< Pytanie biblijne dotyczące Listu do Filipian

Pytanie: Jaki jest główny punkt Listu do Filipian?

Odp.: Jednym z ważnych punktów w Liście do Filipian jest radość, ponieważ słowo „radość” pojawia się w nim 16 razy. Nie jest to jedynie radość przy sprzyjających okolicznościach, którą odczuwa się tylko wtedy, gdy wszystko idzie dobrze. Jest to „radość na każdą pogodę” – radość w więzieniu, w obliczu choroby zagrażającej życiu, w obliczu zewnętrznego sprzeciwu oraz w chwilach triumfu w życiu osobistym. List do Filipian otwarcie porusza również temat „złodziei radości”.

Okoliczności nie powinny umniejszać naszej radości (List do Filipian1:12 , 15–18). Jeśli współwyznawca powie ci, że radzi sobie całkiem dobrze w tych okolicznościach, zapytaj go, co robi, żyjąc w tych okolicznościach.

Ludzie nie powinni odbierać nam radości, jak pokazują List do Filipian 2:2-4,14,21 oraz List do Filipian 3:2-7.

Rzeczy, czy też ich brak, nie powinny odbierać nam radości. List do Filipian3:19 oraz4:11 –12 mówi, że nasza radość powinna być stała, niezależnie od tego, co posiadamy. Nie myśl też, że będziesz szczęśliwszy, jeśli będziesz miał więcej rzeczy.

Troski nie powinny odbierać nam radości, ale raczej skłaniać nas do modlitwy, jak pokazuje List do Filipian 4:6-7.

Niezgoda, nawet wśród wierzących, nie powinna odbierać nam radości, jak pokazują List do Filipian 4:2-3.

Jak ujął to New Geneva Study Bible na str. 1873: „List do Filipian przepełniony jest radością i wdzięcznością za to, jak Bóg realizuje swoje zbawcze dzieło wśród Filipian, oraz za szczególną więź, jaka łączy Pawła z jego czytelnikami”.

W Biblii studyjnej NIV (str. 1801) czytamy, że głównym celem Pawła było podziękowanie Filipianom. Chciał również opisać swoją sytuację, dodać otuchy Filipianom prześladowanym, przypomnieć im o pokorze i jedności, pochwalić Tymoteusza i Epafrodita oraz ostrzec przed judaizatorami i libertynami.

Pytanie: List do Filipian można nazwać listem radości, ponieważ radość Pawła z powodu Boga, Filipian i Ewangelii była przepełniona. Jak możemy pielęgnować ciepło i radość w naszym dzisiejszym życiu?

Odp.: Paweł mógłby użalać się nad swoim uwięzieniem, stanem zdrowia po pobiciu lub innymi nieszczęściami. Zamiast tego jednak postanowił skupić się na Bogu i na ludziach wokół siebie. Filipianie i inne zbory często zajmowały jego myśli. Nawet gdy przebywał w więzieniu, Paweł wiedział, że Bóg nadal zasiada na swoim tronie i że pewnego dnia uda się do Chrystusa w niebie. Paweł nie wiedział, kiedy pójdzie do nieba, ale z drugiej strony nie musiał tego wiedzieć. Paweł miał w życiu cel większy od siebie samego. Czy ty masz w życiu cel większy od siebie?

Pytanie: Co wiemy z 1 Listu do Filipian o mieście Filipy?

Odp.: Filipy pierwotnie nazywały się „Crenides/Krenides”, co oznacza „źródła”. Filip Macedoński, ojciec Aleksandra, podbił je w 356 r. p.n.e. i nazwał je swoim imieniem. W pobliżu znajdowały się kopalnie złota. W 42 r. p.n.e. Marek Antoniusz i Oktawian pokonali Brutusa i Kasjusza pod Filippi. Marek Antoniusz miał tam stacjonujących rzymskich żołnierzy. W 30 r. p.n.e. Oktawian (cesarz August) nakazał niektórym mieszkańcom Italii przenieść się do Filippi, zachowując jednocześnie ich prawa jako obywateli rzymskich, w tym zwolnienie z części podatków oraz możliwość nazywania swojej nowej ziemi częścią terytorium italskiego. Zgodnie z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 9, str. 460, znajdowała się tam słynna szkoła medyczna. Paweł założył tam kościół w 50 r. n.e. Powrócił tam podczas swojej trzeciej podróży misyjnej w latach 55–56 n.e. Paweł napisał List do Filipian prawdopodobnie około 60–61 r. n.e., co oznaczałoby, że kościół miał wówczas około dziesięciu lat.

Ponieważ w Filippi było zbyt mało Żydów, by utworzyć synagogę, Paweł nie cytuje Starego Testamentu w Liście do Filipian, tak jak czyni to w Liście do Rzymian, 1 i 2 Liście do Koryntian, Liście do Galatów i Liście do Efezjan.

Pytanie: Czy List do Filipian 1:1, 1 List do Koryntian 1:1, List do Kolosan 1:1, 1 List do Tesaloniczan 1:1 i 2 List do Tesaloniczan 1:1 są dziełami wielu autorów, jak twierdzą niektórzy, czy też wyłącznie dziełem Pawła?

Odp.: Tak jak list od zespołu może być napisany przez jedną osobę, tak Paweł był prawdopodobnie jedynym autorem. Zobacz omówienie Listu do Filipian 3, aby dowiedzieć się więcej o tym, że Paweł jest autorem całego Listu do Filipian.

Pytanie: Czy użycie terminu „biskup/nadzorca” w Liście do Filipian 1:1 wskazuje na późną datę powstania listów Pawła, jak twierdzą niektórzy?

O: Nie, ponieważ wspólnota w Qumran, gdzie znaleziono zwoje znad Morza Martwego, już przed Chrystusem posiadała urząd biskupa/przewodniczącego. W Dziejach Apostolskich 20:28 Paweł zwracał się do biskupów z Efezu. Również 1 List Piotra 5:2 jest skierowany do biskupów/przewodniczących.

P: Do kogo Paweł zwraca się jako do „świętych” w Liście do Filipian 1:1 i Liście do Kolosan 1:2? Czy zwykli chrześcijanie mogą ignorować te księgi?

Odp.: Biblijne użycie terminu „święci” lub „wyodrębnieni” oznacza wszystkich wierzących.

Pytanie: Czy w Liście do Filipian 1:4, Liście do Rzymian 1:9 i 2 Liście do Tymoteusza 1:3 Paweł naprawdę modlił się za ludzi nieustannie i w każdej modlitwie, którą zanosił?

Odp.: Prawdopodobnie modlił się za lud Boży w każdej modlitwie za nich, co właśnie oznacza ten fragment.

P: W jaki dokładnie sposób Filipianie byli partnerami Pawła w Ewangelii, o czym mowa w Flp 1,5?

Odp.: Greckie słowo oznaczające tutaj „współpracownika”, koinonia, pochodzi ze świata biznesu. Pismo Święte nie mówi wprost, w jaki sposób byli oni partnerami, ale podobnie jak partner biznesowy, który ma udział w inwestycjach finansowych, poświęca swój czas i czerpie z tego korzyści, Pismo Święte sugeruje trzy rzeczy:

Wsparcie finansowe: Miasto Filippi leżało w Macedonii, a kościoły macedońskie były bardzo hojne, jak wynika z 2 Listu do Koryntian 8:1-5. Paweł wspomina, że to właśnie kościół w Filippi wielokrotnie wspierał go finansowo (Flp 4:15-18).

Czas i ludzie: Epafrodyt, Euodia, Syntycha, Syzygus, Klemens i inni przyłączyli się do służby wraz z Pawłem (List do Filipian 2:25; 4:2-3).

Nagrody: Filipianie, podobnie jak Paweł, mogli oczekiwać obywatelstwa w niebie i przyszłego przemienienia (List do Filipian 3:20-21). Ponadto Paweł uważał wierzących z Filipów za część swojej nagrody, swojej korony w niebie (List do Filipian 4:1).

Pytanie: Czy w Liście do Filipian 1:7 powinno być napisane „uwięziony w więzieniu” (Williams), czy też „w kajdanach” lub „w więzach”?

Odp.: Greckie słowo desmos oznacza tu więzy, kajdany, łańcuchy dla więźnia, a nawet więzadło ciała. Bardziej precyzyjnym tłumaczeniem jest więc „łańcuchy” lub „więzy”, ale grecki tekst nie precyzuje, z jakiego materiału są one wykonane. Jednak w starożytnym świecie metalowe łańcuchy dla więźniów były powszechne. W dosłownym tłumaczeniu Greena pojawia się słowo „więzy”, a w BSB – „łańcuchy”.

P: Co dokładnie oznacza wyrażenie „owoc sprawiedliwości” w Flp 1:11?

Odp.: Jest to nietypowe wyrażenie. Oprócz Księgi Amosa6:12 jedyne podobne wyrażenia znajdują się w Liście do Hebrajczyków12:11 , gdzie pojawia się „żniwo sprawiedliwości”, oraz w Liście św. Jakuba3:18 , gdzie pojawia się „owoc sprawiedliwości”. Owoc sprawiedliwości ma co najmniej trzy aspekty.

Charakter wewnętrzny: Sprawiedliwe życie pomaga kształtować sprawiedliwe serce. Owoce Ducha Świętego wymieniono w Liście do Galatów 5:22-23.

Zewnętrzne skutki: Owoc sprawiedliwości obejmuje oczywiście sprawiedliwe czyny i powstrzymywanie się od niegodziwych czynów, ale niesie ze sobą znacznie więcej korzyści. Obejmuje on wolność od strachu, że ktoś odkryje to, co uczyniliśmy lub czego nie uczyniliśmy, a także pomaga budować zaufanie i bliskie przyjaźnie z innymi. Jeśli żyjemy jako dzieci światłości (List do Efezjan 5:8), nie musimy martwić się o to, by światło świeciło w naszym życiu.

