< Pytanie biblijne dotyczące Ewangelii Mateusza
Pytania wspólne dla Ewangelii Mateusza i innych ewangelii są omawiane w sekcji poświęconej Ewangelii Mateusza lub w sekcji „Ewangelie”.
Pytanie: Jakie są charakterystyczne cechy Ewangelii według św. Mateusza?
Odp.: Mateusz kładzie nacisk na Chrystusa – obiecanego Króla, który zaprowadza Królestwo Boże i jest wypełnieniem Prawa. Chrystus jest spełnioną nadzieją. Spośród wszystkich autorów ewangelii to właśnie Mateusz najlepiej pokazuje, w jaki sposób proroctwa Starego Testamentu wypełniają się w Chrystusie. Około 1/3 Ewangelii Mateusza stanowią nauki, a całość wydaje się zorganizowana wokół pięciu wielkich przemówień.
Jeśli chodzi o język, Papiasz, uczeń apostoła Jana, twierdził, że Ewangelia Mateusza została pierwotnie napisana w języku hebrajskim lub aramejskim. Jezus jest „obrazem” Izraela, a niektórzy dostrzegają w Ewangelii Mateusza wykorzystanie technik midraszowych znanych ówczesnym Żydom.
Jeśli chodzi o fałszywe religie, fragment z Ewangelii Mateusza 20:1-16 stanowi dobry przykład do wyjaśnienia mormonom i Świadkom Jehowy, czym jest łaska. Fragment z Ewangelii Mateusza 18:21-35 również dobrze pokazuje mormonom, że nie ma możliwości, abyśmy nawet w najmniejszym stopniu zdołali odpłacić Jezusowi za Jego łaskę poprzez nasze dobre uczynki.
Pytanie: W Ewangelii Mateusza, w jaki sposób pojawiły się niektóre z proroctw dotyczących Chrystusa, o których mowa w tej książce?
Odp.: Zanim odpowiemy na to pytanie, wymieńmy najpierw kilka z tych proroctw.
1. Wyprowadzenie przez Boga dzieci Izraela z Egiptu (Ozeasz 11:1; Ewangelia według św. Mateusza 2:15)
2. Rachela opłakująca swoje dzieci w Ramie (Jeremiasz 31:15; Mateusz 2:18)
3. Proroctwo o Zabulonie i Neftalimie (Izajasz 9:1,2; Mateusz 4:15-16)
4. Wypłacenie Zachariaszowi 30 srebrników i przekazanie ich garncarzowi (Zachariasz 11:12-13; Jeremiasz 32:6-9; Mateusz 27:9-10)
Odpowiedź: Ewangelia Mateusza, bardziej niż inne Ewangelie, została napisana z myślą o żydowskiej publiczności, która była zaznajomiona ze Starym Testamentem oraz metodami midraszowymi. Papiasz, pisarz wczesnego Kościoła, napisał, że Ewangelia Mateusza została pierwotnie napisana w języku hebrajskim, a nie greckim. Mateusz, odnosząc się do dzieci wychodzących z Egiptu, do Racheli opłakującej swoje dzieci itp., robi tu coś celowego. Pokazuje on, w jaki sposób życie Mesjasza Izraela jest analogiczne do życia dzieci Izraela. Możemy postrzegać proroctwo jedynie jako pojedyncze, przepowiedziane szczegóły, które się spełniają, ale jest to zbyt wąskie spojrzenie. Mateusz pokazuje, że życie dzieci Izraela było ogólnie rzecz biorąc proroctwem dotyczącym Jezusa.
Więcej informacji można znaleźć w książkach „Hard Sayings of the Bible” (str. 344–345) oraz „Bible Difficulties and Seeming Contradictions” (str. 168).
Pytanie: W Ewangelii Mateusza, w przeciwieństwie do innych ewangelii, [rzekomo] zawsze próbuje się przedstawiać Jezusa jako Pana niemal pozbawionego emocji, który często ukrywa swoje uczucia, podczas gdy pozostałe ewangelie przedstawiają Jezusa jako człowieka z wszystkimi Jego emocjami, reakcjami i, jak się wydaje, wadami. Dlaczego?
Odp.: Założenie tego pytania jest błędne. Jezus nie jest „lodowaty” ani nie ukrywa swoich emocji, gdy opłakiwał Jerozolimę w Ewangelii Mateusza 23:37–38. To wcale nie jest „lodowatość”. Nie widzę w żadnej z Ewangelii żadnych „wad” Jezusa. Jezus był głodny, płakał, odczuwał emocje i cierpiał na krzyżu. Nie były to jednak wady, lecz przejawy człowieczeństwa.
Pytanie: Jaki był sens przedstawienia w Mt 1,1-17 rodowodu Józefa sięgającego aż do Dawida, skoro Maria była dziewicą w chwili narodzin Jezusa?
Odp.: Cofnięcie się aż do Dawida było ważne dla ustalenia prawa Jezusa do bycia królem Izraela. Chociaż Józef nie był biologicznym ojcem Jezusa, pod każdym względem był Jego prawnym ojcem. W ten sposób obietnice dane Dawidowi spełniły się zarówno w sensie prawnego stosunku ojciec–syn, jak i w sensie biologicznym poprzez rodowód Marii opisany w Ewangelii Łukasza. Kwestię tę porusza książka „Asimov’s Guide to the Bible” (Przewodnik Asimova po Biblii), str. 780. Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 18, oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1203–1204.
Pytanie: Dlaczego w Mt 1,2–17 od Dawida do Jezusa jest 27 pokoleń, podczas gdy w Łk 1,3,23–31 podano 42 pokolenia?
Odp.: Chociaż drzewa genealogiczne Józefa i Marii niekoniecznie zawierają dokładnie taką samą liczbę pokoleń, w drzewie genealogicznym Mateusza niewątpliwie występują pewne luki. Ponieważ słowo „syn” może oznaczać męskich potomków, nie stanowi to tutaj problemu. Jekoniasz (Jojachin) panował około 604 r. p.n.e., więc od Dawida do Jekoniasza było 14 pokoleń w ciągu około 400 lat, czyli 29 lat na pokolenie. Od 604 r. p.n.e. do 4 r. p.n.e. należałoby oczekiwać 20 i pół pokolenia, a Mateusz podaje tylko 13, czyli 46 lat na pokolenie.
Być może Mateusz nie wymienił więcej niż 14 pokoleń po wygnaniu, ponieważ nie znał pozostałych imion i opisał jedynie to, co wiedział. Alternatywnie mógł użyć trzech zestawów po czternaście imion jako pomocy pamięciowej.
W „Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 69, czytamy o „zbiegach okoliczności”, że suma wartości imienia Dawida w hebrajskim tekście masoreckim (dwd) wynosi 4 + 6 + 4 = 14.
Pytanie: Dlaczego w Mt 1,3,5,6 wspomniano o czterech kobietach: Tamar, Rachab, Rut i żonie Uriasza (Batszebie)?
Odp.: Po pierwsze, w starożytnym świecie uwzględnianie kobiet w genealogii prowadzonej w linii męskiej było czymś niezwykle rzadkim. Chociaż nie znamy dokładnego powodu, dla którego Mateusz – i Bóg – tak postąpili, możemy zauważyć kilka rzeczy.
Znane: Te cztery kobiety były „znane” w tym sensie, że wszyscy Żydzi je znali.
Cudzoziemki: Rachab i Rut były obcokrajowcami (tj. cudzoziemkami), które dołączyły do ludu Bożego, co podkreśla, że Jezus miał mieszane pochodzenie. Batszeba była Żydówką, a jej mężem był Uriasz, Hetyta.
Wstydliwe: Tamar udawała prostytutkę, by uwieść Judę. Rachab była byłą prostytutką. Batszeba i Dawid dopuścili się cudzołóstwa, a Dawid popełnił morderstwo. Jeśli Bóg może posłużyć się tymi osobami w rodowodzie prawnym (Józefa) oraz wszystkimi z wyjątkiem Batszeby w rodowodzie biologicznym (Maryi), to Bóg może posłużyć się każdym, bez względu na to, jak bardzo zgrzeszył. Z drugiej strony Jakub był oszustem, a Manasses był królem skrajnie niegodziwym, który później okazał skruchę.
Ciekawe milczenie: Mateusz mógłby wspomnieć o trzech wybitnych kobietach: Sarze, Rebece i Racheli, ale pomija je i skupia się zamiast tego na tych postaciach.
Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 724), „The Expositor’s Greek New Testament” (tom 1, str. 63), „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 8, str. 66) oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 18).
Pytanie: Skoro w Mt 1,5 babką Dawida była Rut, Moabitka, to w jaki sposób Dawid mógł należeć do zgromadzenia, skoro w Pwt 23,3 jest napisane, że Moabita nie może wejść do zgromadzenia aż do dziesiątego pokolenia?
Odp.: Najpierw to, co prawdopodobnie nie jest odpowiedzią, a potem sama odpowiedź.
To, co prawdopodobnie nie jest odpowiedzią: Nawet gdyby obecność Dawida w zgromadzeniu była sprzeczna z Księgą Powtórzonego Prawa 23:3, Biblia i tak odnotowuje, że Dawid przebywał wśród ludu i oddawał cześć Bogu razem z nimi. Ludzie mogli popełniać błędy z niewiedzy. Na przykład Jozue zawarł przymierze z Gibeonitami, co było sprzeczne z Prawem Bożym. Jednak gdy już to uczyniono, Bóg chciał, aby dotrzymali tego przymierza. Rzeczywiście, Bóg w swojej opatrzności pozwolił im popełnić ten błąd, a później posłużył się Gibeonitami.
Odpowiedź: Można argumentować, że Dawid nie złamał w tym przypadku Księgi Powtórzonego Prawa 23:3.
1. Ludzie wywodzili swoje pochodzenie od strony ojca, a nie matki. Czy zatem możliwe jest (choć nie jest to pewne), że Księga Powtórzonego Prawa 23:3 miała odnosić się do męskich przodków?
2. Rut „zmieniła naród”. Powiedziała Noemi: „Twój lud będzie moim ludem, a twój Bóg moim Bogiem”. Chociaż dzisiaj ludzie mogą zmienić obywatelstwo, jeśli zarówno oni sami, jak i mieszkańcy nowego kraju wyrażą na to zgodę, w tamtym przypadku było to jeszcze bardziej dramatyczne; Bóg pozwolił jej, podobnie jak Rachab, stać się jedną z wybranych Izraela.
Pytanie: Czy w Mt 1,8 Joram był ojcem Uzjasza, czy też był jego prapradziadkiem, jak podano w 1 Krn 3,11-12?
O: Właściwie jedno i drugie, jeśli właściwie zrozumie się, w jakim znaczeniu używano tych słów. Żydzi rozumieli, że słowo „ojciec” oznaczało również przodka (jak w Dziejach Apostolskich 7:19; 1 Księdze Królewskiej 15:24; 22:50; 2 Księdze Królewskiej 15:38), podobnie jak słowo „syn” oznaczało również potomka.
Król Joram był prapradziadkiem króla Uzjasza. Więcej informacji można znaleźć w książkach „Bible Difficulties and Seeming Contradictions” (Trudności biblijne i pozorne sprzeczności), str. 58 oraz „When Critics Ask” (Kiedy krytycy pytają), str. 325.
Pytanie: Dlaczego w Mt 1:9 Uzziasz jest wymieniony jako ojciec Jotama, skoro w 2 Krl 15:1-7 i 1 Krn 3:12 podano, że ojcem Jotama był Azariasz?
Odp.: Uzjasz był innym imieniem Azariasza, jak wynika z 2 Król. 15:32, 34 oraz 2 Kron. 26:1-23; 27:2; Iz. 1:1; 6:1; 7:1. Wielu królów posiadało zarówno imię osobiste, jak i imię królewskie, które nabywali później. Jednak zarówno w przypadku królów, jak i osób niebędących królami, nie byłoby to uważane za nic niezwykłego, czego dowodem są: Abram/Abraham, Sarai/Sara, Jakub/Izrael, Ben-Oni/Beniamin, Zaphenath-Paneah/Józef, Hoshea/Jozue, Gedeon/Jerubbaal, Ammiel/Eliam, Batszeba/Bath-shua, Azariasz/Uzjasz, Abijam/Abija, Jojachaz, syn Jozjasza/Szalluma, Eliakim/Jojakim, Jojachin/Jekoniasz/Koniasz, Sedekiasz/Mattania, Hanania/Szadrach, Miszael/Meszach, Azariasz/Abednego, Daniel/Belteszassar, Szymon/Piotr, Józef/Barnaba oraz Saul/Paweł.
Więcej informacji można znaleźć w książkach „When Critics Ask” (str. 325–326) oraz „Encyclopedia of Bible Difficulties” (str. 316–317).
Pytanie: Dlaczego w Mt 1,11.16 rodowód wskazuje, że Jezus wywodzi się z przeklętej linii Jekoniasza/Jojachina, jak mówią Jer 22,28–30 i Jer 36,30? (Zob. także 1 Krn 3,16). Jekoniasz (Jojachin) i jego ojciec Jojakim zostali obaj przeklęci przez samego Boga, który oświadczył, że żaden z tych mężczyzn nie będzie miał potomka na tronie Dawida. Jak Jezus mógłby być Mesjaszem, przeznaczonym do wiecznego panowania na tronie Dawida, gdyby wywodził się od któregokolwiek z tych mężczyzn?
O: Rodowód Józefa w Ewangelii Mateusza rzeczywiście wskazuje, że Józef pochodził z linii przeklętej. Byłoby to poważnym problemem, gdyby Józef był biologicznym ojcem, ponieważ Jeremiasz prorokował, że Jojachin nie będzie miał potomków na tronie. Jednak rodowód Marii w Ewangelii Łukasza pokazuje, że Jezus NIE pochodził biologicznie od Jekoniasza i Jojakima, ponieważ przodkowie Marii odeszli od linii królewskiej. Patrząc wstecz, widzimy, że Dawid i Salomon otrzymali nieco odmienne obietnice. Tylko Józef pochodził od Salomona, a zarówno Józef, jak i Maria pochodzili od Dawida.
Nawiasem mówiąc, w Ewangelii Mateusza 1:16 wyrażenie „z którego” – przynajmniej w języku angielskim – brzmi tak, jakby mogło odnosić się do Marii, Józefa lub obojga. Jednak w języku greckim „z którego” jest wyraźnie w rodzaju żeńskim w liczbie pojedynczej, co oznacza, że Jezus pochodził wyłącznie od Marii.
Historycznie rzecz biorąc, Ireneusz, biskup Lyonu w Galii, odpowiedział na ten zarzut dotyczący genealogii Józefa w Ewangelii Mateusza w dziele „Przeciw herezjom”, tom 3, rozdz. 21.9, str. 453–454, napisanym w latach 182–188 n.e.
Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 18, oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1204.
Pytanie: Czy w Mt 1,17 naprawdę chodziło o 3 × 14 = 42 pokolenia, czy tylko o 41 pokoleń, jak twierdzą ateista (Capello) oraz sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova, str. 777–778?
Odp.: Istnieją trzy zestawy po 14 imion, ale nie sumują się one, ponieważ pierwsza lista obejmuje okres od Abrahama aż do Dawida włącznie, a druga – od Dawida aż do wygnania. Mielibyśmy problem, gdyby Mateusz twierdził, że było 42 pokolenia, ale Mateusz nigdy nie podał, że ich suma wynosi 42. Mateusz prawdopodobnie wspomniał mimochodem o trzech zestawach po 14 imion jako o pomocy pamięciowej. Zauważono również, że suma wartości liter w imieniu Dawid wynosi 14.
Pierwszym znanym nam pisarzem chrześcijańskim, który dostrzegł te trzy „mistyczne odstępy”, był Klemens Aleksandryjski (193–202 n.e.) w dziele „Stromata”, tom 1, rozdz. 21, str. 334
Więcej informacji można znaleźć w książce „When Critics Ask”, str. 326, oraz w „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 69.
Pytanie: Dlaczego w Mt 1,17 pominięto tak wiele imion?
Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale wiele imion zostało pominiętych. Na przykład między Nachszonem a Hezronem znalazły się tylko dwa imiona, a odstęp czasowy wynosił 400 lat. Jednym z powodów mogło być po prostu to, że Mateusz nie znał tych imion. Gdyby jednak chciał, mógłby znaleźć więcej imion w 1 Księdze Kronik. Być może jego zamiarem nie było zagłębianie się w szczegóły dotyczące każdego imienia, ale uwzględnienie wystarczającej liczby imion, aby pokazać, że przybrany ojciec Jezusa rzeczywiście pochodził od Dawida, a zatem Jezus miał naturalne prawo do bycia królem Izraela. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 1, str. 64–65.
Pytanie: Dlaczego w Mt 1,17 i Łk 1 te dwa rodowody rozchodzą się po Salomonie, ale ponownie się łączą przy Szaltielu?
Odp.: Wspomina o tym sceptyczny „Asimov’s Guide to the Bible”, str. 939. Mateusz 1,12 wymienia Jekoniasza (Jojachina), Szaltiela i Zorobabela, podczas gdy Łukasz wymienia Neri, Szaltiela i Zorobabela. Bezpośrednią przyczynę tej rozbieżności podaje 1 Kronik 3,17–19. Linia królewska, która niemal zawsze przechodziła z ojca na syna, przeszła tym razem od Szaltiela do Zorobabela, syna Pedaiaha, brata Szaltiela.
Nie podano powodu, ale przypuszczalnie Shealtiel nie miał żadnych synów, a przynajmniej żyjących synów, kiedy zmarł. Dlatego Shealtiel prawdopodobnie adoptował syna swojego brata. Uczeni uważają, że albo Pedaiah zmarł, a Shealtiel adoptował Zerubbabel jako sierotę, albo też Shealtiel przekazał linię królewską Zerubbabelowi po prostu dlatego, że nie miał synów.
Pytanie: Dlaczego w Mt 1,18-19 Józef rozważał rozwód z Marią, skoro nie byli jeszcze małżeństwem?
Odp.: Józef prawdopodobnie rozumował, że albo spadnie na niego hańba, jeśli inni pomyślą, że mieli stosunki seksualne przed ślubem, albo hańba spadnie na nich oboje, jeśli Józef pozwoli Marii spotykać się z innymi mężczyznami. Można więc zrozumieć, dlaczego Józef chciał zerwać zaręczyny.
Ale dlaczego mieliby się rozwieść, skoro nie byli jeszcze małżeństwem? Ich zwyczaje różniły się od naszych. Mężczyzna i kobieta byli związani od momentu zaręczyn, choć nie utrzymywali stosunków seksualnych aż do ślubu. W ich kulturze zaręczyny można było oficjalnie zerwać jedynie poprzez rozwód.
Roczny okres oczekiwania miał na celu udowodnienie, że kobieta była wierna i nie była w ciąży z dzieckiem, które nie było jej męża. Jednak gdy anioł ukazał się Józefowi, ten natychmiast przyjął Marię do swojego domu.
Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1205), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 20) oraz „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 1 (str. 68–69).
Pytanie: Czy w Mt 1,18 Maria poczęła z Ducha Świętego, czy też Jezus był potomkiem Dawida, jak podano w Dz 2,30?
Odp.: Dziewica Maryja była dziewicą; Biblia mówi, że Duch Święty „osłonił” Maryję, ale nie w sensie seksualnym. Józef był jedynie prawnym, przybranym ojcem Jezusa, a nie ojcem biologicznym. Jednak Jezus był biologicznym potomkiem Dawida poprzez Maryję, ponieważ Łk 3,23–37 przedstawia rodowód Maryi. Inne wersety, które mówią, że Jezus jest synem (potomkiem) Dawida, to Mt 12,23; 15:22; 20:30; 21:9,15; Mk 10:47-48; 12:35; Łk 18:38-39; 20:41; J 7:42; 2 Tm 2:8; Ap 5:5; 22:16.
Pytanie: Dlaczego w Mt 1:20; 2:12; 2:13; 2:19; 2:22; 27:19 Mateusz wspomina o snach, podczas gdy inni autorzy ewangelii tego nie robią, jak zauważa „Przewodnik po Biblii” Asimova na str. 795?
Odp.: Mateusz wspomina tylko o czterech lub pięciu snach:
Trzy lub cztery z okresu dzieciństwa Jezusa: Mt 1,20 (weź Marię za żonę); 2,12 (nie wracaj do Heroda); 2,13 (udaj się do Egiptu); 2,19 (wróć do Nazaretu); 2,22 (nie udawaj się do Judei). Mateusz 2:22 może być odrębnym snem lub tym samym snem, co Mateusz 2:19.
Podczas procesu Jezusa – żona Piłata w Ewangelii Mateusza 27:19.
Mark i Jan nie wspominają o dzieciństwie Chrystusa, więc nie można oczekiwać, że odnotowali te sny. Ponieważ Łukasz nie wspomina nic o Trzech Królach i (prawie) nic o Józefie, nie można oczekiwać, że odnotował te sny.
Pozostaje więc jeden przypadek w Ewangelii Mateusza (żona Piłata), który stanowi szczegół nieodnotowany w pozostałych ewangeliach.
Na tej podstawie nie można jednak wywnioskować, że inni autorzy byli przeciwni zapisywaniu snów. W Dziejach Apostolskich 16:9 Paweł miał w nocy wizję mężczyzny z Macedonii, który błagał go, by przybył i pomógł im.
Pytanie: Czy Mt 1,23 błędnie tłumaczy Iz 7,14, używając słowa „dziewica”, jak twierdzi sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova na str. 781?
Odp.: Nie. Nie tylko hebrajskie słowo może oznaczać zarówno „dziewicę”, jak i „młodą dziewczynę”, ale sam Asimov na str. 780 przyznał, że Septuaginta przetłumaczyła to słowo jako „parthenos”, co oznacza dziewicę. Oczywiście Asimov nie wierzy w żadne cuda ani w „ ” Biblii, więc nie chciałby wierzyć, że Izajasz odnosił się do dziewicy.
P: Imię „Emmanuel” z Ewangelii Mateusza 1:23 – gdzie pojawia się ono w księgach prorockich lub księgach Starego Testamentu? Jaki ma związek z Jezusem? I dlaczego nie znajdujemy go w pozostałych ewangeliach?
Odp.: Tytuł „Emmanuel” pojawia się w mesjańskiej przepowiedni z Księgi Izajasza 7:14. Spośród wszystkich autorów ewangelii to właśnie Mateusz najbardziej podkreśla spełnienie się proroctwa, więc nie jest zaskakujące, że o tym wspomina.
O Izajaszu 7:14 jako proroctwie mesjańskim pisali również następujący ośmiu wczesnych chrześcijan: Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.), Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.), Tertulian (207–220 r. n.e.), Orygenes (225–253/254 r. n.e.), Nowacjan (250–257/258 r. n.e.), Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.), Atanazy z Aleksandrii (ok. 318 r. n.e.) oraz Laktancjusz (ok. 303–325 r. n.e.). Cytaty można znaleźć na stroniewww.biblequery.org/history/churchhistory/WhatEarlyChristianTaughtOnDoctrine.html (lub w pliku .docx).
Pytanie: Jak to możliwe, że Jezus, zrodzony z dziewicy, był potomkiem Dawida, o czym mowa w Mt 1,23 i Łk 1,26–35?
Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.
1. Jezus nie był biologicznym synem Józefa. Gdyby tak było, Jeremiasz 29:32 byłby fałszywą przepowiednią.
2. W świetle prawa Jezus był synem Józefa. Dzisiaj mężczyzna, który poślubia kobietę mającą dziecko, staje się w świetle prawa ojcem tego dziecka, choć nie jest jego biologicznym ojcem.
3. Jezus był biologicznym synem Marii, potomkini Dawida.
W świetle prawa Jezus pochodził z rodu Dawida poprzez Józefa, a biologicznie wywodził się od Dawida poprzez Marię.
Pytanie: Co w Mt 1,23 jest tak istotne w tym, że Jezus jest „Emmanuelem”, czyli Bogiem z nami?
Odp.: Jest to ważny punkt tego rozdziału, który nie jest tak wyraźnie podkreślony w pozostałej części Ewangelii Mateusza. W grę wchodzą tu dwa czynniki.
Bóg stał się człowiekiem. Jezus był Emmanuelem, „Bogiem z nami”. W sposób, którego nikt na ziemi nie jest w stanie w pełni zdefiniować, Bóg postanowił zniżyć się do ziemi i żyć jako w pełni człowiek (List do Hebrajczyków 2:6, 14, 17), mając prawdziwe ludzkie ciało, które miało prawdziwe ludzkie potrzeby (Ewangelia według św. Jana 19:28) oraz prawdziwe ludzkie uczucia (Ewangelia według św. Łukasza 22:42). Jezus nie tylko wydawał się być człowiekiem; był On w 100% człowiekiem, tak samo człowiekiem jak ty czy ja, z tą różnicą, że Jezus był bez grzechu (List do Hebrajczyków 4:15). Jednak na ziemi Jezus pozostawał jednocześnie w 100% Bogiem. Jezus mógł być kuszony, ale nigdy nie popełni nie grzechu (List do Hebrajczyków 4:15; Ewangelia według św. Mateusza 4:3-12; Ewangelia według św. Marka 1:13; Ewangelia według św. Łukasza 4:2-13). Jak stwierdza „Komentarz biblijny Tony’ego Evansa” (str. 865), Jezus był „bóstwem w pieluszce”.
Jezus żyje w nas. Jezus jest nawet teraz Emmanuelem, „Bogiem z nami”. Dzięki działaniu Ducha Świętego Chrystus żyje w nas. Bóg nie tylko mówi nam, co mamy robić i mówić, ale List do Filipian 2:13 mówi, że to Bóg działa w nas. Kiedy przyszliśmy do Chrystusa, Bóg nie poklepał nas po plecach i nie powiedział: „Dobra robota do tej pory, teraz radzicie sobie sami”. Jest to raczej początek relacji bliższej nawet niż związek małżeński, na zawsze z Oblubieńcem Kościoła, Chrystusem.
Pytanie: Skoro w Mt 1,25 Izajasz powiedział, że będzie nazwany Immanuelem, dlaczego nadano Mu imię Jezus?
Odp.: „Jezus” w języku hebrajskim to to samo co Jozue, co oznacza „Pan zbawia”. Imię Jezus jest właściwe, ale oni (i my) nazywamy Jezusa „Bogiem z nami”. Mój chiński przyjaciel, chrześcijanin, martwił się tą kwestią. Miał zarówno chińskie imię, jak i angielskie. Powiedziałem mu więc, że jego matka nadała mu chińskie imię, ale w Ameryce nazywają go imieniem angielskim. Nie jest rzadkością, że ktoś ma dwa imiona lub imię i tytuł.
Pytanie: Czy w Mt 1,25 Maria miała jeszcze inne dzieci?
Odp.: Ostatnie zdanie tego wersetu byłoby zarówno bezsensowne, jak i wprowadzające w błąd, gdyby Józef i Maria nigdy nie mieli intymnych relacji.
Oprócz tego wersetu, również Mt 12,46; 13,55-56; Mk 6,3; J 7,3-5; Dz 1,14; 1 Kor 9,5; Ga 1,19 oraz (w sposób dorozumiany) List Judy 1 potwierdzają, że Jezus miał braci. Również „Historia kościelna” Euzebiusza (318 r. n.e.) 2:23 i 3:20 podaje, że czterej bracia Jezusa to Jakub (zwany Sprawiedliwym), Józef (lub Józes), Juda i Szymon.
Jedna z katolickich odpowiedzi głosi, że Józef miał dzieci z poprzedniego małżeństwa, ale nie Maria. Nie ma jednak żadnych dowodów w historii Kościoła na to, że Józef był wcześniej żonaty, ani na to, że którykolwiek z braci Jezusa nie pochodził z małżeństwa Marii i Józefa. Gdyby Jezus miał starszego przyrodniego brata ze strony Józefa, to właśnie ten starszy przyrodni brat miałby prawo do tronu, a nie Jezus. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 299.
Inną katolicką odpowiedzią jest twierdzenie, że w kulturach śródziemnomorskich termin „bracia” mógł oznaczać kuzynów i bliskich krewnych w podobnym wieku, a nie tylko bezpośrednich braci. Jednak stosowanie tego, co mogło być prawdą w przypadku późniejszych Włochów i innych narodów, do Izraelitów jest problematyczne.
Po Biblii najwcześniejszymi znanymi pisarzami chrześcijańskimi, którzy twierdzili, że Maria miała dzieci, byli Hegesippus (170–180 r. n.e.), Orygenes (dziwny nauczyciel) (225–253/254 r. n.e.) oraz Euzebiusz z Cezarei (318–325 r. n.e.). Hegesippus podaje nam interesujący szczegół: wspomina o bracie Jezusa imieniem Judasz, który „dał świadectwo o wierze w Chrystusa w czasach Domicjana” („Pięć ksiąg komentarzy do Dziejów Kościoła”, sekcja 1, str. 764). Euzebiusz z Cezarei (318–325 r. n.e.) podaje, że czterej bracia Jezusa to Jakub (zwany Sprawiedliwym), Joses (lub Józef), Judasz i Szymon. „Historia kościelna” Euzebiusza, 2:23; 3:20. Po soborze nicejskim nauczał tego również Helwidiusz/Helwecjusz (przed 383 r. n.e.).
Po Biblii najwcześniejszymi znanymi pisarzami chrześcijańskimi, którzy twierdzili, że Maria była zawsze dziewicą lub coś w tym rodzaju, byli Hipolit (225–235/236 r. n.e.), Piotr z Aleksandrii (306, 285–311 r. n.e.) oraz, co wynika z jego pism, Orygenes (dziwny nauczyciel) (225–253/254 r. n.e.). Oto, co pisze Orygenes w latach 246–248 n.e.: „Niektórzy twierdzą, opierając się na tradycji zawartej w Ewangelii według Piotra, jak ją nazwano, lub w «Księdze Jakuba», że bracia Jezusa byli synami Józefa z poprzedniego małżeństwa, z kobietą, którą poślubił przed Marią. Ci, którzy tak twierdzą, pragną zachować cześć Maryi w dziewictwie aż do końca… Uważam zaś za zgodne z rozumem, że Jezus był pierwociną wśród mężczyzn tej czystości, która polega na cnotliwości, a Maryja wśród kobiet; nie byłoby bowiem pobożne przypisywać komukolwiek innemu niż jej pierwocinę dziewictwa”. Komentarz Orygenesa do Ewangelii Mateusza, księga 10, rozdz. 17, str. 424
Po soborze nicejskim Atanazy (331 r. n.e.), Ambroży z Mediolanu (340–397 r. n.e.) i Hieronim (383 r. n.e.) nauczali, że Maryja zawsze była dziewicą. Jednak Ambroży jasno stwierdził, że Jezus nie potrzebował pomocy, by pośredniczyć między człowiekiem a Bogiem, a Maryi nie należy oddawać czci (O Duchu Świętym, księga 3, rozdz. 11, nr 80, 381 r. n.e.). Powiedział: „I niech nikt nie odnosi tego do Dziewicy Maryi; Maryja była świątynią Boga, a nie Bogiem świątyni. I dlatego czcić należy wyłącznie Tego, który działał w swojej świątyni”.
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 81 oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1206.
Pytanie: Ile dokładnie było mędrców w Mt 2,1-4; 9-12?
Odp.: Pismo Święte tego nie podaje. Ludzie często sądzą, że było ich trzech, po prostu ze względu na piosenkę „We Three Kings of Orient Are” oraz fakt, że były trzy dary, ale mogła to być dowolna liczba mędrców. Zobacz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 865, „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 726, „The New Unger's Bible Dictionary”, str. 799 oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 21, gdzie znajdziesz zasadniczo tę samą odpowiedź.
Pomysł, że było trzech królów, sięga czasów Orygenesa (225–253/254 r. n.e.), ale większość pozostałych tradycji dotyczących mędrców powstała w VI wieku i później. Przekonania, że nazywali się Kaspar, Melchior i Baltazar, że pochodzili z Etiopii lub że każdy z nich reprezentował inną rasę, są późniejszymi wymysłami. Gdyby byli „magami”, czyli plemieniem kapłanów zoroastryjskich, prawdopodobnie pochodziliby z Persji (dzisiejszy Iran) lub Mezopotamii (dzisiejszy Irak). Jeśli jednak termin „magi” oznaczał po prostu urzędnika religijnego, mogli pochodzić również z innych miejsc.
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 85, „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 73 oraz w książce Ulricha Lusa „Matthew 1-7: A Commentary”, str. 140.
P: W Mt 2,1 – kiedy przybyli Mędrcy?
Odp.: Pismo Święte wskazuje jedynie, że było to jakiś czas po narodzinach. Jezus urodził się w stajni (która mogła być jaskinią). Jednak zanim przybyli Trzej Królowie, o czym mowa w Mt 2,11, przebywali już w domu. Mateusz używa terminu „małe dziecko” (paidion) zamiast słowa „niemowlę” (brephos). Ponieważ Herod zabił wszystkich chłopców w Betlejem w wieku do dwóch lat, musiało to nastąpić, zanim Herod zorientował się, że Trzej Królowie nie zamierzają do niego wrócić. Mogło to więc mieć miejsce kilka miesięcy, a nawet około roku po narodzinach. Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 20.
Na marginesie należy dodać, że zwyczaj przynoszenia darów królowi nie był czymś niespotykanym. Kiedy Neron był cesarzem Rzymu, król Armenii Tiridates przybył do Rzymu w 66 r. n.e., niosąc dary dla Nerona. Więcej informacji można znaleźć w książce Ulricha Lenza „Mateusz 1-7: Komentarz”, str. 131.
Pytanie: Kim byli mędrcy z Mt 2,1-4; 9-12?
Odp.: Mędrcy byli bliskowschodnimi mężami religijnymi, którzy zajmowali się astrologią. Chociaż Biblia nie precyzuje, że było trzech mędrców, istnieją trzy poglądy na temat tego, kim byli „mędrcy bożonarodzeniowi”.
Pierwotnie, podobnie jak Lewici byli plemieniem kapłanów wśród Izraelitów, tak według Herodota późniejsi magowie stanowili plemię kapłanów wśród Medów. Jest to analogiczne do sytuacji, w której Lewici byli plemieniem kapłanów wśród Izraelitów. Mędrcy składali ofiary przed ogniskami, interpretowali sny i zajmowali się astrologią. Chociaż angielskie słowo „magician” (magik) wywodzi się od słowa „Magi”, to poza jednym fragmentem u Herodota nie ma dowodów na to, że praktykowali magię. Medowie byli wyznawcami politeizmu (nie zoroastryzmu). Kiedy w Księdze Daniela 5:11 mowa jest o mędrcach, chodzi właśnie o tych mędrców.
Później, po tym jak mag zwany „fałszywym Bardiyą” przejął władzę nad tronem perskim na siedem miesięcy w 522 r. p.n.e., król Kambyzes zastąpił wielu medyjskich magów magami perskimi. Magowie perscy byli zoroastrianami. Zoroastrianie wierzyli w równe i przeciwstawne istoty boskie: jedną dobrą, reprezentowaną przez światło, oraz jedną złą, reprezentowaną przez ciemność. W IV wieku p.n.e. i później zoroastrianie wierzyli w zmartwychwstanie. Grecy ogólnie twierdzili, że magowie byli zoroastrianami. Klemens Aleksandryjski uważał, że magowie z „ ”, którzy przybyli do Betlejem, byli zoroastrianami. Sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 788) wymienia wyłącznie ich jako magów.
W czasach Chrystusa Grecy nazywali również magami Chaldejczyków, którzy zajmowali się astrologią. Wielu astrologów podróżowało na zachód, by nauczać, w tym babiloński Berossos, który po 281 r. p.n.e. nauczał na greckiej wyspie Kos. Tacyt twierdzi, że magowie praktykowali czary, a Pliniusz utrzymuje, że magia wywodzi się od Zoroastra. Wczesnochrześcijański pisarz Orygenes, wśród wielu swoich krytycznych uwag pod adresem heretyka Celsusa, stwierdził, że Celsus nie dokonał rozróżnienia między Trzema Królami a Chaldejczykami (Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, tom 1, rozdz. 58, str. 422). „New International Dictionary of the Bible” (str. 612) wymienia ich jako Trzech Królów.
Niezależnie od dokładnego bliskowschodniego pochodzenia „mędrców bożonarodzeniowych”, mędrcy ci zajmowali się astrologią. Więcej informacji można znaleźć w „Wycliffe Bible Dictionary” (s. 1067–1068), a zwłaszcza w rozdziale poświęconym mędrcom w książce „Persia and the Bible” (s. 467–491).
