcem od Jezusa do Jana.

P: Dlaczego w Ap 22,16b istotne jest to, że Jezus jest korzeniem i potomkiem Dawida?

Odp.: Po drugie, Jezus jest w pełni człowiekiem, częścią ludzkości, ponieważ jest potomkiem Dawida. Przede wszystkim jednak obietnice, które Bóg złożył potomkom Dawida, wypełniają się w Chrystusie.

P: Kim jest Jasna Gwiazda Poranna w Ap 22:16?

Odp.: Ten werset wyraźnie stwierdza, że odnosi się do Jezusa. Szatan był gwiazdą poranną, ponieważ wszyscy aniołowie byli gwiazdami porannymi, jak czytamy w Księdze Hioba 38:7. Jednakże, choć Szatan również był gwiazdą poranną, Księga Izajasza 14:12 mówi, że był on gwiazdą poranną, która spadła z nieba. „Gwiazda poranna” to tytuł wielkiej niebiańskiej chwały, a Jezus obiecał w Apokalipsie 2:28, że da ją tym, którzy zwyciężyli gwiazdę poranną.

Jako wczesną wzmiankę historyczną Hipolit (222–235/6 r. n.e.) wspomina w dziele „Obalenie wszystkich herezji”, tom 10, rozdział 29, str. 151, że Logos Boży jest Gwiazdą Poranną.

Pytanie: W Apokalipsie 22:16, zanim zaczniesz głosić o Jezusie z Nowego Testamentu, powinieneś przeczytać Księgę Izajasza 14:12, w której Bóg nazywa szatana „Gwiazdą Poranną” (NIV) lub „Lucyferem” w Biblii Króla Jakuba (Lucyfer = Gwiazda Poranna). Następnie powinieneś przeczytać Apokalipsę22:16 , w której Jezus nazywa siebie Gwiazdą Poranną. Zgadza się, Jezus twierdzi, że jest Lucyferem.

Dzięki tym informacjom można wreszcie zrozumieć, dlaczego chrześcijaństwo jest pod wpływem tak wielu pogańskich rytuałów i wierzeń – to właśnie Szatan je stworzył. Jednym faktem, o którym wiemy na pewno ( ), jest to, że prawdziwy Jezus został posłany do synów Izraela. Zatem Jezus posłany do pogan był nikim innym jak samym Szatanem.
„A nakazano im jedynie to, by czcili Boga, oddając Mu szczere oddanie, byli wierni w wierze, regularnie modlili się oraz regularnie praktykowali dobroczynność. To jest religia prosta i słuszna. Ci spośród Ludu Księgi i spośród wielobóstwców, którzy odrzucają prawdę, BĘDĄ W OGNIU PIEKŁA, by tam przebywać na zawsze; oni są NAJGORSZYMI spośród stworzeń. Ci, którzy mają wiarę i czynią dobre uczynki, są najlepszymi spośród stworzeń (Koran 98:5-7). (Powiedział to muzułmanin)

Odp.: Wyrażenie „gwiazda poranna” nie oznacza Lucyfera; gwiazda poranna oznacza posiadanie niebiańskiej chwały, a Lucyfer był gwiazdą poranną, która spadła z nieba. Istnieje wiele gwiazd porannych, ponieważ termin ten odnosił się do aniołów (Księga Hioba 38:7), a w szczególnym sensie do Chrystusa (2 List Piotra 1:19; Apokalipsa św. Jana 22:16b). Objawienie 22:16b nazywa również Jezusa Potomkiem Dawida. Było wielu potomków Dawida, ale Jezus jest potomkiem Dawida w szczególnym, obiecanym sensie.

W Księdze Izajasza 14:12 czytamy, że szatan również posiadał ogromną niebiańską chwałę gwiazdy porannej, dopóki jej nie utracił, spadając z nieba.

Tytuł ten jest podobny do tego, że wszyscy wierzący, zarówno mężczyźni, jak i kobiety, otrzymują tytuł i przywileje synów Bożych (Galacjan 3:26-29), ale w szczególności Jezus jest Jednorodzonym Synem Bożym (Jana 3:16). Nawiasem mówiąc, również wierzący otrzymają od Jezusa „gwiazdę poranną”, o czym mowa w Objawieniu 2:28.