Chwała Bogu: Sprawiedliwe serce i sprawiedliwe czyny wierzącego podobają się Bogu i oddają Mu chwałę. Niezależnie od tego, jaką mieliśmy przeszłość, niezależnie od tego, jakie pokusy spotykają nas dzisiaj, i niezależnie od wszelkich obaw o naszą przyszłość, nasza sprawiedliwość jest świadectwem, które widzą aniołowie, demony i Bóg. Nasza sprawiedliwość nie powinna stać się dla nas sidłem, podsycając naszą pychę lub sprawiając, że uważamy, iż zasługujemy na cokolwiek w drodze do zbawienia. Jednak świadomość, że podobamy się Bogu, powinna być dla nas zachętą.

Pytanie: W jaki sposób uwięzienie Pawła, o którym mowa w Flp 1,14, dodało otuchy innym chrześcijanom?

Odp.: Paweł nie powiedział, że byli po prostu zachęceni, ani że dobrzy chrześcijanie cieszyli się z cierpienia Pawła. Zostali raczej zachęceni do głoszenia słowa Bożego odważniej i bez strachu. Często chrześcijanie nie dostrzegają pilnej potrzeby wypełniania swojej roli w szerzeniu ewangelii, gdy w pobliżu jest ktoś inny, kto dobrze sobie z tym radzi.

Pytanie: W jaki sposób, jak wynika z Listu do Filipian 1:15-18, jest dobrze, że ludzie głoszą Chrystusa z zazdrości i rywalizacji, a nie szczerze?

Odp.: Głoszenie z niewłaściwych pobudek nie jest tak dobre, jak głoszenie z właściwych. Jest to chrześcijańska służba Bogu w sile ciała. Jednak właściwe głoszenie prawdziwej Ewangelii z niewłaściwych pobudek jest lepsze niż brak jej głoszenia.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Filipian 1:20 Paweł martwi się, by nie zawstydzić się?

Odp.: Paweł mówił, że ma nadzieję, iż nie zabraknie mu odwagi i męstwa, gdy będzie znosił cierpienia, a być może nawet śmierć za Chrystusa.

P: W jaki sposób w Flp 1:21 prawdziwe było stwierdzenie, że „żyć to Chrystus, a umrzeć to zysk”?

Odp.: Paweł zauważał, że znajduje się w sytuacji, w której nie ma przegranej. Gdyby umarł, zyskałby, idąc do nieba i widząc Jezusa. Jak pokazuje 2 List do Koryntian 5:8, opuszczenie ciała oznacza przebywanie w domu u Pana.

Jeśli jednak Paweł pozostałby przy życiu na tej ziemi, nadal mógłby kontynuować owocną służbę i pomagać innym, jak pokazują List do Filipian 1:22-24 oraz List do Rzymian 1:11-12.

P: Co dokładnie oznacza słowo „odejść” w Liście do Filipian1:23 ?

Odp.: To greckie słowo było używane przez żeglarzy na określenie wypłynięcia w morze. Śmierć chrześcijanina można postrzegać jako „wypłynięcie” do domu. Słowo to było również używane przez rolników na określenie odprzęgania wołu. Chrześcijanie, umierając, zostają odprzęgnięci od swojej pracy i zmagań na ziemi.

P: Jak, zgodnie z Listem do Filipian 1:27, wierzący żyje „godnie Ewangelii”, a jak nie?

Odp.: Jezus zapłacił pełną cenę za nasze grzechy, ale niektórzy chrześcijanie zaczęli żyć tak, jakby nadal pozostawali w swoich grzechach. W końcu będą się wstydzić. Gdyby wszyscy wiedzieli, że jesteś chrześcijaninem, i wszyscy wiedzieli, co robisz, czy byłbyś zadowolony ze swojego świadectwa?

Pytanie: Jak, zgodnie z Listem do Filipian 2:3-4, możemy jako chrześcijanie okazywać, że uważamy innych za ważniejszych od siebie?

Odp.: Po pierwsze, możesz robić drobne rzeczy, takie jak czekanie na innych, zwolnienie kroku, by iść w tym samym tempie co inni, oraz przytrzymywanie drzwi dla innych. Nie ma znaczenia, czy jesteś chłopakiem przytrzymującym drzwi dla dziewczyny, czy dziewczyną przytrzymującą drzwi dla chłopaka; wszyscy jesteśmy jednym w Chrystusie.

Ważniejsze są jednak inne rzeczy, takie jak słuchanie innych, nieprzerywanie im i skupianie się na tym, co mówią, aby zapamiętać ich słowa.

Ponadto możesz robić większe, wymagające poświęcenia rzeczy, takie jak ustąpienie im swojego miejsca oraz dzielenie się z nimi swoim czasem i pieniędzmi. Podwoź ich, jeśli mają taką potrzebę.

W idealnym społeczeństwie ludzie powinni przyjaźnić się z innymi i przebywać z nimi niezależnie od kultury, rasy czy pochodzenia etnicznego, statusu finansowego, pieniędzy czy – w przypadku nastolatków – tego, czy ktoś jest „fajny”. Nie zapominajcie jednak, że nie żyjemy jeszcze w idealnym społeczeństwie, ponieważ nie jesteśmy jeszcze w niebie. Jednak jako przejaw przedsmaku nieba oraz miłości, jaką darzymy się nawzajem już teraz, bądźcie z nimi, siadajcie z nimi i pozwólcie innym widzieć, że jesteście z nimi. Kiedy idziecie na spotkanie, nigdy nie powinniście martwić się, że nie macie z kim usiąść. Powinniście raczej szukać osób, które są same lub z którymi inni mogą nie chcieć siedzieć, i starać się usiąść z nimi oraz poznać je.

Pamiętaj, że Jezus powiedział, iż kto chce być wielkim wśród nich, musi być sługą (Mt 20,26 i Mk 10,43).

Pytanie: Skoro w Liście do Filipian 2:6 napisano, że Chrystus miał postać Boga, to jak Chrystus mógł być samym Bogiem?

Odp.: Słowo „postaci” oznacza również naturę. List do Filipian2:10 jest parafrazą Księgi Izajasza 45:23, z tą różnicą, że Izajasz odnosi się do Jahwe.

Jezus nie jest Bogiem Ojcem, ale jako część Trójcy Świętej jest naszym Bogiem (J20:28 ), nazywany jest Bogiem (Hbr 1:9) i czczony jest jako Bóg (Hbr 1:6). Posiada pełnię Boga (Kol 1:19; 2:9), z której Jezus musiał się ogołocić własną mocą.

Pytanie: W Liście do Filipian 2:6-9, w jaki dokładnie sposób Chrystus ogołocił samego siebie?

O: Ziemski książę może zdjąć klejnoty i królewskie szaty, ubrać się jak żebrak i wyjść na ulice. Jednak książę bez tych atrybutów nadal pozostaje księciem.

Ten werset mówi jedynie konkretnie, że Chrystus dobrowolnie się poniżył i uczynił to, co było konieczne, aby stać się człowiekiem; nie mówi jednak, w jaki sposób. W Ewangelii Jana 17:5 Chrystus prosił Ojca, aby przywrócił Mu chwałę, jaką miał przed początkiem świata. Jezus nadal był Bogiem, gdy przebywał na ziemi (List do Hebrajczyków 1:8-9; Ewangelia Jana 1:1 + List do Hebrajczyków 13:8) i zasługiwał na ten sam zaszczyt i cześć (Ewangelia Jana5:22 –23;9:39 ).

W książce „The Complete Book of Bible Answers” (str. 101–102) stwierdza się, że Chrystus nie „zrezygnował” z żadnych boskich atrybutów, a jedynie „dobrowolnie z nich nie korzystał”. Inni chrześcijanie nie zgadzają się z tym i twierdzą, że Chrystus „zrezygnował” z niektórych drugorzędnych boskich atrybutów, ale nie w sposób, który sprawiłby, że Jezus przestałby być Bogiem. Tak czy inaczej, faktem pozostaje, że był On zarówno Bogiem, jak i człowiekiem. Książka „Now That’s a Good Question” (str. 42–43) przedstawia krótką historię teologiczną tej kwestii i podkreśla, że Bóg Syn nigdy nie przestał być Bogiem. Książka „When Critics Ask” (str. 481) również wskazuje, że Jezus nadal był Bogiem, ale pozbawił się swoich praw jako istota boska.

Pytanie: Czy fragment z Listu do Filipian 2:6–11 był wczesnochrześcijańskim hymnem, a nie tekstem pierwotnie napisanym przez Pawła?

Odp.: Chociaż nie ma zewnętrznych dowodów na to, że był to wczesnochrześcijański hymn, to poetycka rytmika na to wskazuje. Niezależnie od tego, czy Paweł był autorem tego tekstu, czy też „ ” skopiował go z hymnu, został on zapisany w Liście do Filipian pod autorytetem Pawła.

W książce „Christian Theology” Millarda J. Ericksona (str. 689) czytamy, że pogląd, iż był to hymn aramejski, wywodzi się od Ernsta Lohmeyera. Erickson zwraca jednak uwagę, że nie ma zgody co do tego, jak podzielić ten fragment na zwrotki (w przeciwieństwie do Psalmów). To, czy jest to hymn, czy nie, nie ma wpływu na jego znaczenie, ponieważ „interpretacja nie może być uzależniona od formy”.

Pytanie: Dlaczego w Flp 2,10 każde kolano ma się ugnieść przed Jezusem?