Pytanie: Czy w Mt 2,2 wspomniano o jakichkolwiek innych władcach, którym przypisywano znaki niebieskie?
Odp.: Według Swetoniusza (de Divinatione 1.47) kometa miała pojawić się w czasie narodzin Nerona (15 grudnia 37 r. n.e.) oraz króla Mitrydatesa z Pontu (135 r. p.n.e.). Komety widoczne gołym okiem pojawiają się około 2–5 razy na stulecie. Kometa Halleya pojawia się co 75 lat, w tym w 87 r. p.n.e. i 11 grudnia 12 r. p.n.e. Więcej informacji można znaleźć w: Ulrich Luz, „Mateusz 1-7: Komentarz”, str. 131 oraz „Komentarz biblijny Expositor’s”, tom 8, str. 83.
P: Jakie „znaki” na niebie miały miejsce w tym czasie, o których mowa w Mt 2,2?
Odp.: Oto kilka zjawisk naturalnych.
Kometa Halleya pojawiła się 11 grudnia p.n.e. (Wspomniał o tym Lagrange, ale jest to zbyt wczesna data, by miało to znaczenie).
W lipcu 6 r. p.n.e. miało miejsce złączenie planet Jowisza (symbolizującego królewskość) i Saturna (symbolizującego Żydów). Jako pierwszy wspomniał o tym Kepler (przed 1630 r. n.e.), choć sam preferował teorię supernowej.
Kometa lub nova, o której wspominali chińscy astronomowie w 5/4 r. p.n.e.
Jednak to, co wyglądało jak gwiazda, wyprzedziło ich i zatrzymało się nad domem, o którym mowa w Ewangelii Mateusza 2:9-10. Chociaż grecki tekst mógł po prostu oznaczać miasto, a nie dom, to zgodnie z „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 88, koniunkcja planet Jowisza i Saturna oraz kometa nie są w stanie tego zrobić. Niezależnie od tego, czy początkowo zauważyli koniunkcję, czy kometę, zanim dotarli do Palestyny, anioł w nadprzyrodzony sposób używał jakiegoś światła, by ich prowadzić.
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 85 oraz w książce Ulricha Lenza „Matthew 1-7: A Commentary”, str. 132.
Pytanie: Dlaczego w Mt 2,6 jest napisane „nie mały”, skoro w tekście masoreckim Mi 5,2 brzmi „mały”, a w Septuagincie „bardzo mały”?
A: Tak twierdzili uczeni w Piśmie i choć mogli się po prostu pomylić – zwłaszcza jeśli tłumaczyli ustnie – to w tym przypadku ich interpretacja była poprawna. W Księdze Micheasza 5:2 czytamy: „Ty, Betlejem Efrata, najmniejsze spośród tysięcy Judy, z ciebie wyjdzie Ten, który będzie panem w Izraelu…” (Dosłowne tłumaczenie Greena) Istotą fragmentu z Księgi Micheasza 5:2 jest to, że choć Betlejem było niewielkie pod względem wielkości, to stanie się wielkie pod względem znaczenia. Zatem nauczyciele prawa nie pomylili się co do tego, że Betlejem będzie miało wielkie znaczenie, pomimo swoich niewielkich rozmiarów.
Zobacz „Encyclopedia of Bible Difficulties”, str. 318–319 oraz „When Critics Ask”, str. 327, gdzie znajdziesz uzupełniające odpowiedzi.
Pytanie: Dlaczego w Mt 2,6 mowa jest o „władcach”, skoro w tekście masoreckim i Septuagincie w Mi 5,2 pojawia się słowo „tysiące”?
Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.
1) W Księdze Micheasza 5:2 czytamy: „Ty, Betlejem Efrata, najmniejsze spośród tysięcy Judy, z ciebie wyjdzie Ten, który będzie władcą w Izraelu…” (dosłowne tłumaczenie Greena). Chodzi o to, że choć Betlejem było niewielkie, to nabierze wielkiego znaczenia.
2) Hebrajskie słowo oznaczające „tysiące” (liczba mnoga) w Księdze Micheasza 5:2 to ‘alapim. Jego greckim odpowiednikiem jest chiliasin. Hebrajskie słowo oznaczające namiestników/władców (liczba mnoga) to ‘allupe. Jego greckim odpowiednikiem jest „hegemosin”. Podczas gdy greckie słowa są zupełnie różne, hebrajskie są niemal identyczne, z wyjątkiem samogłosek. Stary Testament został pierwotnie napisany bez samogłosek; dodano je dopiero około 700 r. n.e. Wskazuje to, że nie czytali oni z greckiej Septuaginty, lecz albo z hebrajskiego, aramejskiego, albo ewentualnie z innego greckiego tłumaczenia.
3) Słowa te wypowiedzieli kapłani i nauczyciele prawa. Mogli popełnić błąd lub cytować Herodowi greckie tłumaczenie inne niż Septuaginta. Bardziej prawdopodobne jest jednak, że tłumaczyli ustnie z hebrajskiego na aramejski lub grecki na bieżąco.
4) W rzeczywistości jednak kapłani i nauczyciele Prawa nie popełnili błędu w przekazaniu znaczenia: małe Betlejem NIE jest najmniej ważne dla władcy, który stamtąd pochodzić będzie.
Zobacz „Encyclopedia of Bible Difficulties”, str. 318–319, „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 88 oraz „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 72, gdzie znajdziesz uzupełniające odpowiedzi.
Pytanie: Czy w Mt 2,8.12 Bóg nakazał mędrcom, by nie dotrzymali słowa danego Herodowi, skoro powiedziano im, by nie wracali do niego?
Odp.: Herod był zaniepokojony, ponieważ od początku nie miał prawa do tronu. Jego ojciec był Edomitą, matka – Arabką, a on sam był jedynie nawróconym na judaizm. Kiedy w 40 r. p.n.e. został królem, potrzebował trzech lat i pomocy Rzymian, by stłumić bunty przeciwko sobie. Kiedy Herod poprosił mędrców, by do niego powrócili, najwyraźniej miał już plan zniszczenia tego króla i próbował wciągnąć mędrców w swój nikczemny zamysł. Prawdopodobnie nie przyszło Herodowi do głowy, że choć był zły na mędrców za to, że go oszukali, to sam najpierw próbował ich oszukać, mówiąc, że również chce oddać cześć Jezusowi. Nawiasem mówiąc, Betlejem znajdowało się zaledwie 5 mil (9 km) na południowy wschód od Jerozolimy. Jeśli chodzi o mędrców, to jak podaje „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1207: „Nikt, kto spotyka Chrystusa ze szczerym sercem, nigdy nie wraca tą samą drogą”.
Czas w tym pytaniu nie oznacza „gdzie jest ten, który w końcu zostanie królem Żydów”, ale raczej „gdzie jest ten, który już teraz jest prawowitym królem Żydów”, zgodnie z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 86.
W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.
1. W Ewangelii Mateusza 2 nigdzie nie jest napisane, że Trzej Królowie obiecali Herodowi, że powrócą.
2. W 2 rozdziale Ewangelii Mateusza nie ma wzmianki, że Mędrcy powiedzieli Herodowi, iż zamierzają powrócić. Nawet gdyby tak było, po snu ich zamiar uległ zmianie.
3. Nawet gdyby złożyli Herodowi obietnicę, nie musieliby jej koniecznie dotrzymać, jeśli:
3a) Obietnica została złożona w wyniku oszustwa,
3b) obietnica dotyczy czegoś, co jest w bezpośredniej sprzeczności z wolą Bożą;
3c) dotrzymanie obietnicy oznacza śmierć niewinnej osoby.
Załóżmy na przykład, że jakiś mężczyzna prosi cię, abyś zadzwonił do niego, gdy kobieta wyjdzie z domu, ponieważ, jak twierdzi, chce zostawić jej kwiaty przed drzwiami, a ty obiecujesz to zrobić. Później dowiadujesz się, że mężczyzna ten obrabował już kilka domów i zamierza obrabować dom tej kobiety. Czy widząc, jak kobieta wychodzi z domu, powinieneś zadzwonić do złodzieja, ponieważ tak obiecałeś? Nie!
Więcej informacji znajdziesz w: „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 21–22; „The Believer’s Bible Commentary”, str. 1207; „Matthew 1–7: A Commentary” Ulricha Lenza, str. 136; „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 84 oraz „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 69.
Pytanie: Skoro astrologia jest błędna, dlaczego w Mt 2,11 Trzej Królowie podążali za gwiazdą?
Odp.: Najpierw dowiedzmy się nieco o Trzech Królach, a następnie zobaczmy, czego to nas uczy o Bogu.
Mędrcy byli plemieniem kapłanów z Medii, nieco podobnym do kapłanów izraelskich wywodzących się z plemienia Lewiego. Więcej o mędrcach można przeczytać w znakomitej książce „Persia and the Bible”. Mędrcy byli znani z praktykowania astrologii.
Przepowiednia o gwiazdzie wychodzącej z Judy sięga czasów Balaama w Księdze Liczb 24:17.
Astrologia jest sprzeczna z Biblią: Trzej Mędrcy najprawdopodobniej nie wiedzieli, że Stary Testament mówi, iż astrologia jest zła (Kpł 19:26; 20:27; Pwt 18:11-14; 2 Krl 17:16; 21:3,5; 2 Krn 33:3-6). Z drugiej strony gwiazda nie przepowiadała przyjścia Chrystusa, lecz je zwiastowała.
Oto, co pisarz wczesnego Kościoła Tertulian (198–220 r. n.e.) napisał o astrologach w dziele „O bałwochwalstwie”, rozdz. 9 (tom 3), str. 66: „Nic nie wiesz, astrologu, jeśli nie wiesz, że powinieneś być chrześcijaninem. Gdybyś to wiedział, musiałbyś również wiedzieć, że nie powinieneś mieć już nic wspólnego z tym swoim zawodem, który sam z siebie przepowiada przełomowe momenty w życiu innych i mógłby cię pouczyć o własnym niebezpieczeństwie. Nie ma dla ciebie udziału ani udziału w tym twoim systemie. Nie może mieć nadziei na królestwo niebieskie ten, kto swoim palcem lub różdżką nadużywa nieba”.
Bóg nigdy nie powiedział, że jest ograniczony do używania wyłącznie dobrych środków, by przyciągać ludzi do Siebie. Czasami Bóg posługuje się naprawdę niegodziwymi środkami, takimi jak armia babilońska (Habakuk 1:6,13). Bóg może wykorzystać chorobę, złych ludzi, a nawet niezamierzone grzechy (jak w przypadku Trzech Króli), by przyciągnąć ludzi do Siebie.
Najdziwniejsze ze wszystkiego jest to, że Bóg wykorzystał celowy, świadomy grzech wierzących, aby uratować tych samych wierzących. Można o tym przeczytać w opowieści o Józefie i jego braciach, w Księdze Rodzaju 37 i 50, a zwłaszcza w Księdze Rodzaju 50:20. W rzeczywistości Bóg może sprawić, że wszystko służy dobru (Rzymian 8:28) i Jego zamierzeniom (Efezjan 1:11).
Podsumowując: tak jak fakt, że Bóg wykorzystał porwanie Józefa do swoich celów, nie usprawiedliwia porwania, tak samo fakt, że Bóg wykorzystuje astrologię do swoich celów, nie usprawiedliwia astrologii.
Więcej informacji na ten temat można znaleźć w książkach: „Complete Book of Bible Answers” (str. 55), „Hard Sayings of the Bible” (str. 353–354), „Encyclopedia of Bible Difficulties” (str. 317–318), „When Critics Ask” (str. 326–327) oraz „When Cultists Ask” (str. 93).
Pytanie: Czy w Mt 2,11 prezenty mają jakieś znaczenie?
Odp.: Dary były warte dużo pieniędzy, co miało znaczenie dla utrzymania ich w Egipcie przez dwa lata. Poza tym jednak Biblia nie nadaje im żadnego szczególnego znaczenia. Niektórzy spekulują, że złoto jest odpowiednim darem, ponieważ symbolizuje królewskość. Kadzidło stanowiło składnik mieszanki kadzidła używanej przez kapłanów. Mirra jest gorzką substancją, cenioną przy przygotowywaniu ciał do pochówku. Istnieją również inne poglądy. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 89 oraz w książce Ulricha Lenza „Matthew 1-7: A Commentary”, str. 138.
Pytanie: W jaki sposób słowa „Z Egiptu powołałem mojego syna” z Mt 2,15 i Oz 11,1 stanowią proroctwo dotyczące Chrystusa?
Odp.: Werset z Księgi Ozeasza 11:1 odnosił się początkowo do narodu izraelskiego. Mateusz wykorzystuje nie tylko Ozeasza 11:1, ale także wiele innych wersetów Starego Testamentu, aby pokazać, że życie Chrystusa przebiegało równolegle do życia narodu izraelskiego (z wyjątkiem grzechu). Mateusz pisze do Żydów dobrze znających Stary Testament i najwyraźniej stosuje techniki midraszowe, które ówcześni żydowscy uczeni rozpoznawaliby jako takie. Wykorzystywał żydowską interpretację midraszową, aby wydobyć znaczenie i zastosowanie kryjące się za każdym słowem.
Na marginesie, Filon podaje, że w jego czasach, około 40 r. n.e., w Egipcie mieszkało około miliona Żydów.
Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 22), „New International Bible Commentary” (str. 1122) oraz „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8 (str. 90, 91–92).
Pytanie: Czy w Mt 2,16 znajduje się jakaś inna wzmianka o królu Herodzie Wielkim mordującym dzieci w Betlejem?
Odp.: Betlejem było małym miasteczkiem; mogło to dotyczyć zaledwie kilkudziesięciu niemowląt, co było niewielką liczbą w porównaniu z innymi egzekucjami, z których Herod był bardziej znany.
Istnieje wiele wydarzeń, o których nie wiedzielibyśmy, że miały miejsce, ani jak do nich doszło, gdyby nie pojedynczy zapis historyczny. Na przykład nie mamy żadnych zapisów dotyczących podboju Galii przez Rzymian ani tego, w jaki sposób go dokonali – z wyjątkiem jednego źródła, jakim są pisma Juliusza Cezara. Podobnie nie ma żadnych niechrześcijańskich relacji o ukrzyżowaniu Jezusa; wspomina się jedynie mimochodem, że Chrystus został stracony (tj. poniósł najwyższą karę).
W tym przypadku, poza Biblią, inni pisarze, którzy wspominają o Herodzie Wielkim dokonującym rzezi małych dzieci przed soborem w Nicei, to:
Justyn Męczennik w „Dialogach z Tryfonem”, rozdz. 78, str. 238 (ok. 138–165 r. n.e.) wspomina o magach odwiedzających Heroda oraz o tym, że Herod dokonał rzezi wszystkich dzieci w Betlejem.
Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) pisze, że [Bóg] „zabrał te dzieci z rodu Dawida, którym przypadło w udziale szczęście urodzić się w tamtym czasie, aby mógł je wcześniej wysłać do swojego królestwa” – Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 3, rozdz. 16.4, str. 442
Orygenes (225–254 r. n.e.) twierdzi, że Herod zabił wszystkie niemowlęta w Betlejem i okolicach, mając nadzieję, że zabije Króla Żydów. „Przeciw Celsusowi”, księga 1, rozdz. 61, s. 423
Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) (domyślnie, bez wzmianki o Herodzie) wspomina, że po narodzinach Chrystusa zabito niemowlęta w wieku do dwóch lat z powodu Chrystusa. List 55, rozdz. 6, s. 349
Piotr z Aleksandrii (306,285–311 r. n.e.) wspomina o niemowlętach, które Herod zabił z powodu Chrystusa. List kanoniczny, kanon 13, str. 277
Po 325 r. n.e.
Hegemoniusz (połowa IV wieku) twierdzi, że w czasach Jezusa Herod zabił „każdego [niemowlę] płci męskiej wśród Żydów”. „Spór z Manesem”, rozdz. 44, s. 220
Podsumowując: „To prawda, że Józef Flawiusz, nasz informator w sprawie historii Żydów, nie wspomina nic o rzezi niewiniątek; prawdą jest również, że fragmenty w dziełach historyków, które faktycznie wspominają o tym wydarzeniu, są tak późne i tak prawdopodobnie zaczerpnięte z Ewangelii Mateusza, że mają niewielką wartość. Jednak argument oparty na milczeniu jest w tym przypadku całkowicie pozbawiony wagi. Bez wątpienia z naszego punktu widzenia rzeź małych dzieci byłaby szczególnie okrutną formą morderstwa, o której należałoby wspomnieć w każdym szczegółowym opisie bieżących wydarzeń – być może nawet w Chicago! Jednak w starożytności, kiedy porzucanie niemowląt było powszechną praktyką – o czym wspomina się na przykład w jednym z papirusów nieliterackich w możliwie najbardziej swobodny sposób, jako zwykły element ówczesnego życia (1 ) – zabójstwo dzieci prawdopodobnie nie budziłoby szczególnego przerażenia. Co więcej, nie powinniśmy wyolbrzymiać liczby niemowląt, które miałyby zostać zabite. Jeśli Betlejem było małą wioską, jak to prawdopodobnie miało miejsce, to liczba chłopców w wieku poniżej dwóch lat nie przekraczałaby być może dwudziestu lub trzydziestu. W orgii krwi i okrucieństwa, która charakteryzowała ostatnie lata panowania Heroda, zabicie kilkunastu dzieci w nieznanej wiosce mogło z łatwością umknąć uwadze naszego jedynego historyka. Ale nawet gdyby Józef Flawiusz wiedział o tym wydarzeniu i nawet gdyby uznał je za warte odnotowania, w tym przypadku istniał szczególny powód jego milczenia. Wydarzenie to wiązało się z żydowskimi nadziejami mesjańskimi; i bez wątpienia Józef Flawiusz celowo unikał wspominania o takich sprawach w historii, którą pisał dla rzymskich czytelników. Nie ma zatem powodu, by przypuszczać, że gdyby rzeź niewiniątek rzeczywiście miała miejsce, Józef Flawiusz koniecznie uwzględniłby ją w swoim dziele historycznym.
Należy jednak dodać coś bardziej konkretnego. Chociaż rzeź niewiniątek nie jest bezpośrednio potwierdzona przez historię świecką, to jest ona całkowicie zgodna z tym, co wiemy o charakterze Heroda w ostatnich latach jego życia. Herod Wielki był zdolnym monarchą, ale w ostatnich latach swojego panowania wkroczył na ścieżkę okrucieństwa, które osiągnęło granicę szaleństwa. Jego czyny polegające na skazaniu na śmierć własnych dzieci i ukochanej żony, a także plan (przerwany jedynie przez jego śmierć) wymordowania wszystkich czołowych obywateli Jerozolimy w teatrze, charakteryzują się dokładnie tą samą dziką i bezsensowną żądzą krwi, która przejawia się w rzezi niewiniątek w Betlejem. Nigdy żadna opowieść nie odzwierciedlała charakteru tej postaci tak doskonale jak ta. Ogólnie rzecz biorąc, można powiedzieć, że trudność, jaką stanowi milczenie świeckiej historii na temat krwawego czynu w Betlejem, nie ma żadnego znaczenia”. J. Greshem Machen, „The Virgin Birth of Christ” [Niepokalane poczęcie Chrystusa], rozdz. 10, str. 239
Więcej informacji można znaleźć w „Believer's Bible Commentary”, str. 1208 oraz w „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 94.
Pytanie: Czy w Mt 2,16, poza zabiciem niemowląt w Betlejem, Herod Wielki kiedykolwiek okrutnie potraktował kogoś innego?
O: Tak. W „Przewodniku po Biblii” Asimova (str. 799) napisano, że trudno uwierzyć, iż rzeź Heroda rzeczywiście miała miejsce. Jednak biorąc pod uwagę, że w rzekomo bardziej cywilizowanym XX wieku pojawili się tacy postacie jak Pol Pot z Kambodży, Idi Amin z Ugandy, Hitler, Stalin i Mao Tse-Tung, nie jest trudno uwierzyć, że Herod mógłby to zrobić.
W poprzednim pytaniu wymieniono sześciu pisarzy z okresu przed soborem nicejskim, którzy opisywali rzeź niemowląt dokonaną przez Heroda. Nawiasem mówiąc, nie należy mylić Heroda (Wielkiego), który panował w czasie narodzin Jezusa, z Herodem (Antypasem), którego Jezus widział tuż przed swoją śmiercią na krzyżu.
Charakter Heroda Wielkiego był taki, że w ciągu 36 lat swojego panowania zabił wiele osób. Herod stracił lub kazał zamordować swoją żonę Mariamnę oraz dwóch mężów swojej siostry Salome. Herod kazał utopić swojego szwagra w Jordanie, a swoją teściową Aleksandrę zabić. Zabił Hyrkanosa, ostatniego przedstawiciela dynastii Hasmoneuszy. Zabił wielu faryzeuszy i członków wielu szlacheckich rodów. Żydowscy rabini Jehuda ben Saripha i Mattathias ben Margoloth zostali spaleni żywcem. Herod kazał zabić swoich własnych synów, Aleksandra i Arystobula. Zorganizował zabójstwo setek żydowskich przywódców w dniu swojej śmierci. Ponieważ Herod, podobnie jak większość Żydów, nie jadł wieprzowiny, skłoniło to cesarza rzymskiego do sarkastycznej uwagi, że wolałby być lochą Heroda (samicą świni) niż jego synem. W języku greckim słowo „locha” to huos, a słowo „syn” to huios. Pięć dni przed śmiercią Herod kazał zabić swojego syna Antypatera. (Przeżyli go trzej młodsi synowie: Archelaus, Herod Antypas i Filip). Nie ma wątpliwości, że Herodowi nie brakowało moralnej odwagi, by zabić niemowlęta. Biorąc pod uwagę wszystkie inne „wydarzenia”, których Herod był sprawcą, zabicie niemowląt w małym miasteczku mogło wydawać się mniej warte uwagi.
Po śmierci Heroda w 4 r. p.n.e. wybuchło powstanie, a Archelaus wysłał wojska do Jerozolimy i zabił 3 000 osób w ciągu jednego dnia. Kiedy Archelaus i Herod Antypas udali się do Rzymu, Sabinus, urzędnik skarbowy cesarstwa, przybył w celu przeprowadzenia kontroli podatków. Zabrał 400 talentów ze skarbca świątynnego. W 9 r. n.e. wybuchło powstanie, które stłumiły oddziały syryjskie pod dowództwem Kwintylusa Warusa.
W dziele Józefa Flawiusza „Starożytności żydowskie”, księga 17, rozdział 213 [ix.3], oraz w książce „The Bible as History” (str. 358) podano, że w chwili śmierci Heroda Wielkiego miało miejsce zaćmienie Księżyca, co pozwala datować jego śmierć na 12/13 marca 4 r. p.n.e.
Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 23 oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 84.
Pytanie: Czy w Mt 2,16 inni królowie byli tak samo źli jak Herod?
Odp.: Niektórzy mogliby powiedzieć, że Herod nie różnił się od wielu współczesnych ludzi; nie pozostawiał miejsca dla żadnego króla poza sobą samym i wykorzystywał wszelkie dostępne mu środki, by to zapewnić, bez względu na to, kto jeszcze ucierpiał.
Niektórzy królowie byli lepsi od innych, ale niektórzy byli bardzo źli. Na przykład król Partów Fraates IV zamordował swojego ojca Orodesa II w 37 r. p.n.e. Rzymianie wysłali mu włoską niewolnicę o imieniu Musa. Fraates miał z nią syna, Fraatacesa (= Fraates V). Musa otruła swojego męża, Fraatesa IV, w 2 r. p.n.e. Następnie w 2 r. n.e. poślubiła własnego syna. Fraates V został wygnany w 4 r. n.e. Tak podaje „Encyklopedia Britannica” z 1972 r.
Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Mt 2,18, proroctwo Jeremiasza dotyczące Racheli wypełniło się w Jezusie?
Odp.: W Księdze Rodzaju 35:16-19 Rachela zmarła podczas porodu Beniamina. W czasie, gdy Jeremiasz pisał te słowa o Racheli, żonie Jakuba, była ona już martwa od ponad 1000 lat. Słowa Jeremiasza nie mają dwóch znaczeń, lecz tylko jedno znaczenie z dwoma spełnieniami oraz trzecim spełnieniem, które miało miejsce już w Księdze Rodzaju. Jeremiasz miał na myśli, że tak jak Rachela smuciłaby się z powodu śmierci i zniewolenia swojego potomstwa – czy to przez Egipcjan, czy przez Babilończyków – tak samo smuciłaby się z powodu śmierci swojego potomstwa z ręki Heroda. W czasach Jeremiasza prorok powtórzył te słowa, aby przepowiedzieć te same uczucia żalu z powodu utraty Żydów wygnanych do Babilonii, w pobliżu grobu Racheli.
Mateusz również używa tych samych słów, aby wyrazić smutek z powodu śmierci chłopców z Betlejem, które znajdowało się w pobliżu grobu Racheli.
Jeśli sceptyk ma problem z tym, że Mateusz posługuje się słowami Jeremiasza, to mógłby mieć równie duży problem z tym, że Jeremiasz posługuje się słowami z Księgi Rodzaju. Istota problemu jest następująca: tak jak Żydzi w czasach Jeremiasza rozumieli tę interpretację, twierdząc, że niewola będzie nawiązywać do smutku Racheli z Księgi Rodzaju, tak Żydzi w czasach Jezusa rozumieliby ten rodzaj midraszowej interpretacji, z której posłużył się Mateusz.
Więcej informacji można znaleźć w: „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 866–867, „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 91–92 oraz „The Expositor's Greek Testament”, tom 1, str. 75–76.
Pytanie: Skoro w Mt 2,22 synowie Heroda Wielkiego rządzili zarówno w Judei, jak i w Galilei, dlaczego Józef zdecydował się udać do Galilei, a nie do Judei?
Odp.: Sceptyczny „Przewodnik po Biblii Asimova” (str. 800) zawiera tutaj dwie pomocne uwagi.
1. Archelaus, który rządził jako król w Judei od 4 r. p.n.e., mógł usłyszeć o Jezusie, niemowlęciu-królu, i również pragnąć Go zabić. Herod Antypas, który był tetrarchą Galilei, mógł mieć inne nastawienie.
2. Asimov zwraca uwagę, że Archelaus był tak wrogo nastawiony, że Żydzi i Samarytanie – wzajemnie sobie wrogie grupy – zjednoczyli się w apelu do Rzymu o usunięcie Archelausa. Po śmierci Heroda Archelaus rządził zaledwie 10 lat. Z drugiej strony Herod Antypas panował pokojowo w Galilei przez ponad 40 lat.
Istnieje jednak znacznie bardziej oczywisty powód, o którym mowa w Ewangelii Łukasza 2:39. Józef pochodził z Nazaretu, a nie z Betlejem. Józef nie tylko udawał się do krainy łagodniejszego władcy, ale po prostu wracał do miejsca, z którego pochodził.
Pytanie: Czy z archeologicznego punktu widzenia, jak twierdził pewien ateista, w Mt 2,23 rzeczywiście brakuje dowodów na istnienie miasta Nazaretu?
Odp.: Nie. Ateista Frank Zindler twierdził tak w artykule „Where Jesus Never Walked” („Gdzie Jezus nigdy nie stąpał”), jak podaje książka „The Case for Christ” na str. 102 (str. 137–138 w wydaniu w miękkiej oprawie). Talmud wymienia 63 inne miasta galilejskie (ale nie Nazaret), a Józef Flawiusz wymienia 45 innych miast w Galilei (ale nie Nazaret). Nazaret pojawia się w źródłach na początku IV wieku n.e., a w literaturze żydowskiej od około VII wieku n.e.
Jednak archeolodzy odkryli w Nazarecie pozostałości sięgające 900 r. p.n.e. (po rozpoczęciu panowania Salomona) i obejmujące okresy grecki, rzymski oraz bizantyjski. W 1962 r. w Cezarei znaleziono inskrypcję dotyczącą rotacji kapłanów. Zachowała się w niej następująca treść: „... Mamliah ... Nazaret ... Akhlah ... Migdal [Magdala]” W książce „The Case of Christ” (str. 103) wspomniano, że po upadku Jerozolimy w 70 r. n.e. archeolodzy znaleźli aramejską listę kapłanów, którzy zostali przeniesieni, a jeden z nich został odnotowany jako osoba, która przeniosła się do Nazaretu. Tuż poza Nazaretem odkryto grobowce z I wieku. Wreszcie w 1955 r. pod dzisiejszym Kościołem Zwiastowania w Nazarecie znaleziono pozostałości sprzed czasów chrześcijaństwa.
Nazaret był również pogardzany, ponieważ – zgodnie z „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 23 – mieścił się tam rzymski garnizon obsługujący północne części Galilei.
Więcej informacji można znaleźć na stronie https://www.ministrymagazine.org/archive/1975/12/nazareth-attested-in-caesarea-fragments oraz w „New International Bible Commentary”, str. 1123.
Pytanie: Jak duże było Nazaret, o którym mowa w Mt 2,23, według archeologów?
Odp.: Zgodnie z książką „The Case for Christ”, str. 103–104, Nazaret był bardzo nieznaczącym miasteczkiem. Zajmował powierzchnię około 60 akrów, a w czasie narodzin Jezusa liczył maksymalnie około 480 mieszkańców.
Pytanie: Gdzie w Mt 2,23 znajduje się proroctwo, że Jezus będzie nazwany Nazarejczykiem?
Odp.: Najpierw przedstawimy odpowiedź Tertuliana, pisarza wczesnego Kościoła (która jest prawdopodobnie błędna), a następnie najbardziej prawdopodobną odpowiedź.
Lamentacje 4:7 (Septuaginta) Tertulian w 207 r. n.e. odpowiedział na to pytanie w swoim dziele „Przeciw Marcionowi”, księga 4, rozdział 7. Podczas gdy tekst masorecki Lamentacji 4:7 mówi: „jej książęta byli bielszymi niż śnieg”, Septuaginta mówi: „jej nazirejczycy byli bielszymi niż śnieg”. Tertulian wspomina o tym, wyjaśniając, że termin ten odnosi się zarówno do „nazirejczyków” (tych, którzy składają Bogu ślubowanie powstrzymania się od alkoholu, zwłok i innych nieczystości), jak i do „nazarejczyków”, czyli tych, którzy pochodzą z Nazaretu.
Tertulian powiedział: „Chrystus Stwórcy musiał zostać nazwany Nazarejczykiem zgodnie z proroctwem; stąd też Żydzi, właśnie z tego powodu, nazywają nas Nazarejczykami na Jego cześć. Jesteśmy bowiem tymi, o których napisano: «Jej nazirejczycy byli bielszymi niż śnieg»”;
Odgałęzienie: Mesjasz jest określany jako „odgałęzienie” w Księdze Izajasza 11:1, Księdze Jeremiasza 23:5, 33:15 oraz prawdopodobnie w Księdze Zachariasza 3:8 i 6:12. Spółgłoski w słowie „odroś” są identyczne jak w słowie „Nazarejczyk”, a hebrajski Stary Testament był pierwotnie zapisywany bez samogłosek. Ponadto w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (s. 23) wspomniano, że słowo „odroś” niosło ze sobą ideę nieznaczącego początku, a reakcja faryzeuszy pokazała, że Nazaret miał takie samo konotacje.
Więcej informacji można znaleźć w książce „When Critics Ask”, str. 328, oraz w „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 97.
Pytanie: Czy twierdzenie zawarte w Mt 2,23, że pochodzenie Jezusa z Nazaretu było wypełnieniem Starego Testamentu (Iz 11,1; Za 6,12 i inne fragmenty), jest fałszywe, jak twierdzi sceptyczny „Asimov’s Guide to the Bible” (str. 801–802)?
Odp.: Wcale nie. Najpierw przytoczę słowa Asimova, a następnie udzielę odpowiedzi.
W sceptycznym „Przewodniku po Biblii Asimova”, str. 801–802, wspomniano, że „Mateusz mógł dostrzec tu podobieństwo do słowa »Nazarejczyk«”. (W rzeczywistości oba słowa są identyczne w języku hebrajskim, ponieważ samogłoski nie były zapisywane.) Asimov na str. 802 stwierdza, że Mateusz „w najlepszym razie pozwala sobie na grę słów i nie odnosi się do żadnej rzeczywistej przepowiedni, zgodnie z którą Mesjasz miałby być mieszkańcem Nazaretu”.
Odpowiedź jest taka, że Stary Testament mówi, iż Mesjasz będzie nazwany „odgałęzieniem”, nie podając jednak żadnego konkretnego powodu ani powodów. Mateusz 2:23 nie wyklucza, że Jezus jest również „odgałęzieniem” Boga, z którego wyrośnie Jego Kościół.
Pytanie: Jak w Mt 3,1-4 postrzegano pustynię?
Odp.: Było to suche, jałowe miejsce, ale nie takie jak pustynia Sahara. Nie można było uprawiać roślin bez intensywnego nawadniania, ale można było hodować owce i kozy, jeśli znajdowały się miejsca, gdzie można je było napoić. Nie było to miejsce wygody i emocji, lecz puste, samotne i ciche tereny z dala od cywilizacji. Izraelici przebywali na pustyni, przygotowując następne pokolenie do wejścia do Ziemi Obiecanej. Paweł przebywał na pustyni w Arabii przed rozpoczęciem swojej służby.
Dzisiaj Bóg czasami prowadzi wierzących na pustynię. Nie jest to miejsce pełne emocji, lecz ciszy. Być może nie jest to miejsce aktywnej służby, choć w przypadku Jana było to właśnie miejsce służby, a dla ludzi – miejsce pokuty i oddania się Bogu. Może to być miejsce przygotowań.
Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (The Tony Evans Bible Commentary), str. 867.
Pytanie: Czy w Mt 3,4 i Mk 1,6 szarańcza, którą jadł Jan Chrzciciel, była czysta, czy nieczysta?
Odp.: Istniały zarówno szarańcze czyste, jak i nieczyste, a Ewangelie nie podają tego konkretnie. Możemy jednak założyć, że Jan, będąc posłusznym Żydem, spożywał te czyste. Zgodnie z Księgą Kapłańską 11:21-22 i Księgą Powtórzonego Prawa 14:21 do zwierząt czystych zaliczano „skoczki” posiadające skrzydła i przegubowe nogi, w tym szarańczę i koniki polne. Zwierzęta nieczyste obejmowały „latające” zgodnie z Księgą Kapłańską 11:20,23 i Księgą Powtórzonego Prawa 14:19. Nawet dzisiaj biedniejsi ludzie zabijają czyste szarańcze, usuwają im skrzydła i nogi, a następnie gotują je i jedzą.
Więcej informacji można znaleźć w książce „The Expositor's Greek Testament”, tom 1, str. 80.
Pytanie: Czy w Mt 3:4 i Mk 1:6 Jan Chrzciciel jadł owady zwane szarańczą, czy też oznacza to, że jadł owoce drzewa szarańczowego?
Odp.: Oto, co starożytne i współczesne źródła mówią o greckim słowie oznaczającym szarańczę: akrides.
Ebionici (starożytna herezja) próbowali przedstawić Jana jako wegetarianina. Twierdzili więc, że były to placki miodowe, egkrides, a nie szarańcza.
Tatian sporządził kompilację czterech Ewangelii zwaną „Diatessaron” i użył słowa „mleko” zamiast „szarańcza”.
Teofilakt 173 wymienia szereg możliwości, w tym roślinę o nazwie melagron.
Różni mnisi nazywali drzewo chleba świętego Jana drzewem chleba świętego Jana, ponieważ sądzili, że jest to „drzewo szarańczy”.
Teodor z Mopsuestii, być może w odpowiedzi na twierdzenia, że chodziło o coś innego, stwierdził, iż były to szarańcze posiadające skrzydła.
Problem z tymi interpretacjami polega na tym, że najwyraźniej nie istnieją żadne rękopisy biblijne, które mówiłyby, że były to cokolwiek innego niż „szarańcza”. Pierwsi chrześcijanie, tacy jak Klemens Aleksandryjski ( ), pisali o Ewangelii Mateusza 3:4 i nie widzieli powodu, by traktować szarańczę jako cokolwiek innego niż owady.
Współczesne źródła, które podają, że szarańcza to owady, to m.in.: „The NIV Study Bible”, str. 1445; „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 104; „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 102 oraz „New Bible Dictionary”, str. 744.