Jeśli chodzi o rzekome pogańskie pochodzenie, ktoś kiedyś powiedział: „kto mieszka w szklanym domu, nie powinien rzucać kamieniami”. Wielu muzułmanów może nie zdawać sobie sprawy z istnienia dokumentów wskazujących, że sam Mahomet nauczał wielu rzeczy wspólnych z przedislamską religią arabską.

Arabowie czcili bezkształtny kamień. Arnobiusz, *Przeciw poganom* (297–303 r. n.e.), księga 6, rozdz. 10, str. 510

Tertulian, piszący w latach 198–220 n.e., wspomina, że arabskie pogańskie kobiety były całkowicie zasłonięte, z wyjątkiem jednego oka. „O zasłanianiu dziewic”, rozdz. 9, str. 37

Podobnie jak Żydzi, Arabowie praktykowali obrzezanie, jak podaje Bardaisan z Syrii (154–224–232 r. n.e.) w „Księdze praw różnych krajów”, str. 730.

Arabowie jedli mięso wielbłąda, ale uważali spożywanie wieprzowiny za grzech. Hieronim, „Przeciw Jowinianowi” (393 r. n.e.), księga 2, rozdz. 7, str. 393

Czarna skała spadła z nieba i cieszyła się wielkim szacunkiem; umieszczono ją w rogu Ka’by, zwanej „Domem Allaha”. Ka’ba była centrum kultu 360 bożków, zgodnie z Bukhari, tom 3, księga 43, rozdział 33, nr 658, str. 396 oraz tom 5, księga 59, rozdział 47, nr 583, str. 406. Encyklopedia islamu (pod redakcją Eliade’a), str. 303 i nast., podaje, że przed nadejściem islamu ludzie modlili się pięć razy dziennie w kierunku Mekki i pościli przez część dnia przez cały miesiąc. Kurajszyci pościli dziesiątego dnia miesiąca Muharram. Mahomet również to nakazał, ale później stało się to dobrowolne (Bukhari, tom 5, księga 58, rozdział 25, nr 172, str. 109), a także Bukhari, tom 6, księga 60, rozdział 24, nr 31, str. 25.

Przedislamscy Arabowie odbywali pielgrzymki („Umra”) do Mekki. Fiqh us-Sunnah, tom 5, str. 122, oraz Buchari, tom 2, księga 26, rozdział 33, nr 635, str. 371–372 podają, że uważali oni nieodbycie „Umry” za jeden z największych grzechów na ziemi. W Mekce przykrywali Ka’bah tkaniną (Fiqh, tom 5, str. 131), a przed nadejściem islamu obchodzili święty miesiąc, w którym nie toczono wojen (Bukhari, tom 2, księga 23, rozdział 96, nr 482, str. 273).

W porównaniu z czterema z pięciu filarów islamu mieszkańcy Mekki przed Mahometem pościli tego samego dnia, dawali jałmużnę swoim bliskim, modlili się w kierunku Mekki i odbywali pielgrzymki („Umrah”) do Mekki. Istniało również wiele różnic, ale niektórzy podziwiają ciągłość tych niezmienionych praktyk, wspólnych z pogańskim kultem plemienia Kurajszytów.

Arabowie z Zachodu wyróżniali się tym, że czcili boga księżyca i jego żonę, boginię słońca. Istnieją przedislamskie posągi przedstawiające jego symbol: półksiężyc. Wygląda on dokładnie tak samo jak półksiężyc muzułmanów szyickich, z tą różnicą, że szyici dodali do niego małą gwiazdkę. Według „Encyklopedii islamu” (str. 303) Jemeńczycy/Sabejczycy mieli boga księżyca. Być może plemię Kurajszytów przejęło tego bożka właśnie od nich.