Odp.: Jest to myśl bardzo podobna do tej z Księgi Izajasza 45:23-24, gdzie Bóg przysięga, że każde kolano zgięte będzie przed Panem. Jezus nie jest tylko nadzieją świata; On jest jedyną nadzieją całego świata. Prawdopodobnie nastąpi to w czasie Sądu przed Wielkim Białym Tronem. Werset ten pokazuje również, że zanim to nastąpi, każdy usłyszy Ewangelię.

P: Dlaczego w Liście do Filipian 2:12 Paweł rozróżniał między posłuszeństwem w jego obecności a posłuszeństwem pod jego nieobecność?

Odp.: Zarówno wtedy, jak i teraz, niektórzy ludzie dobrze się podporządkowują tylko wtedy, gdy obserwuje ich przywódca lub szef. Paweł chwali ich za konsekwentne i dobre podporządkowywanie się, niezależnie od tego, czy Paweł był obecny, czy nie. Ktoś kiedyś powiedział, że „charakter” to to, kim jesteś, gdy nikt nie patrzy. Oczywiście Bóg patrzy przez cały czas.

Mój przyjaciel z Chin kontynentalnych długo i intensywnie zastanawiał się nad następującą kwestią, zanim został chrześcijaninem. Gdyby nie było Boga, dlaczego nie miałbyś robić wszystkiego, co tylko się da, kiedy nikt nie patrzy? Niestety, obawiam się, że inni również zastanawiali się nad tym pytaniem, wierzyli, że Boga nie ma, i… cóż, częste oszustwa finansowe oraz wysokie wskaźniki przestępczości mówią same za siebie.

Pytanie: Skoro w Liście do Filipian 2:12 czytamy, że jesteśmy zbawieni z łaski przez wiarę, to w jaki sposób sami pracujemy nad naszym zbawieniem?

Odp.: Nie jesteśmy zbawieni dzięki naszym własnym uczynkom. Jednak owoc, czyli przejaw naszego zbawienia, jest połączeniem naszych wysiłków i działania Boga w nas. Zobacz omówienie Listu do Efezjan 2:5-8 oraz Listu Jakuba 2:14-25.

P: Czy zgodnie z Listem do Filipian 2:14 naprawdę nie powinniśmy nigdy narzekać ani skarżyć się na cokolwiek?

Odp.: Jak sugeruje Paweł w Liście do Filipian 4:9, powinniśmy brać przykład z Pawła. Paweł nigdy nie narzekał, nie skarżył się ani nie zajmował się bezsensownym marudzeniem. Czasami jednak Paweł stanowczo zwracał uwagę na niedociągnięcia, aby pokazać ludziom, jak powinni się zmienić.

P: Jak, w świetle Flp 2,14, doradziłbyś chrześcijaninowi, który zawsze jest negatywnie nastawiony i często narzeka?

Odp.: Należy tu poruszyć dwie odrębne kwestie: umysł i serce tej osoby.

Umysł: Bardzo możliwe, że osoba ta nie zdaje sobie sprawy z tego, że jest negatywnie nastawiona i często narzeka. Sugeruję najpierw usiąść z nią i wyjaśnić, że takie zachowanie, którego może nie być świadoma, nie jest zgodne z nauczaniem Chrystusa. Zachęć ją, by postanowiła się zmienić. Daj jej do zrozumienia, że kibicujesz jej w tej walce. Powiedz mu, że gdy popełni błąd i powie coś, czego nie powinien, przypomnisz mu o tym – nie po to, by go osądzać, ale po to, by uświadomić mu, że może nauczyć się zaprzestać zachowań, które w tej chwili są dla niego czymś naturalnym.

Serce: Być może wciąż wypowiadają przygnębiające słowa, ponieważ nie odczuwają w sobie zbyt wiele radości. Pokaż im radość, jaką mogą czerpać w Panu, i zachęć ich, by się na niej skupili, jak pokazuje List do Filipian 4:7-9.

Pytanie: W Liście do Filipian 2:15, w jaki sposób chrześcijanie świecą „jak światła na świecie”?

Odp.: Na ziemi nasza sprawiedliwość i charakter świecą na tle ciemności społeczeństwa. W niebie ci, którzy są mądrzy, będą świecić jak niebiosa, a ci, którzy prowadzą wielu do prawdy, będą świecić jak gwiazdy na wieki wieków, zgodnie z Księgą Daniela 12:3.

P: Jak i dla kogo chrześcijanie powinni świecić, jak mówi List do Filipian 2:15-16?

O: Tak jak gwiazda świeci niezależnie od tego, kto ją ogląda, tak i my mamy okazywać nasz charakter bez względu na to, kto na ziemi nas obserwuje. Jednak Bóg zawsze nas obserwuje, a aniołowie i demony prawdopodobnie również nas obserwują. Wyjdź więc i rób to, na co masz ochotę. Pamiętaj tylko, kto cię obserwuje i przed kim będziesz musiał zdać sprawę.

Pytanie: Skoro w Flp 2:19 Paweł miał radość Pana, jaką rolę odgrywa tu dodawanie otuchy innym?

O: Radość najlepiej jest dzielić się z innymi, a nie zatrzymywać ją dla siebie. Jednak nawet gdybyśmy nie rozumieli powodu, Bóg nakazuje nam dodawać otuchy innym w Liście do Rzymian 1:12; Liście do Filipian 2:19; 1 Liście do Tesaloniczan 5:11,14 oraz Liście do Hebrajczyków 3:13. Pierwsi chrześcijanie dają nam przykłady wzajemnego dodawania sobie otuchy w Dziejach Apostolskich 15:31-32; 16:40; 18:27; 20:2.

Pytanie: Skoro w Liście do Filipian 2:20-21 wszyscy dążyli do własnego dobra, a nie do dobra Jezusa, dlaczego Paweł dziękował Bogu za nich w Liście do Filipian 1:3?

Odp.: Wiedział, że nie ma innych kandydatów do swojego zespołu, którzy wykazywali by taką troskę o innych, jak Tymoteusz. Każdy w pewnym stopniu popełnia grzechy egoizmu, ale pomimo naszych wad i grzechów nadal możemy dziękować Bogu za siebie nawzajem, choć jesteśmy niedoskonali.

Pytanie: Czy, jak stwierdzono w Flp 2:21, prawdziwi chrześcijanie mogą nadal być egocentryczni?

Odp.: Niestety, tak. Powinniśmy być skoncentrowani na Bogu, jednocześnie zdając sobie sprawę, że Bóg chce, abyśmy dbali również o nasze potrzeby. Jednak tak jak chrześcijanie mogą zapomnieć, że zostali oczyszczeni z grzechów przeszłości (2 Piotra 1:9), tak samo czasami bywają grzeszni i egocentryczni.

P: Co w Flp 2,21 oznacza bycie egocentrycznym i jak możemy tego uniknąć?

Odp.: W piosence „Material Girl” bohaterka nie dba o nic i nikogo, z wyjątkiem pieniędzy. Jest wiele takich „material girls”, ale jest też mnóstwo „material boys”. Jednak jako chrześcijanie jesteśmy ich przeciwieństwem. Zdajemy sobie sprawę, że pieniądze są tylko tymczasowe, a jedynymi wiecznymi rzeczami na ziemi są Słowo Boże i dusze ludzi. Nie chodzi o to, byśmy nieustannie patrzyli na siebie z góry, ale raczej o to, byśmy tak bardzo skupiali się na Bogu i innych, że nawet nie zwracamy na siebie zbyt często uwagi.

W Liście do Filipian 2:21 pojawia się coś, co prawdopodobnie nie było zamierzone: Paweł był tak radosny z powodu Tymoteusza, tak zatroskany o Filipian i tak ulżony, że Epafrodyt wciąż żyje. Gdyby ktoś przypomniał Pawłowi, że on sam przebywa w ciemnym więzieniu i być może czeka go egzekucja, Paweł mógłby powiedzieć: „O tak, prawie o tym zapomniałem!”.

Módlcie się za innych.

Pytanie: Jak w Liście do Filipian 2:21 możemy / powinniśmy postępować z chrześcijanami, którzy są egocentryczni?

Odp.: Potrzebujemy cierpliwości. Wiele osób, kiedy po raz pierwszy przychodzi do Chrystusa, wciąż wykazuje dużą dozę egocentryzmu. Zamiast ich potępiać, musimy zdać sobie sprawę, że Bóg jeszcze z nimi nie skończył. Być może jednak Bóg mógłby posłużyć się nami i naszym przykładem, aby pomóc im skupić się na Chrystusie zamiast na sobie. Jeśli serce danej osoby nieustannie dąży do spełnienia Bożych pragnień i skupia się na miłości do innych, wówczas jej skupienie na sobie będzie się zmniejszać.

P: Co w wersecie Flp 2:25 jest istotne w odniesieniu do Epafrodita?

Odp.: Do Epafrodita nie zwracano się jako do przywódcy kościoła, starszego ani diakona. Jego jedynym tytułem w kościele było określenie „jeden z was” w Liście do Kolosan 4:12. Nie trzeba było być przywódcą, aby ofiarnie przybyć z pomocą innym.

Na marginesie warto dodać, że imię Epafrodyt było dość powszechne; sekretarz Nerona, a później Domicjana, również nazywał się Epafrodyt.

Pytanie: Skoro w Liście do Filipian 2:25 Paweł potrafił uzdrawiać, dlaczego nie mógł uzdrowić Epafrodita, który omal nie umarł?

Odp.: Paweł nie miał mocy, by dowolnie uzdrawiać: tylko Bóg ma moc uzdrawiania. Jednak Paweł często był narzędziem uzdrowienia. Bóg, który może czynić to, co zechce, postanowił jednak nie uzdrawiać Epafrodita od razu. Co więcej, sam Paweł był chory, kiedy zwracał się do Galatów.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Filipian2:27 –28 Paweł był zaniepokojony, skoro w Liście do Filipian 4:6–7 napisał: „O nic się nie martwcie”?