Informacje na temat alternatywnych poglądów pochodzą z książki Ulricha Lenza „Matthew 1-7: A Commentary” (Augsburg Fortress, 1989) oraz z „The Expositor's Greek Testament”, tom 1, str. 80–81.
Pytanie: Co w Mt 3:4, Mk 9:3 i Dz 22:20 (KJV) oznacza słowo „raiment”, a kim jest „fuller”?
Odp.: „Raiment” oznacza odzienie, a „fuller” to osoba, której zajęciem jest pranie odzieży.
Pytanie: Dlaczego w Mt 3,6 Jan chrzcił innych?
Odp.: Powszechną praktyką było, że osoba nawracająca się na judaizm chrzciła się sama w specjalnej misie przeznaczonej do tego celu. Jest to jednak najwcześniejsza wzmianka o tym, że ktoś chrzcił inną osobę. W Starym Testamencie o pokropieniu wodą w celu oczyszczenia mowa jest w Księdze Ezechiela 36:25-27, a o wylaniu Ducha Bożego – w Księdze Ezechiela 39:29 i Księdze Joela 2:28.
Jan powiedział, że chrzcił w imię pokuty, aby przywrócić ludzi do Boga i utorować drogę Mesjaszowi. Kiedy ziemski król zamierzał odwiedzić odległe miasto w swoim królestwie, robotnicy drogowi wyruszali na miejsce już kilka miesięcy wcześniej, aby przygotować drogę. W podobny sposób Jan był tam, aby przygotować drogę w sercach ludzi na nadejście Mesjasza.
Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 24) oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 9 (str. 286).
Pytanie: Dlaczego w Mt 3,7-9 Jan przemawiał tak surowo do faryzeuszy i saduceuszy?
Odp.: Jan wzywał ludzi do pokuty, do wyznania grzechów i porzucenia dotychczasowego sposobu życia. Chociaż faryzeusze i saduceusze przychodzili do niego, wiedział, że większość z nich nie przychodziła w tym celu. W najgorszym przypadku przychodzili, by zbadać, kim jest ten ekscentryczny nauczyciel, i być może znaleźć powód, by się go pozbyć. Nawet w najlepszym przypadku chcieli jedynie zaczerpnąć kilka wskazówek, które mogliby dodać do swojego dotychczasowego sposobu życia. Jan nie twierdzi, że wystarczy im tylko poszerzyć swoją wiedzę; muszą pokutować i odwrócić się od polegania na miejscu, tradycjach, swoich organizacjach czy pozycji w tych organizacjach. Przed pożarem węże próbują uciekać, choć trudno im dotrzeć daleko. To jak ucieczka przed gniewem Bożym bez pokuty. Jan jednak nie powiedział, że nie mogą zostać i słuchać. Gdyby faryzeusze i saduceusze szczerze pragnęli pokuty, również mogliby zdecydować się na chrzest.
Więcej informacji można znaleźć w „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 867–868, „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 82–83 oraz „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 103.
Pytanie: Dlaczego w Mt 3,9 Jan użył sformułowania „nie mówcie sobie”, i w jaki sposób niektórzy okłamują samych siebie dzisiaj?
Odp.: Jan porusza kwestię kłamstwa, ale kto je popełnia? Demony mogą nas okłamywać, inni ludzie mogą nas okłamywać, ale oprócz tego często sami sobie wmawiamy kłamstwa. To wciąż jest kłamstwo, nawet jeśli tylko my sami je słyszymy. Możemy kłamać, mówiąc: „ten grzech nie jest aż tak zły” lub „Bóg rozumie, dlaczego tu zostaję”, podczas gdy Bóg wzywa nas do pokuty i zmiany. Inne przykłady to: „zawsze jest mnóstwo czasu” lub „w gruncie rzeczy jestem dobrym człowiekiem, więc nie muszę się zmieniać”.
Pytanie: Jak w Mt 3,9 Bóg mógłby, gdyby chciał, stworzyć potomstwo Abrahama z kamieni?
Odp.: Wszechmocny Bóg może zrobić wszystko, nawet zamienić nieożywione kamienie w dzieci posiadające geny Abrahama. Ponadto mamy tu do czynienia z grą słów. Zarówno w języku hebrajskim, jak i aramejskim słowo oznaczające „kamienie” jest bardzo podobne do słowa oznaczającego „dzieci”.
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 103.
P: Jaki był sens tego, że Jan Chrzciciel w Mt 3,10 wspomniał, że siekiera jest już przyłożona do korzeni drzewa?
Odp.: Niektóre rzeczy w życiu są nieodwracalne, na przykład ścięcie drzewa. Gdy już się zacznie, nie można cofnąć tego, co zostało zapoczątkowane. Podobnie była to ich ostatnia szansa przed odcięciem. Ich czas się skończył.
Pytanie: W jaki sposób wyznanie Jana z Mt 3,11, że nie przedstawia on pełnego obrazu, odnosi się do naszego świadectwa?
Odp.: Jan był niezbędnym poprzednikiem, który miał nawrócić ludzi ku Bogu przed przyjściem Jezusa. Jan nie chciał, aby ludzie wierzyli w jego słowa i myśleli, że to wszystko, co muszą zrobić. Nie, Jan był jedynie „przystawką”, a Jezus – „daniem głównym”. Nawet wtedy w historii znalazło się kilka osób, które zignorowały słowa Jana. Należą one do religii mandajskiej, wyznawanej przez Arabów zamieszkujących tereny bagienne w południowym Iraku. Wierzą oni, że Jan Chrzciciel pochodził od Boga, ale Jezus – nie.
Dzisiaj musimy dzielić się ewangelią z ludźmi tam, gdzie się znajdują. Jeśli nie wierzą w istnienie Boga lub w to, że istnieje tylko jeden Bóg, musimy skupić się właśnie na tym. Być może inne kwestie – takie jak to, że wszyscy jesteśmy grzesznikami, że Jezus umarł na krzyżu za nasze grzechy oraz że musimy przyjąć Jezusa jako naszego Pana i Zbawiciela – poruszymy później. Jednak gdy musimy odłożyć przekazanie części ewangelii, czy to ze względu na czas, czy na duchowy stan osoby, z którą rozmawiamy, powinniśmy powiedzieć jej, że to, co powiedzieliśmy, nie jest całą historią; przed nami jest jeszcze więcej.
P: W Mt 3,11 – w jaki sposób Jezus chrzci chrześcijan Duchem Świętym i ogniem?
Odp.: Przesłanie Jana przypomina nam o Księdze Joela 2:28-29, obiecującej Ducha Świętego, oraz o oczyszczeniu wspomnianym w Księdze Malachiasza 3:2-5. Wierzący są chrzczeni Duchem Świętym, gdy po raz pierwszy uwierzą w Chrystusa. Chociaż współczesne wyrażenie „chrzest ogniem” oznacza trudną próbę, nie jest to tutaj jego znaczenie, ponieważ to Jezus, a nie prześladowcy, dokonuje chrztu, i odbywa się to w ogniu, a nie przez ogień.
Istnieje siedem poglądów na temat tego, co oznacza „ogień”.
(mało prawdopodobne) Drugie chrzest Duchem Świętym: występuje tu tylko jeden przyimek, tzn. napisano „przez Ducha Świętego i ogień”, a nie „przez Ducha Świętego i przez ogień”. Zatem prawdopodobnie nie odnosi się to do drugiego wydarzenia.
(mało prawdopodobne) Pięćdziesiątnica: Gdy apostołowie głosili kazania w dniu Pięćdziesiątnicy, na ich głowach pojawiły się płomienie, a ta interpretacja oznaczałaby, że Jan Chrzciciel prorokował o Pięćdziesiątnicy. Pogląd ten przedstawia „Traktat o ponownym chrzcie” (ok. 250–258 r. n.e.), rozdz. 2, str. 668. W Biblii studyjnej NIV, str. 1446, czytamy: „Zostało to w dramatyczny sposób zademonstrowane w dniu Pięćdziesiątnicy (Dz 1,5.8; 2,1–13; 11,16), choć w tym miejscu «ogień» może odnosić się do przyszłego sądu (zob. w. 12)”. Jednak prawdopodobnie nie odnosi się to do Pięćdziesiątnicy z tego samego powodu, dla którego nie odnosiło się to do pierwszego. Komentarz biblijny „Believer’s Bible Commentary”, str. 1211, dodaje, że jest to mało prawdopodobne, ponieważ w następnym wersecie ogień utożsamiany jest z sądem.
(mało prawdopodobne) Oczyszczające działanie Ducha Świętego: Taki pogląd prezentują „New Geneva Study Bible” (str. 1508) oraz „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 727). Pogląd ten podzielał również Orygenes (225–254 r. n.e.) w swoim „Komentarzu do Ewangelii św. Jana”, tom 6, rozdziały 16–17, str. 366–367. Jest to jednak mało prawdopodobne, ponieważ w Ewangelii Mateusza 3:12 plewy są spalane ogniem nieugaszalnym. Komentarz biblijny „Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 104–105, podtrzymuje ten pogląd, ponieważ pojedyncza przyimkowa konstrukcja w języku greckim wskazywałaby nie na dwa chrzty (Ducha dla wierzących i ogień sądu dla niewierzących), ale na jeden chrzest (Ducha i ogień oczyszczający)
(mało prawdopodobne) Ogień sądu dotyczący uczynków chrześcijanina był interpretacją Bazylego z Kapadocji (357–378/379 r. n.e.) w dziele „O Duchu Świętym”, rozdz. 15.36, str. 22.
Ogień piekielny dla osób odrzucających Jezusa: Zob. „Dzisiejszy podręcznik rozwiązywania trudności biblijnych”, str. 150–152, gdzie przedstawiono pogląd, że oznacza to, iż Jezus ochrzci wierzących Duchem Świętym, a tych, którzy Go odrzucają – ogniem sądu. Jan Chryzostom (zm. 407 r. n.e.) głosił ten pogląd w „Homiliach na Ewangelię według św. Mateusza”, homilia 11, rozdz. 6–7, str. 71–72, podkreślając ciągłość z innymi ostrzeżeniami Jana dotyczącymi ognia. W „Expositor’s Greek New Testament”, tom 1, str. 84, stwierdza się, że Jan skupiał się na trzech rzeczach: wodzie, wietrze/duchu i ogniu. Jan chrzcił wodą, Mesjasz miał chrzcić wierzących Duchem, a chrzest ogniem miał zniszczyć w sądzie tych, którzy nie mieli udziału w wodzie i Duchu. Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) wykorzystuje ten werset, aby mówić o Bożym sądzie nad niewierzącymi w dziele „Przeciw herezjom”, księga 4, rozdz. 4.3, str. 466. Tertulian (198–220 r. n.e.) twierdzi, że chrzest wodą prowadzi do zbawienia, a udawana i słaba wiara podlega chrztowi ogniowemu, prowadzącemu do sądu („O chrzcie”, rozdz. 10, str. 674).
Ogień sądu w czasach ostatecznych, gdy powróci Jezus. Komentarz biblijny „The Believer’s Bible Commentary”, str. 1211, podziela ten pogląd.
Wieloznaczność: W „Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 25) stwierdza się, że odnosi się to zarówno do osądzania, jak i oczyszczania wierzących. Teodot, prawdopodobnie montanista (str. 124; ok. 240 r. n.e.), twierdzi, że ogień jest po prostu żywiołem niszczącym, który oczyszcza wierzących ze zła i (jak sugeruje) niszczy pozostałych.
Brak określenia: Poniższe źródła zacytowały ten werset, ale nie przedstawiły konkretnego poglądu.
Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.) w „Dialog z Tryfonem Żydem”, rozdz. 49, str. 219
Hipolit (222–234/5 r. n.e.) w „Rozprawie o Świętym Objawieniu”, rozdz. 3, s. 235
Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 n.e.) w „Traktatach Cypriana”, traktat 12, rozdz. 1.12, s. 511
Augustyn z Hippony (388–430 r. n.e.) omawia ten werset, ale nie wspomina o żadnym konkretnym poglądzie („Harmonia Ewangelii”, tom 2, rozdz. 12.26, str. 117).
Więcej informacji na temat różnych poglądów można znaleźć w przypisie do Ewangelii Mateusza 3:11 w Biblii NET.
Pytanie: Jak przebiega proces przesiewania w Mt 3,12?
Odp.: Podczas zbiorów pszenicy większość zebranych plonów jest niejadalna. Dobre ziarno jest otoczone plewami, które przylegają do łodygi. Najpierw następuje młócenie, podczas którego woły depczą pszenicę, aby oddzielić ziarna – które są gęstsze – od reszty. Następnie można użyć widłów lub łopaty do przesiewania, zwanej również wialnią, aby wyrzucić mieszankę w powietrze, tak aby wiatr zdmuchnął niejadalne plewy z jadalnych ziaren.
Obraz ten pokazuje, że zbiór pszenicy daje ogromną ilość materiału, ale tylko niewielka jego część jest faktycznie użyteczna. Tak, ścinanie łodyg pszenicy jest zarówno ważne, jak i czasochłonne, ale oddzielenie ziarna od plew jest równie ważne i czasochłonne. Skłonienie ludzi do pozytywnej reakcji na przesłanie ewangeliczne jest ważne, ale to co najwyżej tylko połowa zadania, jakim jest uczynienie uczniów ze wszystkich narodów.
Więcej informacji można znaleźć w: „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 84; „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 868 oraz „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 105.
Pytanie: Dlaczego w Mt 3,14 Jezus chciał przyjąć chrzest, a dlaczego Jan chciał Go powstrzymać?
Odp.: Oczywiście Jezus nie miał grzechów, za które musiałby pokutować, ale w każdym aspekcie utożsamiał się z nami. Podążając za przykładem Jezusa, On sam przyjął chrzest. W ten sposób Jezus potwierdził również znaczenie posługi Jana.
Spójrzmy jednak ponownie na te wersety z perspektywy Jana. Głównym celem życia Jana było głoszenie pokuty oraz skłanianie ludzi do publicznego zobowiązania się do pokuty i naśladowania Boga poprzez chrzest wodny. Jan od urodzenia był napełniony Duchem Świętym i wiedział, że jego rozumienie jest prawidłowe. Wiedział, że Jezus był bezgrzesznym Mesjaszem. Dlatego też Jan był zakłopotany tym, że Jezus chciał przyjąć chrzest.
Punkt widzenia Jana był słuszny, z tym że zbyt uproszczony. Jan dostrzegał, że Jezus nie potrzebował pokuty, i uważał za absurdalne, by zwykły poprzednik chrzcił samego Mesjasza. Same w sobie argumenty Jana były słuszne. Nie dostrzegał jednak, że aby wypełnić wszelką sprawiedliwość, Jezus utożsamił się z nami pod każdym względem. Jezus był większy od Jana Chrzciciela; Jezus tego nie zaprzeczał. Jednak Jezus uniżył się i przyszedł, by służyć, więc w wersecie 15 Pan w istocie nakazał Janowi Chrzcicielowi, by pozwolił Jezusowi zająć tutaj skromniejszą pozycję.
W tym miejscu ujawnia się coś cennego w sercu Jana. Jan, choć nie miał w 100% racji, postrzegał swoją jedyną życiową misję jako głoszenie i chrzczenie tych, którzy potrzebowali pokuty. Chrzczenie Jezusa wykraczało poza to, jak Jan postrzegał swoje życiowe powołanie. Czy zatem dla Jana najważniejsze było służenie Bogu poprzez wypełnianie tego, co uważał za swój nadany przez Boga cel, czy też ważniejsze było podążanie za Panem i posłuszeństwo Mu, gdziekolwiek Go prowadził? Chociaż Jan nie miał jasnego zrozumienia wszystkiego – przynajmniej do późniejszego czasu – wybrał to drugie. My również powinniśmy nie tylko podążać za Bogiem, ale podążać za Nim bez żadnych warunków wstępnych.
Więcej informacji można znaleźć w: „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 868; „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 85–86; „The Evangelical Commentary on the Bible”, str. 727; „The Believer’s Bible Commentary”, str. 1212; oraz „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 107–108.
Pytanie: Dlaczego w Mt 3,16 „biedny Jezus (pokój z nim) musiał czekać TRZYDZIEŚCI LAT po swoim narodzeniu, aby otrzymać dar DUCHA ŚWIĘTEGO podczas chrztu z rąk Jana Chrzciciela”, skoro dar Ducha Świętego „jest tak tani, że 75 000 000 «ODRODZONYCH» chrześcijan w Ameryce również się tym chwalą”, a w Łk 1:15 Jan Chrzciciel był napełniony Duchem Świętym od urodzenia. (Kwestię tę poruszył muzułmanin Ahmad Deedat.)
Odp.: Po pierwsze, na marginesie, Mahomet czekał CZTERDZIEŚCI lat, zanim ogłosił się prorokiem. Deedat myli pojęcia „bezpłatny” i „tani”, a ponadto wydaje się, że zapomniał o biblijnej nauce dotyczącej boskości Chrystusa. Deedat nigdy nie otrzymał daru Ducha Świętego, więc nie zna różnicy między darem Ducha Świętego a widzialnym zstąpieniem Ducha Świętego na Jezusa w postaci gołębia.
Darmowy, ale nie tani: Dar ten był bardzo kosztowny – kosztował śmierć Jezusa. Jednak Bóg obdarza nim bezpłatnie wszystkich, którzy uwierzą w Jego ewangelię.
Boskość Chrystusa: „Biedny” Jezus nie musiał czekać trzydziestu lat; nie tylko łaska Boża spoczywała na Jezusie już w dzieciństwie (Łk 2:40), ale Jezus jest samym Bogiem, a Ojciec był w Nim. Jezus nie musiał być napełniony Duchem Świętym tak jak my; Ojciec i Jezus zesłali nam Ducha Świętego.
Zstąpienie Ducha Świętego na Jezusa nie jest darem Ducha Świętego: Deedat błędnie interpretuje, że Jezus został napełniony Duchem Świętym podczas chrztu; nie jest tam napisane, że Jezus został napełniony Duchem Świętym podczas chrztu. Raczej Duch Święty zstąpił na Jezusa w widzialnej postaci cielesnej jako gołąb. Kiedy chrześcijanie są napełnieni Duchem Świętym, Duch Święty nie zstępuje na nich jako gołąb, więc jest to coś innego.
Na koniec porównajmy doświadczenie Jezusa z doświadczeniem Mahometa.
1. Mahomet, o którym hadisy mówią, że jako prorok został poddany złemu zaklęciu.
1a. Żyd Labid bin el-Asim rzucił na Mahometa zaklęcie. Ibn-i-Majah, tom 5, nr 3435, str. 60–61
1b. Mahomet został poddany złemu zaklęciu zgodnie z Sahih Muslim, tom 3, księga 24, nr 5428–5429, str. 1192–1193; Sahih Muslim, tom 2, księga 4, nr 1888, str. 411. Zob. również: Bukhari, tom 8, księga 73, rozdział 56, nr 89, s. 57 oraz Bukhari, tom 8, księga 73, rozdział 59, nr 400, s. 266.
2. Mahomet obawiał się dla siebie męki grobu.
2a. Pewna Żydówka powiedziała do Mahometa: „Niech Allah ochroni cię przed męką grobu”. Po tym wydarzeniu Mahomet modlił się o ochronę przed męką grobu. Sunan Nasa’i, tom 2, nr 1479, str. 281–282
2b. „A’isha opowiadała: Święty Prorok (niech pokój będzie z nim) wszedł do mojego domu, gdy przebywała u mnie pewna Żydówka, która mówiła: «Czy wiesz, że zostaniesz poddana próbie w grobie?». Posłaniec Allaha (niech pokój będzie z nim) zadrżał (słysząc to) i rzekł: «Tylko Żydzi zostaną poddani próbie». A’isha powiedziała: Minęło kilka nocy, a potem Posłaniec Allaha (niech pokój będzie z nim) rzekł: «Czy wiesz, że zostało mi objawione: „Zostaniesz poddana próbie w grobie”?» Aisza powiedziała: «Słyszałam, jak Posłaniec Allaha (niech pokój będzie z nim) szukał schronienia przed męką grobu po tym wydarzeniu.» Sahih Muslim, tom 1, księga 4, nr 1212, str. 290
2c. Abu Huraira przekazał: „Słyszałem, jak Posłaniec Allaha (niech pokój będzie z nim) szukał schronienia przed męką grobu po tym (po objawieniu)”. Sahih Muslim, tom 1, księga 4, nr 1213, str. 290
2d. „Ona (Aisza) powiedziała: Nigdy potem nie widziałam go (Świętego Proroka), by w modlitwie nie szukał schronienia przed męką grobu”. Sahih Muslim, tom 1, księga 4, nr 1214, str. 290
2e. „Masruq przekazał ten hadis na podstawie relacji ‘A’ishy, która powiedziała: Nigdy potem on (Święty Prorok) nie odmawiał modlitwy, podczas której nie słyszałabym, jak szuka schronienia przed męką grobu”. Sahih Muslim, tom 1, księga 4, nr 1215, str. 291
2f. Mahomet szukał schronienia przed męką grobu. Sunan Nasa’i, tom 2, nr 2065, str. 535; tom 2, nr 2069, str. 537; tom 2, nr 2071, str. 538
Muzułmanin może się z tym zgodzić, nie zgodzić się lub – co bardziej prawdopodobne – nie zdawać sobie sprawy z treści tych hadisów. Niezależnie od tego jednak nie chodzi o to, czy się ze mną zgadzają, czy nie, ponieważ ja po prostu przekazuję to, co mówią autorytatywne hadisy sunnickie.
Podsumowując, Jezus zesłał nam Ducha Świętego. Mam nadzieję, że uwolnicie się od zła, uwolnicie się od strachu przed męką grobową i poprosicie Boga o przyjęcie Ducha Świętego.
Pytanie: Kto widział gołębia w Mt 3,16 i Mk 1,10?
Odp.: Zarówno Mt 3,16, jak i Mk 1,10 mówią, że Jezus widział gołębia, a J 1,32 mówi, że Jan Chrzciciel również go widział. Te wersety nie precyzują, kto jeszcze widział gołębia, więc być może widziały go również zgromadzone tłumy.
P: Wielu twierdzi, że „nie ma opowieści o Jezusie bez teologii”. Tak więc na przykład w wydarzeniu chrztu widzimy, jak Jezus zostaje ochrzczony, jak Duch w postaci gołębia zstępuje na Niego oraz słyszymy głos z nieba: „Ty jesteś moim Synem umiłowanym, w Tobie mam upodobanie” (Mk 1,11). Być może wydarzenie to nie miało miejsca dokładnie tak, jak zostało opisane w ewangeliach, tj. w całości naraz, ale stopniowo, w trakcie życia, śmierci i zmartwychwstania Jezusa. Zatem Duch, który zstąpił na Jezusa, odnosi się do nadchodzącej nowej ery. Również otwarte niebo, zstąpienie Ducha Świętego, głos Ojca oraz obecność Mesjasza wskazują, że zaczęły się ostatnie dni i że zbawienie jest blisko. Co o tym sądzisz? Czy uważasz, że chrzest Jezusa miał charakter alegoryczno-symboliczny? Dlaczego? A może dlaczego nie?
O: Po pierwsze, nigdy nie słyszałem, żeby „nie było opowieści o Jezusie bez teologii”. To pytanie brzmi niemal jak oskarżenie autorów Ewangelii o nieuczciwość i wprowadzanie ludzi w błąd; wierzę, że wydarzenie to miało miejsce tak, jak opisano to w Ewangeliach. Wierzę, że autorzy Ewangelii przekazali nam prawdziwe relacje z zachowaniem niezbędnej dokładności. Jeśli twierdzą, że Jezus został ochrzczony przez Jana Chrzciciela i że tak się stało, to wierzę, że byli uczciwi i że tak właśnie było. Opowiadanie przypowieści jest w porządku, ale jeśli ktoś przedstawia jako fakt historyczny coś, co nie jest prawdą, to jest to wprowadzanie w błąd, a nie prawda.
Pytający nie podał żadnego powodu, dla którego chciałby wątpić w prawdziwość autorów Ewangelii, więc nie mogę odnieść się do przyczyn jego wątpliwości, skoro nie podał żadnych powodów.
P: Czy Mt 3,16-17 potwierdza, że Ojciec, Syn i Duch Święty są trzema odrębnymi osobami, jak twierdzą mormoni (Talmadge, 1977, s. 39-40)?
Odp.: Nie. Fragment ten pokazuje, że są oni odrębni, ale nie wskazuje, że są oddzielni. Zamiast być sprzecznym z doktryną Trójcy Świętej, fragment ten ma istotne znaczenie dla potwierdzenia jednej z jej części, a mianowicie tego, że te trzy osoby są odrębne. Fragment ten przemawia jednak przeciwko modalizmowi i „pentekostalizmowi jedności”. Więcej informacji można znaleźć w książce „When Cultists Ask”, str. 93–95.
P: Co jest tak ironicznego w służbie Jezusa opisanej w Ewangelii Mateusza w Mt 4,2?
Odp.: Jezus jest tu głodny (Mt 4,2), a jednak nakarmił innych (Mt 14,13-21; 15,29-39).
Jezus był zmęczony (Mt 8,24), a jednak oferuje odpoczynek innym (Mt 11,28).
Jezus jest Synem Króla (Mt 17,24-26), a jednak płaci podatki (Mt 17,27).
Jezus jest oskarżany o czerpanie mocy od diabła (Ewangelia według św. Mateusza 12:24), a jednak Jezus wypędza demony (Ewangelia według św. Mateusza 12:22-23).
Jezus umiera śmiercią przestępcy i grzesznika (Mt 27,37-38), a jednak zbawia nas od naszych grzechów (Mt 1,21).
Jezus zostaje sprzedany za trzydzieści srebrników (Mt 26,15), ale oddaje swoje życie jako okup za wielu (Mt 20,28).
Jezus odmawia zamiany kamieni w chleb (Mt 4,3-4), ale symbolicznie ofiarowuje swoje własne ciało jako chleb dla swojego ludu (Mt 26,26).
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 112.
Pytanie: W Mt 4:3 i Łk 4:3-4 Jezus był głodny, a Ojciec Go nie nakarmił, więc co byłoby złego w tym, gdyby Jezus sam uczynił chleb?
Odp.: Jezus zobowiązał się do postu, a Ojciec mógł Go utrzymać przy życiu, ponieważ człowiek musi jeść w ciągu 40 dni, aby przeżyć. Jednak Jezus był strasznie głodny i mógłby użyć swojej nadprzyrodzonej mocy, by się posilić, gdyby tylko zechciał. Jezus nie zamierzał jednak używać swojej nadprzyrodzonej mocy ani robić niczego wbrew woli Ojca. W końcu Ojciec wysłał aniołów, by służyli Jezusowi, jak opisano w Ewangelii Mateusza 4:11.
Więcej informacji można znaleźć w „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 869) oraz w „The Expositor’s Greek Testament” (tom 1, str. 88–89).
Pytanie: O co chodziło w pokusie opisanej w Mt 4,5-6 i Łk 4,9-12?
Odp.: Po pierwsze, pokazuje to, że szatan zna Pismo Święte i potrafi nawet próbować wykorzystać je na swoją korzyść, by skłonić ludzi do upadku. Ponieważ Jezus był Synem Bożym, wiedział, że gdyby skoczył, zostałby ochroniony. Pod względem geograficznym Świątynia graniczyła z doliną Kidron, a różnica wysokości między najwyższym punktem świątyni a dnem doliny Kidron wynosiła około 450 stóp.
Ta pokusa jest interesująca, ponieważ nie naruszałaby żadnych praw Starego Testamentu, a wręcz przyczyniłaby się do przekonania ludzi, że Jezus jest Mesjaszem. Zatem zamiast prowadzić do czegoś złego, jest to „nieakceptowany przez Boga skrót” do czegoś dobrego. Oczywiście, odwołałaby się ona również do dumy Jezusa, pozwalając Mu się popisać i zwiększyć swoją popularność. Co więcej, byłoby to jak zepchnięcie Boga do narożnika, aby zmusić Go do podjęcia działań w celu ochrony Jezusa. Wiemy oczywiście, że Bóg nie chce, abyśmy czynili zło – „cel nie uświęca środków” w przypadku korzystania ze skrótów w celu czynienia dobra. Jeśli więc spóźniasz się do kościoła, czy powinieneś przekraczać prędkość? Jeśli chcesz przeznaczyć więcej pieniędzy na posługę, czy powinieneś oszukiwać w zeznaniach podatkowych i wykorzystać te pieniądze? Jak stwierdza „Komentarz biblijny Tony’ego Evansa” (str. 869): „Bóg nie potrzebuje pomocy szatana, aby doprowadzić cię tam, gdzie chce, abyś się znalazł”.
Więcej informacji znajdziesz w „Evangelical Commentary on the Bible” (s. 729) oraz w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, s. 89–90.
Pytanie: Jak w Mt 4,8 i Łk 4,6-8 szatan mógł zaoferować Jezusowi świat, skoro Jezus był Bogiem i już posiadał ten świat, jak twierdzi ateista (Capello)?
Odp.: To interesujące pytanie. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę pięć punktów.
1. Jezus nadal był Bogiem, ale dobrowolnie ogołocił się, gdy przyszedł na ziemię, jak pokazują List do Filipian 2:7 i Ewangelia Jana 17:5.
2. Bóg rzeczywiście jest „właścicielem” świata, jak pokazuje Psalm 24:1. Niemniej jednak, kiedy Jezus ogołocił się ze swojej chwały i przyszedł na ziemię, jego „własni” go nie przyjęli, jak pokazuje Ewangelia Jana 1:10-11.
3. Chociaż Bóg zachował najwyższą władzę, to zgodnie z Księgą Rodzaju 1:28 powierzył ludzkości władzę nad tym światem.
4. Chociaż Bóg jest prawowitym właścicielem, to od czasu upadku szatanowi przyznano tymczasowo znaczną władzę nad tym światem, jak pokazuje 1 List Jana 5:19. Zgodnie z 2 Listem do Koryntian 4:4 bogiem tego świata jest szatan. Szatan jest księciem tego świata, jak wynika z Ewangelii św. Jana 12:31; 14:30, 16:11; Listu do Efezjan 6:12 oraz Listu do Kolosan 1:13.
5. Wreszcie, szatan jest wielkim zwodzicielem, więc nie można opierać żadnej doktryny na tym, co twierdził szatan, a zatem ten werset nie odpowiada na pytanie. Chociaż szatan jest władcą świata i na tej podstawie można by pomyśleć, że to on mógł to przekazać, szatan nie może uczynić nic poza tym, na co pozwala Bóg, więc może nie mieć takiej swobody. Jednak skoro demony i pokusy złożyły ludziom tak wiele złamanych obietnic, nie ma żadnej wskazówki, że szatan „stałby się uczciwy” w tym przypadku i że ojciec kłamstwa w ogóle próbowałby spełnić to, co obiecał.
Podsumowanie: Bóg ma prawo własności zarówno ze względu na przeszłe stworzenie, jak i wieczną suwerenność. Jezus tymczasowo zrezygnował z tej drugiej, gdy przyszedł na ziemię. Jednak od czasu upadku szatan sprawuje władzę, choć nie ma ostatecznej kontroli nad tym światem.
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 90–91.
Pytanie: Czy w Mt 4,10 i Mt 12,26 o buncie szatana nauczano dopiero po wygnaniu Żydów, jak twierdzi sceptyczny „Asimov’s Guide to the Bible”, str. 779?
Odp.: Nie. Księga Izajasza 14:12–15, napisana przed wygnaniem, również mówi o buncie Lucyfera.
Pytanie: Czy w Mt 4,14-16 fragmenty Iz 9,1 i Iz 9,2 należą do siebie, czy też Mateusz popełnił błąd, łącząc je?
Odp.: Należą do siebie, ponieważ Izajasz 9:1 stanowi przejście między obiema częściami.
W sceptycznym „Przewodniku po Biblii” Asimova (str. 816) stwierdza się, że Izajasz 9:1 należy do wcześniejszej części i w rzeczywistości w współczesnych żydowskich Bibliach oraz w Biblii Nowego Jeruzalem nosi numer Izajasz 8:23. Izajasz 8:22 i 9:1 rzeczywiście są ze sobą powiązane, ponieważ Izajasz 8:22 mówi o ludziach pogrążonych w ciemności, a Izajasz 9:1 mówi o tym, że ciemności już nie będzie.
Jednak Izajasz 8:22 mówi o ludziach, którzy zostaną wygnani w ciemność, Izajasz 9:1 mówi, że dla Zabulona i Neftalego nie będzie już ciemności, a Izajasz 9:2-7 opisuje, jak ludzie, którzy byli w ciemności, ujrzą wielkie światło.
Ciekawe jest to, że Asimov próbuje twierdzić, iż ci, którzy byli w mroku, ale z którego zostaną wyrwani w Księdze Izajasza 9:1, nie mają związku z tymi, którzy byli w ciemnościach i ujrzeli wielkie światło w następnym wersecie.
Więcej informacji można znaleźć w książce „When Critics Ask”, str. 329.
Pytanie: W jaki sposób proroctwo dotyczące Zabulona i Neftalego z Księgi Izajasza 9:1-2 odnosi się do Jezusa w Ewangelii Mateusza 4:15-16?
Odp.: Wiąże się to na dwa sposoby.
Dzieciństwo: Jezus spędził większość swojego dzieciństwa w Galilei, na zachód od Jeziora Galilejskiego.
Początkowa działalność: Początkowa działalność Jezusa miała miejsce w Galilei, głównie na zachód od Jeziora Galilejskiego. Region ten był ziemią przodków Zabulona i Neftalego.
Greckie słowo oznaczające tutaj „zajaśniało”, aneteilen, nie oznacza, że światło zabłysło gdzie indziej, a potem przeniosło się do Galilei. Raczej światło najpierw zabłysło tam jasno. Tak wynika z „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 117.
Pytanie: Czego możemy się nauczyć od tych rybaków na podstawie Mt 4,18–22 i Mk 1,16–20?
Odp.: Jezus przebywał już od jakiegoś czasu w Galilei, a oni zostali powołani do zbawienia wcześniej, w Ewangelii św. Jana 1:35-42. Tutaj zostali powołani do służby. Ci rybacy nigdy nie przestali łowić ryb. Po prostu to, co Jezus kazał im łowić, było czymś innym. Jak stwierdza „The Tony Evans Bible Commentary” (s. 870): jeśli nie łowisz ryb, to nie podążasz za Nim. Możesz powiedzieć, że nie jesteś powołany do bycia ewangelistą ani pastorem (opieki nad innymi), ponieważ nie zostałeś powołany do pełnoetatowej służby. Zastanów się nad tym: każdy chrześcijanin jest powołany do pełnoetatowej służby, choć niekoniecznie do pełnoetatowej służby za wynagrodzeniem. Być może jesteś powołany, w pełnym wymiarze czasu, do opieki nad swoją matką lub rodziną, do służby ubogim i innym wokół ciebie, do bycia pobożnym przykładem oraz do prowadzenia innych w służbie.
Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1214.
Pytanie: O co ludzie mają tutaj opłakiwać w Mt 5,4?
Odp.: Nie jest tu sprecyzowane, czy chodzi o żałobę nad losem zgubionych, żałobę z powodu osobistej straty, czy też o inną formę żałoby. Niezależnie od tego może to odnosić się do smutku z powodu rzeczy, które zasmucają serce Boga. Chrześcijański pisarz A.W. Tozer powiedział: „Dość trafny opis ludzkości można by przedstawić komuś, kto jej nie zna, biorąc Błogosławieństwa, odwracając je na lewą stronę i mówiąc: «Oto wasza ludzkość»”. (The Believer’s Bible Commentary, str. 1216)
W dzisiejszych czasach wiele osób nie ma pojęcia o żałobie; powszechnym zwrotem, który nie ma biblijnego uzasadnienia, jest „nie żałuję”. Po drugie, to oraz kolejne przykazania Jezusa naprawdę nie miały żadnego miejsca w faryzejskiej sprawiedliwości.
Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 29 oraz w „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 870.
Pytanie: Czym dokładnie jest łagodność, o której mowa w Mt 5,5; Mt 11,29; Mt 21,5; 1 P 3,4?
Odp.: Łagodność wiąże się z delikatnością i nieupieraniem się przy własnym zdaniu. To gotowość do służenia, a nie tylko do bycia obsługiwanym. Jezus był łagodny.