Plemię Kurajszytów w Mekce czciło Hubala, Al-ilah oraz trzy córki Al-ilah o imionach Lat, ‘Uzza i Manat.

Symbol może mieć różne znaczenie w zależności od kontekstu. Zarówno muzułmanie, jak i chrześcijanie zazwyczaj postrzegają węża jako znak Lucyfera, jednak Koran w surze 7:107 mówi, że wąż Mojżesza był znakiem od Allaha.

Pytanie: Jak my, jako wierzący, możemy pielęgnować w sobie taką postawę, o której mowa w Apokalipsie 22:17,20?

Odp.: Po pierwsze, uświadamiając sobie, jaka powinna być nasza postawa. Chociaż wierzący powinni czerpać zadowolenie w Chrystusie, wersety te pokazują, że nie powinniśmy popadać w samozadowolenie. Powinniśmy pielęgnować tęsknotę za Chrystusem oraz tęsknotę za Jego powrotem, który dopełni bieg historii, zapoczątkowując najpierw Tysiąclecie, a następnie Nowe Niebo i Nową Ziemię. Czasami chrześcijanie mogą zbytnio przyzwyczaić się do obecnego życia. Powinniśmy tęsknić za opuszczeniem tego świata.

P: Dlaczego w Księdze ObjawieniaRev 22:18 –19 ludzie są szczególnie ostrzegani, by niczego nie dodawać ani nie ujmować z tej księgi?

Odp.: Księga Przysłów 30:6 i 1 List do Koryntian 4:6 również ostrzegają ludzi przed dodawaniem czegokolwiek do Słowa Bożego. Niektórzy postrzegają to w sensie ogólnym jako odniesienie do całej Biblii, inni – na przykład autorzy książki „1001 Bible Questions Answered” (str. 13) – interpretują to w sensie ścisłym, jako odnoszące się wyłącznie do Księgi Objawienia. Zakładając, że odnosi się to wyłącznie do Apokalipsy, jednym z powodów może być fakt, że zawiera ona tak wiele treści dotyczących przyszłości, a znaczna ich część mówi o sądzie i gniewie; niektórzy, którzy chcą usunąć z Ewangelii wszystko oprócz miłości, mogliby ulec pokusie, by spróbować ograniczyć lub wyeliminować Apokalipsę z Biblii. Obecnie w niektórych liberalnych wyznaniach „chrześcijańskich” Księga Apokalipsy jest odrzucana.

Joseph Smith, założyciel mormonizmu, naruszył tę zasadę w swojej „natchnionej wersji” Biblii. W Apokalipsie 5:6 Smith zmienił sformułowanie „mający siedem rogów i siedem oczu, , które są siedmioma Duchami Bożymi…” na „mający dwanaście rogów i dwanaście oczu, które są dwunastoma sługami Bożymi…”.

Już w latach 182–188 n.e. wczesnochrześcijański pisarz Ireneusz, w dziele „Przeciw herezjom” (rozdz. 20), wspominając, że cytuje Jana, przytacza Apokalipsę 5:6. Zatem RLDS i inni mormoni nie mogą twierdzić, że Smith poprawiał to, co zostało zniekształcone w średniowieczu, ponieważ Ireneusz pokazał nam, jak brzmiało to w jego czasach.

Joseph Smith zaczerpnął również z 1 Listu św. Jana4:12 : „nikt nigdy nie widział Boga”, i dodał: „z wyjątkiem tych, którzy wierzą”.

Pytanie: Czy w literaturze istniały inne „przysięgi” podobne do tej z Ap 22,18–19?

Odp.: Tak. Ireneusz z Lyonu w swoim dziele pisze, co następuje: „Zaklinam cię, ktokolwiek będziesz kopiował tę księgę, na naszego Pana Jezusa Chrystusa i na Jego chwalebne przyjście, kiedy przyjdzie, by sądzić żywych i umarłych, abyś porównał to, co napiszesz, i starannie poprawił to na podstawie tego rękopisu, a także abyś zapisał tę przysięgę i umieścił ją w kopii”. Z „Historii kościelnej” Euzebiusza, księga 5, rozdz. 20, str. 238.