Odp.: Paweł nigdy nie twierdził, że jest bezgrzeszny i doskonały, a w Liście do Filipian 2:27-28 szczerze wyrażał swoje własne uczucia. Mamy naśladować przykład Pawła tylko w tym, że on naśladuje Chrystusa (1 List do Koryntian 11:1). Jednak, jak przekonał się Paweł, jeśli martwienie się jest twoją chorobą, to modlitwa do Boga jest twoim lekarstwem.

Greckie słowo oznaczające „martwić się” w Liście do Filipian2:20 (merimnao) pojawia się dziewiętnaście razy w Nowym Testamencie. Paweł używa go cztery razy w znaczeniu pozytywnym (1 List do Koryntian7:32 , 34;12:25 ; List do Filipian2:20 ). We wszystkich pozostałych przypadkach (Ewangelia według św. Mateusza6:25 , 27, 28, 31, 34; Ewangelia według św. Łukasza10:41 ) itp. ma ono znaczenie negatywne.

Pytanie: Dlaczego w Flp 2:27–28 Paweł martwił się poważną chorobą Epafrodita, skoro w Flp1:21 –23 stwierdził, że żyć to Chrystus, a umrzeć to zysk?

Odp.: Paweł nie martwił się o siebie, lecz o Epafrodita. Zobacz także poprzednie pytanie.

Pytanie: W Liście do Filipian 2:29 oczywiście powinniśmy czcić Boga, ale w jaki sposób powinniśmy również czcić wzorowych wierzących za ich służbę?

Odp.: Są złe i dobre sposoby.

Niewłaściwe sposoby obejmują stawianie ich na piedestale i czczenie ich jako wzorów doskonałych wierzących. Ale co się stanie, gdy nowi wierzący odkryją, że nie są oni doskonali? Nawet tak dobry wierzący jak apostoł Piotr popełnił błąd w Liście do Galatów 2:11-14 i musiał zostać publicznie upomniany przez Pawła. Piotr był czczony jako apostoł, zanim to się stało. Co jednak ważniejsze, Piotr był czczony jako apostoł również po tym, jak doszło do jego hipokryzji, upomnienia i rzekomej skruchy. Innym niewłaściwym sposobem jest przyjmowanie postawy lub sugerowanie, że Kościół nie mógłby się bez nich obejść, albo opieranie swojej wiary częściowo na nich, a nie wyłącznie na Bogu.

Właściwe sposoby obejmują prywatne dodawanie im otuchy, publiczne wskazywanie ich jako godnych pochwały za dobry przykład (nawet jeśli nie są idealni) oraz zachęcanie innych, by brali z nich przykład.

Pytanie: Jakie są granice okazywania szacunku innym za ich służbę, o których mowa w Flp 2:29?

Odp.: Najpierw spójrzmy na Jezusa. Słusznie mówimy, że Jezus był niezbędny dla naszego odkupienia, że jest naszym pośrednikiem, modlimy się do Niego, prosząc o pomoc, śpiewamy Mu pieśni uwielbienia oraz wielbimy Go i oddajemy Mu chwałę podczas nabożeństw. Ale kiedy katolicy robią to samo w stosunku do Maryi, czym różni się to od oddawania czci, poza zastąpieniem słowa „oddawanie czci” słowem „wielbienie”? Żadna z tych rzeczy nie występuje w Biblii w odniesieniu do żadnej istoty ludzkiej, z wyjątkiem Jezusa.

Możemy jednak czcić i podziwiać Maryję oraz innych wierzących (żyjących na ziemi i w niebie), możemy nazywać Maryję „błogosławioną” zgodnie z Łukasza 1:48 i opowiadać innym o ich dobrych uczynkach. Należy jednak uważać, aby nie kierować ku nim oddania, które powinno być skierowane wyłącznie ku Bogu, jak mówi 2 List do Koryntian 11:2-3. „Zazdroszczę o was zazdrością Bożą. Obiecałem was bowiem jednemu mężowi, aby przedstawić was Chrystusowi jako czystą dziewicę. (3) Obawiam się jednak, że tak jak Ewa dała się zwieść przebiegłości węża, tak i wasze umysły mogą zostać sprowadzone z drogi waszej prostej i czystej oddania Chrystusowi.” (BSB)

Pytanie: Dlaczego w Liście do Filipian 2:30 Paweł wydaje się tutaj negatywnie nastawiony do Filipian, mówiąc: „aby nadrobić wasz deficyt w służbie dla mnie”?

Odp.: Dobrze jest być szczerym, co oznacza między innymi nieosłanianie ludzi przed rzeczami pozytywnymi ani negatywnymi. Nie musi to jednak oznaczać negatywnego nastawienia. Paweł był niezwykle wdzięczny za to, że wysłali mu Epafrodita, aby mu pomógł, i zaznaczył, że wie, iż Epafrodit przybył, by udzielić mu pomocy, której oni sami nie mogli mu osobiście zapewnić.

Pytanie: Czy w Flp 3:1 występuje zmiana stylu pisania, która wskazywałaby na drugi list autorstwa innego autora?

Odp.: Nie. Sugerowała to krytyka formy, która obecnie została zasadniczo podważona. Zanim odpowiem na to pytanie, należy najpierw wspomnieć o fakcie, który nie został uwzględniony w odpowiedzi.

W Liście do Filipian 1:1 napisano, że List do Filipian został napisany przez Pawła i Tymoteusza. Chociaż Paweł mógł napisać jedną część, a Tymoteusz drugą, zmiana stylu nie jest na tyle znacząca, by to sugerować. Paweł był prawdopodobnie jedynym autorem.

Odpowiedź: Nie ma absolutnie żadnych dowodów na to, że autorem był ktoś inny, poza zmianą stylu. Przejście od słów zachęty do upomnienia może wynikać z połączenia czterech przyczyn.

1. Starożytny styl pisania listów nie wymagał tak wyraźnych przejść między fragmentami, jak ma to miejsce w przypadku współczesnych dokumentów formalnych.

2. Nagła zmiana wynika ze zmiany tematu.

3. Być może w tym miejscu Paweł musiał przerwać pisanie. (Jako pierwszy zasugerował to Lightfoot.)

4. Greckie słowo użyte w tym miejscu może oznaczać „wreszcie”, „ponadto”, „co więcej”, „dodatkowo” lub „co do reszty”. W 1 Liście do Tesaloniczan 4:1 użyto tego samego słowa w ten sam sposób.

W „Expositor’s Bible Commentary”, tom 11, str. 96–97, 137–138, stwierdza się, że nikt nigdy nie kwestionował jedności Listu do Filipian aż do pojawienia się F.C. Baura (1792–1860) i liberalnej szkoły tybińskiej w Niemczech w XIX wieku, a pogląd o wielu autorach Listu do Filipian nigdy nie zyskał powszechnej akceptacji.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Filipian 3:1 Paweł położył nacisk właśnie na radość?

Odp.: Pismo Święte nie mówi tego wprost, ale możemy dostrzec cztery powody.

Spójrzcie poza okoliczności: Filipianie mogli być rozczarowani tym, że Paweł znalazł się w więzieniu. Paweł chciał, aby byli radośni i zwracali się ku Bogu, a nie ku niemu.

To normalne w życiu chrześcijańskim: Życie chrześcijanina powinno być pełne radości, niezależnie od okoliczności.

Dla siły: W Księdze Nehemiasza 8:10 i następnych czytamy: „Radość Pana jest waszą siłą”. Uświadamiając sobie naszą relację z Bogiem i ciesząc się nią, możemy mieć wytrwałość, by stawić czoła próbom i pokusom tego świata, i nie dać się zwieść sukcesom w tym świecie.

Aby zachęcać innych do wytrwania w Chrystusie: Trudno jest być światłem dla innych, gdy samemu jest się ponurym i przygnębionym.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Filipian 3:2 Paweł nazywa niektórych judaizujących „psami”, skoro w Ewangelii Mateusza 7:1-5 czytamy, że nie powinniśmy osądzać innych?

Odp.: Paweł nie osądzał ich stanu wiecznego (czy są potępieni, czy wybrani), ale jego obelga była surową naganą skierowaną do ludzi, którzy byli podobni do tego, kim on sam kiedyś był. Żydzi czasami nazywali pogan psami. Paweł w tym miejscu odwrócił sytuację przeciwko nim.

W języku greckim istnieją dwa słowa oznaczające psa: „kynarion” oznacza psa domowego lub zwierzę domowe, a „kuon” – słowo użyte w tym miejscu – oznacza psa zewnętrznego lub psa ulicznego.

Pytanie: W Liście do Filipian 3:4-11, w jaki sposób posiadanie naturalnej przewagi może stać się obciążeniem?

O: Paweł wspomniał o dwóch rodzajach przywilejów: przywilejach wynikających z pochodzenia oraz przywilejach wynikających z ciężkiej pracy. To, czy są one czymś dobrym, czy złym, zależy zarówno od tego, do czego je wykorzystujesz, jak i od tego, w jaki sposób to robisz. Wszystko sprowadza się do ufności w ciało. Czy postrzegasz te atuty jako coś własnego lub coś, do czego masz prawo, czy też traktujesz je jako dary Boże, które zostały nam powierzone, abyśmy wykorzystywali je dla Jego chwały? Czy korzystasz z nich tak, jak chciałby tego Bóg, czy też idziesz na moralne lub etyczne skróty, aby osiągnąć swoje cele lub to, co uważasz za Boże plany wobec ciebie? Jeśli naprawdę nie jesteś w stanie osiągnąć swoich celów bez grzechu, to Bóg nie chciałby, abyś miał ten cel.