Jednak łagodność nie jest słabością. Pomyśl o dzikim koniu, który został „oswojony”. Koń ten nadal jest silny i szybki, ale zamiast robić, co mu się podoba, będzie posłuszny jeźdźcowi i zgodzi się, by na nim jeźdzono. Zazwyczaj, jeśli wilk lub duży kot zdoła wskoczyć na konia, to o ile koń nie zrzuci go szybko, oznacza to dla niego koniec. Jednak koń ten ma zarówno zaufanie, jak i posłuszeństwo, by pozwolić człowiekowi na sobie jeździć.
Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (str. 871) oraz w „Komentarzu wiedzy biblijnej: Nowy Testament” (str. 29).
Pytanie: Czym w tym przypadku są głód i pragnienie, o których mowa w Mt 5,6?
Odp.: Czy masz apetyt, pasję do duchowego wzrostu? A może nie rozwijasz się nie dlatego, że nie jesz, ale dlatego, że wypełniasz swój żołądek niewłaściwymi rzeczami?
Można na to spojrzeć na kilka sposobów. Po pierwsze, metaforycznie odnosi się to do tych, którzy odczuwają silne pragnienie sprawiedliwości – dla siebie, innych, swojego kościoła, swojego narodu i świata. Po drugie, może to odnosić się fizycznie do tych, którzy muszą obejść się bez jedzenia i wody, aby wykonywać dzieło Boże. Po trzecie, może to odnosić się do tych, którzy poszczą w tych sprawach. Post zazwyczaj nie oznacza powstrzymywania się od picia wody, więc pierwsze znaczenie jest tu podstawowe.
Więcej informacji można znaleźć w: „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 871, ; „The Believer's Bible Commentary”, str. 1216, ; „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 134 oraz „The Expositor's Greek Testament”, tom 1, str. 98–99.
Pytanie: Czym jest miłosierdzie w wersecie Mt 5,7?
Odp.: Miłosierdzie może oznaczać uwolnienie kogoś od kary, ale w tym przypadku oznacza pomoc innym, którzy jej potrzebują i nie są w stanie sami sobie pomóc. Więcej informacji znajdziesz w „Believer's Bible Commentary” na stronie 1217.
Pytanie: Jak w Mt 5,8; 1 J 3,2 i Ap 22,4 ludzie nieskalani będą mogli ujrzeć Boga, skoro w Wj 33,23 i innych wersetach jest napisane, że nikt nie może ujrzeć Boga i pozostać przy życiu?
Odp.: Od czasu upadku żaden śmiertelny, grzeszny człowiek nie może ujrzeć Boga i pozostać przy życiu. Jednak w niebie ujrzymy Boga twarzą w twarz. Tymczasem staramy się z całych sił prowadzić dobre i autentyczne życie na ziemi. Jak stwierdza „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 135: „Czysti sercem ujrzą Boga – teraz oczami wiary, a ostatecznie w olśniewającym blasku wizji błogosławionej, w której świetle nie ma miejsca na żadne oszustwo”. Więcej informacji można znaleźć w książkach „When Critics Ask”, str. 403–404, oraz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 871.
Pytanie: Jakie są dobre sposoby, byśmy dzisiaj, zgodnie z Mt 5,9, mogli być budowniczymi pokoju?
Odp.: Pokój jest potrzebny między poszczególnymi osobami, w pracy, w obrębie grupy, między grupami, w polityce i między krajami. Jedną z pierwszych rzeczy jest uczenie się od pobożnych ludzi, którzy są budowniczymi pokoju. Zwróć uwagę nie tylko na to, co mówią, ale także na to, co mogli powiedzieć, a jednak postanowili tego nie robić. Przypomnij stronom, co je łączy, i zadaj im pytanie, czy ich różnice są na tyle duże, by się rozdzielić. Jezus powiedział, że świat pozna, iż jesteśmy Jego, po naszej miłości (J 13,35).
W Ciele Chrystusa mamy nakaz (aktywny), by „zachowywać jedność Ducha dzięki więzi pokoju” (Efezjan 4:3), jednocześnie oddzielając się od tych, którzy trwają w grzechu (1 Koryntian 5:13), i odrzucając wszelkich nauczycieli głoszących herezję (1 Tymoteusza 6:5 i 2 Tymoteusza 3:5).
Pytanie: Jak w Mt 5,13 chrześcijanie mogą być solą?
Odp.: Sól dodaje się do potraw w niewielkich ilościach, aby osiągnąć jeden z pięciu celów. Ciekawe jest to, że nie jesteśmy pojemnikiem na sól, z którego wydobywa się sól Chrystusa. Jesteśmy raczej sami solą. Chrześcijanie są solą tego świata w czterech obszarach.
Życie – Sól jest niezbędna do naszego życia. W zachodnioafrykańskim mieście Timbuktu, gdzie było pod dostatkiem złota, funt soli sprzedawano za funt złota. Ponieważ chrześcijanie mają w sobie życie Chrystusa, powinni okazywać to życie światu. Bóg wykorzystuje nasze głoszenie, miłość i służbę, aby przybliżyć innych do Niego i obdarzyć ich życiem.
Smak – Sól dodaje potrawom smaku i sprawia, że dobrze smakują. Podobnie my jesteśmy zapachem Chrystusa (2 List do Koryntian 2:15-16) dla tych, którzy są zbawieni. Bóg również spogląda z góry i cieszy się, widząc na tym świecie chrześcijan, którzy za Nim podążają.
Środek konserwujący – Gdy nie ma lodówek, sól jest również ważna do konserwowania żywności poprzez hamowanie rozwoju bakterii. Chrześcijanie również mają być solą i światłem na tym świecie, wywierając działanie konserwujące poprzez przeciwstawianie się grzechowi.
Ofiara – W Księdze Kapłańskiej 2:13 ofiary miały być doprawione solą. My również mamy przeżywać nasze życie jako ofiarę dla Boga.
Pragnienie – sól wywołuje pragnienie, dlatego w wielu barach podaje się słone potrawy. Również naszym życiem powinniśmy wzbudzać w ludziach „pragnienie” usłyszenia o nadziei, która jest w nas: o Chrystusie.
Jak powiedział świecki rzymski pisarz Pliniusz Starszy (zginął na Wezuwiuszu w 79 r. n.e.) w dziele „Historia naturalna” 31.102: „Nie ma nic bardziej pożytecznego niż sól i słońce”. Często rzymscy żołnierze otrzymywali miesięczne żołdy w postaci soli. Mogli wykorzystać tyle, ile chcieli, a resztę łatwo sprzedać. „Sal” to łacińskie słowo oznaczające sól, a ich wynagrodzenie nazywano „salarium”, od którego pochodzi angielskie słowo „salary” (wynagrodzenie).
Zob. Komentarz biblijny Tony’ego Evansa, str. 872; „Now That’s a Good Question”, str. 248–249; „Trudne powiedzenia Biblii”, str. 430–431, „Komentarz do wiedzy biblijnej: Nowy Testament”, str. 29, „Komentarz biblijny Expositor’s”, tom 8, str. 138, „Grecki Testament Expositor’s”, tom 1, str. 101, „Ewangelicki komentarz do Biblii”, str. 729 oraz „Komentarz biblijny wierzących”, str. 1217–1218.
Pytanie: Czy Mt 5,13 mówi o ludziach, którzy dostrzegają w sobie boskość i pomagają innym również ją rozpoznać, jak twierdzą niektórzy zwolennicy ruchu New Age? (Spangler, 1981, 80).
Odp.: Wcale nie; sól nie jest boskością. Twierdzenie, że moglibyśmy stać się tacy jak Bóg, było tylko jednym z najstarszych kłamstw, jakie powiedziano ludzkości w Ogrodzie Edenu. Zostaliśmy stworzeni, aby kochać Boga i służyć Mu na zawsze, a nie po to, by stać się odrębnymi bogami, których należy czcić, ani częścią Boga, którą należy czcić.
Ten dziwny pogląd wydaje się zapominać, że Jezus był Żydem, a judaizm był religią monoteistyczną. Zobacz poprzednie pytanie, aby dowiedzieć się, co symbolizuje sól, oraz książkę „When Cultists Ask” (str. 95–96), aby uzyskać bardziej wyczerpującą odpowiedź.
P: Czy w Mt 5,14a to my jesteśmy światłością świata, czy też Jezus jest światłością świata, jak mówi Jan 9,5?
Odp.: I to, i to: Jezus przyniósł światło światu, a my mamy obowiązek być odbiciem światła Jezusa. Paweł mówi o tym w 2 Liście do Koryntian 4:6-7. W Ewangelii św. Jana 9:5 Jezus powiedział, że jest światłem świata „dopóki jestem na świecie”. Ciało Jezusa znajduje się teraz w niebie, a nie na tym świecie, ale obecność Jezusa nadal jest na świecie poprzez Ducha Świętego w nas. Czym dokładnie zajmuje się światło? Nie robi nic poza świeceniem. Ale kiedy świeci, oświeca innych i wskazuje kierunek drogi. Bądź więc sobą i świć. Więcej informacji znajdziesz w książkach: „When Critics Ask” (str. 329), „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 872), „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 29) oraz „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1218).
Pytanie: Czym jest światło na świeczniku w Mt 5,15?
Odp.: To my sami i nasze świadectwo o Jezusie, świetle świata. O ile nie ma prześladowań, nie powinniśmy ukrywać faktu, że jesteśmy chrześcijanami, i zawsze powinniśmy być gotowi dzielić się nadzieją, która w nas jest (1 Piotra 3:15). Nie powinniśmy zatrzymywać prawdy dla siebie, lecz dzielić się nią z innymi. Mt 5,15 nie mówi tylko: „Niech świeci wasze światło”, ale „Niech świeci przed ludźmi”. Niestety, wierzącym zbyt łatwo przychodzi szukanie wymówek, by nie głosić Ewangelii. Musimy uważać, by nie szukać wymówek.
Więcej informacji można znaleźć w „Believer's Bible Commentary” (str. 1218) oraz w „The Expositor's Greek Testament”, tom 1 (str. 103).
Pytanie: Skoro w Mt 5,17 i Dz 10,10-16 Jezus powiedział, że nie zniesie niczego z Prawa, dlaczego chrześcijanie nie przestrzegają starożytnych przepisów żywieniowych, tak jak rzekomo robią to muzułmanie?
Odp.: Chociaż ani chrześcijanie, ani muzułmanie nie przestrzegają starożytnych przepisów żywieniowych, chrześcijanie nie robią tego, ponieważ słuchają Jezusa. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę pięć punktów.
W tamtym czasie uczniowie Jezusa przestrzegali starożytnych przepisów żywieniowych. Jezus sam powiedział, że ani jedna jota, ani jedna kreska nie przeminie, dopóki wszystko się nie wypełni.
Fakt zmartwychwstania Jezusa zasadniczo zmienił sposób, w jaki Bóg traktował swoje dzieci. W Dziejach Apostolskich 10:9-16 anioł poinformował Piotra, apostoła Jezusa, że Bóg uznał wszelkie pokarmy za czyste. Należy zauważyć, że nie jest tam powiedziane, iż zwierzęta te zawsze były czyste, ale raczej, że Bóg je uznał za czyste.
Nawet muzułmanie, którzy podnoszą ten zarzut, sami muszą zgodzić się, że niektórych przepisów żywieniowych Starego Testamentu nie należy przestrzegać. Muzułmanie uważają, że mogą jeść mięso wielbłąda (a Mahomet tak właśnie robił), jednak Księga Kapłańska 11:3-8 oraz Księga Powtórzonego Prawa 14:6-8 zabraniają ich spożywania.
Posłuchajmy Jezusa w Ewangelii Mateusza 15:10, 17-20 oraz Ewangelii Marka 7:14-15. Jezus powiedział, że to, co wychodzi z człowieka, czyni go nieczystym, a nie to, co do niego wchodzi. Ewangelia Marka 7:19 pokazuje, że w ten sposób Jezus uznał wszystkie pokarmy za czyste. Jeśli nazywamy Jezusa prorokiem, powinniśmy słuchać Jego słów.
Głos z nieba nakazał Piotrowi jeść w Dziejach Apostolskich 10:10-16, pokazując mu, że prawa żywieniowe obowiązywały tylko do czasu ofiary Jezusa, a nie po niej. Powinniśmy być posłuszni głosowi anioła Bożego i apostołowi Jezusa.
Podsumowując, nie powinniśmy ignorować tego, co powiedzieli prorocy Boży, ale powinniśmy ich słuchać.
Pytanie: Skoro w Mt 5,17 Jezus powiedział, że nie zniesie niczego z Prawa, dlaczego nie obchodzi się już żydowskich świąt?
Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.
1. Wymogi moralne Prawa Starego Testamentu dotyczą wszystkich ludzi i pozostają niezmienne.
2. Można powiedzieć, że ofiary są dziś w pewnym sensie przeznaczone dla wszystkich ludzi, ponieważ Jezus jest naszym arcykapłanem i złożył wszystkie niezbędne ofiary.
3. Święta, które były przeznaczone dla narodu żydowskiego i wiązały się z ofiarami, nie są obchodzone od śmierci Chrystusa przez nie-Żydów.
4. Jeśli muzułmanin zgłasza ten zarzut, można zapytać, dlaczego muzułmanie również nie przestrzegają świąt Bożych z Starego Testamentu, skoro uważają, że chrześcijanie powinni przestrzegać żydowskich świąt ze Starego Testamentu.
Więcej informacji można znaleźć w książkach „Trudności biblijne i pozorne sprzeczności” (str. 234–235), „Kiedy pytają wyznawcy kultów” (str. 96–98) oraz „Kiedy pytają krytycy” (str. 329–330).
Pytanie: Czym są „jota” i „tytła” w Mt 5,18?
Odp.: W piśmie hebrajskim „jot”, czyli „jod”, to dziesiąta i najmniejsza litera alfabetu hebrajskiego. Jest to po prostu kropka z małą, zakrzywioną kreską wychodzącą z góry i małą, zakrzywioną kreską wychodzącą z dołu. „Tittle” to mała kreska. W języku angielskim „tittle” to właśnie to, co odróżnia wielką literę F od wielkiej litery E oraz P od R. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1218.
Pytanie: Kim są uczeni w Piśmie i faryzeusze z Mt 5,20 i jaki poziom sprawiedliwości reprezentują?
Odp.: W Mt 5,20 uczeni w Piśmie zazwyczaj należeli do ugrupowania saduceuszy, podczas gdy faryzeusze byli im przeciwni. Pod względem politycznym saduceusze należeli do tych Żydów , którzy opowiadali się za porozumieniem z Rzymem, podczas gdy faryzeusze byli temu przeciwni. Faryzeusze stanowili niewielką grupę liczącą od 5 000 do 6 000 osób, ale mieli ogromny wpływ, ponieważ lud ich szanował. Saduceusze na ogół zaprzeczali fizycznemu zmartwychwstaniu i twierdzili, że tylko pięć pierwszych ksiąg stanowi Pismo Święte. W Dziejach Apostolskich 23:8 czytamy również, że saduceusze zaprzeczali istnieniu aniołów i duchów. Istotne jest to, że Jezus zganił saduceuszy za to, że nie znali Pisma Świętego ani mocy Bożej. Nigdy nie zganił faryzeuszy za nieznajomość Pisma Świętego.
Podczas gdy uczeni w Piśmie i faryzeusze starali się sprawiać wrażenie sprawiedliwych, Jezus nie potwierdzał ich ani nie twierdził, że są sprawiedliwi. Jezus nie powiedział, że nie ma w nich nic dobrego, ale raczej, że nie są wystarczająco dobrzy. Powiedział raczej, że ludzie potrzebują więcej sprawiedliwości niż ta, którą posiadali, aby wejść do Królestwa Niebieskiego. Wynikają z tego cztery rzeczy:
a) Uczeni w Piśmie i faryzeusze nie posiadali sprawiedliwości niezbędnej do wejścia do Królestwa Niebieskiego
b) Uczniowie Jezusa mieli być bardziej sprawiedliwi od nich
c) W rzeczywistości nikt sam z siebie nie posiada wystarczającej sprawiedliwości, by wejść do Królestwa Niebieskiego. Jezus nawiązuje do tego szerzej w rozdziałach 6 i 7. Uczniowie w końcu zrozumieli tę kwestię w Ewangelii Marka 10:26-27.
d) Jeśli nikt nie jest wystarczająco sprawiedliwy, nie patrz z góry na grzeszników, ponieważ sam też jesteś grzesznikiem. Ku konsternacji faryzeuszy Jezus jadał z wieloma celnikami i grzesznikami (Mt 9,9-12).
Ireneusz w swoim dziele „Przeciw herezjom” (182–188 r. n.e.), tom 4, rozdział 13, str. 477, udziela uzupełniającej odpowiedzi. Oto parafrazę jego czterech punktów:
1) Podczas gdy uczeni w Piśmie i faryzeusze wierzyli w Ojca, my mamy wierzyć również w Syna.
2) Nie wolno nam tylko mówić, ale musimy też działać; albowiem uczeni w Piśmie i faryzeusze mówili, ale nie czynili.
3) Musimy nie tylko powstrzymywać się od złych uczynków, ale także od samych pragnień ich popełnienia.
4) Jezus nie nauczał nas rzeczy sprzecznych z Prawem, ale takich, które je wypełniały. Jezus nie zniweczył Prawa, lecz je wypełnił, rozszerzył i nadał mu szerszy zakres.
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 146–147.
Pytanie: Dlaczego w Mt 5,21 mowa jest o zabijaniu ludzi, zwierząt, przestępców itp., skoro Jezus powiedział, żeby nie zabijać?
Odp.: W Biblii Króla Jakuba słowo to przetłumaczono jako „zabijać”, podczas gdy greckie słowo „phoneuo” może oznaczać morderstwo. Ten, kto to czyni – „phoneus” – jest mordercą lub zabójcą, a nie katem czy rzeźnikiem zwierząt. Gdyby ktoś naprawdę sądził, że starotestamentowe „nie zabijaj” odnosi się do zwierząt i egzekucji przestępców, to jego błędne rozumienie tego słowa ( ) sprawiłoby, że cały starotestamentowy system ofiarny stałby się dla niego niezgłębioną tajemnicą.
Pytanie: Dlaczego w Mt 5,22 Jezus powiedział nam, żebyśmy nikogo nie nazywali głupcem, skoro On sam i inni tak robili w Mt 23,17; Łk 24,25; 1 Kor 15,36; Gal 3,1?
Odp.: Jezus nie powiedział „głupi” ani „głupiec”, ale użył aramejskiego slangowego terminu, który oznacza „pustogłowy”, podobnego do amerykańskiego slangowego słowa „airhead”. Jezus nazywa również ludzi „głupcami”, „ślepymi przewodnikami” (Mt 23,16), a nawet „złodziejami i rabusiami” oraz „żmijami”. Jezus starannie dobierał słowa i nie poniżał ludzi.
Więcej informacji można znaleźć w książce „Trudne powiedzenia Biblii”, str. 358–359.
Pytanie: W Mt 5,22 Jezus powiedział: „Każdy, kto powie: «Głupcze», będzie narażony na ogień piekielny”. Jednak sam wielokrotnie tak postępował, jak pokazują Mt 23,17, Łk 11,40 i Łk 12,20. Czyż nie powinien być również narażony na piekło? W końcu złamał swoje własne prawo!
Odp.: Nie, z dwóch powodów.
a) Nie powinniśmy pozwalać innym nazywać nas Panem ani pozwalać, by nas czcili, a to dotyczy właśnie Jezusa. Zatem to, czego Jezus nas nauczał, nie zawsze ma zastosowanie do Niego samego. Mówiąc bardziej potocznie: kiedy ustalam zasadę dla mojego ptaka, na przykład że może jeść wyłącznie z karmnika, czy ja też muszę przestrzegać tej zasady?
b) Jezus w rzeczywistości nie powiedział „głupiec” (to jest parafraza); właściwym terminem było „raca”, co najlepiej przetłumaczyć jako „pustogłowy”. Jezus nazywał ludzi głupcami w tym samym sensie, w jakim określa się głupców w Księdze Przysłów, ale nie sugerował, że ich głowy (lub życie) są nic nie warte.
Pytanie: Dlaczego w Mt 5,25-26 często tak trudno jest pogodzić się ze swoim przeciwnikiem?
Odp.: Często oznacza to, że jedna lub obie strony powinny przyznać się do winy lub do tego, że się myliły, a ludzka duma niechętnie się na to zgadza.
Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1220.
P: Czy Mt 5,26 potwierdza rzymskokatolicką doktrynę o czyśćcu, jak nauczał katolicki teolog Ludwig Ott?
Odp.: Nie, z siedmiu powodów.
Brak wzmianki o życiu po śmierci: Fragment ten nie wspomina o czyśćcu, ani nawet o czymkolwiek, co dzieje się po śmierci.
Nawet niektórzy katolicy, tacy jak były kardynał Ratzinger (papież Benedykt XVI), nie zgodziliby się z tym. Oto, co powiedział: „Oczyszczenie nie jest jakimś pozaziemskim obozem koncentracyjnym, gdzie zmusza się kogoś do znoszenia kar w mniej lub bardziej arbitralny sposób. Jest to raczej wewnętrznie konieczny proces przemiany „ ”, w którym człowiek staje się zdolny do Chrystusa, zdolny do Boga [tj. zdolny do pełnej jedności z Chrystusem i Bogiem], a tym samym zdolny do jedności z całą wspólnotą świętych” (książka Ratzingera „Eschatologia” (1990), str. 230. Fragment ten jest również cytowany w książce „When Cultists Ask”, str. 98–99).
List do Hebrajczyków 10:10-15 naucza dwóch rzeczy: 1) Chrystus już dokonał swojej ofiary (List do Hebrajczyków 10:10-12) oraz 2) Chrystus na zawsze nas udoskonalił poprzez swoją ofiarę (List do Hebrajczyków 10:13-15). Nie mówmy Chrystusowi, że Jego ofiara nie była wystarczająco dobra, wystarczająco kompletna lub że nie zakończyła dzieła, o którym Księga Hebrajczyków mówi nam, że On je zakończył.
List do Rzymian 8:1 mówi: „Dlatego teraz nie ma już potępienia dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie…” (BSB)
2 List Piotra 1:11 mówi, że po śmierci zostaniemy bogato i obficie powitani w Niebie. (Nie będzie to ciepłe powitanie ani powitanie w płomieniach ognia). Czyściec nie byłby zbyt zachęcającym „przedpokojem” do nieba.
W 2 Liście do Koryntian 5:8 czytamy: „Jesteśmy więc pewni i wolelibyśmy raczej opuścić ciało i zamieszkać u Pana” (BSB). Podobnie w Liście do Filipian 1:23 Paweł mówi, że albo pozostanie przy życiu w ciele, albo „odejdzie i będzie z Chrystusem”. Będziemy z Bogiem zaraz po śmierci, a nie w czyśćcu, gdzie obietnica nieba jest odroczona.
Pierwsi chrześcijanie, przed soborem nicejskim, nigdy nie słyszeli o czyśćcu i z pewnością nie dostrzegali niczego podobnego do czyśćca w tym wersecie. W ponad 5 235 pismach, które posiadamy sprzed soboru nicejskiego, całkowicie brakuje tej interpretacji Ewangelii Mateusza 5:26 oraz idei jakiegokolwiek ognistego oczyszczania wierzących po śmierci.
Więcej informacji można znaleźć w książce „When Cultists Ask”, str. 98–99.
P: Jak szeroki jest zakaz cudzołóstwa zawarty w Mt 5,27–29?
Odp.: Nie dotyczy to wyłącznie osób pozostających w związku małżeńskim. Jezus mówi raczej o „każdym”. Nie chodzi tylko o popełnienie samego czynu, ale nawet o patrzenie z pożądaniem na kogoś, zdjęcie lub film przedstawiający daną osobę, w tym między innymi na pornografię i kluby ze striptizem. Więcej informacji można znaleźć w książce „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 873.
P: Czy w Mt 5,29 piekło oznacza świadomą mękę, czy po prostu grób?
Odp.: To jedno i drugie. Greckie słowo „Hades” jest analogiczne do hebrajskiego słowa „Szeol”. W Mt 5,29 jest to oczywiście miejsce, do którego nikt nie chciałby trafić, więc w tym kontekście chodzi o „piekło”, do którego trafiają ci, którzy umierają z dala od Boga.
Łk 16:22-23 pokazuje, że będą tam męki (greckie słowo „basanois”) (Łk 16:23, 28), świadomość (Łk 16:23) oraz cierpienie w płomieniach (Łk 16:24, 25). Niewierzący nie tylko tam przebywają; są tam również wiecznie karani. Ewangelia Mateusza 25:41,46; Apokalipsa św. Jana 14:9-11; ~19:3; ~22:15
Mateusz 13:40-42,50 mówi, że w piecu ognistym będzie płacz i zgrzytanie zębów. (Słowo „ekei” w języku greckim oznacza „tam”, „w tym miejscu”, a nie „tam, gdzie to nastąpi”.
2 List do Tesaloniczan 1 naucza, że jest to wieczne zniszczenie; wykluczenie z obecności Pana i Jego majestatycznej mocy.
Objawienie 14:9-11 mówi, że ci, którzy czczą bestię, będą torturowani ogniem i siarką (płonąca siarka) w obecności Baranka i Jego aniołów.
Niewierzący po śmierci doświadczają bolesnej świadomości (Objawienie 20:10; Łukasz 12:5; 13:28; 16; Ezechiel 32:31-32; Mateusz 3:12; 5:21; 13:42,50; 22:13; 25:41; Izajasz 50:11).
Niewierzący zginą (Łuk. 13:3,5; Jana 3:16; 2 Tesaloniczan 2:9) i zostaną zniszczeni (2 Tesaloniczan 1:9; 2 Piotra 3:16; Mateusza 10:28; 1 Koryntian 3:17; Filipian 1:28; Jakuba 4:12; Objawienie 11:18).
Więcej informacji można znaleźć w książkach „When Cultists Ask” (str. 99–100) oraz „When Critics Ask” (str. 331–332).
Pytanie: Dlaczego w Mt 5,34 Jezus położył tutaj nacisk na składanie przysięg?
Odp.: Żydzi w czasach Jezusa i później mieli dziwne poglądy na temat przysięg. Omówiono to w Misznie „Szebuot”. Miszna „Sanhedrin” 3.2 oraz Miszna „Tosefta Nedarim” 1 (pierwotnie z SBK 1:321–336). Przysięgi nie były wiążące, jeśli składano je „na niebo i ziemię”, „na złoto świątyni” lub „na Jerozolimę”. Zobowiązujące były natomiast przysięgi składane „na świątynię” lub „w kierunku Jerozolimy”. Księga Powtórzonego Prawa 6:13 mówi, że składając przysięgi, należy czynić to w imię Boga. Jednak Jezus zmienia tutaj to podejście. Jezus mówi, aby w ogóle zaprzestać składania przysięg; niech wasze „tak” będzie „tak”, a wasze „nie” będzie „nie”. Również esseńczycy unikali składania przysięg.
Na marginesie, wielu Greków również krzywo patrzyło na składanie przysięg. Sofokles, Choerilus Epicus, Plutarch, Epiktet (należy unikać w miarę możliwości) oraz Kwintylian byli przeciwni składaniu przysięg. Pitagoras zalecał składanie przysięg tylko w rzadkich przypadkach, a później pitagorejczycy odmawiali składania przysięg. W średniowieczu i w okresie reformacji waldensi oraz wielu anabaptystów odmawiali składania przysięg. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w książce Ulricha Lenza „Mateusz 1–7: Komentarz”, str. 314, 316, 320.
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 153–154 oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1222.
Pytanie: Czy w Mt 5,34 nie wolno nam przysięgać, czy też mamy przysięgać w imię Boga, jak w Pwt 10,20?
O: Podczas studiowania Biblii ważne jest, aby znać ogólny kontekst; w tym przypadku – co należy do Starego Testamentu, a co do Nowego Testamentu. W Ewangelii Mateusza 5:21–48 Jezus wyraźnie unieważnił lub zmienił pięć przykazań Starego Testamentu oraz jedno powiedzenie. Oto podsumowanie tego, co powiedział Jezus.
|
Wersety |
Stary Testament |
Ale Jezus powiedział |
|
Ewangelia według św. Mateusza 5:21-26 |
Nie zabijaj |
Nie gniewajcie się na brata swego ani nie mówcie: „głupcze” |
|
Mateusza 5:27-30 |
Nie cudzołóż |
Nie patrz też na kobietę z pożądaniem w sercu |
|
Mateusz 5:31-32 |
W przypadku rozwodu wydajcie akt rozwodu |
Natomiast nie rozwodźcie się, chyba że z powodu niewierności |
|
Mateusz 5:33-37 |
Nie łamcie przysięg |
Natomiast w ogóle nie składajcie przysięg, lecz po prostu mówcie „tak” i „nie” |
|
Mateusz 5:38-42 |
Oko za oko |
Wręcz przeciwnie, nadstawiaj drugi policzek, idź o krok dalej itp. |
|
Mateusz 5:43-48 |
Kochajcie bliźniego, a nienawidźcie wroga |
Natomiast miłujcie nawet swoich wrogów |
Nawiasem mówiąc, List Jakuba 5:12 również nawiązuje do Ewangelii Mateusza 5:34, że nie powinniśmy dziś składać przysięg.
W Ewangelii Marka 7:19 Jezus pokazał również, że wszystkie pokarmy są teraz czyste, co znajduje odzwierciedlenie w Dziejach Apostolskich 10:9-16.
Pytanie: Jak, zgodnie z Mt 5:39-40, chrześcijanie powinni nadstawiać drugi policzek?
Odp.: Uderzenie w policzek jest nie tylko bolesne, ale stanowi również zniewagę. Omówiono to w żydowskim traktacie Miszna Baba Kama 8:6. Jednak chrześcijanie nie powinni żyć w sposób naturalny, lecz nadprzyrodzony. Powinniśmy pozwolić sobie na bycie bezbronnymi (ale nie ufając głupio złoczyńcom), zdając sobie sprawę, że możemy ufać Bogu, który czuwa nad nami i naszą rodziną. Czasami muzułmanie i inni wyśmiewają tę naukę Jezusa. Niezależnie od tego jednak, zgodnie z tą nauką, powinniśmy wyróżniać się w mściwym, grzesznym świecie.
Więcej informacji można znaleźć w książce „Now That’s a Good Question”, str. 522–524, oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 136.
Pytanie: Dlaczego w Mt 5,39 chrześcijanie mają się opierać złu?
Odp.: Żaden werset w Biblii nie mówi, że chrześcijanie nie powinni stawiać oporu żadnemu złu. Natomiast Mt 5,39 wyraźnie mówi, by nie stawiać oporu złemu człowiekowi, który wyrządza ci krzywdę. Nie powinniśmy szukać zemsty ani odpłacać się innym. Mamy stawiać opór diabłu, jak mówi List św. Jakuba 4,7 i 1 List św. Piotra 5,9. Podobnie jak Jeremiasz w 7,6 i 22,16, powinniśmy zabierać głos w obronie uciśnionych. W Starym Testamencie Księga Przysłów 28:4 mówi, że sprawiedliwi „walczą” z niegodziwcami, którzy porzucają prawo. Księga Kapłańska 5:1 stwierdza, że grzechem jest odmowa zeznawania w sądzie na temat zła, którego byliśmy świadkami. Mamy strzec się fałszywych nauczycieli (1 List Jana 2:26; 3:7; 4:1; 2 List Jana 7-8; Objawienie 2:16; 2 List Piotra 2:2; Dzieje Apostolskie 20:28-29). Mamy obalać fałszywych nauczycieli (1 List do Tymoteusza 1:3; List do Tytusa 1:9-11; List Judy 3). Mamy walczyć o wiarę (List do Filipian 1:27; 4:3).
Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary”, str. 1127.
Pytanie: Czy zgodnie z Mt 5:42 i Łk 6:29-30 chrześcijanie powinni dawać każdemu, kto ich o to prosi?
Odp.: Tak: ta nauka nie jest trudna do zrozumienia, ale jej przestrzeganie stanowi wyzwanie. Chrześcijanie powinni uważać innych za ważniejszych nawet od siebie samych (List do Filipian 2:3). Mamy kochać bliźniego jak siebie samego, więc oczywiście nie powinniśmy dawać komuś czegoś, co mogłoby mu zaszkodzić (np. narkotyków), nawet jeśli o to prosi. Jeśli jednak widzimy kogoś w prawdziwej potrzebie, powinniśmy postarać się zaspokoić jego potrzeby. Dotyczy to zarówno współwyznawców, jak i osób niebędących chrześcijanami.
Kochanie bliźniego jak siebie samego oznacza, że dobrze jest kochać również siebie. Jednak wiele osób popełnia błąd, kochając siebie bardziej niż innych, dając mniej, niż powinny, a nie kochając siebie zbyt mało i dając więcej, niż powinny.
Uzupełniającą odpowiedź można znaleźć w książce „When Critics Ask” na stronach 332–333.
Pytanie: Gdzie w Mt 5,43 jest napisane: „kochaj bliźniego swego, a nienawidź wroga swego”?
Odp.: Nie ma tego w Starym Testamencie, a Jezus nigdy nie powiedział, że tak jest. „Kochaj bliźniego swego” znajduje się w Księdze Kapłańskiej 19:18, ale nie ma tam nic o nienawidzeniu wroga. Jednak Żydzi często to słyszeli, ponieważ była to tradycja uczonych w Piśmie, zgodnie z „New Geneva Study Bible”, str. 1513, a także z książki „When Critics Ask”, str. 333, która dodaje, że Jezus nie powiedział, iż znajduje się to w Starym Testamencie z bardzo ważnego powodu: po prostu tam tego nie było.
W sekcie z Qumran w „Podręczniku dyscypliny” napisano, że członkowie musieli przysięgać, iż będą kochać Synów Światła (tj. sektę z Qumran) i nienawidzić przez całą wieczność Synów Ciemności. Więcej informacji można znaleźć w książce „Understanding the Dead Sea Scrolls”, str. 165.
Ateistyczny filozof Friedrich Nietzsche uważał, że miłość do wrogów jest oznaką słabości i nieuczciwości. Zygmunt Freud uważał, że miłość do wrogów „jest próbą kulturowego superego, by przekształcić potrzebę agresji w poczucie winy i w ten sposób z nią walczyć – próbą, która wprawdzie zakończyła się sukcesem, ale jest wroga szczęściu”. Zygmunt Freud, „Cywilizacja i jej niezadowolenie”, w: Standardowe wydanie kompletnych dzieł psychologicznych Zygmunta Freuda, tom 21, str. 57–145. Mao Tse-tung powiedział: „Nie możemy kochać naszych wrogów, nie możemy kochać społecznych zła, a naszym celem jest ich unicestwienie”. Mao Tse-tung: Antologia jego pism, str. 260. Cytaty te pochodzą z książki Ulricha Lenza „Mateusz 1–7: Komentarz”, str. 350, 351. Niektórzy autorzy nie przyjęli zbyt przychylnie nauczania Jezusa o miłości do wrogów.
Pytanie: Czy zgodnie z Mt 5,48 możemy być doskonali?
Odp.: Tak jak diament lśni inaczej z różnych stron, tak Biblia ukazuje cztery aspekty tej kwestii. Proste odpowiedzi na to szerokie pytanie brzmią: tak, tak, nie i tak.
Tak po śmierci: powinniśmy rozważać prawdę, że w Niebie będziemy bezgrzeszni i doskonale święci. Powinniśmy na to czekać z niecierpliwością, a jeśli z żalem myślisz o pozostawieniu za sobą niektórych swoich grzechów, to coś jest nie tak z twoją duchową drogą. Po śmierci – i dopiero po śmierci – w pełni zrealizujemy Mt 5,48.
Tak z prawnego punktu widzenia: Bóg Ojciec ogłosił nam przebaczenie, a wina za grzechy została umorzona dzięki śmierci Jezusa na krzyżu. List do Hebrajczyków 10:14 wyraźnie mówi nam, że na krzyżu Jezus „udoskonalił” tych, którzy są uświęcani. List do Rzymian 4:17 przypomina nam, że nasz Bóg powołuje to, czego nie ma, tak jakby istniało. Chociaż zgrzeszyliśmy przeciwko Bogu i zasługujemy na piekło, to jeśli Bóg obiecuje nam przebaczenie i życie bez grzechu w niebie, Jego obietnice są w 100% pewne. W pewnym sensie wszyscy, którzy zaufali Chrystusowi, Jego śmierci i zmartwychwstaniu, zostali uznani za tych, którzy osiągnęli stan opisany w Ewangelii Mateusza 5:48.