Pytanie: Kto napisał Księgę Objawienia?

Odp.: Większość chrześcijan zgadza się, że był to apostoł Jan:

1. Justyn Męczennik, „Dialog z Tryfonem”, rozdz. 81, s. 240 (napisany ok. 138–165 r. n.e.)

2. Ireneusz w dziele „Przeciw herezjom” (182–188 r. n.e.), rozdziały 17, 20 i 23. Również rozdział 30, str. 559

Ma to szczególne znaczenie, ponieważ Ireneusz był uczniem Polikarpa, który z kolei był uczniem apostoła Jana. W dziele „Przeciw herezjom”, rozdział 34, również wspomniany jest Jan.

3. „Nauki Komodiana” (ok. 240 r. n.e.), rozdział 43, str. 211, zawierają aluzję do Jana: „…Medi i Partowie będą płonąć przez tysiąc lat, jak głoszą ukryte słowa Jana”. Następnie wspomina się tam o wielu innych sprawach zawartych w Apokalipsie.

4. Tertulian stwierdził, że Jan był autorem swojej Apokalipsy w dziele „Przeciw Marcionowi”, księga 14, rozdział 5 (207 r. n.e.).

5. Atanazy (326–373 r. n.e.) w dziele „Cztery mowy przeciwko arianom”, IV, str. 444.

Z drugiej strony pisarzem kościelnym, który uważał, że mogło chodzić o innego Jana, był Dionizy z Aleksandrii (200–265 r. n.e.).

Cyprian, biskup Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.), cytuje „Apokalipsę” w „Traktacie” 12, w trzeciej księdze, w fragmentach 34, 36 i 59. Cyprian nie wspomina jednak o autorstwie Apokalipsy.

Pytanie: Skąd wiemy, czy to, co mamy dzisiaj w Apokalipsie, jest wiarygodnym zachowaniem tego, co zostało pierwotnie napisane?

Odp.: Istnieją co najmniej cztery powody.

1. Bóg obiecał zachować swoje słowo w Księdze Izajasza 55:10–11; Księdze Izajasza 59:21; Księdze Izajasza 40:6–8; 1 Liście Piotra 1:24–25 oraz Ewangelii Mateusza 24:35.

2. Pierwsi pisarze chrześcijańscy cytowali i odnosili się do Apokalipsy, a wielu z nich przypisywało ją Janowi.

Klemens Rzymski (96–98 r. n.e.) cytuje Apokalipsę 22:12 (jest to również to samo, co w Księdze Izajasza 40:10; 62:11) – 1 List Klemensa, rozdz. 34, tom 1, str. 14

„Didache” (ok. 60–120 r. n.e.), rozdz. 16, str. 382, nawiązuje do Apokalipsy św. Jana 12:9 i innych wersetów. Mówi ona: „Wtedy pojawi się zwodziciel świata jako Syn Boży i będzie czynił znaki i cuda, a ziemia zostanie wydana w jego ręce, i będzie on czynił niegodziwości, jakich jeszcze nigdy nie było od początku. Wtedy ludzkość zostanie poddana ogniowi próby, a wielu potknie się i zginie; ale ci, którzy wytrwają w wierze, zostaną ocaleni od samej klątwy. Wtedy pojawią się znaki prawdy: po pierwsze, znak rozpostarcia się na niebie; następnie znak dźwięku trąby; a po trzecie, zmartwychwstanie umarłych; jednak nie wszystkich, lecz jak jest powiedziane: Pan przyjdzie, a wraz z Nim wszyscy Jego święci. Wtedy świat ujrzy Pana przychodzącego na obłokach nieba”.

W „Didache” (ok. 60–120 r. n.e.), rozdz. 11, str. 380, użyto słowa „Maranatha”, które występuje w Apokalipsie 22:20.