List do Filipian 3:7 nazywany jest „wielkim wyrzeczeniem się”. Paweł wymienia niektóre ze swoich naturalnych atutów i stwierdza, że są one bezwartościowe w porównaniu z poznaniem Chrystusa. Musimy zadać sobie pytanie, w jakim stopniu staramy się polegać na naszych atutach, a w jakim na Bogu. Jeśli naturalny atut zastępuje nasze poleganie na Bogu, staje się on obciążeniem.

Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 11, str. 140, „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 660 oraz „Believer’s Bible Commentary”, str. 1971.

Pytanie: Jakie prawa przysługują nam jako chrześcijanom zgodnie z Listem do Filipian 3:7-8?

Odp.: Otrzymaliśmy prawo do bycia dziećmi Bożymi. Wszystkie nasze działania związane z korzystaniem lub niekorzystaniem z praw wynikają właśnie z tego. Najpierw przedstawię kilka sztywnych zasad, a następnie ogólne wytyczne dotyczące obrony naszych praw w przeciwieństwie do nadstawiania drugiego policzka.

Sztywne zasady

1. Fakt, że mamy prawo, nie oznacza, że musimy z niego korzystać. Paweł postanowił nie korzystać z prawa do pobierania wynagrodzenia za głoszenie Słowa (1 Kor 9:6) ani do posiadania wierzącej żony (1 Kor 9:5).

2. Czasami korzystanie z praw politycznych jest dopuszczalne, tak jak uczynił to Paweł w Filippi (Dz16:37 –40), unikając chłosty (Dz22:25 –29) oraz odwołując się do Cezara (Dz 25:10–12).

3. Nie mamy prawa pozywać innych wierzących (1 List do Koryntian 6:1-8).

4. Mamy prawo, by spory z innymi chrześcijanami rozstrzygały inne osoby wierzzące (1 List do Koryntian 6:1-8).

5. Nie mamy prawa próbować się mścić (List do Rzymian12:19 –21; Księga Powtórzonego Prawa 32:35).

6. Nie mamy prawa żywić urazy (List do Efezjan4:26 –27).

7. Nie mamy prawa bronić się w sposób, który jest sprzeczny z wolą Boga (Efezjan5:11 –12). Nie mamy prawa postępować wbrew prawu (Rzymian 13:1-7).

Ogólne wytyczne

W niektórych przypadkach Paweł bronił swoich praw dla dobra Ewangelii, a Jeremiasz 22:15-16 pokazuje, że mamy bronić praw uciśnionych. Pierwszym naturalnym odruchem człowieka jest złość lub chęć zemsty. Jednak Jezus powiedział również, aby nadstawiać drugi policzek (Łukasz6:29 ).

Decyzja o tym, kiedy bronić naszych praw, a kiedy nie, powinna być podejmowana w kontekście tego, co jest najlepsze dla osiągnięcia naszego ostatecznego celu. Ale jaki jest nasz ostateczny cel? Nie powinno nim być chronienie naszego terytorium ani powiększanie naszego bogactwa czy władzy. Naszym ostatecznym celem jest raczej oddanie chwały Bogu. Dlatego brońcie swoich praw tam, gdzie najlepiej oddaje to chwałę Bogu, i nadstawiajcie drugi policzek tam, gdzie najlepiej oddaje to chwałę Bogu.

Pamiętajcie, że bronienie naszych praw może być słuszne, ale gdy nasze pragnienie obrony praw przeważa nad pragnieniem jak najlepszego oddania chwały Bogu, to pragnienie to staje się grzechem.

Pytanie: Dlaczego w Liście do Filipian 3:8 niektórzy stracili pragnienie, by po prostu „poznać Chrystusa”?

Odp.: Greckie słowo użyte w tym miejscu nie jest zwykłym słowem oznaczającym „poznać”. Jest to raczej gnonai, co oznacza poznać poprzez doświadczenie. Czy dążysz do bliższej relacji z Bogiem niż ta, którą masz obecnie?

Hudson Taylor powiedział: „Musimy poświęcić się dla życia świata… Przynoszenie owoców wiąże się z niesieniem krzyża. «Jeśli ziarno pszenicy nie wpadnie w ziemię i nie obumrze, pozostaje samo». Wiemy, w jaki sposób Pan Jezus stał się owocny – nie tylko poprzez niesienie swojego krzyża, ale poprzez śmierć na nim. Czy wiemy wiele o społeczności z Nim w tej kwestii? Nie ma dwóch Chrystusów – Chrystusa beztroskiego dla beztroskich chrześcijan i Chrystusa cierpiącego, trudzącego się dla wyjątkowych wierzących. Jest tylko jeden Chrystus. Czy jesteśmy gotowi trwać w Nim i w ten sposób przynosić owoce?”. Cytat z „Believer’s Bible Commentary”, str. 1974 (przytoczony przez panią Howard Taylor w książce „Behind the Ranges”, str. 170).

Pytanie: Czy w Flp 3:10 Paweł sądził, że może przegapić pierwsze zmartwychwstanie?

Odp.: Nie. Nadzieja Pawła była tutaj nadzieją pewną, a nie tylko pobożnym życzeniem. Podobnie, kiedy Paweł oczekiwał powrotu Chrystusa, nie oznaczało to, że nie był pewien, czy Chrystus kiedykolwiek powróci. W obu przypadkach wyrażanie przez Pawła swojego głębokiego pragnienia nie powinno być błędnie interpretowane jako zaprzeczenie jego pewności, że pragnienie to się spełni.

Pytanie: Dlaczego w Flp 3:15 niektórzy chrześcijanie potrafią dostrzegać potrzeby finansowe innych, a inni są na to ślepi?

Odp.: Niektórzy chrześcijanie mają dar „pomocy”, dzięki któremu szybciej dostrzegają potrzeby innych ludzi. Inni mogą nie chcieć tego dostrzegać, ponieważ nie chcą znaleźć się w sytuacji, w której czuliby, że powinni pomóc.

Jeśli w kościele jakiś członek wydaje się nigdy nie pojawiać na wydarzeniach, które mogą wiązać się z kosztami, być może nie ma on pieniędzy do wydania. Można grzecznie zapytać, czy potrzebuje pomocy, i wesprzeć go finansowo.

Często kościół ogłasza obóz, rekolekcje lub inne wydarzenie, które wiąże się z kosztami, ale prosi osoby, które miałyby trudności z opłaceniem udziału, a mimo to chciałyby wziąć w nim udział, o kontakt z kościołem, a kościół może przyznać im stypendium, aby im pomóc.

Pytanie: Czy w świetle fragmentów z Flp 3:17, Flp 4:9 i 1 Kor 11:1, skoro mamy naśladować przykład Pawła, uzasadnia to autorytarny styl przywództwa?

Odp.: Nie. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Paweł był apostołem, a my powinniśmy traktować jego pisma zawarte w Piśmie Świętym jako wyższy autorytet niż jakiegokolwiek dzisiejszego przywódcę czy tak zwanego apostoła.

2. 1 List Piotra 5:3-4 mówi, że przywódcy powinni być dobrym przykładem dla stada. Można przypuszczać, że powinniśmy naśladować te dobre przykłady.

3. List do Hebrajczyków 13:17 mówi, że nadal powinniśmy być posłuszni naszym przywódcom. Jednak 1 List Piotra 5:3-4 mówi, że przywódcy nie powinni panować nad stadem.

Bardziej szczegółową odpowiedź można znaleźć w książce „When Cultists Ask” na stronach 229–230.

Pytanie: Kim są ludzie, którzy żyją jako wrogowie krzyża Chrystusowego, o których mowa w Liście do Filipian 3:18?

Odp.: List do Filipian 3:18 nie mówi o wrogach Boga ani o wrogach prawdy, ale konkretnie o wrogach krzyża Chrystusowego. Niekoniecznie są to poganie, ponieważ wielu pogan nie wie nic o krzyżu Chrystusowym; są to ludzie, którzy słyszeli przesłanie krzyża i są jego wrogami. Czasami ludzie wychowani w kościele, którzy jednak nie chcą już podążać za Chrystusem, mogą stać się wrogami tego, co usłyszeli.

Nie chodzi tu wyłącznie o judaizujących, ponieważ o nich była już mowa w poprzedniej sekcji. Chodzi raczej o osoby wyznające chrześcijaństwo, które wyznają doktrynę łatwego zbawienia i żyją tak, jak im się podoba.

Ich losem jest zagłada.

Dlaczego Paweł płakał nad nimi? Stało się tak z powodu szkód, jakie wyrządzili Kościołowi, oraz szkód, jakie tym samym wyrządzili samym sobie.

Pytanie: Jak w Liście do Filipian 3:18 ludzie w Kościele mogli żyć jako „wrogowie krzyża Chrystusowego”?

Odp.: Paweł mówi, że ich „końcem jest zagłada”, więc ci ludzie nie są prawdziwymi wierzącymi, lecz członkami kościoła, którzy pójdą do piekła. Paweł nie mówił tego ani z przyjemnością, ani z gniewem, ale mówił to „ze łzami” i ze smutkiem.

Pytanie: Czy w Liście do Filipian 3:20 Paweł nazwał Jezusa naszym Zbawicielem, zapożyczając ten tytuł ze źródeł pogańskich?

Odp.: Nie. Chociaż greckie słowo użyte w tym miejscu (soter) faktycznie odnosiło się do bożków i ludzkich przywódców, to w greckiej Septuagincie słowo to (soter) stosowano w odniesieniu do Boga w Psalmie 24:5; 26:9 i w innych miejscach. Jeśli już, to Nowy Testament „zapożyczył” ten tytuł ze Starego Testamentu.

Pytanie: Co oznacza słowo „korona” w Liście do Filipian 4:1?