Obecnie nikt na ziemi nie jest taki, ale wciąż się staramy: na ziemi nie osiągniemy bezgrzesznej doskonałości, a każdy, kto uważa, że to osiągnął, oszukuje sam siebie, jak mówi 1 List Jana 1:8. Nawet Paweł nie był doskonały, jak wynika z Listu do Filipian 3:12. Chociaż na ziemi nie osiągniemy bezgrzesznej doskonałości, powinniśmy nadal dążyć do jej osiągnięcia oraz do upodobnienia się do Chrystusa, nie zniechęcając się jednak, gdy nam się to nie udaje, co zdarza się wszystkim wierzącym. Tak więc przykazanie Jezusa z Ewangelii Mateusza 5:48 nie było jedynie obietnicą na przyszłość ani oświadczeniem, ale przykazaniem, które powinniśmy poważnie starać się wypełniać już dzisiaj.
Tak, możemy być doskonali w woli Bożej: możemy być „doskonałymi” wierzącymi, to znaczy kompletnymi i znajdującymi się dokładnie tam, gdzie Bóg chce, abyśmy byli. Jednak tak jak „doskonałe” niemowlę nie ma pozostać niemowlęciem na zawsze, tak i tutaj doskonałość oznacza po prostu: „czy osiągamy kolejne etapy na naszej drodze do upodabniania się do Chrystusa w tym życiu?”. Słowo „doskonały” jest używane w tym znaczeniu w 1 Liście Jana 2:5 i Liście do Filipian 3:15. Tak więc, choć powinniśmy starać się w pełni przestrzegać Ewangelii Mateusza 5:48 w naszym dzisiejszym życiu i choć nieuchronnie będziemy od tego odbiegać, nadal możemy cieszyć się radością i doskonałym pokojem, trwając w Bogu już teraz.
Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 33), a uzupełniającą odpowiedź w książce „When Cultists Ask” (str. 100–101).
Pytanie: Czy w Mt 6,1-4 mamy czynić dobre uczynki w ukryciu, czy też mamy pozwolić, by nasze światło świeciło przed ludźmi, jak mówi Mt 5,16?
Odp.: I to, i to. Powinniśmy pilnie wykonywać dobre uczynki. Nie powinny to jednak być nasze własne uczynki, ale raczej Jezus, Ten, który w nas mieszka, którego inni widzą, gdy patrzą na nas. Mamy być odbiciem Chrystusa. To nasze światło powinno świecić, a nie my sami.
To przywilej, że Bóg wybrał nas, abyśmy oddawali Mu chwałę poprzez Jego działanie w nas. Więcej informacji znajdziesz w książce „Trudności biblijne i pozorne sprzeczności”, str. 233–234.
P: Jak w Mt 6,1-4, oddając się Bogu, chrześcijanie mają nie pozwolić, by prawa ręka wiedziała, co robi lewa?
Odp.: Tak jak nie powinniśmy robić wielkiego zamieszania wokół naszych dobrych uczynków wobec innych, tak samo nie powinniśmy robić z tego wielkiej sprawy przed Bogiem. Nie łam sobie też ręki, klepiąc się zbyt mocno po plecach. ;-) Nie myśl o tym, że wyświadczasz Bogu przysługę. Nie myśl błędnie, że wzbogacasz Boga, który i tak jest właścicielem wszystkiego, ani o tym, jak wielkie szczęście ma Bóg, że cię zbawił. Jesteśmy zbawieni nie dzięki jakimkolwiek naszym zasługom, ale dlatego, że Bóg dostrzegł, jak bezradni byliśmy, i mimo to w swojej łasce nas umiłował. Zobacz książkę „Now That’s a Good Question”, str. 581–582, gdzie znajdziesz inną, ale uzupełniającą tę odpowiedź.
P: Skoro w Mt 6,1-4 nie powinniśmy dawać jałmużny przed ludźmi, dlaczego chrześcijanie zgłaszają darowizny na cele charytatywne do celów podatkowych i dlaczego niektórzy mają budynki lub inne pomniki w swoim imieniu?
Odp.: „Przed ludźmi” (w liczbie mnogiej) oznacza przed opinią publiczną, więc zgłaszanie darowizn na cele charytatywne w zeznaniach podatkowych jest w porządku. Jeśli jednak ktoś przekazuje pieniądze, aby w jego imieniu wzniesiono budynek lub pomnik, to otrzymuje swoją nagrodę już na ziemi. Jeśli jednak ktoś wznosi pomnik w imieniu innej osoby, a ta pierwsza osoba albo nie jest tego świadoma, albo nie zrobiła nic, by zachęcić do wzniesienia pomnika w jej imieniu, to ten werset jej nie dotyczy.
P: Skoro w Mt 6,5-6 mamy modlić się w ukryciu, dlaczego wielu chrześcijan opowiada się za modlitwą publiczną w szkołach?
Odp.: Biblia podaje wiele przykładów modlitwy prywatnej i osobistej. Zawiera jednak również przykłady modlitw zbiorowych, takich jak Joz 7,6-9. Możliwa jest modlitwa zbiorowa, w której przemawia tylko jedna osoba, jak w 1 Krl 8,22-53. W tych przykładach modlitwy publicznej wszyscy uczestniczą w modlitwie, niezależnie od tego, czy przemawiają, czy nie.
W Dziejach Apostolskich 16:25-26 Paweł i Sylas modlili się razem i śpiewali w miejscu widocznym dla innych. Jednak przebywając w więzieniu, nie mieli wyboru co do miejsca.
W Dziejach Apostolskich 2:42; 12:12; 13:3; 14:23; 20:36 chrześcijanie widzieli się nawzajem, modląc się wspólnie, więc jest to w porządku.
Nie widzimy natomiast, aby zatwierdzono publiczne modlitwy dla pozoru lub modlitwy w miejscach, gdzie część zgromadzonych nie brała w nich udziału, być może dlatego, że nie wierzą w Boga.
Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1224.
Pytanie: Czy w Mt 6,5-7 Jezus potępia wszelkie modlitwy publiczne?
Odp.: Nie, ten werset tego nie mówi. Jezus potępia raczej modlitwy, które mają na celu wyłącznie popisanie się. W rzeczywistości Jezus modlił się publicznie w Ewangelii św. Jana 11:41-42.
W Starym Testamencie Salomon modlił się bardzo publicznie (1 Krl 8:22). Jezus nie jest przeciwny modlitwie publicznej, ale „ostentacyjnej” modlitwie, tj. modlitwie mającej na celu bycie widzianym przez innych. Więcej informacji można znaleźć w książce „When Critics Ask” na stronach 333–334.
Pytanie: Czy zgodnie z Mt 6,7 powinniśmy kiedykolwiek powtarzać modlitwy?
Odp.: Powtarzanie modlitw jest dopuszczalne, o ile mają one dla ciebie znaczenie w momencie ich odmawiania. Jeśli nie modlisz się z przekonaniem, nie warto ich w ogóle odmawiać. W ramach modlitwy lub podczas uwielbienia powtarzanie frazy jest dopuszczalne, tak jak miało to miejsce w niektórych Psalmach. Więcej informacji znajdziesz w książkach „Now That’s a Good Question” (str. 207–210) oraz „Today’s Handbook for Solving Bible Difficulties” (str. 411–412).
Pytanie: Czy w Mt 6,7–8 mamy unikać daremnych powtórzeń, czy też powinniśmy modlić się nieustannie, tak jak pokazała to wdowa w Łk 18,5.7?
Odp.: Nieustanne modlenie się niekoniecznie oznacza, że trzeba stosować powtórzenia. Podczas modlitwy można wypowiadać różne treści.
Jezus nie powiedział, że powtarzanie jest złe, chyba że jest to powtarzanie próżne lub pozbawione sensu. Pewne powtarzanie jest dopuszczalne, o ile ma sens. Jako przykład zobacz Psalm 118:1-4. Zatem jeśli podczas nabożeństwa co tydzień powtarzają się niektóre elementy, jest to dopuszczalne, o ile ma to sens. Więcej informacji znajdziesz w książce „Trudności biblijne i pozorne sprzeczności”, str. 236-237.
P: Dlaczego w Mt 6,7-8 wielu chrześcijan, zwłaszcza tych wywodzących się z tradycji liturgicznych (katolików, episkopalistów, anglikanów, luteranów itp.), modli się w każdą niedzielę wielokrotnie tymi samymi słowami?
Odp.: Wielokrotne powtarzanie tego samego jest w porządku, jeśli za każdym razem ma to dla nich znaczenie. Jezus nie krytykował tutaj powtarzania, ale próżne (bezsensowne) powtarzanie. W niektórych psalmach, takich jak Psalm 136, stosuje się powtórzenia. Jezus ostrzegł nas, że powtarzanie może być bezsensowne, ale nie oznacza to, że każde powtarzanie jest bezsensowne.
Modlitwy „Zdrowaś Maryjo” nie są dobrymi modlitwami, ponieważ są skierowane do Maryi, a nie do Jezusa. Ale nawet gdybyśmy mieli analogiczne „modlitwy Zdrowaś Jezu”, to one również nie byłyby dobrymi modlitwami typu „ ”, a ponadto zakładałoby to, że otrzymujemy błogosławieństwo w oparciu o częstotliwość recytowania zapamiętanych fraz.
Więcej informacji można znaleźć w książce Ulricha Lenza „Mateusz 1-7: Komentarz”, str. 366.
Pytanie: Czy w Mt 6,9 i Jk 3,9 Żydzi często nazywali Boga „Ojcem naszym”?
Odp.: Było to z pewnością powszechne. Słynne żydowskie dzieło zatytułowane „Osiemnaście błogosławieństw”, ukończone około 110 r. n.e., zawiera 44 krótkie modlitwy do Boga, z których każda zaczyna się od słów „Ojcze nasz, Królu nasz”. Więcej informacji można znaleźć w The Expositor’s Greek Testament, tom 4, str. 453.
Pytanie: Czego Jezus nauczał w Modlitwie Pańskiej (Mt 6,9–13 i Łk 11,1–4)?
Odp.: Oto bardzo krótkie streszczenie.
Ojcze nasz: modlimy się do Boga Ojca. Jezus jest Bogiem (List do Hebrajczyków 1:8-9), więc modlitwy skierowane do Jezusa są również właściwe, tak jak uczynił to Szczepan w Dziejach Apostolskich 7:59.
Który jesteś w niebie: Chociaż Bóg jest wszędzie jednocześnie, nigdy nie zapominaj, że Bóg jest transcendentny. Jego tron jest od nas dalej niż gwiazdy.
Święć się imię Twoje: Nie myślcie, że Bóg jest tylko kumplem czy „przyjacielem”. Pamiętajcie, kim jest Bóg.
Niech nadejdzie Twoje królestwo: Ten rodzaj modlitwy jest dziś często pomijany. Oprócz uwielbienia, wyznania grzechów, dziękczynienia i błagania w imieniu własnym i innych, istnieje również modlitwa o to, by królestwo Boże wkrótce nadeszło. 1 List do Tesaloniczan 4:18 to tylko jeden z wersetów, który pokazuje, że powinniśmy tęsknić za Jego królestwem. Wersety, które pokazują, że mamy czuwać i oczekiwać Jego Królestwa, to między innymi 1 List do Tesaloniczan 4:18, 2 List Piotra 3:13 oraz 1 List Piotra 4:7.
To sformułowanie nie oznacza obojętności. Wręcz przeciwnie, wyrażamy nim żarliwe pragnienie, by Królestwo Boże wkrótce nadeszło.
Niech się stanie Twoja wola: Mamy modlić się o spełnienie woli Bożej, a nie tylko o zaspokojenie naszych egoistycznych pragnień (List Jakuba 4:3). Kiedy pragniemy tego, co jest najlepsze dla Królestwa Bożego, kto, jak sądzimy, najlepiej potrafi to określić: my czy Bóg?
Na ziemi, jak w niebie: Nie musimy modlić się, aby wola Boża spełniła się w niebie, gdzie nie ma pokus, ale powinniśmy modlić się, aby wola Wszechmogącego Boga spełniła się na ziemi. Niebo jest dla nas wzorcem tego, jak bardzo pragniemy, by wola Boża była wypełniana.
Daj nam dzisiaj: Mamy modlić się o zaspokojenie naszych potrzeb, a nie tylko naszych pragnień. Chociaż bezbożni bogaci ludzie mogą uzyskać finansowo wszystko, czego potrzebują, a nawet więcej, bez modlitwy, mamy to ignorować i modlić się do Boga o nasze potrzeby. (Zob. Księga Przysłów 30:7-9.) Najwyraźniej nie ma planu, aby modlić się o to, czego potrzebujemy na cały tydzień w jednym dniu, tak abyśmy mogli całkowicie zaniedbać modlitwę przez następne sześć dni.
Chleb nasz powszedni: Módlmy się codziennie o to, czego potrzebujemy, a nie o to, czego pragniemy. Nie módlmy się tylko raz o wszystkie potrzeby naszego życia, ale módlmy się codziennie. W tej modlitwie nie ma miejsca na prośby o spełnienie naszych życzeń i samolubnych pragnień, jak pokazuje List Jakuba 4:3. Jest to modlitwa o to, czego naprawdę potrzebujemy.
Odpuść nam nasze grzechy: Potrzebujemy przebaczenia za słowa, czyny i zaniechania na zewnątrz. Ponadto potrzebujemy przebaczenia za nasze myśli i oczyszczenia z grzesznych pragnień w naszym wnętrzu. Niektórzy błędnie twierdzą, że nie powinniśmy modlić się o to, by Bóg nam przebaczył, skoro staliśmy się chrześcijanami i już otrzymaliśmy przebaczenie. Ta modlitwa wskazuje na coś innego. List Jakuba 5:16 również pokazuje, że należy modlić się za wierzącego, aby jego grzechy zostały przebaczone (czas przyszły). Przebaczenie grzechów opiera się na śmierci Chrystusa na krzyżu, a nie na naszych słowach, ale przebaczenie ma aspekt przeszły, teraźniejszy i przyszły, z których wszystkie sięgają krzyża. Zgodnie z „New International Bible Commentary” (str. 1127) najlepszym tłumaczeniem tego słowa jest tutaj „grzechy”; nazywanie ich po prostu „wykroczeniami” nie jest zbyt trafne.
Tak jak my przebaczamy tym, którzy zgrzeszyli przeciwko nam: Boże przebaczenie dla tych, którzy okazują skruchę i zwracają się do Niego, jest całkowite. Tak właśnie powinno wyglądać nasze przebaczenie wobec innych.
Na marginesie, Modlitwa Pańska jest również cytowana w „Diatessaronie” Tatiana, sekcja 9:32-41, str. 58, oraz we wczesnochrześcijańskich pismach: w dziele Orygenesa „O modlitwie”, rozdz. 18.1, str. 65, a także w „Didache”, rozdz. 8, ANF, tom 7, str. 379. „Didache” dodaje, że należy ją odmawiać trzy razy dziennie.
Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1224–1225, oraz w książce Ulricha Lusa „Matthew 1–7: A Commentary”, str. 369.
Pytanie: Dlaczego powinniśmy się modlić, jak wynika z Mt 6,9–13 i Łk 11,2–4?
Odp.: Modlitwa nie polega na informowaniu wszechwiedzącego Boga, wzmacnianiu Wszechmocnego ani zmienianiu serca bardzo kochającego Boga. Jest to raczej przykazanie, przywilej rozmowy z Bogiem oraz obietnica, że Bóg wysłucha naszych modlitw. Modlitwa jest niesamowita, ponieważ wszechwładny Bóg nie tylko wyraził na to zgodę, ale nawet sam wpadł na pomysł, by nasze modlitwy „były skuteczne” (List św. Jakuba 5:16) w zmianie sytuacji przez Boga.
Zobacz „Dzisiejszy podręcznik rozwiązywania trudności biblijnych”, str. 299–302, oraz „Kompletną książkę odpowiedzi biblijnych”, str. 160, aby uzyskać uzupełniające odpowiedzi.
Pytanie: Czy możesz wyjaśnić, dlaczego w Mt 6,10 i Łk 11,2 w Biblii Króla Jakuba (KJV) występują dwa słowa „in” oraz zamiana miejsc „nieba” i „ziemi”, w przeciwieństwie do słów „on” i „in” występujących w greckim oryginale i innych tłumaczeniach?
Odp.: W Mt 6,10 w Biblii Króla Jakuba (KJV) czytamy: „Przyjdź królestwo Twoje. Bądź wola Twoja na ziemi, jak w niebie”.
W Mt 6,10 nie ma żadnych znaczących wariantów manuskryptowych, a grecki tekst jest taki, jak Pan wspomniał. W Łk 11,2 występuje wariant manuskryptowy, ale on również nie jest zgodny z KJV.
W każdym razie w języku greckim jest „w” niebie i „na” ziemi. Tak jest w NKJV, NIV, dosłownym tłumaczeniu Greena i praktycznie we wszystkich innych wersjach z wyjątkiem KJV. Nie wiem, dlaczego w KJV w obu przypadkach przetłumaczono „w”, choć mogę spekulować, że w tamtych czasach „w ziemi” mogło oznaczać to samo, co dzisiejsze „na ziemi”. Nie wiem, dlaczego te słowa zostały zamienione miejscami; być może tłumacze KJV uznali, że w takiej kolejności brzmią lepiej, ale w greckim oryginale nie ma na to żadnego uzasadnienia. Chociaż jest to przykład mniejszego niż powinien być stopnia precyzji w KJV, nie jest to tak naprawdę błąd, ponieważ znaczenie pozostaje jasne niezależnie od tego.
Uważam, że KJV była dobrym tłumaczeniem, wykonanym przez pobożnych ludzi ponad 400 lat temu, ale dziś dysponujemy lepszymi tłumaczeniami.
Pytanie: Dlaczego w Mt 6,13 powinniśmy modlić się, aby Bóg nie wiódł nas na pokuszenie, skoro w Listu św. Jakuba 1,13 jest napisane, że Bóg nikogo nie kusi?
Odp.: Znaczenie tego lepiej oddaje sposób, w jaki wielu Brytyjczyków odmawia tę modlitwę: „ratuj nas w potrzebie”. Bóg nas nie kusi, ale pozwala, byśmy byli kuszeni, tak jak Jezus, i tak jak Paweł był kuszony do rozpaczy w 2 Liście do Koryntian 1. Bóg nas wystawia na próbę, ale nie pozwala, byśmy byli kuszeni ponad to, co możemy znieść (1 List do Koryntian 10:13a). Kiedy jesteśmy kuszeni i wydaje nam się, że zbliżamy się do granicy tego, co jesteśmy w stanie znieść, możemy modlić się do Boga, a On znajdzie dla nas sposób na ucieczkę lub wzmocni nas. Uzupełniającą odpowiedź znajdziesz w książce „When Critics Ask” na stronie 334.
Pytanie: Czy w Mt 6,14-15 mamy przebaczać innym ich przewinienia, czy też wszystkie ich grzechy?
Odp.: Słowo „przewinienia” oznacza tutaj grzechy, więc nie ma tu żadnej różnicy.
Pytanie: Czy zgodnie z Mt 6,16-18 chrześcijanie powinni pościć?
Odp.: Tak, post jest dla wierzących sposobem na wyrażenie intensywności naszych uczuć wobec Boga.
Powinniśmy pościć w celu oddania czci Bogu (Dz 13,2-3); aby modlić się o pomoc (Iz 58,3-9; Dz 14,23; Ps 35,13; Ne 1,4; Est 4,3.16; 1 Krl 21,27; Ezr 8,23) oraz w celu indywidualnej i zbiorowej pokuty (Ne 9,1; Dn 9,3; Jl 1,14; 2,12-15; Jn 3,5).
Nie powinniśmy pościć z powodu tradycji (Zachariasz 7:5) ani dla pozoru (Mateusz 6:16-18).
Stosowanie diety w celu utraty wagi jest dopuszczalne, ale nie jest to post, ponieważ główny cel jest inny. Naprzemienne objadanie się i post nie jest ani szczególnie zdrowe, ani zgodne z Pismem Świętym.
Więcej informacji można znaleźć w książkach: „Now That’s a Good Question”, str. 229–230; „New Dictionary of Christian Ethics and Pastoral Theology”, str. 377–378; oraz „1001 Bible Questions Answered”, str. 463–464.
Pytanie: Dlaczego w Mt 6,19–21 chrześcijanie mają pieniądze i inne skarby na ziemi?
Odp.: Ofiarowanie Bogu nie jest dla wierzących sprawą dobrowolną (Malachiasza 3:10-12). Powinniśmy wspierać dzieło Pana (2 List do Koryntian 8:1-8; 9:6-11; Księga Przysłów 3:9,10; 11:24; 1 List do Koryntian 16:2; List do Tytusa 2:13). Ważne jest, abyśmy pomagali ubogim i innym w niesieniu pomocy innym (Księga Przysłów 11:24-25; 14:21; 24:11-12; 28:22; 29:7; 31:9,20; 2 List do Koryntian 9:6-7).
Wiele wersetów Biblii wzywa nas do dzielenia się z ubogimi i innymi: Księga Przysłów 11:24-25; 14:21; 19:9-10,17; 21:13; 22:9; 24:11-12; 29:7; 31:9,20; Psalm 41:1; Księga Izajasza 58:7-8,10; Księga Jeremiasza 5:28; 22:16; Ewangelia według św. Mateusza 6:2-4; 19:21; List do Galatów 2:10; List do Efezjan 4:28; 1 List do Tymoteusza 6:18-19; List Jakuba 1:27; Księga Powtórzonego Prawa 15:11; Psalm 68:5; Księga Hioba 29:12-13; 1 List Jana 3:17-19; Dzieje Apostolskie 4:32-35
Należy jednak również pamiętać, że bogactwo może być błogosławieństwem od Boga, zgodnie z Księgą Przysłów 28:20. Dla chrześcijan właściwe jest postępowanie w następujący sposób.
a) Posiadać majątek osobisty (2 List do Tymoteusza 4:13).
b) Mamy zapewnić utrzymanie naszej rodzinie (1 List do Tymoteusza 5:4,8; Księga Przysłów 31:13-15; Ewangelia według św. Marka 7:10-13; ~Ewangelia według św. Łukasza 15:18-30).
c) Zapewniać utrzymanie naszym duchownym (1 List do Koryntian 9:4-12; 1 List do Tymoteusza 5:18; List do Galatów 6:6)
d) Dbać o siebie (Tytus 3:14).
e) Płaćcie podatki (Ewangelia według św. Mateusza 22:17; List do Rzymian 13:7).
f) Gromadź zapasy na przyszłość (Księga Przysłów 6:6-8; 10:5; 31:16; Ewangelia Łukasza 15:18-30; List do Tytusa 3:14).
g) Pozostawiać spadek naszym dzieciom (Przysłów 13:22; 17:2; 19:14; Psalm 17:14).
h) Powinniśmy dbać o nasz majątek (co czasami wymaga dodatkowych nakładów finansowych) (Księga Przysłów 12:10, 11, 27). Powinniśmy znać stan naszego majątku, ponieważ można go utracić przez zaniedbanie (Księga Przysłów 27:23-24).
Nie należy jednak działać z chciwości lub strachu. Jeśli masz tak duże ubezpieczenie, że po śmierci zapewnisz swojej rodzinie lepsze warunki życia niż za życia, twoje priorytety są pomieszane. Zobacz omówienie Księgi Przysłów 3:9, aby zapoznać się z bardziej szczegółową dyskusją na temat właściwych i niewłaściwych postaw oraz sposobów korzystania z pieniędzy.
Pytanie: Czy Mt 6,22 może odnosić się do jakiegoś duchowego „trzeciego oka”, jak twierdzą niektórzy zwolennicy ruchu New Age?
Odp.: Żaden z pierwszych chrześcijan, ani też żaden współczesny, nigdy nie interpretował tego fragmentu w ten sposób. Gdyby rzeczywiście o to chodziło, jak twierdzi garstka osób, oznaczałoby to, że Bóg nie zdołał przekazać swojej myśli w sposób zrozumiały dla każdego chrześcijanina. Interpretując fragment Pisma Świętego, nie powinniśmy pytać: „czy mogę nadać mu takie a takie znaczenie?”, ale raczej: „co Bóg chciał nam przez to przekazać?”. Wiele osób postępuje w ten pierwszy sposób, ponieważ istnieją grzechy intelektu, podobnie jak grzechy woli i serca. Uzupełniającą odpowiedź można znaleźć w książce „When Cultists Ask” (Kiedy pytają członkowie sekt), str. 101.
Pytanie: Co Mateusz mówi w Mt 6,24 o Bogu i pieniądzach?
Odp.: Mowa tu o panach. Bóg jako pan wymaga od nas całkowitej służby i posłuszeństwa. Pogoń za pieniędzmi również wymaga całkowitej służby im.
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor's Bible Commentary”, tom 8, str. 178–179, „New International Bible Commentary”, str. 1128 oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 33.
P: Dlaczego, Twoim zdaniem, w Mt 6,25-26 Bóg mówi nam, żebyśmy nie martwili się o nasze życie?
Odp.: Te wersety nie mówią nam, żebyśmy nigdy nie myśleli o naszym życiu ani nie planowali, ale żebyśmy się o nie nie martwili. Ptaki w rzeczywistości bardzo ciężko pracują, budując gniazda, opiekując się młodymi itp., a jednak się tym nie martwią.
Pytanie: Skoro w Mt 6,26 Bóg obserwujący ptaki jest przykładem Jego troski, czego możemy oczekiwać od Boga w zakresie pomocy?
Odp.: Ten werset nie oznacza „nigdy o tym nie myśl”, ale raczej „nie martw się o to”. Bóg utrzymuje ptaki powietrzne, a one same aktywnie uczestniczą w zdobywaniu pożywienia. Oto pięć punktów, które warto wziąć pod uwagę w tej odpowiedzi.
1. Nic się nie dzieje, jeśli Bóg na to nie pozwoli (Job 1:12; 2:6).
2. Będziemy mieli trudności (2 Tymoteusza 3:12; Jakuba 1:2; Jana 16:33 i nast.), ale Bóg nas wzmocni i pocieszy w naszych trudnościach (2 Koryntian 1:4-5).
3. Bóg nie pozwala, by wierzący byli kuszeni ponad to, co są w stanie znieść (1 Koryntian 10:13).
4. Niektórzy wierzący będą cierpieć prześladowania, a niektórzy nawet śmierć (1 List Piotra 1:6).
5. Cenna w oczach Pana jest śmierć Jego świętych (Psalm 116:15). Nawet jeśli umrzemy niesprawiedliwą, bolesną śmiercią, Bóg i tak zaopiekuje się nami w Niebie, a nasze obecne cierpienia są niczym w porównaniu z radościami nieba (zob. 1 List do Koryntian 2:9)
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 179, „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 876 oraz „Believer’s Bible Commentary”, str. 1226–1227.
Pytanie: Co Jezus ma na myśli w Mt 6,33?
Odp.: Jezus nie twierdzi, że ludzie ci nie szukali również innych dobrych rzeczy. Mówi jednak, abyśmy najpierw szukali Królestwa Bożego. Jak stwierdza „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 867: w baseballu można dotknąć drugiej bazy, trzeciej bazy i bazy domowej bez bycia wyautowanym, ale jeśli pominie się pierwszą bazę, to nie ma znaczenia – zostaje się wyautowanym.
P: Czy Mt 6,33 uczy, że powinniśmy traktować naszą rzekomą wewnętrzną boskość jako najwyższy priorytet, jak twierdzą niektórzy zwolennicy ruchu New Age?
Odp.: Nie, nie posiadamy wewnętrznej boskości. Zostaliśmy stworzeni na obraz Boga, a wierzący (zarówno mężczyźni, jak i kobiety) są synami Bożymi, ale nie mamy własnej boskości. Ten werset nie mówi nic o naszej boskości ani o niczym innym, co do nas należy. Zamiast tego uczy nas, byśmy szukali Jego królestwa i Jego sprawiedliwości. Nie ma innego Boga poza Jednym, jak potwierdziłby każdy żydowski monoteista, a Jezus był Żydem i potwierdzał, że istnieje tylko Jeden Prawdziwy Bóg, którego słowom mamy być posłuszni. Mamy podporządkowywać się Pismu Świętemu, a nie przekręcać je, by podporządkować je naszym opiniom. Bardziej wyczerpującą odpowiedź znajdziesz w książce „When Cultists Ask” (str. 101–102).
Pytanie: Jak w Mt 7,1–2; Łk 6,37; J 7,24 mamy nie osądzać innych, skoro w J 7,24; 1 Kor 5,12 i 1 Kor 6,2–5 mówi się nam, że mamy osądzać?
Odp.: Biblia popiera osądzanie czynów, ale nie osądzanie ludzi. W 1 Kor 6,5 użyto innego greckiego słowa oznaczającego „osądzać” – diakrinai – niż w pozostałych fragmentach. Odnosi się ono do chrześcijańskiego arbitra wydającego wyrok w sprawie cywilnej między chrześcijanami.
Greckie słowo użyte w pozostałych fragmentach, „krinete”, ma szeroki zakres znaczeń. Mt 7,1-2 i Łk 6,37 mówią, że nie powinniśmy osądzać innych (nie ma tam mowy o nieosądzaniu rzeczy czy czynów). Innymi słowy, nie powinniśmy oceniać wartości innych ludzi, tego, jak dobrymi są chrześcijanami ani jak wielkimi grzesznikami. Niech Bóg to uczyni; my nie musimy osądzać. Jednak choć powinniśmy najpierw usunąć belkę z własnego oka, zanim spróbujemy usunąć drzazgę z oka naszego brata, to i tak powinniśmy starać się usunąć tę drzazgę z oka naszego brata. Są tu dwa aspekty. Pierwszym z nich jest hipokryzja polegająca na tym, że bardziej martwisz się drzazgą w oku brata niż belką we własnym oku. Drugim jest to, że nie możesz dostrzec drzazgi na tyle dobrze, by ją usunąć, jeśli w twoim oku tkwi belka. Chociaż Jezus posłużył się hiperbolą, to w prawdziwym życiu wciąż zadziwiające jest to, jak ludzie potrafią dostrzec wadę u kogoś innego, a jednocześnie są całkowicie ślepi na tę samą wadę u siebie.
W Ewangelii Jana 7:24 również pojawia się słowo „krinete”: „Nie osądzajcie według pozorów, lecz osądzajcie sprawiedliwie” (BSB).
Nieodpowiedzialne jest mówienie innym, że Ewangelię Mateusza 7:1 należy rozumieć jako wezwanie do całkowitej rezygnacji z osądzania, co prowadzi do nieprzestrzegania pozostałej części rozdziału 7. Mamy rozpoznawać psy i świnie (Ewangelia Mateusza 7:6) oraz oceniać owoce w świetle fragmentu z Ewangelii Mateusza 7:16-20.
Jeśli chodzi o mordowanie innych, Holokaust, osoby uprawiające seks ze zwierzętami i dziećmi itp., niektórzy mogą twierdzić, że nie powinniśmy narzucać moralności, czyli w istocie nie powinniśmy osądzać, co jest dobre, a co złe. Nie tego jednak uczy Biblia.
Zob. „Now That’s a Good Question”, str. 163–164, „Today’s Handbook for Solving Bible Difficulties”, str. 369–371, „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 33, „ ”, „New International Bible Commentary”, str. 1129, „Believer’s Bible Commentary”, str. 1227–1228, „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 730–731 oraz „New Geneva Study Bible”, str. 1515, gdzie można znaleźć uzupełniające odpowiedzi.
Pytanie: Czy w Mt 7:1-5 chrześcijanie nie powinni osądzać, czy też powinniśmy osądzać, jak mówi 1 Kor 6:2-5?
Odp.: Nie powinniśmy osądzać innych ludzi, w tym ich wartości, ale powinniśmy rozróżniać dobre i złe uczynki, jak uczy 1 List do Koryntian 6:2-5. Chociaż niektóre słowa są takie same w języku greckim (pochodzą od słowa „krino”), kontekst jest inny.
Pytanie: Co Jezus miał na myśli w Mt 7,6, mówiąc, by nie rzucać pereł przed świnie?
Odp.: Nie dawaj tego, co cenne, tym, którzy tego nie doceniają i mogą to wykorzystać, by się od ciebie odwrócić i zaatakować cię. Ta koncepcja nie rzucania pereł leży u podstaw Księgi Przysłów 9:7-9, gdzie czytamy, że nie powinniśmy próbować napominać szydercy ani niegodziwca. Jezus nie dokonywał wielu cudów przed niewierzącymi. Ponadto, jak mówi 2 List Piotra 2:20-22, lepiej jest, aby ktoś nie znał drogi prawdy, niż aby ją znał i odwrócił się od niej.
Przyjrzyjmy się szerokiemu zakresowi możliwych interpretacji, a następnie zawęźmy go, aby określić najlepszy wybór lub wybory zamierzonego znaczenia.
Słowo „rzucać” może oznaczać:
C1. „Nie wyrzucaj” może oznaczać „nie zmuszaj”.
C2. „Nie zrzędź”
C3. Nie podejmuj żadnych wysiłków, by uczyć.
C4. Bądź bardzo ostrożny, aby nigdy nie powiedzieć.
W tym przypadku czasownik „rzucać” ma znaczenie czynne, więc Jezus nie miał na myśli, aby ukrywać swoje perły, ukrywać fakt bycia chrześcijaninem ani nie pozostawiać żadnych pereł na ziemi. Nie jest to zatem opcja C4.
Perły mogą oznaczać:
P1. Boża nauka
P2. Przesłanie Ewangelii
P3. Cokolwiek wartościowego, szczególne przywileje lub udział w sprawach świętych. Takie stanowisko przedstawiono w książce „Trudne powiedzenia Biblii” (Hard Sayings of the Bible), str. 370–371.
P4. Może to również oznaczać, że gdy Kościół jest prześladowany, nie należy narażać innych chrześcijan, podając ich nazwiska byle komu.
Jezus otwarcie głosił nauki moralne, więc prawdopodobnie nie chodzi tu o P1.
„Przed świniami” może oznaczać:
S1. Tych, którzy nie doceniają tych rzeczy („Trudne powiedzenia Biblii”, str. 370–371).
S2. Tych, którzy nie są gotowi do nauki („The NIV Study Bible”)
S3. Niewierzący, którzy nie pragną aktywnie się uczyć.
S4. Niewierzący, którzy odmawiają nauki
S5. Pogan (według sceptycznego „Asimov’s Guide to the Bible”, str. 833–835). Jednak Mateusz wspomina o niewiernych, którzy uwierzyli, więc nie odnosi się to do pogan w ogóle.
„Świnie” były terminem pejoratywnym, więc jest bardzo prawdopodobne, że zamierzone znaczenia obejmują tych, którzy odmawiają nauki.
Zatem najlepszym wyborem mogą być opcje C1 + C2 + C3 oraz P2 + P3, a także S1 + S2 + S3 + S4.
Zobacz „Trudne powiedzenia Biblii”, str. 370–371 oraz „To dopiero dobre pytanie”, str. 585–586, gdzie znajdziesz uzupełniające odpowiedzi.
Pytanie: Dlaczego w Mt 7,7–11 ludzie nie otrzymują wszystkiego, czego pragną?
Odp.: Bóg jest czymś znacznie więcej niż tylko kosmicznym Mikołajem. Ludzie nie zawsze otrzymują to, czego pragną, z co najmniej pięciu powodów.
1. Ludzie o to nie proszą (List św. Jakuba 4:2)
2. Trzeba modlić się do Boga, a nie do kogoś innego. (~Księga Powtórzonego Prawa 5:6-7)
3. Trzeba modlić się w duchu i imieniu Jezusa (Kol 3,17; J 14,13-14; 15,16; 16,26).
4. Bóg nie wysłuchuje bezbożnych (Przysłów 15:29; 1 List Piotra 3:12; Izajasz 1:15; Jeremiasz 11:14; 14:12; Micheasz 3:4).
5. Walczą przeciwko ludowi Bożemu (Psalm 18:41; 1 Samuela 22:16-17; 28:6).
Zobacz także odpowiedź na następne pytanie.
Pytanie: Skoro w Mt 7:7-8 jest napisane, że kto prosi, ten otrzymuje, a kto szuka, ten znajduje, dlaczego w Am 8:12 szukają słowa Pana i nie znajdują go?
Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a potem sama odpowiedź.