List do Diognetusa (ok. 130–200 r. n.e.), rozdział 12, nawiązuje do Apokalipsy: „… i objawia się zbawienie, a apostołowie są napełnieni zrozumieniem, i zbliża się Pascha Pańska, i zbierają się chóry, i są ustawione w odpowiednim porządku, a Słowo raduje się, nauczając świętych…”

„Pasterz Hermasa” (ok. 115–155 r. n.e.) w kilku miejscach zawiera wątpliwe aluzje do tej księgi.

Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.) powiedział: „Ponadto był wśród nas pewien człowiek imieniem Jan, jeden z apostołów Chrystusa, który prorokował na podstawie objawienia, jakie otrzymał, że ci, którzy uwierzą w naszego Chrystusa, będą mieszkać tysiąc lat w Jerozolimie; a potem nastąpi powszechne, a krótko mówiąc, wieczne zmartwychwstanie i sąd wszystkich ludzi”. Rozdział 81 „Dialogu z Tryfonem”. W „Dialogach z Tryfonem”, rozdz. 81, str. 240, odnosi się on do chrześcijan przebywających z Chrystusem przez 1000 lat (Objawienie 20:4,5).

Chrześcijanie z Vienne i Lugdunum (177 r. n.e.) cytują fragment Objawienia 14:4 na str. 779 i parafrazują Objawienie 22:11 (które jest również Księgą Daniela 12:10) na str. 783. Cytują Objawienie 1:5 i połowę Objawienia 3:14 na str. 784.

Ireneusz, 182–188 r. n.e. Jednym z przykładów jest fragment z dzieła „Przeciw herezjom”, księga 4, rozdział 20.6, str. 489: „Również Jan, uczeń Pana, widząc kapłańskie i chwalebne nadejście Jego królestwa, mówi w Apokalipsie: «Odwróciłem się, aby zobaczyć głos, który do mnie przemawiał. A gdy się odwróciłem, ujrzałem siedem złotych świeczników; a pośród świeczników Kogoś podobnego do Syna Człowieczego, odzianego…” (i tekst ten trwa jeszcze znacznie, znacznie dłużej). Ireneusz w 33 odniesieniach powołał się na 46 wersetów z Apokalipsy.

Ireneusz (182–188 r. n.e.) cytuje Objawienie 6:2 jako pochodzące od Jana w Apokalipsie. Ireneusz, Przeciw herezjom, księga 3, rozdz. 21.3, s. 493

Ireneusz (182–188 r. n.e.) cytuje Objawienie 5:8 jako pochodzące od Jana w Apokalipsie. Ireneusz, Fragment 37, s. 575

Kanon Muratoriego (170–210 r. n.e.), ANF, tom 5, str. 603–604, stwierdza, że Jan napisał Apokalipsę.

Klemens Aleksandryjski: Jan napisał Apokalipsę [Objawienie] „Stromata” (193–202 r. n.e.), księga 6, rozdz. 13, str. 504

Tertulian (198–220 r. n.e.) szczegółowo omawia fragment Objawienia 2:18, 20–22 jako dzieło Jana w Apokalipsie oraz nauczanie Ducha Świętego. „O skromności”, rozdz. 19, s. 95

Tertulian (207/208 r. n.e.) podkreśla autorstwo Ewangelii Mateusza, Marka, Łukasza, Jana, Apokalipsy oraz wielu listów Pawła w dziele „Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi”, księga 4, rozdz. 5, str. 350.

Komodian (ok. 240 r. n.e.) nawiązuje do Apokalipsy św. Jana 3:14: „Nie będzie pomocy ani statku morskiego. Amen płonie nad narodami, a Medowie i Partowie płoną przez tysiąc lat, jak głoszą ukryte słowa Jana. Bo wtedy, po upływie tysiąca lat, zostaną wydani do Gehenny; a ten, którego dziełem byli, wraz z nimi zostanie spalony”. „Nauki Komodiana”, rozdz. 43, str. 211

Kommodian (ok. 240 r. n.e.) „Z nieba zstąpi miasto podczas pierwszego zmartwychwstania; oto, co możemy powiedzieć o tej niebiańskiej budowli. My, którzy byliśmy Mu oddani, powstaną ponownie do Niego. I będą oni nieprzemijalni, żyjąc już teraz bez śmierci. W tym mieście nie będzie też żadnego smutku ani jęku. …” Nauki Commodianusa, rozdz. 44, str. 214

Hipolit (222–235/6 r. n.e.) Hipolit cytuje między innymi Apokalipsę św. Jana 1:8; 2:6,24; 3:14,21; 5:5,10; 6:14; 11:3,4-6; 12:1-6; 13:11-18; 17, 18; 20:6,11; 21:1; 22:15. To wiele wersetów z Apokalipsy.