Odp.: Greckie słowo „diadema” może oznaczać wyłącznie koronę, ale nie jest to słowo użyte w tym miejscu. Greckim słowem występującym tutaj jest „stephanos”. Sugeruje ono zwycięstwo i nagrodę, a niekoniecznie władzę. To samo słowo jest użyte w odniesieniu do cierniowej korony Jezusa. I zadziwiające jest rozważanie, że Jezus znosił cierniową koronę, abyśmy mogli otrzymać koronę zwycięstwa.

Pytanie: Jak postępować z współwyznawcami, z którymi trudno ci się dogadać, albo którzy mają trudności z dogadaniem się z tobą, o czym mowa w Liście do Filipian 4:2-3?

Odp.: Nie wszystko układało się idealnie wśród Filipian. Najwyraźniej Euodia i Syntyche działały na rzecz Ewangelii, obie nawet u boku Pawła, a jednak miały trudności w dogadaniu się ze sobą. Pisząc to, Paweł wiedział, że nie była to krótkotrwała, jednorazowa sprawa, ale potencjalnie trwający problem.

Paweł nie powiedział, która z nich była w błędzie, ani czy obie były w błędzie. Euodia i Syntyche były powszechnymi imionami greckich kobiet. Imię Syzygus nie występuje nigdzie indziej w całej literaturze greckiej, więc być może Paweł używa określenia „współpracowniczka”, ponieważ nie chce wymienić tej osoby z imienia, a ona sama wiedziałaby, o kogo chodzi.

W modlitwie arcykapłańskiej Jezusa z 17 rozdziału Ewangelii św. Jana, w wersecie 17:23, Jezus modli się, aby Jego dzieci żyły w jedności, aby świat poznał, że Bóg posłał Jezusa. Jeśli wasz spór jest publiczny, jakie przesłanie wysyłacie w ten sposób światu? 1 List św. Jana 3:10 zawiera jeszcze mocniejsze słowa. Jeśli nie kochasz swojego brata, to nie jesteś z Boga. Nie jest tam napisane, że czasami nie będzie to trudne i że możesz nie lubić swojego brata, ale jeśli nie masz dla niego miłości, to sprawdź, czy w ogóle jesteś prawdziwym chrześcijaninem.

Pamięć o tym, że Pan jest blisko, może skutecznie pomóc nam spojrzeć na nasze drobne kłótnie z właściwej perspektywy. Pamiętaj, jak bardzo Bóg ich kocha – tak bardzo, że Jezus za nich umarł. Zło – a przynajmniej to, co postrzegasz jako zło – jakie wyrządzili tak kruchej i grzesznej istocie, jaką jesteś, jest tak bardzo małe w porównaniu z grzechami przeciwko Bogu, które On ci przebaczył. Pogódź się z nimi, jeśli to zależy od ciebie. Jeśli nie, upewnij się, że widzą, iż jesteś otwarty na pojednanie z nimi. Wreszcie pamiętaj, że będziesz w niebie, wielbiąc Boga na wieki – razem z nimi.

Pytanie: Kim jest „Syzygus” lub „towarzysz w jarzmie” z Listu do Filipian 4:3?

Odp.: Greckie słowo oznacza „towarzysz w jarzmie” i istnieją dwa poglądy na ten temat:

1. Greckie słowo „Syzygus” mogło być imieniem własnym. Nie mamy jednak żadnych wzmianek o tym, by którykolwiek Grek używał go jako imienia własnego.

2. Paweł mógł celowo nie wymienić z imienia osoby, której szczególnie zależało na rozwiązaniu sporu między Euodią a Syntyche. Czasami osoby, które dyplomatycznie godzą ludzi, działają skuteczniej, gdy nie skupia się na nich uwagi.

P: Czy w Flp 4,4 chrześcijanie powinni się radować, skoro Jezus w Mt 5,4 powiedział, że błogosławieni są ci, którzy płaczą?

Odp.: Zanim będziesz mógł radować się jako dziecko Boże, musisz najpierw opłakiwać swoje grzechy i pokutować za nie. Nawet jako chrześcijanie opłakujemy rzeczy, które łamią serce Boga, ale nawet poprzez nasz smutek radujemy się z naszej relacji z Bogiem. Książka „When Critics Ask” (str. 482–483) podkreśla, że smutek jest stanem, a nasza radość jest wynikiem właściwej relacji z Bogiem.

P: W Liście do Filipian 4,5 – w jaki sposób Pan był blisko nas 2000 lat temu?

Odp.: Zarówno teraz, jak i wtedy, Pan jest nam bliski nie tylko w jeden, ale w trzy sposoby.

1. Biorąc pod uwagę różnorodność naszych życiowych sytuacji, możemy umrzeć i spotkać Pana w każdej chwili.

2. Nikt nie zna dnia ani godziny powrotu Chrystusa (Mt 24,36), ani tego, czy jest on bliski, czy odległy w czasie. Jest on jednak nieuchronny, ponieważ warunki niezbędne do powrotu Chrystusa mogą się szybko spełnić.

3. Chrystus jest blisko i mieszka we wszystkich wierzących (J 14,23; Rz 8,9).

Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Flp 4:6-7, pokój Boży pomaga nam, gdy odczuwamy niepokój?

Odp.: Choćbyśmy się jak najbardziej starali, pokoju Bożego nie możemy osiągnąć samodzielnie; jest to coś, co nam się daje. Kiedy w modlitwie zwracamy się do Boga z prośbami, Jego pokój może strzec (tj. bronić) zarówno naszych serc, jak i umysłów. Kiedy skupiamy się na Bogu i sprawach wiecznych, nasze własne chwilowe kłopoty mogą wydawać się nieistotne.

Pytanie: W Flp 4:10,20 ludzie postrzegali Pawła jako kogoś zupełnie nie stoickiego. Jak możemy wydawać się mniej stoiccy w oczach innych?

Odp.: Osoba stoicka w tym kontekście to ktoś, kto zawsze wydaje się racjonalny i spokojny; nie okazuje zbyt wielu emocji ani podekscytowania. Paweł z pewnością był racjonalny, ale często nie był spokojny, lecz emocjonalny – czy to z powodu szoku wywołanego postępowaniem ludzi, smutku z powodu grzechu, czy też podekscytowania, przepełniony radością z wielbienia Boga. Niektórzy dzisiejsi chrześcijanie mogą dobrze opanować tę racjonalną stronę, ale być może stracili niektóre inne cechy, które posiadał Paweł. Istnieją dwa „lekarstwa” na stoicyzm: drugorzędne i pierwszorzędne. Drugorzędnym lekarstwem jest uświadomienie sobie, kim jesteś. Dzięki Bożej łasce i miłosierdziu masz całkowicie niezasłużony przywilej bycia dzieckiem Bożym. W Chrystusie narodziłeś się na nowo i zamieniłeś swoje dawne, grzeszne życie – z jego grzesznymi pokusami i egoistycznymi ambicjami – na wolność nowego życia w Chrystusie. Nad tym, co pokonało cię w twoim dawnym życiu, Bóg dał ci teraz moc, poprzez Ducha Świętego, byś mógł odnieść zwycięstwo. Ale to tylko lekarstwo drugorzędne. Lekarstwem pierwszorzędnym jest uświadomienie sobie, kim naprawdę jest Jezus. Jezus nie jest tylko „trochę” Bogiem, ale w pełni Bogiem; i tak bardzo się poniżył, że przyszedł na ziemię, wcielił się w prawdziwego człowieka, aby umrzeć za nasze grzechy, ponieważ nas kochał. Jezus, który miał moc zmartwychwstać, teraz żyje w nas poprzez Ducha Świętego. Jesteśmy współdziedzicami Chrystusa, a kiedy Chrystus objawi się w chwale, o czym mowa w Liście do Kolosan 3:4, my również zostaniemy objawieni w chwale wraz z Nim.

To, co podniecało Pawła, to nie tylko to, co Chrystus uczynił dla niego osobiście; Paweł był również podekscytowany głoszeniem ewangelii i obserwowaniem, jak ludzie przychodzą do Chrystusa. Co przede wszystkim podnieca ciebie?

Pytanie: W Liście do Filipian 4:11, skoro na świecie dzieje się tak wiele, co możemy przegapić, jak możemy nauczyć się czerpać zadowolenie w Chrystusie?

Odp.: Po pierwsze, jeśli nie masz prawdziwej, osobistej relacji z Chrystusem, musisz zaprosić Chrystusa do swojego serca. To warunek konieczny, by być zadowolonym; prawdziwe zadowolenie można znaleźć tylko w Chrystusie.

Następnie zadaj sobie pytanie: „Do czego dążysz?”. Niektórzy dążą do sławy, ambicji, władzy lub pieniędzy; inni dążą do przyjemności poprzez grzeszne rzeczy, takie jak pijaństwo, narkotyki czy seks pozamałżeński. Jeszcze inni dążą do przyjemnych doświadczeń, które nie są grzeszne, takich jak podróże, relacje, muzyka, jedzenie, łódź lub pewne inne rzeczy materialne. Niektórzy nie dążą do przyjemności i przeżyć, ale do innych rzeczy: piękna (z zabiegami kosmetycznymi lub bez), zdrowia czy sprawności fizycznej. Inni znajdują się po przeciwnej stronie: być może nie dążą do niczego i nie mają wielkich nadziei, a jedynie kilka drobnych. A jak było z Pawłem? Paweł zdecydowanie nie należał do żadnej z powyższych grup. Miał wielką, niespełnioną nadzieję, do której dążył. Paweł dążył do realizacji Bożego celu, jakim było dotarcie do całego świata dla Chrystusa, aby „ ” świat poznał Jezusa. Czy Paweł osiągnął swój cel? W pewnym sensie nie, ponieważ kiedy Paweł umarł, cały świat nie poznał jeszcze Jezusa. Jednak w innym sensie Paweł odniósł sukces, ponieważ był posłuszny – zarówno pod Bożym przewodnictwem, jak i z własnej inicjatywy. Twierdzę, że Paweł wykonał wszystko, do czego Bóg go powołał. Chociaż pod koniec życia serce Pawła wciąż bolało z powodu zagubionych, wierzę, że Paweł był zadowolony z tego, kim był w Chrystusie i z tego, co robił dla Chrystusa.