To nie jest odpowiedź: Jezus wypowiedział te słowa wieki po Amosie, a w czasach Nowego Testamentu sytuacja wyglądała inaczej niż wcześniej. Ponadto tuż przed przyjściem Jezusa nastąpił 400-letni okres milczenia, w którym nie przekazywano żadnych pism świętych. Wreszcie wiedza, którą przekazał nam Jezus, nie była dostępna nawet dla pobożnych ludzi żyjących przed Jego przyjściem. Chociaż wszystkie te trzy stwierdzenia są prawdziwe, pomijają one ponadczasową prawdę i ostrzeżenie, które stanowią główny punkt Am 8:12-14.
Odpowiedź: Istnieją dwa poziomy odpowiedzi.
W szczególności fragment z Księgi Amosa 8:12-14 odnosił się do tych (głównie Samarytan) w ziemi [Izraela], którzy podążali zarówno za bożkami królestwa północnego, jak i za Bogiem. Dopóki próbowali podążać za obydwoma, nie mogli znaleźć słowa Bożego.
Ogólnie rzecz biorąc, Księga Amosa 8:12-14 stanowi ostrzeżenie dla wszystkich ludzi. Mateusz 7:7-8 nie oznacza, że należy prosić byle kogo; oznacza to, że trzeba prosić Jedynego Prawdziwego Boga. Jeśli chcesz połączyć prawdę Bożą z fałszem bożków i innych religii, spotka cię głód prawdy, a nie jej spełnienie. Musisz szukać Boga całym swoim sercem, a nie tak, że część twojego serca szuka Boga, a część – bożków.
Pytanie: Dlaczego w Mt 7,7-11 chrześcijanie nie zawsze otrzymują to, o co modlą się do Boga w imieniu Jezusa?
Odp.: Bóg na niektóre modlitwy odpowiada „tak”, na inne „nie”, a na jeszcze inne „poczekaj”. Kiedy nie ma odpowiedzi lub nie jest to odpowiedź, której oczekujemy, warto zastanowić się, dlaczego tak się dzieje. Nie znamy wszystkich konkretnych przypadków, ale ogólnie rzecz biorąc, istnieje co najmniej 21 powodów związanych z nami, okolicznościami i Bogiem.
My:
1. Modlimy się do niewłaściwego boga, do bożka. 1 Król. 18:26-29
2. Prośby nie powinny dotyczyć zaspokajania naszych namiętności. List św. Jakuba 4:3
3. Prośby muszą dotyczyć dobrych rzeczy. Ewangelia według św. Mateusza 7:11
4. Nie jest wolą Boga, abyśmy je otrzymali. Ewangelia według św. Marka 14:36
5. Musimy czekać. Księga Daniela 10:12-14
6. Nasze modlitwy są po prostu daremnym powtarzaniem. Ewangelia według św. Mateusza 6:7
7. A jednak musimy [z sensem] wytrwać. Łukasz 11:5-10, 18:1-7
8. Pielęgnujemy grzech w naszych sercach (Psalm 66:18-19), pozostajemy głusi na wołanie ubogich (Księga Przysłów 21:13) lub jesteśmy niegodziwi (Księga Przysłów 15:29, Księga Izajasza 59:1-3). Bóg nas nie słyszy, gdy my sami decydujemy się Go nie słuchać (Zachariasz 7:11-14 oraz domyślnie w Księdze Przysłów 28:9).
9. Potrzebujemy samokontroli. 1 List Piotra 4:7
10. Zgrzeszyliśmy, na przykład poprzez rozwód. Malachiasz 2:13-14
11. Ignorujemy Boga i Jego prawo. Księga Zachariasza 7:13; Księga Przysłów 28:9
12. Ignorujemy wołanie ubogich. Księga Przysłów 21:13
13. Jesteśmy nieczułymi wobec naszych żon. 1 List Piotra 3:7
14. Bóg nie wysłucha ich, jeśli nadal czczą bożki. Ezechiel 8:8-18
15. Ich ręce są splamione krwią. Izajasz 1:15
16. Bóg wie, jakie próby są najlepsze. 2 List do Koryntian 12:7-9
17. Bóg nas karci. 2 Księga Samuela 12:16-18; 22-24
Okoliczności:
1. W swoim czasie Bóg może wysłuchać modlitwę, ale teraz nie jest jeszcze odpowiedni moment. Habakuk 2:3
2. Być może musimy się w jakiś sposób zmienić, albo to ktoś inny musi się zmienić. 1 Samuela 1:10-12; Wyjścia 2:23-24
Bóg:
1. Być może Bóg odpowiada na naszą modlitwę słowem „nie”
2. Bóg może pozwalać, byśmy byli poddawani próbie.
Czasami, jak pokazują Księga Hioba i Księga Daniela 10:2-3,12-14, nie mamy absolutnie żadnego pojęcia o tym, co dzieje się za kulisami. Wiemy jednak, że nasza cierpliwość i wytrwałość przynoszą chwałę Bogu.
Pytanie: Jakie są przykłady złotej zasady z Mt 7:12a?
Odp.: Zwróć uwagę, że nie jest tu mowa o „braciach”, czyli współwyznawcach, ale o bliźnich – zarówno wierzących, jak i niewierzących. W biznesie traktuj dostawców, klientów, współpracowników, przełożonych i podwładnych tak, jak sam chciałbyś i oczekiwałbyś, by cię traktowano, gdyby sytuacja była odwrotna. W stosunku do konkurentów możesz być twardym rywalem, ale jednocześnie uczciwym i honorowym. Kiedy sytuacja, sprzedaż lub transakcja dobiegnie końca, czy bez wahania powiedziałbyś drugiej stronie, że jesteś chrześcijaninem, czy też czułbyś się zakłopotany i zawstydzony, przyznając się do tego?
Złota zasada została sformułowana w formie negatywnej przez Hillela sto lat wcześniej, przez Filona z Aleksandrii, w Księdze Tobiasza 4:15 oraz przez Konfucjusza (Legge, Chinese Classics, tom 1, str. 191 i nast.).
Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary”, str. 1129, „Believer’s Bible Commentary”, str. 1229, „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 731 oraz w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 131–132.
Pytanie: Dlaczego, Twoim zdaniem, w Mt 7,13-14 brama prowadząca do zguby jest szeroka, a ta prowadząca do życia wiecznego – wąska?
Odp.: Te dwie bramy prowadzą do różnych miejsc przeznaczenia. Szatan prowadzi świat jedną ścieżką, która ostatecznie służy wyłącznie własnym interesom i prowadzi do zniszczenia. Bóg jednak wyznaczył inną ścieżkę i musimy zdecydować, czy pójść za tłumem, czy za Bogiem.
Więcej informacji można znaleźć w „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 34, „Believer’s Bible Commentary”, str. 1229, oraz w książce Ulricha Lenza „Matthew 1-7: A Commentary”, str. 435.
P: Czy Mt 7,20 wskazuje nam, jak rozpoznać, która grupa wyznaniowa reprezentuje prawdziwą religię?
Odp.: Tak i nie. W każdej religii są ludzie, którzy twierdzą, że wyznają tę religię, ale nie postępują zgodnie z jej naukami. Jest wielu „kulturowych” chrześcijan, „kulturowych” muzułmanów, „kulturowych” hindusów itp. Fragment ten odnosi się do poszczególnych osób, a zwłaszcza do fałszywych nauczycieli. Tak więc ten werset ma zastosowanie do założycieli sekty lub religii. Zobacz książkę „When Cultists Ask”, str. 103, aby zapoznać się z inną odpowiedzią.
P: Jak to możliwe, że w Mt 7,21-23 niektórzy uważają się za zbawionych, a mimo to trafią do piekła?
O: Istnieje ważna koncepcja zwana „fałszywym nawróceniem”. Ludzie potrafią nie tylko oszukiwać innych, ale także samych siebie. Nic tutaj nie wskazuje na to, że wyznawali oni herezje. Jeśli jednak owoce ich wiary i życia nie są zgodne z nauką Nowego Testamentu, powinni zbadać swoją własną wiarę, jak radzi Paweł w 2 Liście do Koryntian 13:5. Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa” (str. 878), „Nowym międzynarodowym komentarzu biblijnym” (str. 1129), „Komentarzu biblijnym wierzących” (str. 1229–1230), „Komentarzu wiedzy biblijnej: Nowy Testament” (str. 34) oraz w książce Ulricha Lenza „Mateusz 1–7: Komentarz” (str. 442).
Pytanie: Jak fragment z Mt 7,24–29 odnosi się do naszego życia?
Odp.: Tony Evans podaje przykład pęknięcia w ścianie, które wielokrotnie naprawiał, ale zawsze powracało. Problemem nie była ściana; nie, sprawa była poważniejsza. Problem leżał w fundamentach. Jeśli w naszym życiu duchowym pojawia się pęknięcie, które ciągle powraca, być może nie powinniśmy traktować samego pęknięcia jako pierwotnej przyczyny. Pierwotną przyczyną może być coś nie tak z fundamentami. Technicznie rzecz biorąc, ta przypowieść nie dotyczy dwóch fundamentów; chodzi raczej o to, gdzie należy zbudować swój fundament. Więcej informacji można znaleźć w „The Tony Evans Bible Commentary” (str. 878), „The Believer’s Bible Commentary” (str. 1230), „The Expositor’s Greek New Testament” (str. 135–136) oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 34, 36).
Pytanie: Czy Mt 7,24–29 wskazuje, że tylko ci, którzy uznają swoją rzekomą „wewnętrzną boskość”, mogą wytrzymać burze życia, jak twierdzą Spangler i niektórzy inni zwolennicy ruchu New Age?
Odp.: Nie, zobacz odpowiedź dotyczącą Mt 6:33. W tym fragmencie nie ma żadnej wzmianki o naszej boskości; zwolennicy ruchu New Age sami to w nim doszukują. Chodzi raczej o to, czy nasze życie (nasz dom) jest zbudowane na Bożym fundamencie, czy na piasku. Więcej informacji znajdziesz w książce „When Cultists Ask”, str. 103.
P: Dlaczego w Mt 8,2 trędowaty sformułował swoje pytanie w ten sposób?
Odp.: Trędowaty nie miał wątpliwości co do zdolności Jezusa do oczyszczenia go. Trędowaty nie był jednak pewien, czy Jezus chce go oczyścić.
Trąd jest również dobrą metaforą grzechu. Wygląda obrzydliwie, rozprzestrzenia się na ciele, jest zaraźliwy dla innych i był nieuleczalny z ludzkiego punktu widzenia.
Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1231.
P: Dlaczego w Mt 8,4 trędowaty miał złożyć ofiarę jako świadectwo przed kapłanami?
Odp.: Miało to służyć jako świadectwo dla kapłanów, że został on cudownie oczyszczony, a także jako dowód, że Jezus nadal przestrzegał Prawa. Prawdopodobnie bardzo niewielu trędowatych udawało się do kapłana z prośbą o zbadanie, skoro zostali już uzdrowieni. Kapłan, gdyby był bystry, mógłby zbadać, kim był ten uzdrowiciel; nie ma jednak wzmianki, że kapłan zgłębiał tę sprawę dalej. Być może właśnie dlatego Jezus „poddał kapłana próbie”, sprawiając, że to on jako pierwszy zbadał tego człowieka.
Innym powodem było to, że Jezus pragnął dla tego człowieka nie tylko uzdrowienia fizycznego, ale także przywrócenia do społeczeństwa. Gdyby kapłan usłyszał z drugiej ręki, że ten człowiek jest „czysty”, mimo że nie udał się do niego zgodnie z Prawem Mojżeszowym, to z złośliwości mógłby odmówić ogłoszenia go czystym.
Później, zgodnie z Dziejami Apostolskimi 15:5, niektórzy faryzeusze stali się chrześcijanami. Pomimo wszystkich swoich licznych wad wielu faryzeuszy nadal cechowało to, że traktowali Słowo Boże poważnie i wierzyli w to, co Bóg powiedział o zmartwychwstaniu i życiu pozagrobowym.
Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1231), „The Expositor’s Greek Testament” (tom 1, str. 138) oraz „The Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 36–37).
Pytanie: Czy w Mt 8,5-13 setnik sam przyszedł do Jezusa, czy też wysłał innych, jak podaje Łk 7,1-10?
Odp.: Istnieją dwie możliwe odpowiedzi.
1) Setnik wysłał najpierw innych, a potem przyszedł sam.
2) Kiedy setnik „przyszedł”, nie oznacza to koniecznie, że przyszedł osobiście. Na przykład, gdy w J 19,1 jest napisane, że Piłat chłostał Jezusa, nie oznacza to, że Piłat zrobił to własnoręcznie.
Więcej informacji można znaleźć w książkach „Trudności biblijne i pozorne sprzeczności” (str. 174–175) oraz „Kiedy krytycy pytają” (str. 334).
Pytanie: Dlaczego w Mt 8,10 i Łk 7,9 Jezus podziwiał setnika?
Odp.: Jezus był pod wrażeniem zaobserwowanego przez siebie kontrastu. Setnik nie był Żydem i nie wychowywał się przez całe życie zgodnie z Prawem, a mimo to miał większą wiarę niż wielu Żydów. Setnik uważał, że Jezus może rozkazywać chorobom tak samo, jak rozkazuje swoim żołnierzom. Posiadanie wiary nie zależy wyłącznie od środowiska i wychowania. Setnik mógł powiedzieć, że nie jest tego godny, albo ze względu na żydowskie zwyczaje, albo – co bardziej prawdopodobne – dlatego, że uznał moc i autorytet Jezusa. Setnik mógł wiedzieć o wcześniejszym uzdrowieniu opisanym w Ewangelii św. Jana 4:46-54, co dało mu nadzieję i odwagę, by zwrócić się do Jezusa.
Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 731–732), „The Expositor’s Greek Testament” (tom 1, str. 139), „New International Commentary on the Bible” (str. 1130) oraz „Tony Evans Bible Commentary” (str. 878–879).
Pytanie: Czy w Mt 8,12 mowa jest o karze tymczasowej, czy o karze wiecznej?
Odp.: Sam werset tego nie precyzuje. Jednak „płacz i zgrzytanie zębów”, o którym mowa w innych miejscach, odnosi się nie tylko do agonii, ale także do utraty honoru, przywilejów i radości na zawsze, więc najprawdopodobniej chodzi tu o karę wieczną.
Pytanie: Czy w Mt 8,12; 22,13; 25,30 piekło jest miejscem ciemności, czy też miejscem ognia, jak w Ap 20,14; Mk 9,48?
O: I jedno, i drugie. Najpierw krótka odpowiedź, a potem dłuższa.
Krótka odpowiedź: Ten ogień nie jest zwykłym ziemskim ogniem, a Bóg może ukształtować ten ogień tak, jak tylko zechce. Bóg opisuje nam coś, czego nigdy nie widzieliśmy na ziemi, i choć nie wiemy, na ile ogień ziemski jest podobny lub różni się od ognia piekielnego, jest on na tyle podobny, że Bóg może użyć go jako metafory opisowej.
Długa odpowiedź: Z naukowego punktu widzenia ogień jest jasny, ponieważ emituje fotony światła w widmie widzialnym (od czerwonego do fioletowego). Wydaje się gorący, ponieważ promieniuje na nas również fotonami światła w innych częściach widma, głównie w podczerwieni, podczas gdy światło słoneczne przechodzące przez atmosferę zawiera więcej promieni ultrafioletowych. Jak opisałbyś coś, co emituje głównie promieniowanie rentgenowskie lub promieniowanie gamma? Mogłoby to spalić coś o wiele szybciej, ale dla ludzkiego oka wyglądałoby to na ciemne. Pomijając fotony, gwiazda neutronowa emitowałaby większość swojej energii w postaci neutronów, podobnie jak bomba atomowa, ale byłaby ciemna, gdyby fotonów było niewiele. Nie wiemy obecnie, czy piekło jest gorące z powodu fotonów, neutronów, czy też z zupełnie innego powodu, ale te ziemskie obserwacje po prostu pokazują, że istnieje wiele możliwości tego, jak mogłaby wyglądać ciemność i ogień piekielny.
Inne odpowiedzi można znaleźć w książkach „When Cultists Ask” (str. 104–105) oraz „When Critics Ask” (str. 335).
Pytanie: Jakie znaczenie ma sformułowanie Jezusa w Mt 8,13?
Odp.: Nie ma wzmianki, by Jezus powiedział to komukolwiek innemu. Setnik miał tak wielką wiarę, że wystarczyło, by Jezus to powiedział, a jego sługa został uzdrowiony.
Pytanie: Czy fakt, że Piotr był żonaty (Mt 8,14 i 1 Kor 9,5), podważa katolicką praktykę, zgodnie z którą księża nie mogą zawierać małżeństw?
Odp.: Mówiąc jako protestant, ten konkretny werset ani nie potwierdza, ani nie zaprzecza tej kwestii. Piotr był żonaty, zanim został uczniem. Podobnie w XX wieku byli żonaci księża episkopalni, którzy przeszli na katolicyzm, a Kościół katolicki pozwolił im pozostać żonatymi księżmi katolickimi i kontynuować swoje małżeństwo tak jak dotychczas.
Pytanie: Co jest interesującego w uzdrowieniu z gorączki opisanym w Mt 8,15?
Odp.: Zazwyczaj, gdy ktoś wyzdrowieje z gorączki, jest osłabiony i potrzebuje czasu na powrót do zdrowia. Choroba spowodowana gorączką nie była rzadkością ze względu na malarię. Teściowa Piotra nie potrzebowała w ogóle czasu na powrót do zdrowia, zanim zaczęła im służyć.
Więcej informacji można znaleźć w: „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 37; „Believer’s Bible Commentary”, str. 1232; „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 204; „ Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 140–141; oraz „New International Bible Commentary”, str. 1158–1159.
Pytanie: Czy w Mt 8,17 fragment Iz 53,4 odnosi się do cierpienia za nas, czy też do naszego uzdrowienia?
Odp.: Izajasz 53:4 może odnosić się do obu tych kwestii.
Mesjasz zostanie zraniony: Jak pokazuje Izajasz 53:5, fragment ten odnosi się do Mesjasza (Cierpiącego Sługi), który cierpi za nas. Podobnie Izajasz 53:6 mówi, że Pan złożył na Cierpiącego Sługę nasze grzechy.
Lud Boży zostanie uzdrowiony. Zarówno Izajasz 53:5, jak i 53:4 wskazują, że jednym z dobrodziejstw Mesjasza będzie nasze uzdrowienie. Nic w Izajaszu 53 nie precyzuje, że chodzi wyłącznie o uzdrowienie duchowe lub fizyczne. Z pewnością Bóg posłużył się przykładami uzdrowień fizycznych, aby wskazać, że mają one służyć jako symbol większego znaczenia uzdrowienia duchowego, które stało się możliwe dzięki krzyżowi.
Bardziej szczegółowe omówienie tego zagadnienia można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 204–206.
Pytanie: Czy w Mt 8,20 i w innych miejscach Jezus mógł odnosić się do kogoś innego niż do Siebie samego, mówiąc: „Syn Człowieczy”?
Odp.: Nie, Mk 14,41b pokazuje, że Jezus miał na myśli samego siebie. W Ogrodzie Getsemani, tuż przed swoim aresztowaniem, Jezus w Mk 14,41b mówi: „Czy wciąż śpicie i odpoczywacie? Wystarczy już! Nadeszła godzina. Oto Syn Człowieczy zostanie wydany w ręce grzeszników. Wstańcie, chodźmy. Oto zbliża się ten, który Mnie zdradza!” (BSB). Obszerne omówienie terminu „Syn Człowieczy” można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 209–213.
Pytanie: Dlaczego w Mt 8,20 i w innych miejscach Jezus często nazywa siebie Synem Człowieczym?
Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.
1) Jezus uważał ten termin za bardzo znaczący. Użył tego wyrażenia 32 razy w Ewangelii Mateusza, 14 razy w Ewangelii Marka, 26 razy w Ewangelii Łukasza i 12 razy w Ewangelii Jana.
2) Podczas gdy tytuł „Syn Boży” służy podkreśleniu boskości Jezusa, „Syn Człowieczy” podkreśla również Jego pełne człowieczeństwo. Jednak tak jak „Syn Człowieczy” implikuje pełne człowieczeństwo Jezusa, tak „Syn Boży” podkreśla Jego pełną boskość.
3) Księga Daniela 7:13-14 proroczo mówi o Synu Człowieczym. Jezus prawdopodobnie chciał, aby uczniowie wrócili i przeczytali ten fragment. Brzmi on następująco: „W mojej nocnej wizji patrzyłem dalej i ujrzałem Kogoś podobnego do Syna Człowieczego, przychodzącego z obłokami nieba. Zbliżył się do Starego Dni i został wprowadzony przed Jego oblicze. I dano Mu władzę, chwałę oraz królestwo, aby Mu służyli ludzie wszystkich narodów i języków. Jego władza jest władzą wieczną, która nie przeminie, a Jego królestwo jest królestwem, które nigdy nie ulegnie zniszczeniu” (BSB)
Więcej szczegółowych odpowiedzi można znaleźć w „Encyklopedii trudności biblijnych” (str. 322–324), „Kiedy pytają krytycy” (str. 335–336), „Kiedy pytają wyznawcy sekt” (str. 105–106) oraz w „Nowym międzynarodowym komentarzu do Biblii” (str. 1130–1131).
Pytanie: Dlaczego w Mt 8,21-22 Jezus powiedział temu człowiekowi, aby pozwolił zmarłym pochować swoich zmarłych?
Odp.: Jezus miał na myśli, że wokół jest mnóstwo ludzi duchowo martwych, którzy mogą pochować zmarłych, i że nie należy angażować się w sprawy pozbawione wiecznego znaczenia. Problem leżał w prośbie tego człowieka: „Panie, pozwól mi najpierw…”.
Nic nie wskazuje na to, że ojciec tego człowieka już umarł. Być może mężczyzna miał na myśli: „Poczekaj, aż umrze mój sędziwy ojciec, a może aż otrzyma spadek, a wtedy pójdę za Tobą”. Tak więc mężczyzna chciał pójść za Jezusem, ale chciał to zrobić w swoim własnym tempie. Jezus mu odmówił. W ostrym kontraście do tego, kiedy Mateusz, autor Ewangelii, został poproszony, by pójść za Jezusem, natychmiast zostawił wszystko i poszedł za Nim (Mt 9,9).
Więcej szczegółowych odpowiedzi można znaleźć w: „Encyclopedia of Bible Difficulties”, str. 324; „When Critics Ask”, str. 336; „The Believer’s Bible Commentary”, str. 1232–1333; „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 38; „New International Commentary on the Bible”, str. 1130 oraz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 879.
Pytanie: Jak to się stało, że w Mt 8,24-25 Jezus mógł spać podczas tej wielkiej burzy?
Odp.: Greckie słowo „seismos” może oznaczać trzęsienie ziemi, ale w tym kontekście odnosi się do gwałtownego „wstrząsu” morza. Jezus pokonał ludzkie choroby i nie obawiał się również sił natury. Istnieją dwie możliwości.
Naturalna: Jezus był zmęczony po głoszeniu kazań i spał bardzo głęboko. W tamtych czasach nie było mikrofonów ani systemów nagłaśniających, więc osoba przemawiająca publicznie musiała mówić bardzo głośno. Należy również pamiętać, że Jezus nie odczuwał niepokoju związanego z dotarciem na drugą stronę. Jeśli Jezus mógł normalnie spać w małej łodzi, to po prostu spał, gdy fale były wyższe, a wiatr silniejszy.
Nadprzyrodzona: Jeśli burza była tak wielka, że nikt nie mógł podczas niej zasnąć, to być może Ojciec sprawił, że Jezus zapadł w bardzo głęboki sen, aby sprawdzić wiarę uczniów w to, że Bóg zapewni Jezusowi bezpieczeństwo.
Więcej informacji można znaleźć w „Evangelical Bible Commentary” (str. 732) oraz w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1 (str. 143).
Pytanie: Co z fragmentu Mt 8,24-27 możemy zastosować w naszym życiu?
O: Każdy doświadcza burz, a niektóre z nich są tak groźne, że mogłyby zatopić naszą łódź. Jednak sposób, w jaki Jezus postrzega burzę, i nasz sposób postrzegania burzy mogą się radykalnie różnić. Uczniowie byli rybakami i wiedzieli, że w takich burzach rybacy mogą zginąć. Jak zauważa Matthew Henry, Jezus nie zganił ich za to, że obudzili Go, by poprosić o pomoc, ale raczej za ich lęki i brak wiary. Uczniowie nie zdawali sobie sprawy, że nie powinni się obawiać, iż ich łódź zatonie, skoro Jezus w niej przebywa. Uczniowie mieli wiarę, ale nie była to wiara, na której mogliby polegać. Burza była naprawdę gwałtowna, ale należało poprosić Jezusa, by ją uciszył. W naszym życiu mogą pojawić się burze, które nie tylko wydają się gwałtowne, ale naprawdę takie są. Musimy prosić Jezusa, by uciszył tę burzę.
Jezus skierował tutaj dwa upomnienia: jedno do wiatru i fal, a drugie do uczniów za ich małą wiarę. Wyglądało to tak, jakby nie do końca zdawali sobie sprawę lub nie pamiętali, kto był z nimi w łodzi. Być może powinniśmy pokutować, gdy zapominamy, kto jest z nami w łodzi naszego życia. Jedną z dobrych stron prób w naszym życiu jest to, że pozwalają nam one na nowo lepiej zrozumieć, kim jest Jezus.
Wreszcie, gdy wiatr ucichł, woda przez chwilę była nadal bardzo wzburzona. Jednak uczniowie byli zdumieni, ponieważ Mateusz 8:26 mówi, że uspokoiły się nie tylko wiatr, ale także fale. Łódź nie byłaby bezpieczna, dopóki fale nie ucichły, więc Bóg uspokoił również fale.
Więcej informacji można znaleźć w: „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 38–39; „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 215; „The Believer’s Bible Commentary”, str. 1233 oraz „The Tony Evans Bible Commentary”, str. 880.
Pytanie: Czy w Mt 8,28 w krainie Gergesenów było dwóch opętanych mężczyzn, czy tylko jeden, zgodnie z Mk 5,1-4; Łk 8,26-33?
Odp.: Chociaż możliwe jest, że miały miejsce dwa różne wydarzenia, bardziej prawdopodobne jest, że było to to samo wydarzenie, a w Ewangelii Mateusza pojawił się błąd skryby. Papiasz, uczeń apostoła Jana, napisał, że Mateusz pierwotnie spisał swoją Ewangelię w języku hebrajskim/aramejskim. W książce „When Critics Ask” (str. 337) dodano, że „gdyby było dwóch mężczyzn, to obie relacje są poprawne, ponieważ istnieje bardzo podstawowe prawo matematyczne... – gdziekolwiek są dwaj, zawsze jest jeden. Nie ma wyjątków!”. Mielibyśmy problem, gdyby Marek i Łukasz stwierdzili, że był tylko jeden mężczyzna, ale słowa „tylko” tam nie ma.
Pytanie: W Mt 8,28, jakie dokładnie miasto znajdowało się w pobliżu opętanego?
Odp.: Byłoby to albo Gadara, albo Gerasa. Trudność polega na tym, że istniały trzy miasta o dość podobnych nazwach. Co więcej, jeśli tekst ten został przepisany z języka hebrajskiego, to hebrajskie litery oznaczające „r” i „d” są bardzo podobne.
Gergesenes (z Gergesy), współczesna Khersa, to miasto wymienione w większości rękopisów. Leży ono na wschodnim brzegu Morza Galilejskiego, a wzgórza opadają tam gwałtownie w kierunku morza.
Gadarenes (z Gadary), współczesne Um Qeis, znajdowało się zaledwie 5 do 8 mil na południowy wschód od Morza Galilejskiego, a „kraina Gadarenów” rzeczywiście sięgała Morza Galilejskiego, o czym świadczy wzmianka Józefa Flawiusza oraz moneta z Gadary przedstawiająca statek. Vaticanus, tekst Ephraem Rescriptus oraz niektóre kopie Diatessaronu podają to miasto.
X Geraseni (z Gerasy) (współczesne Jerash) – miasto to znajduje się około 30 mil od Morza Galilejskiego, więc nie może to być to miasto. Nazwa ta występuje wyłącznie w rękopisach italskich, Wulgacie, na marginesie (nie w tekście) syryjskiego manuskryptu Harclejskiego oraz w koptyjskim manuskrypcie sahidskim.
X Gersa w Gileadzie leży 20 mil na wschód od rzeki Jordan
X Gazarenes nie jest miastem, które kiedykolwiek istniało. Ta oczywista pomyłka w pisowni występuje wyłącznie w oryginalnym manuskrypcie Sinaiticus, a późniejszy skryba poprawił ją w tym manuskrypcie na Gergasenes.
Zob. „Encyclopedia of Bible Difficulties”, s. 324–326, „Hard Sayings of the Bible”, str. 373, „When Critics Ask”, str. 336–337, „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 122, „The Greek New Testament” Alanda i in., str. 29, „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 144–145 oraz „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 219–220.
Pytanie: Co możemy wywnioskować z fragmentu Mt 8,28–29 i zastosować w naszym życiu?
Odp.: Po pierwsze, grobowce powinny być miejscem spokojnym, gdzie w pobliżu nie ma żadnych żywych istot. Jednak w krainie umarłych działają demony. Opętani nie powinni tam być; powinni żyć razem z innymi ludźmi. Nie wiemy, dlaczego tam się znaleźli – czy dlatego, że postanowili unikać ludzi, czy dlatego, że ludzie ich wypędzili, czy też po to, by plądrować groby, okradać lub zabijać przybywających, czy z jakiegoś innego powodu. Zaskakujące byłoby jednak, gdyby ktoś przyszedł złożyć hołd przy grobie, a nagle pojawili się ci dwaj opętani przez demony mężczyźni.
W naszym życiu i w życiu innych wokół nas mogą istnieć martwe sprawy z przeszłości, do których nie należy wracać, których nie należy poruszać, a nawet dobrowolnie przypominać sobie. Jednak nagle, z jakiegokolwiek powodu, pojawia się coś, czego już nie powinno tam być. Powinniśmy stanowczo stwierdzić, że tak nie może być; że należy to wygnać w imię Jezusa. Jesteśmy nowym stworzeniem; oznacza to między innymi, że to, co stare i grzeszne, musi umrzeć – i pozostać martwe.
Więcej informacji można znaleźć w „Komentarzu biblijnym Tony’ego Evansa”, str. 880.
Pytanie: Co demony miały na myśli w Mt 8,29, mówiąc: „dręczysz nas przed czasem”?
Odp.: Demony wiedziały, że zostaną wysłane do otchłani (List Judy 6; Objawienie 20:1-2), a później do jeziora ognia (Objawienie 20:14-15).
P: Dlaczego w Mt 8,32 Jezus spełnił prośbę demonów, by weszły w świnie?
Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Wydaje się jednak, że wejście w świnie, które natychmiast utonęły, nie przyniosło demonom żadnej korzyści. Ciekawe jest to, że mieszkańcy miasta bardziej martwili się o 2000 utopionych świń niż o dwóch opętanych ludzi. Bardziej cenią sobie straty finansowe niż zysk duchowy. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1233), „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 8, str. 219) oraz w „Tony Evans Bible Commentary” (str. 880).
Pytanie: Dlaczego w Mt 9,1; Mk 6,45 i J 6,17 Jezus spędzał czas właśnie w Kafarnaum, które Łukasz nazywa „swoim miastem”?
Odp.: Należy pamiętać, że mieszkańcy Nazaretu (oddalonego o około 20 mil) próbowali zabić Jezusa (Łk 4,29–31), a mieszkańcy Gergeseny wyraźnie poprosili Jezusa, by opuścił ich miasto po tym, jak utonęło 2000 świń, dlatego Jezus uczynił Kafarnaum swoim domem. Jest bardzo prawdopodobne, że jest to współczesne Tell Hum, położone około 2,5 mili na południowy zachód od miejsca, gdzie rzeka Jordan wpada do Morza Galilejskiego, na północno-zachodnim brzegu. Szymon Piotr, Andrzej i Filip pochodzili z Betsaidy (J 1,44; 12,21), która znajdowała się bardzo blisko. Jako dorośli pracowali w nadbrzeżnym mieście Kafarnaum wraz z Jakubem, Janem i Mateuszem (Mk 1,29). Więcej informacji można znaleźć w „Wycliffe Bible Dictionary” na stronach 66, 226 i 310 oraz w „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1234.
Pytanie: Co w Mt 9,2-6 można by uznać za niewłaściwe w tym, że Jezus odpuszczał grzechy?
A: Ludzie zgrzeszyli przeciwko Bogu i słusznie doszli do wniosku, że Jezus musiałby być Bogiem, aby przebaczyć grzechy popełnione przeciwko Bogu. Zauważcie, że Jezus nie powiedział: „Bóg upoważnił mnie lub zezwolił mi powiedzieć, że wasze grzechy są odpuszczone”. Jezus po prostu ogłosił: „Wasze grzechy są odpuszczone”. Chociaż Żydzi mieli oczekiwać Mesjasza, nie spodziewali się, że sam Mesjasz będzie odpuszczał grzechy. Zarówno odpuszczanie grzechów, jak i uzdrawianie chorób są wymienione w Psalmie 103:3, ale obie te rzeczy należą konkretnie do zadań Pana.
Z ludzkiego punktu widzenia powiedzenie temu człowiekowi „grzechy twoje są odpuszczone” byłoby równie absurdalne, jak nakazanie kalekiemu, by chodził.
Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1131), „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 732), „Believer’s Bible Commentary” (str. 1234) oraz „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1 (str. 148).
P: Co oznacza wyrażenie „pobieranie ceł” w Mt 9:9 (KJV)?
Odp.: Oznacza to pobieranie podatków.
P: Jakie są tło historyczne dotyczące Mateusza i jego przyjaciół w Mt 9:9-10?
Odp.: Mateusz (co oznacza „dar Boży” lub być może „wierny”) to ta sama osoba, którą w Ewangelii Marka nazywano Lewim. Oba imiona są pochodzenia hebrajskiego. Miało to miejsce poza Kafarnaum, gdzie stacjonował rzymski garnizon. Tamtejszy poborca podatkowy musiał biegle posługiwać się zarówno językiem aramejskim, jak i greckim, choć znajomość łaciny również byłaby pomocna. Nie wiemy na pewno, jaki był główny język używany podczas uczty, ani nawet czy w ogóle mówiono tam po aramejsku . Niezależnie od tego, żaden faryzeusz ani szanujący się Żyd nie dałby się tam zobaczyć, jedząc z „grzesznikami”.
Celnicy byli pogardzani, ponieważ pobierali podatki dla rzymskich okupantów. Ponadto oczekiwano od nich, że będą pobierać wyższe opłaty niż wymagał tego rząd i zatrzymywać różnicę dla siebie. Okazji do naliczania jeszcze wyższych opłat i wykorzystywania innych było tak wiele, że trudno byłoby oprzeć się tej pokusie.
Ponieważ było wielu gości, być może dom Mateusza był duży, albo kolacja odbywała się na zewnętrznym dziedzińcu domu. Prawdopodobnie podczas kolacji goście zostali zaproszeni, by również zostali uczniami. (Jezus miał wielu uczniów poza najbliższym kręgiem Dwunastu.) Jak pisze „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1234 o Mateuszu: „Stracił wygodną pracę, ale odnalazł swoje przeznaczenie. Stracił dobre dochody, ale zyskał zaszczyt. Stracił wygodne poczucie bezpieczeństwa, ale znalazł przygodę, o jakiej nigdy nawet nie marzył”. Wyobraźmy sobie, że Mateusz odmówiłby, gdy Jezus go zaprosił. Mateusz nie zostałby apostołem, nie napisałby Ewangelii, a zamiast tego po prostu przeżyłby swoje życie jako człowiek bez celu, dość zamożny, ale pogardzany, a później zapomniany i anonimowy.
Więcej informacji można znaleźć w: „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 39; „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 223–224; „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 150–151 oraz „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 733.
Pytanie: Co Jezus miał na myśli w Mt 9,12, mówiąc, że tylko chorzy potrzebują lekarza?