Orygenes (225–254 r. n.e.) odnosi się do Apokalipsy 21 jako do „z Apokalipsy św. Jana” – Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 6, rozdz. 23, s. 583

Orygenes wspomina o Apokalipsie 5:8 jako pochodzącej od Jana w Apokalipsie; Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 8, rozdz. 17, s. 645

Komentarz Orygenesa do Ewangelii św. Jana (ok. 227–240 r. n.e.) wspomina o Ewangeliach św. Mateusza, św. Marka, św. Łukasza i św. Jana. Wspomina on o pismach św. Pawła w 2 Liście do Koryntian oraz o św. Janie w Apokalipsie.

Anonimowy „Traktat przeciwko Nowacjanowi” (ok. 250–257 r. n.e.), rozdz. 17, str. 663, cytuje Objawienie 20:11–13 jako „Jak mówi Jan w Apokalipsie”.

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) wspomina o Apokalipsie, a następnie cytuje fragment z Apokalipsy 18:4–9 w dziele „Traktaty Cypriana – Świadectwa”, rozdz. 36, s. 544.

Moyses i in. w odniesieniu do Cypriana (250–251 r. n.e.) cytują połowę fragmentu z Apokalipsy 3:21: „Zwycięzcy dam zasiąść na moim tronie, tak jak i ja zwyciężyłem i zasiadam na tronie mojego Ojca”. Listy Cypriana, list 25, str. 303

Grzegorz Cudotwórca (240–265 r. n.e.) cytuje połowę fragmentu z Apokalipsy św. Jana 3:7, który przypomina Księgę Izajasza 22:22: „Ta sama zasada jest rzeczywiście wyrażona w samych Pismach Świętych, gdzie jest powiedziane, że tylko Ten, który zamyka, otwiera, a nikt inny”.

Dionizy z Aleksandrii (246–265 r. n.e.) cytuje Objawienie 1:1, 2, 9 i omawia kwestię autorstwa, twierdząc, że autorem był Jan, ale niekoniecznie apostoł Jan. Nie odrzucił jednak tej księgi jako Pisma Świętego. Z Dwu ksiąg o obietnicach, rozdz. 4, s. 83

Wiktorin z Petau (męczennik, zm. 304 r. n.e.) napisał cały komentarz do Apokalipsy.

Metodiusz (260–312/3 r. n.e.) cytuje Objawienie 12:1–6 jako słowa „Jana w Apokalipsie”. Z „Uczta dziesięciu dziewic”, rozprawa 8, rozdz. 5, s. 336

Laktancjusz (ok. 303–ok. 325 r. n.e.) odwołuje się do Apokalipsy 19:12: „Jego imienia nie zna nikt, z wyjątkiem Niego samego i Ojca, jak naucza Jan w Apokalipsie”. „Epitome of the Divine Institutes”, rozdz. 41, str. 238. Nawiązuje on również do Apokalipsy św. Jana 13 w dziele „The Divine Institutes”, księga 7, rozdz. 17, str. 214. Laktancjusz nawiązuje do Apokalipsy św. Jana 2:17 i 22:17 w dziele „The Divine Institutes”, księga 7, rozdz. 27, str. 223. To wszystkie jego odniesienia do Apokalipsy św. Jana.

X Euzebiusz z Cezarei (318–325 r. n.e.) zaprzeczał, że Apokalipsa powinna znaleźć się w Piśmie Świętym

Po soborze nicejskim

Atanazy (367 r. n.e.) wymienia księgi Nowego Testamentu, w tym Apokalipsę, w „Liście świątecznym” nr 39, str. 552

Hilary z Poitiers (355–367/368 r. n.e.)