Czy chcesz czerpać zadowolenie w Chrystusie? Spędzaj czas z Chrystusem tak jak Paweł, módl się tak jak Paweł i bądź aktywny tak jak Paweł. Nie zajmuj się tym, co Bóg powierzył Pawłowi, ale raczej w modlitwie angażuj się w to, czego Bóg oczekuje od ciebie.

Pytanie: Czego uczy nas fragment z Listu do Filipian 4:16-18 na temat dawania?

O: Najwyraźniej Filipianie wysyłali Pawłowi pomoc finansową, mimo że Paweł o nią nie prosił. Przynajmniej w niektórych przypadkach Paweł się tego nie spodziewał. Czy przekazujesz pieniądze chrześcijańskim pracownikom, którzy ich potrzebują, nawet jeśli cię o to nie prosili? To smutne, gdy chrześcijańscy misjonarze, powołani do wykonywania Bożego dzieła za granicą, muszą wracać do domu wyłącznie po to, by zebrać więcej środków na swoją działalność.

P: Czy w Flp 4,19 Bóg naprawdę zaspokaja wszystkie nasze potrzeby, na przykład wtedy, gdy Paweł cierpiał głód, o czym mowa w Flp 4,12?

Odp.: Gdy Mu na to pozwalamy, Bóg rzeczywiście zaspokaja wszystkie nasze potrzeby. Brak głodu to pragnienie, a nie potrzeba. Życie chrześcijan na tej ziemi nie zawsze jest tak różowe, jak zauważył Paweł w 1 Kor 15,19. Jednak, jak pokazują Rz 8,18 i 1 P 4,12-14, nasze ziemskie cierpienia są niczym w porównaniu z naszą przyszłą chwałą.

P: Kto dokładnie wchodził w skład dworu Cezara, o którym mowa w Flp 4,22?

Odp.: Zgodnie z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 11, str. 159, uczeni sporządzili listy domowników Cezara na podstawie inskrypcji nagrobnych. Obejmowały one ogromną liczbę cesarskich sług i obcych niewolników.

Pytanie: Skąd wiemy, że to właśnie Paweł napisał List do Filipian?

Odp.: Tak stwierdza List do Filipian 1:1, a wczesny Kościół nigdy tego nie kwestionował.

Wczesnochrześcijańscy pisarze, którzy wyraźnie stwierdzili, że List do Filipian napisał Paweł, to Polikarp, Ireneusz z Lyonu, Kanon Muratoriusza, Klemens Aleksandryjski, Tertulian, Hipolit, Orygenes, „Traktat o ponownym chrzcie”, Cyprian z Kartaginy, Wiktorin z Petau, Piotr z Aleksandrii, Atanazy z Aleksandrii oraz Euzebiusz z Cezarei. Novatian cytuje List do Filipian 2:6-11 jako „autorstwa apostoła”.

Pytanie: Jakie dowody zawarte w Liście do Filipian wskazują, że księga ta powinna znaleźć się w Biblii?

Odp.: Istnieją co najmniej trzy dobre powody.

1. Napisał ją Paweł, a on był apostołem. Piotr potwierdził w 2 Liście Piotra 3:15-16, że słowa Pawła są Pismem Świętym.

2. Sam Paweł stwierdził, że jest apostołem w 1 Liście do Tymoteusza 1:1; 2:7; Liście do Rzymian 1:1; 1 Liście do Koryntian 1:1; 9:1; 2 Liście do Koryntian 1:1; 11:5; Liście do Galatów 1:1; Liście do Efezjan 1:1; Liście do Kolosan 1:1; 2 Liście do Tymoteusza 1:1; Liście do Tytusa 1:1.

3. Świadectwa wczesnego Kościoła. Zobacz następne pytanie, część 3, aby poznać autorów, którzy odwoływali się do Listu do Filipian.

Pytanie: Skąd wiemy, że dzisiejszy tekst Listu do Filipian jest wiarygodnym zachowaniem tego, co zostało pierwotnie napisane?

Odp.: Co najmniej 72 rękopisy oraz pisarze wczesnego Kościoła cytowali lub odnosili się do wersetów z Listu do Filipian. Istnieją co najmniej trzy dobre powody.

1. Bóg obiecał zachować swoje słowo w Księdze Izajasza 55:10-11; Księdze Izajasza 59:21; Księdze Izajasza 40:6-8; 1 Liście Piotra 1:24-25; Ewangelii Mateusza 24:35.

2. Najwcześniejsze zachowane rękopisy Listu do Filipian wykazują niewielkie różnice między rękopisami, ale nie zawierają żadnych błędów istotnych z teologicznego punktu widzenia.

str. 16 Flp 3,10-17; 4,2-8 (koniec III wieku) W publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” na stronie 86 znajduje się zdjęcie strony 16.

III/IV wiek – 1968 r. – „Tekst Nowego Testamentu”.

str. 46 Chester Beatty II (100–150 r. n.e.) zawiera 84 wersety Listu do Filipian. W szczególności zawiera List do Filipian 1:1, 5–15, 17–28; 1:30–2:12; 2:14–27; 2:29–3:8; 3:10–21; 4:2–12; 4:14–23 oraz inne fragmenty listów Pawła i Listu do Hebrajczyków. W publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” na stronie 192 znajduje się fotografia fragmentu p46. Na stronach 197–198 stwierdzono również, że jakość manuskryptu oraz znaki stichometryczne wskazują, iż został on sporządzony przez profesjonalnego skrybę.

Pierwsza połowa III wieku – 1936 r. – Frederic G. Kenyon według publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

II wiek, 200 r. n.e. – 1935 r. – Ulrich Wilcken według publikacji „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

200 r. n.e. – 1968 r. – „The Text of the New Testament”.

81–96 r. n.e. – 1988 – Young Kyu Kim na podstawie „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”.

Około 200 r. n.e. – 1975 – Aland i in., wydanie trzecie.

Około 200 r. n.e. – 1998 – Aland i in., czwarte wydanie poprawione.

Od początku do połowy II wieku – 1999 – „Kompletny tekst najwcześniejszych rękopisów Nowego Testamentu”. Opiera się to częściowo na tym, że pismo jest bardzo podobne do papirusu Oxyrhynchus 8 (koniec I lub początek II wieku) oraz papirusu Oxyrhynchus 2337 (koniec I wieku).

str. 61 List do Rzymian 16:23,25-27; 1 List do Koryntian 1:1-2, 2-6; 5:1-3, 5-6, 9-13; List do Filipian 3:5-9, 12-16; List do Kolosan 1:3-7, 9-13; 1 Tesaloniczan 1:2-3; Tytusa 3:1-5, 8-11, 14-15; Filemona 4-7. ok. 700 r. n.e.

ok. 700 r. n.e. – 1968 – Tekst Nowego Testamentu.

Około 700 r. n.e. – 1975 – Aland i in., wydanie trzecie.

ok. 700 r. n.e. – 1998 – czwarte poprawione wydanie Alanda i in.

Vaticanus [B] 325–350 r. n.e. Cały Nowy Testament aż do Listu do Hebrajczyków 9:15. Brakuje 1 i 2 Listu do Tymoteusza, Listu do Tytusa, Listu do Filemona oraz Apokalipsy.

Sinaiticus [Si] 340–350 r. n.e. Cały List do Filipian

Alexandrinus [A] (ok. 450 r. n.e.) Cały List do Filipian

Efraemowski [C] V wiek

Koptyjski bohairski [Boh] III/IV wiek

Koptyjski sahidyjski [Sah] III/IV wiek

Łacińska Wulgata [Vg] IV i V wiek

Peshitta syryjska [Syr P] 400–450 r. n.e.

syryjski w wersji Filoksenowej [Syr Ph] 507/508 r. n.e.

Claromontanus [D] V/VI wiek

Ormiański [Arm] od V wieku

gruzińska [Geo] od V wieku

Etiopski [Eth] od ok. 500 r. n.e.

Gotycki [Goth] 493–555 r. n.e.

3. Świadectwa wczesnego Kościoła. Pisarze wczesnego Kościoła aż do I Soboru Nicejskiego (325 r. n.e.) cytowali List do Filipian około 90 razy, nie licząc aluzji. Zacytowali 41% Listu do Filipian, licząc ułamkowe wersety jako ułamki. To 42,4 z łącznej liczby 104 wersetów.

Oto pisarze sprzed soboru nicejskiego, którzy cytowali List do Filipian.

List do Diognetusa (ok. 130–200 r. n.e.), rozdz. 5, str. 27, nawiązuje do Listu do Filipian 3:20: „obywatele nieba”.

List Polikarpa do Filipian, rozdz. 3, str. 33, wspomina o Liście do Filipian napisanym przez Pawła w latach 110–155 n.e. Polikarp wspomina również o „Pawle i pozostałych apostołach” w rozdz. 9, str. 35.

List Polikarpa do Filipian (100–155 r. n.e.), rozdz. 3, str. 33, mówi, że błogosławiony i uwielbiony Paweł napisał list do Filipian. W rozdz. 9, str. 35, nawiązuje on również do Listu do Filipian 2:16.

Chrześcijanie z Wiednia i Lugdunum: (177 r. n.e.) cytują List do Filipian 2,6, str. 783–784

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Filipian w wielu miejscach. W dziele Ireneusza „Przeciw herezjom”, tom 4, rozdz. 18.4, Ireneusz cytuje List do Filipian 4:18, poprzedzając go słowami: „Jak też Paweł mówi do Filipian”. Cytuje również List do Filipian 2:11.