Odp.: Wszyscy są chorzy, ale tylko ci, którzy zdają sobie sprawę ze swojej choroby, szukają lekarza. Tak więc w pewnym sensie zarzut, jaki wysuwano wobec Jezusa, był całkowicie prawdziwy. Jednak jedząc z faryzeuszami – czy z kimkolwiek innym, jeśli o to chodzi – Jezus jadł również z grzesznikami! Skoro Jezus właśnie udowodnił, że może przebaczyć grzechy paralityka, mógł również przebaczyć grzechy celników. Jeśli ktoś powie, że nie chce chodzić do kościoła, bo jest tam pełno ludzi niedoskonałych i grzesznych, powiedz mu, że to nie powinno go powstrzymywać, bo w kościele zawsze jest miejsce dla jeszcze jednej osoby! Więcej informacji znajdziesz w „Believer’s Bible Commentary” na str. 1234–1235 oraz w „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 152.
Pytanie: Dlaczego w Mt 9,13 Jezus wspomniał, że Bóg pragnie miłosierdzia, a nie ofiary?
Odp.: Jezus nawiązuje do Księgi Ozeasza 6:6. Chociaż Bóg nakazał zarówno składanie ofiar, jak i okazywanie miłosierdzia, bardziej zależało Mu na tym, byśmy mieli serce pełne miłosierdzia, niż na samych ofiarach. Podobnie jak w czasach Ozeasza, niektórzy ludzie religijni w czasach Jezusa nie troszczyli się zbytnio o innych, a bardziej dbali o to, by przebywać wśród „odpowiednich” ludzi. Jezus troszczył się o zagubionych celników i grzeszników i upominał ich za to, że nie zdawali sobie sprawy, iż wszyscy są grzesznikami przed Bogiem i nie mieli żadnego powodu, by uważać się za lepszych od innych grzeszników. Uczeni w Piśmie i faryzeusze ujawnili swoje prawdziwe serca, ponieważ nigdy nie oskarżali Jezusa o to, że był celnikiem czy grzesznikiem, ale o to, że przebywał w ich towarzystwie. Więcej informacji można znaleźć w książkach „Bible Difficulties & Seeming Contradictions” (str. 118–119) oraz „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1 (str. 152).
Pytanie: Dlaczego w Mt 9,14 uczniowie nie pościli?
Odp.: Jezus nie powiedział, że Jego uczniowie nigdy nie będą pościć, ale raczej, że nie musieli pościć, dopóki Jezus był jeszcze z nimi w ciele. Aby poznać właściwe cele postu, zapoznaj się z omówieniem Mt 6,16–18. Więcej informacji znajdziesz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 226–227.
P: Jaki jest sens przypowieści o ubraniach i bukłakach z Mt 9,16-17 i Mk 2,21-22?
Odp.: Nawet w świecie przyrody nie zawsze można stopniowo przyzwyczajać się do czegoś nowego. Czasami trzeba „zerwać z dotychczasowymi schematami”, zmienić paradygmaty lub zacząć od nowa. Jezus mówił tutaj, że aby przyjąć Jego naukę, zerwanie z przeszłością jest tak radykalne, że trzeba narodzić się na nowo (J 3,5-7) i stać się nowym stworzeniem (2 Kor 5,16-17). Zobacz także omówienie Mk 2,21-22.
Niestety, w starożytności ludzie, przeciwko którym Paweł wypowiadał się w Liście do Galatów – zwani judaizatorami – próbowali właśnie tego: mieszać łaskę i nauki Jezusa z Prawem i przykazaniami Starego Testamentu. W nieco inny sposób robią to również niektórzy adwentyści dnia siódmego.
Więcej informacji można znaleźć w: „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 227; „The Bible Knowledge Commentary: New Testament”, str. 40; „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 153 oraz „Believer’s Bible Commentary”, str. 1235–1236.
P: Co jest szczególnego w rąbku szaty, o którym mowa w Mt 9,20?
Odp.: Prawdopodobnie chodziło o frędzle na brzegu szaty. Być może uważano je za bardziej świętą część szaty, ponieważ frędzle z niebieską nitką pośrodku były nakazane w Księdze Liczb 15:38 i następnych oraz w Księdze Powtórzonego Prawa 22:12.
Kobieta wydawała się bardzo skryta w tej sprawie. Zgodnie z Księgą Kapłańską 15:19-33 jej ciągły upływ krwi czynił ją nieczystą, więc w ogóle nie powinna była przebywać w tłoku w tak bliskim sąsiedztwie, aby dotrzeć do Jezusa.
Więcej informacji można znaleźć w „New International Bible Commentary” (str. 1131), „The Expositor’s Greek Testament” (tom 1, str. 154) oraz „Evangelical Commentary on the Bible” (str. 733).
P: Dlaczego w Mt 9:20-22, Mk 5:27-34 i Łk 8:43-49 Jezus publicznie zwrócił uwagę na kobietę cierpiącą na krwotok?
Odp.: Uzdrowienie fizyczne nie było powodem, dla którego Jezus przyszedł na ziemię. Jezus bardziej troszczył się o wiarę tej kobiety niż o samą dolegliwość fizyczną. Jak trafnie zauważył pewien pastor, komentując ten publiczny cud: „Na końcu naszej liny znajduje się rąbek szaty Jezusa”.
Pytanie: Czy w Mt 9,20-22 i Mk 5,27-34 to, jak wielką wiarę mamy, decyduje o tym, czy nasze modlitwy zostaną wysłuchane?
O: To jest jeden z czynników. W przypadku modlitw zgodnych z wolą Bożą musimy modlić się z wiarą. List św. Jakuba 1:6-7 mówi, że musimy prosić bez wątpienia, ponieważ osoba o rozdwojonym umyśle nie otrzyma tego, o co prosi. Jeśli jednak wierzymy, ale wciąż mamy pewne wątpliwości, możemy prosić, szczerze przyznając się jednocześnie do naszej niewiary, tak jak uczynił to człowiek z Ewangelii Marka 9:24, a Bóg wysłucha naszej modlitwy. Dobrze jest również wiedzieć, że Duch Święty wstawia się za nami w modlitwie, jak czytamy w Liście do Rzymian 8:26-27.
Oczywiście, nawet jeśli prosimy o coś z większą wiarą niż ktokolwiek kiedykolwiek wcześniej o cokolwiek prosił, a nie jest to zgodne z wolą Boga, aby nam to dać, wówczas Bóg tego nie uczyni, jak pokazuje List Jakuba 4:3. Jest to część szerszego pytania: kiedy Bóg odpowiada na modlitwę, a kiedy Pismo Święte mówi, że tego nie czyni. Więcej informacji znajdziesz w omówieniu fragmentu z Ewangelii według św. Mateusza 7,7-11 oraz w książce „Trudne powiedzenia Biblii” na stronach 419-421.
Pytania dotyczące córki Jaira znajdziesz w sekcji poświęconej Ewangeliom.
Pytanie: Dlaczego w Mt 9,23-26 pojawiają się zawodowe płaczki?
Odp.: Płatne osoby opłakujące zmarłych były powszechne, aby zapewnić czas na zajęcie się wszystkimi gośćmi podczas pogrzebu. Zgodnie z Miszną Ketubot 4:4 nawet uboga rodzina musiała opłacić dwóch flecistów i jedną zawodową płaczkę. Niektórzy nazywają to „sztucznym smutkiem”. Śmierć to wielki biznes, zarówno wtedy, jak i teraz. Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 231 oraz w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1236.
Pytanie: Dlaczego w Mt 9:28-31 ci dwaj niewidomi, którzy mieli wiarę w Jezusa, nie wykazali się wystarczającym posłuszeństwem, by powstrzymać się od rozpowszechniania tej wiadomości wśród innych?
Odp.: To interesująca kwestia. Ci niewidomi „dostrzegli”, że Jezus jest Synem Dawida, czyli Mesjaszem, lepiej niż większość widzących. Mieli oni wiarę, by zwrócić się do Jezusa, gdy nie było innej alternatywy. Jednak choć w sprawach wielkich zwracali się do Jezusa z wiarą, w tej drobnej sprawie nie byli Mu posłuszni. Być może sądzili, że rozpowszechnienie tej wiadomości w tym momencie byłoby pomocne, i arogancko uznali, że wiedzą lepiej od Jezusa, co jest pomocne.
Oto interesująca, ale smutna sytuacja ludzi obdarzonych duchowym rozeznaniem, którzy mieli wielką wiarę w Jezusa, a następnie świadomie zdecydowali się nie być Mu posłuszni. Mądrość i wiara oparta n ie nie mają wielkiej wartości bez posłuszeństwa. Owszem, odzyskali wzrok, ale Jezus nie zyskał w tej sytuacji posłusznych sług.
Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary” na str. 1236–1237 oraz w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 232–233.
Pytanie: Czy w świetle Mt 9,38 powinniśmy dzisiaj modlić się o więcej robotników na żniwo?
Odp.: Tak, jest to modlitwa często pomijana. Modlimy się o żniwo, czyli o to, by ludzie przyszli do Chrystusa i stali się Jego uczniami, ale powinniśmy również modlić się o więcej żniwiarzy, których Bóg mógłby wykorzystać do ewangelizacji niechrześcijan, ponieważ Jezus mówi, że robotników będzie mało, co oznacza, że będzie ich zbyt mało. Czasami, gdy czasy są ciężkie, a warunki ekonomiczne trudne, nawet ci, którzy pełnią posługę duszpasterską i pracują na polu misyjnym, mogą czuć się zniechęceni i chcieć odejść. Pracownicy są wysyłani przez Boga, ale powinni pozostać na wysłaniu, dopóki Bóg nie powoła ich do czegoś innego. Więcej informacji można znaleźć w „Believer’s Bible Commentary”, str. 1237.
P: Czy w Mt 10,1 uczniowie mogli uzdrawiać już wcześniej?
Odp.: Niezależnie od tego, czy wcześniej uzdrawiali niektóre choroby, tutaj Jezus dał im władzę nad każdą chorobą. Nawiasem mówiąc, w Mt 10,2 po raz pierwszy nazwano ich apostołami.
P: Kim jest „Lebbaeus” w Mt 10,3 (KJV)?
Odp.: To ta sama postać co Tadeusz.
P: Jak to możliwe, że Szymon Kananejczyk, o którym mowa w Mt 10:4 i Mk 3:18, był jednym z uczniów Jezusa, skoro Szymon [rzekomo] nie był Żydem?
Odp.: W KJV i NKJV pojawia się określenie „Canaanite”, przy czym NKJV zawiera przypis wyjaśniający, że w tekście dominującym występuje forma „Cananaean”. Wczesne wersje NASB i NRSV podają „Canaanean”. W BSB i NASB 2020 pojawia się określenie „zealot”.
Nie ma znaczenia, czy Szymon w ogóle nie był Żydem, czy też był częściowo pochodzenia żydowskiego. Jezus mógł powoływać uczniów z dowolnej narodowości. Na marginesie, w Ewangelii Marka 3:8 wielu ludzi z pogańskich miast Tyru i Sydonu przybyło, by zobaczyć Jezusa. Tyr znajdował się około 35 mil od Morza Galilejskiego, a Sydon – 25 mil od Tyru.
Greckie słowo „Kananaios” może być transliteracją aramejskiego słowa „qan’an”, które oznacza zelotę. W Ewangelii Łukasza 6:15 i Dziejach Apostolskich 1:13 nazywany jest on „Szymonem Zelotą”. To samo stwierdzają: „Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 237, 239; „Asimov’s Guide to the Bible”, str. 840; oraz „The Expositor’s Greek Testament”, tom 1, str. 158. Rodzi to jednak interesującą kwestię. Jeśli jeden z uczniów Jezusa był kiedyś zelotą, a inny, Mateusz, poborcą podatkowym, to pod względem politycznym stanowili oni diametralne przeciwieństwa, przynajmniej zanim nawrócili się na chrześcijaństwo. Więcej na ten temat można znaleźć w „Evangelical Commentary on the Bible”, str. 734.
Pytanie: Co oznacza słowo „Iskariota” w Mt 10,4; Mk 3,19; Łk 6,16; J 6,71?
Odp.: Ojciec Judasza nazywa się Szymon (J 6,71 i 13,26), więc nie jest to imię jego ojca. Istnieją dwie teorie dotyczące znaczenia słowa „Iskariota”.
1. Iskariota mogło oznaczać „człowiek z sztyletem”.
2. Może to oznaczać „człowiek (ish) z Kerioth”, co było nazwą dwóch miast w Judzie. Więcej informacji można znaleźć w różnych źródłach, w tym w „Archaeological Encyclopedia of the Holy Land” (s. 212) oraz w „The Expositor’s Bible Commentary” (tom 8, s. 239).
Pytanie: Dlaczego w Mt 10,5-6 Jezus wyraźnie nakazał swoim uczniom, aby nie wchodzili do wiosek samarytańskich?
Odp.: Była to kwestia czasu, ponieważ w Dziejach Apostolskich 1:8 Jezus wyraźnie nakazał im udać się do Samarii.
Jezus został najpierw posłany do Izraela, a dopiero potem do reszty świata. Apostołowie udali się najpierw do Judei, potem do Samarii, a następnie na krańce ziemi. Kiedy Paweł przybywał do nowego miasta, on również postępował zgodnie z tym schematem, głosząc najpierw w synagodze. Również dzisiaj w wielu sprawach może istnieć odpowiedni czas, którego Bóg od nas oczekuje.
Pytanie: Co w świetle Mt 10,5-6 sądzić o twierdzeniu muzułmanów z ruchu Ahmadiyya, że zapłacą 20 000 dolarów każdemu, kto znajdzie dowód na to, że Jezus przyszedł dla wszystkich ludzi, a nie tylko dla Żydów?
Odp.: Biblia, od Starego Testamentu po Apokalipsę, konsekwentnie głosi, że Jezus jest Zbawicielem dla wszystkich ludzi, a nie tylko dla Żydów. Wyobraź sobie przez chwilę, że przesłanie Jezusa nie było skierowane do pogan. Czy w takim razie powiedziałbyś wszystkim tym około pół milionowi chrześcijan z pierwszych trzech wieków po Chrystusie: „Nie powinniście podążać za nauką Jezusa; Bóg chce, żebyście wrócili do czczenia swoich pogańskich bożków!” – oczywiście, że nie, to absurdalne! – tak samo jak to pytanie. Ale mimo wszystko przyjrzyjmy się temu szczegółowo.
Z jednej strony możemy rozróżnić posługę Jezusa przed Jego ukrzyżowaniem, Jego przesłanie oraz Jezusa po zmartwychwstaniu. Jednak we wszystkich trzech przypadkach Jezus nie był przeznaczony wyłącznie dla Żydów. Podczas swojej ziemskiej posługi sam Jezus zwracał się przede wszystkim (choć nie wyłącznie) do „zagubionych owiec z domu Izraela” (Mt 15,24). Swoje zbawienie głosił najpierw przede wszystkim Żydom. Ale ponadto:
a) Stary Testament prorokował, że Jezus jest dla wszystkich ludzi.
b) Jezus udał się do Samarytan, którzy byli w połowie Żydami
c) Jezus był również dla pogan (nie-Żydów), a nawet podróżował, by spotkać się z poganami poza Izraelem.
d) Jezus powiedział, że Jego przesłanie jest przeznaczone dla wszystkich, a nie tylko dla narodu żydowskiego.
e) Jezus nigdy nie powiedział, że Jego ewangelia ogranicza się do Żydów.
f) Wreszcie apostołowie Jezusa byli w najlepszej pozycji, by zrozumieć to, czego nauczał Jezus.
Oto dowody.
a) Bóg w Starym Testamencie powiedział, że Mesjasz jest dla wszystkich ludzi
Księga Izajasza 9:1-7 to słynna proroctwo mesjańskie. W Księdze Izajasza 9:1b czytamy: „ale w przyszłości On uhonoruje Drogę Morską, za Jordanem, Galileę narodów”.
Księga Izajasza 42:1-9 jest proroctwem mesjańskim. W Księdze Izajasza 42:6 czytamy: „Ja, Pan, powołałem cię w sprawiedliwym celu i ujmę cię za rękę. Będę cię strzegł i ustanowię cię przymierzem dla ludu oraz światłem dla narodów [pogan], abyś otworzył oczy ślepym, wyprowadził więźniów z lochu, a siedzących w ciemnościach – z więzienia”.
Księga Izajasza 49:1-7 również ma charakter mesjański, ale zwróćcie szczególną uwagę na Księgę Izajasza 49:6: „On mówi: «Nie wystarczy, że będziesz Moim Sługą, aby podnieść plemiona Jakuba i przywrócić tych, których Izrael chronił. Uczynię cię również światłem dla narodów, abyś niósł Moje zbawienie aż na krańce ziemi»”.
b) Jezus udał się do pół-żydowskich Samarytan
W Ewangelii Jana 4:1-42 Jezus głosił nie tylko kobiecie przy studni, ale także innym mieszkańcom samarytańskiej wsi. Samarytanie poprosili Jezusa, by u nich pozostał, więc Jezus pozostał z nimi przez dwa dni. „I wielu innych uwierzyło dzięki Jego słowom. Powiedzieli do kobiety: «Teraz wierzymy nie tylko z powodu twoich słów; sami słyszeliśmy i wiemy, że ten człowiek naprawdę jest Zbawicielem świata»”.
Jednak Łukasz 17:11-18 pokazuje, że Samarytanie nadal byli uważani za obcych, a nie za Żydów.
c) Jezus udał się do pogan na wschód i północ od Izraela
Marka 7:24-30 Jezus udał się do regionu Tyru (na północ od Izraela, w Fenicji) i uzdrowił córkę pewnej kobiety. Kobieta ta nie była Żydówką mieszkającą poza Izraelem. Tekst wyraźnie wskazuje, że była Greczynką pochodzenia syro-fenickiego. Skoro twierdzono, że Jezus był przeznaczony wyłącznie dla Żydów – a nie tylko przede wszystkim dla nich – to już ten jeden przypadek obala twierdzenie o „wyłączności”.
Mateusz 8:28-34 Jezus uzdrowił opętanych z Gadary. Kraina Gadary znajdowała się po wschodniej stronie Morza Galilejskiego, w nieżydowskim, greckojęzycznym regionie zajmującym się hodowlą świń, zwanym Dekapolem. Zobacz także Ewangelię Marka 5:1-20 i Ewangelię Łukasza 8:26-39. Podobnie jak w przypadku kobiety syro-fenickiej, nie byli to nie-Żydzi, którzy po prostu przypadkowo tam się znaleźli. Jezus celowo udał się poza granice Izraela, aby głosić i przekazywać swoje przesłanie zbawienia tym nie-Żydom.
Ewangelia według św. Marka 7:31-37 Jezus publicznie dokonał cudu w Dekapolu, co po grecku oznacza „dziesięć miast”. Był to region greckich osadników na terenie dzisiejszej Syrii i Jordanii; żadna część Dekapolu nie leżała w Izraelu.
Ewangelia według św. Marka 8:1-10 Po tym, jak Jezus nakarmił w Izraelu tłum liczący pięć tysięcy osób, przeprawił się później przez Morze Galilejskie na wschód, na stronę pogan, i nakarmił cztery tysiące osób. Miało to miejsce również w Dekapolu, dziesięciu miastach greckich kolonistów.
d) Ewangelia Jezusa była przeznaczona dla wszystkich narodów
Jezus polecił swoim uczniom, aby głosili Jego przesłanie „wszystkim narodom”, a nie tylko narodowi żydowskiemu.
Łukasz 24:45-47 „Wtedy On [Jezus] otworzył im umysły, by zrozumieli Pisma. I rzekł do nich: «Tak jest napisane: Chrystus będzie cierpiał i trzeciego dnia zmartwychwstanie, a w Jego imieniu będzie głoszona wszystkim narodom, począwszy od Jerozolimy, nawrócenie i odpuszczenie grzechów»”. Nie jest tu mowa po prostu o „we wszystkich narodach”, ale raczej o „do wszystkich narodów”.
Mateusza 28:18-20 „Wtedy Jezus podszedł do nich i rzekł: «Dana mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi. Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, i ucząc je przestrzegać wszystkiego, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata»”. Nie jest tu mowa po prostu o „czyńcie uczniów we wszystkich narodach”, ale raczej o „czyńcie uczniów ze wszystkich narodów”.
Mateusz 8:11-12 Po uzdrowieniu sługi setnika Jezus rzekł: „Powiadam wam, że wielu przyjdzie ze wschodu i z zachodu, aby zasiąść do uczty z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem w królestwie niebieskim. Ale synowie królestwa zostaną wyrzuceni w ciemność zewnętrzną, gdzie będzie płacz i zgrzytanie zębów”. Zobacz także Łukasza 7:1-10, gdzie mowa jest o słudze setnika, oraz Łukasza 13:28-30, gdzie mowa jest o innych uczestniczących w uczcie. Jezus NIE mówi tu tylko o tym, że Żydzi przybędą z innych krajów, ponieważ synami królestwa są Żydzi, a przybędą ci, którzy nie są synami królestwa, ze wschodu i zachodu.
Ewangelia według św. Marka 3:7b-8: „…wielki tłum z Galilei, Judei, Jerozolimy, Idumei, regionu za Jordanem oraz okolic Tyru i Sydonu. Wielki tłum przybył do Niego, gdy usłyszał, jakie wielkie rzeczy czynił”. Gdyby ktoś próbował twierdzić, że przybyli wyłącznie Żydzi z tych miejsc (w przeciwnym razie argument „wyłącznie” traci sens), to fakt, że Jezus głosił swoje przesłanie greckiej kobiecie syro-fenickiej w Tyrze, obala tę tezę.
Łukasz 2:32 Kiedy Jezus był niemowlęciem, prorok Symeon przepowiedział o Nim, że będzie „światłem na objawienie poganom i chwałą Twojego ludu Izraela”. Chociaż ostatnia część zdania wskazuje, że Jezus był również dla Żydów, to podkreślona część zdania wskazuje, że Jezus był „objawieniem” dla pogan, a poganie to nie-Żydzi.
Łukasz 3:14 Niektórzy rzymscy żołnierze zapytali Jana Chrzciciela, co powinni czynić, a on im to powiedział. Dlaczego Jan Chrzciciel miałby nakazywać tym nieżydowskim okupantom, co mają robić, gdyby Jezus nie był przeznaczony dla nich?
Jana 1:4 „W Nim [Słowie] było życie, a życie to było światłością ludzi”. Jan mógłby tu użyć słowa „Żydzi”, ale tego nie zrobił; Jan użył słowa „ludzie”.
Ewangelia Jana 1:9-12 „Prawdziwe Światło, które oświeca każdego człowieka, przychodziło na świat. Był na świecie, a świat został przez Niego stworzony, ale świat Go nie poznał. Przyszedł do swoich, a swoi Go nie przyjęli. Ale wszystkim, którzy Go przyjęli, tym, którzy uwierzyli w Jego imię, dał prawo stać się dziećmi Bożymi”.
Ewangelia Jana 1:29 „Następnego dnia Jan ujrzał Jezusa zbliżającego się do niego i rzekł: «Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata!»” Jan mógłby powiedzieć „gładzi grzechy Żydów”, ale powiedział: „gładzi grzech świata”.
Jana 3:15b-17 „aby każdy, kto w Niego [Syna Człowieczego] wierzy, miał życie wieczne. Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. Bóg bowiem nie posłał swego Syna na świat, aby świat potępił, ale aby świat został przez Niego zbawiony”.
e) Jezus pokazał, że Jego ewangelia nie była przeznaczona wyłącznie dla Żydów
Należy zrozumieć, że najpierw Jezus powiedział, aby czekali w Jerozolimie, ale potem nakazał im wyjść na świat.
Dzieje Apostolskie 1:4-5 „A gdy byli zgromadzeni, On [Jezus] polecił im: «Nie opuszczajcie Jerozolimy, lecz czekajcie na dar, który obiecał Ojciec, o którym słyszeliście ode Mnie. Jan bowiem chrzcił wodą, ale za kilka dni zostaniecie ochrzczeni Duchem Świętym»”. Jednak potem w Dziejach Apostolskich 1:8 Jezus powiedział: „Otrzymacie jednak moc, gdy zstąpi na was Duch Święty, i będziecie moimi świadkami w Jerozolimie, w całej Judei i Samarii, aż po krańce ziemi”.
Mateusza 25:31-46: Kiedy Jezus powróci w chwale, wszystkie narody zgromadzą się przed Nim, a Jezus podzieli ludzi na owce i kozy. Owce w przenośni karmiły, pojały, gościły i ubierały Jezusa, podczas gdy kozy w przenośni tego nie czyniły.
W Ewangelii Jana 5:22-23 przemawia Jezus: „Ponadto Ojciec nikogo nie sądzi, lecz cały sąd przekazał Synowi, aby wszyscy czcili Syna tak, jak czczą Ojca. Kto nie czci Syna, nie czci Ojca, który Go posłał”.
Mateusz 21:43: Jezus powiedział: „Dlatego powiadam wam, że królestwo Boże zostanie wam odebrane i dane ludowi, który przyniesie jego owoce”.
W Ewangelii Mateusza 12:50 Jezus powiedział: „Kto bowiem pełni wolę mojego Ojca, który jest w niebie, ten jest moim bratem, siostrą i matką”. Zobacz także Ewangelię Marka 3:34-35. Jezus nie powiedział: „Żydzi, którzy pełnią wolę mojego Ojca”, ale: „Ktokolwiek pełni wolę mojego Ojca”.
Mateusza 16:25: „Kto bowiem chce zachować swoje życie, straci je, a kto straci swoje życie z mojego powodu, ten je znajdzie”.
Ewangelia według św. Jana 8:12a: „Ja [Jezus] jestem światłością świata”. Czy Jezus wygłosił fałszywe twierdzenie, mówiąc, że jest światłością świata, jeśli był światłością tylko dla Żydów? Nie, Jezus nas nie wprowadził w błąd!
Ewangelia według św. Jana 10:16 Jezus powiedział: „Mam też inne owce, które nie są z tej owczarni. Muszę je również sprowadzić, a one będą słuchać mojego głosu. Wtedy będzie jedna owczarnia i jeden pasterz”.
Ewangelia według św. Jana 12:32: „A ja [Jezus], gdy zostanę wywyższony nad ziemię, przyciągnę wszystkich do siebie” (12:33). Powiedział to, aby wskazać, jaką śmiercią miał umrzeć. Czy Jezus powiedział zatem: „Żartowałem! Przyciągnę tylko Żydów”? – oczywiście, że nie.
Jana 12:46 „Ja [Jezus] przyszedłem na świat jako światło, aby nikt, kto we Mnie wierzy, nie pozostawał w ciemności”. Ile razy Jezus musi powtarzać, że Jego światło lub Jego przesłanie jest dla wszystkich, zanim zaczniemy poważnie traktować fakt, że jest ono przeznaczone dla wszystkich?
Ewangelia według św. Jana 14:6: „Jezus odpowiedział: «Ja jestem drogą, prawdą i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie»”. Ileż to innych dróg stworzył Bóg, by ludzie mogli do Niego przyjść, poza Jezusem? Nawiasem mówiąc, chrześcijanie twierdzą, że pobożni ludzie żyjący przed Chrystusem również trafili do raju dzięki Jezusowi. Chociaż nie wiedzieli tego, co my wiemy o Jezusie, oczekiwali nadejścia Mesjasza, składając ofiary ze zwierząt, które tymczasowo zakrywały ich grzechy, podczas gdy my spoglądamy wstecz na Mesjasza, który swoją ofiarą na zawsze odpokutował za nasze grzechy.
Jana 17:20 „Nie proszę tylko za nimi [uczniami], ale także za tymi, którzy dzięki ich świadectwu uwierzą we Mnie”. Jeśli więc ktoś spoza narodu żydowskiego uwierzył w świadectwo apostołów (tak jak wszyscy chrześcijanie), to należy do grona tych, za których modli się Jezus. Chociaż prawdą jest, że wśród pierwszych chrześcijan było wielu Żydów, to od czasów męczennika Szczepana coraz więcej osób spoza narodu żydowskiego również stawało się chrześcijanami.
Jana 18:37 Jezus mówi: „Każdy, kto należy do prawdy, słucha mojego głosu”. Słuchanie lub nie słuchanie głosu Jezusa, Jego przesłania, Jego ewangelii to bardzo poważna sprawa. Jezus nie powiedział: „Tylko Żydzi, którzy należą do prawdy, słuchają mojego głosu, a poganie, którzy należą do prawdy, nie będą mnie słyszeć”. Nie, Jezus powiedział, że „każdy”, kto należy do prawdy, słucha Jego głosu.
f) Co uczniowie Jezusa mówili o Jego służbie
Piotr powiedział w Dziejach Apostolskich 4:12: „W nikim innym nie ma zbawienia, gdyż nie ma pod niebem żadnego innego imienia, dane ludziom, przez które moglibyśmy być zbawieni”. Chociaż prawdą jest, że Piotr zwracał się do Żydów, to jednak powiedział im, że nie ma żadnego innego imienia 1) pod niebem, 2) danego ludziom.
1 List Jana 2:1b-2: „Jezus Chrystus, Sprawiedliwy. On sam jest ofiarą przebłagalną za nasze grzechy, i to nie tylko za nasze, ale także za grzechy całego świata”.
Dlaczego apostoł Jan udał się do Azji Mniejszej, Tomasz na wschód, prawdopodobnie aż do Indii, Andrzej do Scytii, a inni apostołowie w inne miejsca, aby głosić ewangelię nie-Żydom? To właśnie oni, lepiej niż ktokolwiek inny, wiedzieli, komu Jezus pragnął, aby głoszono Jego przesłanie, i głosili je po całym świecie.
Wniosek
Nie należy pomijać ani w inny sposób ignorować wszystkich tych wersetów, podanych w różnych momentach, i skupiać się wyłącznie na jednym wersecie odnoszącym się do konkretnego okresu. Nie można powoływać się na fragment z Ewangelii Mateusza 15:24, jakoby Jezus, światłość świata, miał być w tamtym okresie swojej służby tylko dla zagubionych owiec Izraela, tak samo jak nie można powoływać się na fragment z Ewangelii Mateusza 16:20: „Wtedy zabronił uczniom, by nikomu nie mówili, że On jest Chrystusem”. (Słowo „Chrystus” oznacza Mesjasza). Jezus miał na myśli, że nie powinni nikomu mówić, iż jest Chrystusem W TYM CZASIE, ponieważ później polecił im iść na cały świat, i właśnie tak to zrozumieli. Podobnie Jezus został posłany przede wszystkim do zagubionych owiec Izraela W TYM CZASIE (przed swoim ukrzyżowaniem), a nie tylko udał się wówczas do niektórych pogan, ale nakazał uczniom głosić Jego przesłanie na całym świecie.
Dowody na to, że Jezus przyszedł dla wszystkich ludzi, są spójne, kumulatywne i przytłaczające. Zgodnie z wszelkimi standardami prawnymi (przewaga dowodów, ponad wszelką wątpliwość itp.) świadectwo Biblii i historii dowodzi, że Jezus przyszedł dla wszystkich narodów. Tylko stronniczy sędzia lub ława przysięgłych mogłaby uznać inaczej.
Wszystkie cytaty pochodzą z Biblii BSB. Więcej informacji można znaleźć w książce „When Critics Ask”, str. 339.
Pytanie: Czy w Mt 10,5-6; 15,24-26 Jezus był rasistą, który przyszedł wyłącznie dla Żydów? (Tak twierdził muzułmanin Ahmad Deedat).
Odp.: Wcale nie, co widać po przeczytaniu tych 24 fragmentów. Mt 2,1; 3,9-10; 4,15-16; 5,13-16; 8,1-13; 8,18-28; 10,18; 21,43; 24,14; 25,31-46; 28:16-20; Ewangelia według św. Marka 7:24-30; 7:31-37; 8:1-10 (wschodnia strona Jeziora Galilejskiego); Ewangelia według św. Łukasza 8:22-33; 24:45-47; Ewangelia według św. Jana 1:9,29; 3:17; 10:16; 12:46; 14:6; 17:20; 18:37; Dzieje Apostolskie 1:7-8. Jednak Jezus miał wyczucie czasu.
Przed swoim zmartwychwstaniem Jezus najpierw głosił ewangelię ludowi Bożemu, czyli Żydom. Nawet w Dziejach Apostolskich 1:8 Jezus nakazał im, by byli Jego świadkami najpierw w Jerozolimie, Judei i Samarii, a następnie aż po krańce ziemi. Niemniej jednak przed swoją śmiercią i zmartwychwstaniem Jezus nie tylko służył kobiecie syro- -fenickiej (Mt 15,24-26), ale także Samarytanom (J 4,1-42), a także poganom na wschód od Morza Galilejskiego.
Po swoim zmartwychwstaniu, w Ewangelii Mateusza 28:19-20, Jezus powiedział: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, i ucząc je przestrzegać wszystkiego, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata”. Przesłanie to zostało ponownie podkreślone przez Boga w Dziejach Apostolskich 10.
Na marginesie warto dodać, że muzułmanie z ruchu Ahmadiyya również twierdzą, iż Jezus przyszedł wyłącznie dla narodu żydowskiego.
Więcej informacji można znaleźć w „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 244–245.
Pytanie: Co oznacza słowo „scrip” w Mt 10,10; Mk 6,8; Łk 9,3; 22,35–36 oraz 1 Sm 17,40 (KJV)?
Odp.: To wyrażenie z Biblii Króla Jakuba oznacza torbę lub sakiewkę, zazwyczaj zawierającą pieniądze.
P: Co oznacza wyrażenie „pozdrów dom” w Mt 10:12 (KJV)?
Odp.: To wyrażenie z Biblii Króla Jakuba oznacza prośbę o Boże błogosławieństwo dla domu i osób w nim przebywających.
P: Co oznacza w Mt 10:13 stwierdzenie, że błogosławieństwo uczniów spoczywa na domu, a w przeciwnym razie wraca do nich?
Odp.: „Dom” odnosi się tutaj do osób mieszkających w tym domu. Nie mieli się martwić, że „przypadkowo” pobłogosławią kogoś, kto tak naprawdę ich nie przyjmuje. Błogosławieństwo pochodzi od Boga, a nie z jakiejś magii ich słów.
P: Dlaczego w Mt 10,14 i Mk 6,11 uczniowie mieli strząsać proch z nóg wobec tych, którzy ich nie przyjmowali?
Odp.: Było to świadectwo przeciwko nim. Oznaczało to, że niegościnni ludzie mogli przemyśleć swoje postępowanie po zobaczeniu tej reprymendy. Było to również świadectwo na rzecz Boga przeciwko tym, którzy odrzucili Jego przesłanie.
P: Czy Mt 10,14 i Mk 6,11 oznaczają, że nie powinniśmy nigdy wdawać się w dyskusję z nikim, tylko po prostu odejść?
Odp.: Nie, z wielu powodów: należy przyjrzeć się całej specjalnej misji powierzonej wówczas dwunastu apostołom, a nie ma tam mowy o tym, by odejść, jeśli ktoś się im sprzeciwia. Raczej chodzi o strząsanie prochu z nóg jako znak, KIEDY odchodzą, jeśli nikt ich nie przyjmuje. Wreszcie apostołowie Piotr i Paweł dyskutowali z innymi, a Apollos, który nie był apostołem, również prowadził dyskusje.
Specjalne posłannictwo w tym czasie:
Mateusz 10:5-20 to prawdopodobnie to samo wydarzenie, co Marek 6:11, i należy przyjrzeć się całym fragmentom, a nie tylko części jednego wersetu. Dwunastu uczniów nie miało zabierać ze sobą laski, żadnych pieniędzy ani zatrzymywać się w cudzym domu. Nie jest to wzór dla całej późniejszej działalności ewangelizacyjnej. Fakt, że nie mieli pozostawać w jednym miejscu i prowadzić dyskusji oraz debat (w przeciwieństwie do tego, co później robił Paweł w sali Tyrannusa w Dziejach Apostolskich 19:9-10), jest uzasadniony, ponieważ początkowo zajmowali się szerzeniem przesłania.
Nawet wtedy nie mieli odchodzić, jeśli ktoś się im sprzeciwiał. Mieli raczej zatrzymać się w domu kogoś, kto ich przyjmie. Jeśli nikt w mieście nie chciał ich przyjąć, wtedy odchodzili, strzepując proch z nóg.