W dziele „Synopsis Scripturae Sacrae” (350–370 r. n.e. lub V w.) wspomina o Apokalipsie św. Jana jako części Nowego Testamentu. Cytuje tam cały fragment Apokalipsy 1:1.

Efraim Syryjczyk (350–378 r. n.e.) nawiązuje do Apokalipsy

Ambrosiaster (łaciński, po 384 r. n.e.)

Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.) cytuje Objawienie 1:8 jako „Pismo Święte”. W dziele „O wierze chrześcijańskiej”, tom 2, rozdz. 4.35, str. 228

Grzegorz z Nazjanzu (330–391 r. n.e.)

Grzegorz z Nyssy (356–397 r. n.e.) nawiązuje do Księgi Objawienia

Pacian z Barcelony (343–377–379–392 r. n.e.) odnosi się do Apokalipsy św. Jana 2,5 jako do „Apokalipsy”. W dziele „O pokucie”, rozdz. 11 (3), s. 86

Grzegorz z Elwiry (po 392 r. n.e.)

Grzegorz z Nyssy (ok. 356–397 r. n.e.) nawiązuje do Apokalipsy św. Jana 1:6 w dziele „O dziewictwie”, rozdz. 24, str. 376

Didymus Ślepy (398 r. n.e.)

Rufinus (374–406 r. n.e.)

Jan Chryzostom (–407 r. n.e.) nawiązuje do Apokalipsy (tom 14)

Sulpicius/Sulpitius Severus (363–420 r. n.e.) stwierdza w książce „Historia”, tom 2, rozdz. 31, str. 112, że apostoł i ewangelista Jan napisał Apokalipsę

Sobór w Kartaginie (393–419 r. n.e.)

Epifaniusz z Salaminy (360–403 r. n.e.)

Chromatius (zm. 407 r. n.e.)

Orosius/Hosius z Bragi (414–418 n.e.) nawiązuje do Apokalipsy św. Jana 20:12 w dziele „Obrona przeciwko pelagianom”, rozdz. 13, str. 131

Augustyn z Hippony (388–28 sierpnia 430 r. n.e.) cytuje fragment Apokalipsy 5:9 jako słowa Jana. W dziele „O przebaczeniu grzechów i chrzcie”, tom 1, rozdz. 51, str. 34. Odwołuje się również do Apokalipsy 21:3.

Augustyn z Hippony (388–430 r. n.e.) cytuje Apokalipsę św. Jana 1:8 jako słowa Jezusa wypowiedziane w Apokalipsie. W dziele „O wierze i wyznaniu wiary”, rozdz. 5.15, str. 327

Jan Kasjan, półpelagianin (419–430 r. n.e.), cytuje Apokalipsę św. Jana 4:4 jako „Świętą Apokalipsę” w dziele „Rozmowy z opatem Abrahamem”, rozdz. 1, s. 531.

Quodvultdeus (ok. 453 r. n.e.)

Teodoret z Cyru (423–458 r. n.e.)

Leon I z Rzymu (440–461 r. n.e.) cytuje Apokalipsę 3:2 w „Liście” 108.6, str. 79

Varimadum (445/480 r. n.e.)

3. Świadectwa heretyków i innych pisarzy

Heretyk Priscillian (385 r. n.e.) odwołuje się do Apokalipsy św. Jana 18:2, 3, 12

Heretyk donatystowski Tyconius (po 390 r. n.e.) odwołuje się do Apokalipsy 1:15

4. Najwcześniejsze zachowane rękopisy Księgi Objawienia wykazują niewielkie różnice między rękopisami, ale nie zawierają błędów istotnych z teologicznego punktu widzenia. W publikacji „Manuscripts of the Greek Bible” (str. 72) podano, że istnieje około 250 rękopisów [wczesnych i późnych] Księgi Objawienia. Oto najwcześniejsze z nich.