W „Męczeństwie męczenników ze Scillitan” (180–202 r. n.e.) wspomina się o tym, że pierwsi chrześcijanie posiadali pisma Pawła, nie precyzując jednak, które listy.

Kanony Muratoriusza (190–217 r. n.e.) wspominają, że Paweł napisał do siedmiu kościołów w swoich listach: do Koryntian (2 listy), do Efezjan, do Filipian, do Kolosan, do Galatów, do Tesaloniczan (2 listy) oraz do Rzymian. Paweł napisał List do Filemona, List do Tytusa oraz dwa listy do Tymoteusza.

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.) twierdzi, że List do Filipian 4:5 pochodzi od apostoła Pańskiego. „Napomnienie dla pogan”, rozdz. 9, str. 196

Tertulian w dziele „Przeciw Marcionowi”, księga 4, rozdział 5 (207 r. n.e.) stwierdził, że Paweł napisał List do Filipian. Była to księga, „która pochodzi od apostołów i która była przechowywana jako święty depozyt w kościołach apostołów”.

Hipolit (222–235/6 r. n.e.) cytuje połowę fragmentu Listu do Filipian 3:2a jako autorstwa Pawła w Fragmencie 10, str. 244

Orygenes (225–253/254 r. n.e.) cytuje List do Filipian 4:13 jako dzieło Pawła w dziele „De Principiis”, księga 3, rozdz. 2.5, s. 333

Nowacjan (250/254–257 n.e.) cytuje List do Filipian 2:6–11 jako dzieło apostoła w „Traktacie o Trójcy Świętej”, rozdz. 22, s. 632

„Traktat przeciwko Nowacjanowi” (254–256 r. n.e.), rozdz. 1, str. 657, cytuje dwie trzecie Listu do Filipian 3:2 jako fragment Pisma Świętego

Traktat o ponownym chrzcie (254–256 r. n.e.), rozdz. 6, s. 670, cytuje List do Filipian 2:9b–11 jako słowa Pawła.

Cyprian, biskup Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.), wspomina List do Filipian i cytuje List do Filipian 2:21; 3:19–21 w „Traktatach Cypriana – Świadectwa”, rozdz. 11, s. 536. W „Traktacie 4”, rozdz. 34, s. 456, cytuje on fragment z Listu do Filipian 4:18, przypisując go apostołowi Pawłowi.

Wiktoryn, biskup Petau w Słowenii (męczennik z 304 r. n.e.), wspomina o Starym i Nowym Testamencie w swoim „Komentarzu do Apokalipsy błogosławionego Jana”, str. 345. Wymienił listy Pawła jako: do Rzymian, do Koryntian, do Galatów, do Efezjan, do Tesaloniczan, do Filipian, do Kolosan i do Tymoteusza, a także cytuje 1 List do Tymoteusza 3:15 w rozdz. 16, s. 345

Piotr z Aleksandrii (306, 285–311 r. n.e.) cytuje List do Filipian 1,23–24 jako pochodzący od „błogosławionego apostoła Pawła” w dziele „Kanoniczny kanon listów”, kanon 10, str. 274

Metody (270–311/312 r. n.e.) cytuje połowę Listu do Filipian 2:5 we fragmencie swojego „Traktatu o męczennikach”, str. 382.

Atanazy z Aleksandrii (318 r. n.e., przed soborem nicejskim) cytuje List do Filipian 3:14 jako słowa Pawła w dziele „Przeciw poganom”, rozdz. 5, s. 6

Po soborze nicejskim

Euzebiusz z Cezarei (318–339/340 r. n.e.) cytuje List do Filipian 2:6 w swojej „Historii Kościoła”, tom 5, rozdz. 2, s. 216. Cytuje on List do Filipian 2:6–8 jako „Święte Pismo ” w tomie 8, rozdz. 10, s. 330–331. W tomie 3, rozdziale 4, na stronie 136 pisze, że Paweł nazywał innych chrześcijan „współpracownikami”.

Asteriusz Sofista (po 341 r. n.e.)

Afrahata Syryjczyk (337–345 r. n.e.) nawiązuje do Listu do Filipian w swoim dziele „Wybrane dowody”

Hegemoniusz (IV wiek) cytuje List do Filipian 3:19 jako słowa apostoła. „Spór z Manesem”, rozdz. 38, str. 212

Ambrosiaster (IV wiek)

Wiktorin z Rzymu (po 363 r. n.e.)

Atanazy z Aleksandrii (367 r. n.e.) wymienia księgi Nowego Testamentu w „Liście świątecznym” nr 39, str. 552

Hilary z Poitiers (355–367/368 n.e.)

W dziele „Synopsis Scripturae Sacrae” (350–370 r. n.e. lub V w.) List św. Pawła do Filipian wymieniony jest jako część Nowego Testamentu. Cytowany jest tam cały fragment Listu do Filipian 1,1.

Efraim Syryjski, autor hymnów (350–378 r. n.e.)

Bazyli z Kapadocji (357–378/379 r. n.e.) cytuje fragment Listu do Filipian 3,10–11 jako dzieło Pawła. W dziele „O Duchu Świętym”, rozdz. 15,34, str. 21

Tytus z Bostry (przed 378 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Filipian 2:11

Synod w Laodycei (we Frygii) (343–381 r. n.e.), kanon 60, str. 159, wymienia księgi Starego i Nowego Testamentu. Kanon 59, str. 158, stanowi, że w kościele można czytać wyłącznie księgi kanoniczne Starego i Nowego Testamentu.

Cyryl z Jerozolimy (ok. 349–386 r. n.e.)

Ambroży z Mediolanu (370–390 r. n.e.)

Apollinaris z Laodycei (ok. 390 r. n.e.)

Grzegorz z Nazjanzu (330–391 r. n.e.)

Pacian z Barcelony (342–379/392 r. n.e.)

Grzegorz z Elwiry (po 392 r. n.e.)

Grzegorz z Nyssy (ok. 356–397 r. n.e.) cytuje List do Filipian 2:10 jako „Filipian” w Wielkim Katechizmie, rozdz. 32, str. 150

Didymus Ślepy (398 r. n.e.)

Epifaniusz z Salaminy (360–403 r. n.e.) wspomina o Liście do Filemona, Liście do Hebrajczyków, dwóch listach do Tymoteusza, Liście do Tytusa, Liście do Rzymian, Liście do Galatów, Liście do Filipian i Liście do Efezjan. „Panarion”, sekcja 3, scholiona 1 i 5, str. 334

Rufinus (374–406 r. n.e.) wspomina w swoim „Epilogu do Pamfilusa”, str. 423, że Paweł pisze o Klemensie w Liście do Filipian 4:3

Gaudentiusz (po 406 r. n.e.)

Hieronim (373–420 r. n.e.)

Sobór w Kartaginie (218 biskupów) (383–419 r. n.e.)

Jan Chryzostom około 396 r. n.e. spisał 15 kazań na temat Listu do Filipian, które zachowały się do dziś. Jan Chryzostom stwierdził, że autorem listu był apostoł Paweł (Komentarz do Listu do Filipian, homilia I i inne miejsca).

Maksyminus (IV/V wiek)

Maksym z Turynu (IV/V w.) odwołuje się do Listu do Filipian 2:30

Chromatius (zm. 407 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Filipian 4,7

Severian (po 408 r. n.e.)

Niketa z Remesianus (366–ok. 415 r. n.e.)

Speculum (V w.)

Augustyn z Hippony (388–28 sierpnia 430 r. n.e.) w dziele „O państwie Bożym”, księga 17, rozdział 4, str. 341, wspomina o Listu do Filipian 3:7,8 jako o słowach apostoła

Półpelagianin Jan Kasjan (419–430 r. n.e.) cytuje List do Filipian 4:15,16 jako słowa błogosławionego apostoła skierowane do Filipian w dziele „Instytucje Jana Kasjana”, księga 7.17, str. 254.

Mark z Eremity (po 430 r. n.e.)

Paulin z Noli (431 r. n.e.)

Cyryl z Aleksandrii (444 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Filipian 4:7 i innych wersetów

Eutaliusz z Sulki (ok. 450 r. n.e.)

Teodot z Ancyry (V w.) cytuje List do Filipian 2,5

Quodvultdeus (ok. 453 r. n.e.)

Hesychius z Jerozolimy (po 450 r. n.e.)

Teodoret z Cyru (423–458 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Filipian 2,5.9

Papież Leon I z Rzymu (440–461 r. n.e.)

Prosper z Akwitanii (426–465 r. n.e.)

Varimadum (445/480 r. n.e.)

Makar/Symeon (IV lub V wiek)

Ślady herezji i fałszywych pism

Heretyk Marcion według Tertuliana

Heretyk Priscillian (męczennik, 385 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Filipian 2:11

Heretyk Pelagiusz (416–418 r. n.e.) odwołuje się do Listu do Filipian 1:11,14; 2:5,11; 3:3,12,13,15; 4:7,8,13,19

Pelagiański heretyk Teodor z Mopsuestii (428 r. n.e.) napisał komentarze do listów Pawła, które zaginęły. Niektóre z jego zachowanych pism cytują jednak List do Filipian 1:11,14; 2:11-12,26,30; 3:3,12-13,15; 4:3,7-8,13,16,19,23.

Heretyk Nestoriusz (451/452 r. n.e.) w dziele „Bazar Herakleidesa” cytuje List do Filipian 2:5,9

Część tych informacji pochodzi z czwartego poprawionego wydania Alanda i innych oraz z dzieła Adamantiusza: „Dialog o prawdziwej wierze w Boga”

Więcej informacji na temat wczesnych rękopisów Listu do Filipian można znaleźć na stronie www.BibleQuery.org/PhilippiansManuscripts.html.