str. 18 (= papirus z Oksyrynchos 1079) (250–300 r. n.e.) Apokalipsa 1:4–7. W książce „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” (str. 94) znajduje się zdjęcie tego rękopisu, a autor stwierdza, że pismo nie pochodzi od wykwalifikowanego skryby.

str. 24 (= papirus z Oksyrynchosa 1230) ok. 300 r. n.e. Ap 5:5-8; 6:5-8. W książce „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” na str. 106 znajduje się zdjęcie tego rękopisu, a autor stwierdza, że pismo wskazuje, iż został on sporządzony przez zwykłą osobę. Niemniej jednak jest on bardzo zbliżony do rękopisu Sinaiticus i różni się od rękopisu Alexandrinus tylko w trzech miejscach.

VII wiek – 1968 r. – Tekst Nowego Testamentu

IV wiek – 1975 – Aland i in., wydanie trzecie

IV wiek – 1998 – Aland i in., czwarte wydanie poprawione

str. 43 Objawienie 2:12-13; 15:8-16:2 (VI lub VII wiek)

VI lub VII wiek – 1968 – Tekst Nowego Testamentu

VI lub VII wiek – 1998 – Aland i in., czwarte poprawione wydanie

str. 47 Chester Beatty III. 250–300 r. n.e. zawiera 125 wersetów Apokalipsy. W szczególności zawiera on fragmenty Księgi Objawienia 9:10–11:3; 11:5–16:15; 16:17–17:2. W książce „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” (s. 326) znajduje się zdjęcie tego rękopisu, a na stronie 25 napisano, że pismo kopisty wskazuje, iż był on wprawiony w sporządzaniu dokumentów. Rękopis ten jest najbardziej zbliżony do rękopisu Sinaiticus.

Druga połowa III wieku – 1934 r. – Kenyon według publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”, str. 325

Koniec III wieku – 1968 r. – W publikacji „The Text of the New Testament” również występuje wers 11:4;16:16 , jednak w książce „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” 100% tych wersetów jest umieszczonych w nawiasach.

Koniec III wieku – 1975 – Aland i in., wydanie trzecie

Koniec III wieku – 1998 r. – Aland i in., czwarte wydanie poprawione

Druga połowa III wieku – 1999 – „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

str. 85 Objawienie 9:19–10:1; 10:5–9 (IV lub V wiek)

str. 98 II wiek Objawienie 1:13-2:1 „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” (str. 618) zawiera zdjęcie tego rękopisu i informację, że tekst jest poważnie uszkodzony.

0169 (= papirus z Oksyrynchosa 1080) (IV wiek) (pojedynczy arkusz) zawiera Objawienie 3:19–4:1.

0163 (pojedynczy arkusz)

0207 (pojedynczy arkusz)

str. 115 (= papirus z Oxyrhynchus 4499) Apokalipsa św. Jana 2:1-3, 13-15, 27-29; 3:10-12; 5:8-9; 6:5-6; 8:3-8, 11-13; 9:1-5, 7-16, 18-21; 10:1-4, 8-10, 12-17; 13:1-3, 6-16, 18; 14:1-3, 5-7, 10-11, 14-15, 18-20; 15:1, 4-7 (opublikowane w 1999 r.) (III lub IV wiek)

Londyn, III/IV

Manuskript Sinaiticus [Si] (340–350 r. n.e.) zawiera całość Apokalipsy

Manuskrrypt Aleksandryjski [A] (ok. 450 r. n.e.) zawiera całą Księgę Objawienia.

Manuskrrypt 046 zawiera całą Księgę Objawienia

W manuskrypcie Vaticanus brakuje Księgi Objawienia.

Koptyjski bohairski [Boh] III/IV wiek

Koptyjski sahidyjski [Sah] III/IV wiek

Efraemicki Rescriptus [C] V w.

Język ormiański [Arm] od V wieku

Koptyjski etiopski [Eth] od ok. 500 r. n.e.

Więcej informacji na temat wczesnych rękopisów Apokalipsy można znaleźć na stronie www.BibleQuery.org/RevelationManuscripts.html.