Otrząsnąć się z prochu, KIEDY odejdą
Grecki tekst w tym miejscu nie nakazuje im właściwie odejść. Mówi raczej, by strzepnęli proch z nóg, KIEDY odejdą. Zarówno oni – przyszli chrześcijanie – jak i my, będziemy mieli do czynienia z sytuacjami, w których w tym samym miejscu niektórzy będą się im sprzeciwiać, a inni będą ich wspierać. W 2 Liście do Koryntian 10:3-6 Paweł mówi: „Bo choć żyjemy w ciele, nie walczymy według ciała. Broń naszej walki nie jest bronią tego świata. Ma ona natomiast boską moc burzenia twierdz. Burzymy argumenty i wszelkie wywody sprzeciwiające się poznaniu Boga; i bierzemy w niewolę każdą myśl, aby ją podporządkować Chrystusowi” (BSB)
Jezus spierający się z innymi
Jezus prowadził spory z faryzeuszami, zadając im pytania, jak to widać w Ewangelii Mateusza 22:41-46 i w innych miejscach.
Następnie Jezus zmienił ton i użył bardzo surowej nagany w Ewangelii Mateusza 23:1-37.
W Ewangelii Mateusza 12:22-33 Jezus powiedział faryzeuszom, że mogą popełnić grzech nieprzebaczalny, jakim jest bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu.
Jezus używał obelg! Nazwał tych Żydów „pokoleniem niegodziwym i cudzołożnym” w Ewangelii Mateusza 12:39-41. Nazwał ludzi sprzeciwiających się Mu „synami piekła” w Ewangelii Mateusza 23:15.
W Ewangelii Mateusza 22:29-32 Jezus wyraźnie powiedział saduceuszom, że są w błędzie, ponieważ nie znają Pisma ani mocy Bożej.
Piotr, Paweł, Szczepan i Apollos prowadzili dyskusje z innymi
Oprócz Jezusa, Paweł w Damaszku, jak czytamy w Dziejach Apostolskich 9:19-25, udowadniał, że Jezus jest Chrystusem. Spotykał się zarówno z sukcesami, jak i sprzeciwem. Nie opuścił tego miejsca, dopóki Żydzi nie próbowali go zabić.
Kiedy Elymas sprzeciwił się Pawłowi (Dz 13,8-12), Paweł zganił go i nie opuścił tego miejsca.
Kiedy w Efezie wybuchły zamieszki przeciwko Pawłowi, Paweł chciał z nimi porozmawiać (Dz 19, 30).
W Jerozolimie Paweł przemawiał do wrogiego tłumu (Dz 22, 2-22).
Piotr prowadził dyskusje z niewierzącymi w Dziejach Apostolskich, a Paweł jeszcze częściej dyskutował z niewierzącymi. Aby nikt nie powiedział, że tak powinni postępować tylko apostołowie, należy zauważyć, że Apollos nie był apostołem, a mimo to prowadził dyskusje. Nie jest jednak słuszne zakładanie, że każdy wierzący jest przygotowany do prowadzenia dyskusji z innymi.
Wcześni chrześcijanie przednicejscy
Wczesni chrześcijanie sprzed soboru nicejskiego, których Bóg wykorzystał do przemiany świata rzymskiego, szeroko stosowali perswazję i argumentację w swoim świadczeniu. Przykłady obejmowały zarówno przyjazny i długotrwały dialog między Justynem Męczennikiem a Tryfonem Żydem, jak i działania innych, takich jak Arystydes, Teofil z Antiochii, Mathetes w liście do Diogneta oraz Tertulian, który szczegółowo opisywał rzekome haniebne czyny bóstw grecko-rzymskich, a także Ireneusz i Hipolit, którzy obszernie obalali wszystkie liczne i różnorodne szkoły gnostycyzmu. Arnobiusz posługiwał się bardzo humorystycznym wyśmiewaniem pogaństwa grecko-rzymskiego. Laktancjusz wykazał, dlaczego filozofia grecka była błędna. Listę można znaleźć pod adresem
www.BibleQuery.org/History/ChurchHistory/WhatEarlyChristiansTaughtOnExperienceandPractice.html (lub w formacie .docx). Wyszukaj, zaczynając od „r1” pisane małymi literami.
Wreszcie, jeśli nie zgadzasz się ze mną i innymi mieszkańcami tego samego miasta, a nadal uważasz, że nie powinieneś przekonywać ani dyskutować z ludźmi, którzy się z tobą nie zgadzają, lecz zamiast tego opuścić miasto, mogę wezwać dla ciebie ciężarówkę do przeprowadzki, jeśli chcesz. ;-)
A tak poważnie, rodzi to w rzeczywistości dwa ważne pytania: w jaki sposób Jezus i pierwsi chrześcijanie prowadzili dyskusje z ludźmi, którzy się z nimi nie zgadzali, i w którym momencie powinniśmy zaprzestać dyskusji i odejść? Kolejne dwa pytania dotyczą właśnie tych tematów.
Pytanie: Kiedy, zgodnie z Mt 10,14 i Mk 6,11, powinniśmy zaprzestać dyskusji z osobą niebędącą chrześcijaninem i po prostu odejść?
Odp.: Należy wziąć pod uwagę co najmniej trzy czynniki.
Bezpośrednie zagrożenie
Jeśli twoje życie, życie twojej rodziny lub życie innych chrześcijan jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie z powodu twojej obecności, warto rozważyć, czy Bóg chce, abyś odszedł. Paweł uciekł z Antiochii, gdy próbowano go zabić, a chrześcijanie często uciekali, gdy byli prześladowani. Z jednej strony powinniśmy być gotowi umrzeć za Chrystusa, ale z drugiej strony Bóg może chcieć, abyśmy żyli jeszcze przez jakiś czas, abyśmy mogli szerzej głosić Ewangelię, a nasza ucieczka może być wybranym przez Boga sposobem na nasze ocalenie.
Malejący zwrot z inwestycji a inne możliwości
Doszedłem do punktu, w którym nie jestem w stanie poświęcić całego czasu, jaki tylko mógłbym, na jak najszersze świadczenie przed każdą osobą, która pisze do mnie e-mail, a jednocześnie mieć czas na sen, przebywanie z rodziną i regularną pracę. Niektórym osobom mogę udzielać jedynie krótkich odpowiedzi lub odrzucać niektóre możliwości służby, aby mieć czas na rzeczy, które uważam za ważniejsze dla mnie. Pewnego razu Paweł udał się do pewnego miasta, a niektórzy ludzie przyjęli Chrystusa. Paweł mógł postąpić słusznie i spędzić resztę życia w tym jednym mieście, próbując nawrócić wszystkich pozostałych mieszkańców. Zamiast tego jednak Paweł udał się do innych miast. Nie pozwól, by robienie dobrych rzeczy powstrzymywało cię przed robieniem wielkich rzeczy.
Z drugiej strony, nadal prowadzę spory z członkami sekt, co do których miałem bardzo małą nadzieję, że się nawrócą. Robiłem to, ponieważ byli tam inni niechrześcijanie i chciałem ich ostrzec, aby nie dołączali do tych grup.
Jeśli twoje spory lub głoszenie mogłyby wyrządzić krzywdę lub sprawić, że ludzie zamkną uszy
Waham się, czy o tym wspominać, ponieważ większość ludzi boryka się z odwrotnym problemem – brakuje im odwagi w głoszeniu Ewangelii. Jezus powiedział, abyśmy modlili się o więcej robotników na żniwo, a Paweł w Liście do Filipian 1:14 cieszył się, że jego cierpienia zachęciły innych wierzących do głoszenia Ewangelii odważniej i bez strachu. Co więcej, 2 List do Koryntian 2:15 mówi, że (jeśli postępujemy właściwie) BĘDZIEMY pachnieć zapachem śmierci dla tych, którzy giną. Ewangelia jest obraźliwa, a jeśli nasze słowa nigdy nikogo nie obrażają, to nie wykonujemy swojej pracy. Jednak mimo że dla niektórych ewangelia jest obraźliwa, nie powinniśmy potęgować tej obrazy. Zgodnie z Listem do Efezjan 4:15 mamy głosić prawdę w miłości. Zwłaszcza we współczesnej kulturze możemy głosić prawdę w sposób irytujący lub nieczuły i niepotrzebnie zrażać ludzi. Możemy tak często głosić ewangelię tym samym osobom, że nasze nagabywanie może stać się irytujące. Nie chcemy potęgować obraźliwości ewangelii, ale nie chcemy też w żaden sposób jej łagodzić.
Pytanie: Dlaczego w Mt 10,14-15; 40-42 Jezus nauczał, że przyjęcie sprawiedliwego jest tak ważne?
Odp.: Przyjęcie sprawiedliwego wiązało się z wieloma rzeczami. Oznaczało nie tylko powitanie go, ale także udzielenie mu pomocy, wsparcia, a w nadchodzących dziesięcioleciach – schronienia przed ścigającymi go władzami. Przyjęcie sprawiedliwego oznaczało również zaakceptowanie jego nauk i gotowość do uczenia się od niego. Oznaczało to również zapewnienie mu możliwości nauczania innych.
P: Dlaczego, jak czytamy w Mt 10,15, w Dniu Sądu Ostatecznego będzie lżej Sodomie i Gomorze niż tym, którzy nie przyjęli uczniów do swoich domów?
Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale Bóg osądza ludzi na podstawie tego, co mogli wiedzieć (Rz 4,15; 5,13). Chociaż mieszkańcy Sodomy i Gomory byli bardzo niegodziwi, wiedzieli bardzo niewiele o Bogu. Ludzie, którzy nie są aż tak niegodziwi, ale wiedzą wiele o Bogu, a mimo to odrzucają Jego uczniów, będą musieli stawić czoła surowemu osądowi.
P: Jak w Mt 10,16 oni (i my) mamy być roztropni jak węże, a jednocześnie niewinni jak gołębie?
Odp.: Po prostu: mamy być świadomi podstępów i potencjalnych pułapek, jakie mogą zastawiać inni, ale sami nigdy nie wolno nam knuć złych intryg.
Pytanie: Jak, zgodnie z Mt 10,19, Duch Święty podsuwa chrześcijanom słowa, które mają wypowiedzieć, gdy są prześladowani?
Odp.: Niezależnie od tego, czy chrześcijanin jest w danym momencie prześladowany, czy nie, czasami Duch Święty po prostu podsuwa mu do głowy słowa, które ma wypowiedzieć. Po drugie, Bóg może sprawić, że dostrzeżesz lub usłyszysz codzienne rzeczy wokół siebie, które odnoszą się do przesłania, które masz przekazać. Na przykład tuż przed przemową do Ateńczyków Paweł ujrzał wiele bożków, a także ołtarz poświęcony nieznanemu bogu. Ponadto czytanie Biblii przypomina nam o prawdzie. Nawet gdyby chrześcijanin doskonale znał każdą historię i każdą naukę zawartą w Biblii, nadal ważne byłoby czytanie Biblii, aby przypominała mu o prawdzie.
Pytanie: Czy w Mt 10,19-20, kiedy Duch Święty podsuwa chrześcijanom słowa, które mają wypowiedzieć, oznacza to, że w tym momencie słowa te są nieomylne (pozbawione błędów) lub bezbłędne (pozbawione istotnych błędów teologicznych)?
Odp.: O ile Duch Święty nie podaje dokładnych słów i nie ma pewności, że dana osoba usłyszała je bezbłędnie, to możliwe jest, że posłuszny chrześcijanin może mimo wszystko popełnić błąd w wypowiedzi.
Pytanie: Dlaczego w Mt 10,21-22; 35-36 członkowie chrześcijańskiej rodziny mieliby powstać przeciwko chrześcijaninowi?
Odp.: To złe, że członkowie rodziny osoby oddającej cześć Bogu mogliby się przeciwko niej zbuntować. Słyszałem o algierskim chłopcu, który przeszedł z islamu na chrześcijaństwo. Kiedy odmówił wyrzeczenia się swojej wiary, jego własna matka dodała do jego jedzenia trutkę na szczury.
P: Dlaczego w Mt 10,23 Jezus nakazał chrześcijanom uciekać przed prześladowaniami, skoro Bóg ich chroni?
Odp.: Bóg może nas chronić w dowolny sposób, a jednym ze sposobów jest wskazanie nam, kiedy mamy uciekać.
Z jednej strony ucieczka nie jest powodem do wstydu, tak jak uczynili to wielu chrześcijan po ukamienowaniu Szczepana (Dz 8,1-8). Z drugiej strony zdarzają się sytuacje, w których Bóg nie chce, abyśmy uciekali, lecz abyśmy stali mężnie i cierpieli dla Niego. W różnych momentach zarówno Jezus, jak i Paweł celowo udali się do Jerozolimy, wiedząc, co ich tam czeka.
P: Czy w Mt 10,23 przyjście Jezusa nigdy się nie zrealizowało, skoro miał On przyjść, zanim oni przemierzą wszystkie miasta Izraela? (Kwestię tę poruszył muzułmanin Ahmad Deedat.)
Odp.: Nie, ponieważ uciekając, nie mieli przejść przez wszystkie miasta Izraela, zanim Jezus przyjdzie, i nigdy nie przeszli przez wszystkie miasta Izraela. To przyszłe wydarzenie najprawdopodobniej nastąpi podczas ucisku.
Pytanie: Co oznacza stwierdzenie z Mt 10,23, że Jezus przyjdzie, zanim oni zdążą przejść przez wszystkie miasta Izraela?
Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, potem kilka faktów, a na koniec odpowiedź.
To nie jest odpowiedź: Jest napisane, że Jezus „przyjdzie”, więc nie może to odnosić się do Jego wniebowstąpienia, kiedy to Jezus odszedł. Niektórzy uważają, że odnosi się to do nadchodzącego sądu Jezusa w postaci zniszczenia Jerozolimy, ale nie ma tu żadnej wzmianki o świątyni.
Kilka faktów: Nie mamy żadnych dowodów na to, że uczniowie cierpieli prześladowania przed ukrzyżowaniem Jezusa. Chociaż zniszczenie świątyni miało miejsce w 70 r. n.e., to gdyby Jezus przyszedł wtedy potajemnie i w sposób niewidzialny, nikt we wczesnym Kościele nie miałby o tym pojęcia. W rzeczywistości po 70 r. n.e. około 14 wczesnych chrześcijan pisało o powrocie Chrystusa jako o wydarzeniu przyszłym.
Dwie kwestie w odpowiedzi: Po pierwsze, w Ewangelii Mateusza 10:21-22 Jezus nie mówi o głoszeniu ewangelii, ale o wędrowaniu od miasta do miasta w celu ucieczki przed prześladowaniami. Tak więc ucieczka przed prześladowaniami „uruchamia zegar”, że tak powiem. W tamtym czasie chrześcijanie nie będą mieli już miast, do których mogliby uciekać przed powrotem Chrystusa. Stanie się to w przyszłości, prawdopodobnie podczas ucisku.
Po drugie, niezależnie od tego, kiedy to nastąpi, nie ma dowodów na to, że apostołowie zdołali odwiedzić każde miasto w Izraelu, więc to jeszcze się nie wydarzyło.
Pytanie: Czy w Mt 10,23 ewangelia będzie głoszona w każdym mieście, czy też nie będzie głoszona, jak mówi Mt 24,14?
Odp.: Ważne jest, aby uważnie czytać wersety, aby nie zrozumieć ich treści błędnie. Mateusz 24:14 mówi, że ewangelia będzie głoszona całemu światu jako świadectwo dla wszystkich narodów. Nie oznacza to, że każda osoba jest zmuszona do słuchania; jednak dzięki telewizji, radiu i internetowi ewangelia jest dziś głoszona niemal całemu światu, z wyjątkiem być może niektórych odizolowanych obszarów plemiennych.
Ewangelia Mateusza 10:23 nie zawiera informacji na temat tego, czy w każdym mieście w Izraelu będzie głoszona Ewangelia, czy też nie. Mówi ona raczej o ucieczce przed prześladowaniami, a chrześcijanin nie zabraknie miast w Izraelu, do których mógłby uciec przed powrotem Chrystusa.
Pytanie: Kim jest „Belzebub” w Mt 10:25, Mk 3:22 i Łk 11:15-19?
Odp.: Jest to imię demona znanego pod tą nazwą Żydom. „Belzebub” pochodzi od słowa „Baal”, które oznacza „Pan”, oraz „zebub”, co oznacza „muchy”.
P: Co oznacza stwierdzenie z Mt 10,26, że nie ma nic ukrytego, co nie zostanie ujawnione?
Odp.: W końcu wszystko zostanie ujawnione. A konkretnie, podczas Sądu Ostatecznego Bóg osądzi każde działanie (Objawienie 20:13), każde bezsensowne słowo (Mateusz 12:36-37), a nawet pozna wszystkie nasze myśli (Psalm 139:2,4).
P: Czy w Mt 10,28 to Bóg, czy szatan jest tym, kogo należy się bać, ponieważ może zniszczyć zarówno ciało, jak i duszę w piekle?
Odp.: Ten fragment odnosi się do Boga.
P: Jak w Mt 10,28 ciała fizyczne ulegają zniszczeniu w piekle?
Odp.: Greckie słowo użyte w tym miejscu to „Gehenna”, które odnosi się do piekła, ale słowo to oznacza również wielką wysypisko śmieci położone na południe od Jerozolimy. Niezależnie od tego, gdzie pierwsze ciało niegodziwca ulega zniszczeniu, jego ciało zmartwychwstałe trafia do Jeziora Ognistego i zostaje zniszczone, ponieważ osoba ta odmawia uznania Jezusa Chrystusa za swojego Pana i Zbawiciela.
P: Jeśli w Mt 10,33 chrześcijanin w chwili słabości zaparłby się Chrystusa przed ludźmi, czy Jezus zaparłby się tego chrześcijanina i czy trafiłby on do piekła?
Odp.: Piotr tak postąpił, ale otrzymał przebaczenie. Zaparcie się Chrystusa i pokuta nie są grzechem nieprzebaczalnym, ponieważ żaden grzech nie jest nieprzebaczalny, z wyjątkiem bluźnierstwa przeciwko Duchowi Świętemu (Mt 12,31-32; Mk 3,28-30; Łk 12,10-11).
Pytanie: Jak to się stało, że w Mt 10,34 Jezus, Książę Pokoju, przyszedł nie po to, by przynieść pokój, ale miecz?
Odp.: Jezus nie wymierzył miecza nikomu (przynajmniej nie przed swoim powtórnym przyjściem), a jednak rodziny się podzieliły, a wielu chrześcijan zostało zabitych z powodu imienia Jezusa. Jezus mówi tutaj, że chociaż jest Księciem Pokoju, nie należy zakładać, że przyszedł On jeszcze po to, by zaprowadzić pokój na ziemi, choć zgodnie z Listem do Efezjan 2:14-17 i Listem do Filipian 4:6-7 Jezus już teraz przynosi pokój do serc wierzących.
P: Dlaczego w Mt 10,37 musimy kochać Boga bardziej niż własną rodzinę?
Odp.: W Ewangelii Marka 12:29-30 Jezus powiedział, że miłość do Boga jest pierwszym przykazaniem. Bóg nas stworzył i kocha nas bardziej niż ktokolwiek inny, i to właśnie Bogu powinniśmy okazywać najwyższą lojalność.
P: Jak w Mt 10,41 możemy otrzymać nagrodę proroka lub sprawiedliwego, przyjmując proroka lub sprawiedliwego?
O: Jest to prawdą przynajmniej z dwóch powodów.
1. Kiedy ktoś przyjmuje ich z otwartym sercem i przyjmuje ich przesłanie, może nawrócić się na chrześcijaństwo i stać się również sprawiedliwym człowiekiem.
2. Kiedy przyjmujemy chrześcijanina w imię Jezusa, jest to czyn sprawiedliwy i jest to tak, jakbyśmy przyjmowali samego Jezusa, jak mówi Ewangelia Mateusza 25:33-40.
P: Dlaczego w Mt 11,3 Jan zapytał Jezusa, czy jest On obiecanym Mesjaszem, skoro widział Ducha zstępującego na Jezusa jak gołębia (J 1,32)?
Odp.: Jan Chrzciciel przebywał w więzieniu w twierdzy Machaerus nad Morzem Martwym, zgodnie z tym, co podaje Józef Flawiusz w dziele „Starożytności żydowskie”, księga 18, rozdział 119 (werset 2). Być może Jan nie słyszał o cudach i służbie Jezusa. A może zastanawiał się, czy Jezus w nadprzyrodzony sposób uwolni go z więzienia. Istnieją co najmniej cztery uzupełniające się możliwości:
Wątpliwość: Być może Jan przeżywał w tym momencie chwilę zwątpienia. Jako pierwszy zasugerował to pisarz wczesnego Kościoła, Tertulian (198–220 r. n.e.).
Zdezorientowanie: Być może Jan widział, jak spełniają się proroctwa dotyczące pierwszego przyjścia, i zastanawiał się nad proroctwami dotyczącymi Drugiego Przyjścia.
Niecierpliwość: William Hendriksen twierdzi, że „Być może problemem Jana nie była wiara, ale cierpliwość. Jan podjął bardzo mądrą decyzję, gdy zamiast zachować swoje wątpliwości dotyczące Jezusa dla siebie lub rozmawiać o nich z innymi, ale nie z właściwą osobą, zwrócił się z nimi do Jezusa” (Ewangelia według św. Mateusza, 1973, s. 84).
Naciskanie na Jezusa: Podobnie, być może Jan naciskał na Jezusa, by ten okazał większą moc, albo jedno i drugie.
Pytanie: Dlaczego w Mt 11,3-6 Jezus po prostu nie odpowiedział „tak” ani „nie”?
Odp.: Łatwo jest twierdzić, że jest się Mesjaszem. Zupełnie inną sprawą jest poparcie tego twierdzenia cudownymi dowodami. Jezus przypominał zarówno Janowi, jak i swoim słuchaczom o dowodach, które sam przedstawił.
Pytanie: Czy w twoim życiu zdarzały się sytuacje, kiedy świadczyłeś o Bogu i żyłeś dla Niego, a mimo to czułeś się zdezorientowany lub rozczarowany?
Odp.: Jan Chrzciciel odważnie głosił Słowo i wiernie podążał za Bogiem. Za swoje wytrwałe wysiłki Jan ostatecznie przeszedł od wolności na pustyni do ciasnego więzienia, gdzie później został stracony. Uczynił to jednak dla wielkiego Mesjasza, który miał dokonywać spektakularnych czynów i wkrótce objawić się w mocy – tyle że nie wydawało się, by tak się działo, przynajmniej nie w oczekiwanym przez Jana terminie. Jan Chrzciciel był zdezorientowany i chciał się po prostu upewnić, że wszystko, nad czym pracował i co wycierpiał, nie poszło na marne.
Zamiast upominać Jana – prywatnie czy publicznie – za to, że miał pewne wątpliwości, Jezus posłał do niego posłańca, by przekazał mu, że wszystko się spełni, i że może już teraz dostrzegać cuda, posługując się słowami z Księgi Izajasza 35:5-6. Następnie publicznie potwierdził słuszność działań Jana, pomimo jego wątpliwości.
Jan mógł być zdezorientowany, ale są chwile, kiedy my również możemy być zdezorientowani. Czasami zmiana na lepsze nie następuje zgodnie z naszym harmonogramem. Czasami może się wydawać, że wszystko, co zrobiliśmy, poszło na marne. Czasami, podobnie jak Hiob, nie mamy pojęcia, dlaczego wiernie podążamy za Bogiem, a mimo to spotyka nas tak wiele złych rzeczy.
Pytanie: Czy Mt 11,11 i Łk 7,28 nauczają, że Jan Chrzciciel trafił do piekła, jak głosi „Boska Zasada” wielebnego Moona na stronie 161?
Odp.: Nie. Ewangelia Jana 10:41-42 pokazuje, że świadectwo Jana skłoniło wielu do uwierzenia w Jezusa. Powinniśmy zachować ostrożność, potępiając męczennika, który zginął za Boga, jako kogoś, kto poniósł porażkę i obraził Boga. Słowa Jezusa, że ten, kto jest najmniejszy w królestwie niebieskim, jest większy niż [Jan Chrzciciel], odnoszą się do faktu, że Jezus nie otworzył jeszcze drogi do nieba, a Jan Chrzciciel był w rzeczywistości ostatnim prorokiem pod starym przymierzem. Ponadto, gdyby Jan Chrzciciel zawiódł w swoim nauczaniu, to dlaczego w Mt 21,32 Jezus powiedział, że ludzie powinni wierzyć Janowi Chrzcicielowi?
Pytanie: Co oznacza stwierdzenie z Mt 11,11 i Łk 7,28, że ten, kto jest najmniejszy w królestwie niebieskim, jest większy niż Jan Chrzciciel?
Odp.: Nie oznacza to, że Jan nie został zbawiony ani że był złym człowiekiem, ponieważ w pierwszej części tego wersetu Jezus bardzo go wychwalał, a jako wybrany poprzednik Jan zajmował miejsce, jakiego nikt inny w historii nie miał. Jednak królestwo niebieskie nie zstąpiło jeszcze na ziemię, więc Jan Chrzciciel został zabity, zanim zdążył stać się jego częścią. Co więcej, duchowa wnikliwość wierzących miałaby być większa niż ta, jaką posiadał Jan Chrzciciel.
Istnieją również trzy dodatkowe punkty widzenia, z których wszystkie mogą być prawdziwe.
Hebrajski idiom: Wyrażenie to jest bardzo podobne do rabinicznego powiedzenia Johana ben Zakkaja, jednego z najbardziej szanowanych uczonych I wieku, który był „najmniejszym” spośród osiemdziesięciu uczniów Hillela; powiedzenie to nie miało na celu umniejszenia statusu Jana, lecz podniesienie statusu jego współczesnych.
Nikt przed Jezusem: Nawet Jan Chrzciciel nie był jeszcze w Królestwie Niebieskim. Nikt nie był, dopóki Jezus nie otworzył drogi poprzez swoją śmierć i zmartwychwstanie.
Względna pozycja w Niebie: Pamiętajmy, że Jan Chrzciciel był napełniony Duchem Świętym jeszcze przed narodzinami. Istnieje przypuszczenie, że być może wierzący w Niebie, którzy musieli przejść odrodzenie po urodzeniu, będą mieli wyższą pozycję niż ci, którzy nie musieli przez to przechodzić.
Pytanie: W Mt 11,12-13, w jaki sposób Królestwo Niebieskie doświadczyło przemocy?
Odpowiedź: Od czasu uwięzienia Jana Chrzciciela (a później jego egzekucji) aż do chwili obecnej dochodzi do przemocy wobec Królestwa Niebieskiego i będzie się to działo w przyszłości. Jezus powiedział to po tym, jak Jan Chrzciciel, wówczas uwięziony przez Heroda, przesłał Mu wiadomość. Wielu uważa, że przemoc oraz ludzie agresywni i używający siły nie są czymś pozytywnym, lecz negatywnym. Inni jednak postrzegają to jako coś pozytywnego.
Pytanie: Jak, od czasów Nowego Testamentu, ludzie stanowczy przyczyniali się do rozwoju Królestwa Bożego lub próbowali je rozwijać, o czym mowa w Mt 11,12-13?
Odp.: W ciągu 50 lat po I Soborze Nicejskim członkowie Kościoła prześladowali innych, aby rozszerzać Kościół. Dla niektórych chrześcijan może być zaskoczeniem, że szatan i demony NIE wkładają całego swojego wysiłku w próby zniszczenia Kościoła. Po co niszczyć coś, skoro można przejąć znaczną część tego i wykorzystać jako narzędzie do swoich złych celów? Niszczenie to tylko jedna z taktyk szatana; kolejną jest infiltracja. Chociaż hiszpańska inkwizycja jest najbardziej znanym przykładem, istnieją niezliczone krucjaty i prześladowania wymierzone przeciwko waldensom, Żydom, protestantom i innym.
Pytanie: Jak w Mt 11,14; 17,12; Mk 9,11-13 oraz Łk 1,17 Jan Chrzciciel był w Duchu i mocy Eliasza? Czy był on reinkarnacją Eliasza?
Odp.: Nie. Przyszedł on w duchu i mocy Eliasza, ale Jan nie był reinkarnacją Eliasza. Podczas pierwszego przyjścia Jezusa Jan pełnił cel i misję Eliasza. Oczywiście sam Eliasz (a nie Jan) pojawił się na krótko podczas Przemienienia Pańskiego. Wielu uważa, że Eliasz będzie jednym z dwóch świadków tuż przed siódmą trąbą z Objawienia 11:3-12.
Pierwszym znanym pisarzem, który odniósł się do tego wersetu, jest Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.), który zauważył, że koncepcja posiadania ducha innej osoby nie jest charakterystyczna wyłącznie dla Eliasza i Jana Chrzciciela. Bóg obiecał, że Jozue będzie miał ducha Mojżesza. („Dialog z Tryfonem Żydem”, rozdz. 49, str. 220). Również Elizeusz otrzymał podwójną porcję ducha Eliasza (2 Król. 2:9-10).
Jan utorował drogę Jezusowi, a potem ustąpił Mu miejsca.
Pytanie: W Mt 11,16-17 i Łk 7,32 w jaki sposób to pokolenie przypominało rozkapryszone dzieci na targowisku?
Odp.: Dzieci potrafią słabo słuchać, mają słabą pamięć i czasami bywają bardzo nierozsądne. Mogą mieć trudności z dostrzeżeniem jakiejkolwiek perspektywy poza własną. Jezus wyjaśnia, dlaczego tak powiedział, w Ewangelii Łukasza 7:33-35. Z jednej strony krytykowali Jana Chrzciciela za to, że nie pił wina ani nie jadł zwykłego jedzenia, a potem odwracali się i krytykowali Jezusa za to, że pił wino i jadł zwykłe jedzenie.
Widziałem podobną sytuację w Salt Lake City, gdy służyłem mormonom. Mormoni pytali mnie, czy kiedykolwiek byłem mormonem, a ja odpowiadałem „nie”. Skoro nigdy nie byłem mormonem, to jak mogłem rozumieć to, czego nauczali? Zadawali to samo pytanie byłym mormonom, którzy stali się chrześcijanami, a oni odpowiadali „tak”. Jak mogli słuchać kogoś, kto odstąpił od wiary i opuścił ich kościół? Najwyraźniej do niektórych ludzi nie da się dotrzeć.
Pytanie: Dlaczego w Mt 11,20 Jezus potępił te miasta, wymieniając je z nazwy?
A: Greckie słowo „oneidizein”, użyte tutaj w znaczeniu „potępić”, oznacza bardzo ostry wyrzut lub oburzenie. Jezus nie mówił tylko, że jeśli nie przyjmą Go jako Mesjasza, będą zgubieni. Co więcej, Jezus mówi, że podczas sądu ostatecznego los złych, niegodziwych miast, takich jak Sodoma i Gomora, będzie lepszy niż los tych miast. Stopień kary uwzględnia możliwości, jakie miały te miasta. Po drugie, Jezus był oburzony, że nie wierzyli, iż pochodzi od Boga, nawet po tym, jak dokonał tych cudów w ich miastach.
Na marginesie, nie jesteśmy pewni, gdzie leży Korazin, ale prawdopodobnie było to miejsce, w którym obecnie znajduje się Khirbet Kerazeh, położone dwie mile na północny wschód od Kafarnaum.
Pytanie: Dlaczego w Mt 11,23-24 Sodoma miałaby być skłonna do pokuty?
Odp.: Jezus posługuje się tu hiperbolą, aby powiedzieć, że gdyby mieszkańcy Sodomy posiadali taką samą wiedzę o Bogu, jaką mieli Żydzi, nie byliby tak niegodziwi, by zasłużyć na zniszczenie. Nawet Asyryjczycy okazali skruchę, gdy przyszedł do nich Jonasz, ale niektórzy mieszkańcy Galilei nie chcieli okazać skruchy, nawet gdy przyszedł do nich sam Bóg.
Pytanie: Dlaczego w Mt 11,25-26 Jezus dziękował Ojcu za ukrycie prawdy przed tak zwanymi mądrymi?
Odp.: Czyż nie byłoby dziwne, gdyby osoby bardziej inteligentne i te, które mogły sobie pozwolić na lepsze wykształcenie, były same dzięki swojej wiedzy bardziej miłe Bogu lub bliższe niebu? Tak nie jest; w kwestii inteligencji i wykształcenia wszyscy mają równe szanse. Bliscy Bogu są ci, którzy są gotowi uznać przed Nim swoją bezradność, jak pokazuje przypowieść o faryzeuszu i celniku.
P: Jakie są, według Mt 11,25-26, sposoby, w jakie Bóg powstrzymuje ludzi przed zgłębieniem Jego mądrości?
Odp.: Ludzie, którzy byli tak mądrzy, że sądzili, iż mogą zrozumieć sens życia niezależnie od Boga. Bycie mądrym nie jest złe, ale poleganie na własnej mądrości zamiast na Bogu już tak.
Pytanie: Czy w Mt 11,25-26 powinniśmy kiedykolwiek dziękować Bogu za ukrywanie prawdy?
O: Lepiej po prostu dziękować Bogu za prawdę i za to, jak ją objawił. Jezus mówi, że ludzie bardziej inteligentni nie mają przewagi nad mniej inteligentnymi w odkrywaniu prawdy o Bogu. Prawda została ukryta w taki sposób, że ludzie nie mogą jej odnaleźć własną mądrością, bez Boga. Jednak paradoksalnie ci, którzy pragną poznać prawdę, znajdą ją, nawet jeśli są tylko małymi dziećmi.
P: W Mt 11,27, w jaki sposób wszystko zostało przekazane Jezusowi?
Odp.: Wszystko jest przekazane Jezusowi na wiele sposobów. Wszyscy pokłonią się Jezusowi, Jezus będzie sądził ludzi, a Jezus nas zbawił.
Jednak głównym przesłaniem Jezusa w tym miejscu nie jest to, że Jezus jest „jednym z” zbawicieli, ale raczej to, że nie ma zbawienia inaczej niż poprzez Jezusa, który nas zbawia. Współczesny dorosły, niemowlę lub osoba, która zmarła w dawnych czasach, zanim poznali Chrystusa, albo idzie do nieba przez Jezusa, albo w ogóle tam nie idzie.
P: Jak to jest, że w Mt 11,27 nikt nie zna Ojca, z wyjątkiem Syna i tych, którym Syn objawia Ojca?
Odp.: Jest to prawdą nie tylko w jednym, ale w dwóch znaczeniach.
Wiedza: Gdyby Bóg tak zechciał, mógłby się ukryć tak, że nie bylibyśmy w stanie dowiedzieć się o Nim prawie nic. Bóg postanowił jednak objawić się, częściowo poprzez Abrahama i proroków, ale najpełniejsze objawienie Jego osoby nastąpiło poprzez przyjście Jezusa Chrystusa na ziemię.
Zbawienie: Wszyscy, którzy zostali zbawieni, i każdy, kto zostanie zbawiony, są zbawieni przez Mesjasza, Jezusa. Nawet ludzie, którzy nawrócili się do Prawdziwego Boga przed narodzinami Jezusa i nie znali imienia Jezusa, są zbawieni przez Jezusa. W Dziejach Apostolskich 4:12 czytamy, że zbawienia nie ma nigdzie indziej. List do Filipian 2:9-11 mówi, że w imię Jezusa zgięte zostanie każde kolano – w niebie, na ziemi i pod ziemią – a każdy język wyzna, że Jezus Chrystus jest Panem.
Pytanie: Dlaczego w Mt 11,27 Jezus mówi, że nikt nie zna Ojca oprócz Syna i tego, komu Syn zechce Go objawić, skoro w Ps 145,18 jest napisane, że Bóg jest bliski wszystkim, którzy Go wzywają?
Odp.: Kwestię tę porusza książka „Dziewięć pytań, które ludzie zadają na temat judaizmu” (str. 86–87). W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.
Wszyscy, których Jezus wybierze: Jezus nigdy nie powiedział, że tylko On sam będzie znał Ojca. Powiedział raczej, że tylko On i ci, których Jezus wybierze, będą znali Ojca.
Okres czasu: Jezus nie sprecyzował, czy chodzi o przyszłość – podczas Sądu Ostatecznego – teraźniejszość, przeszłość, czy też wszystkie te okresy łącznie. Stwierdzenie to jest prawdziwe w odniesieniu do przyszłości ( ), ponieważ w końcu wszyscy staną przed Chrystusem, który jest naszym sędzią, jak pokazuje Ewangelia św. Jana 5:22-23. Słowa Jezusa były również prawdziwe w Jego czasach, ponieważ w Ewangelii św. Jana 8:24 Jezus powiedział Żydom, że jeśli Go odrzucą, rzeczywiście umrą w swoich grzechach. Może się to wydawać niesprawiedliwe dla kogoś, kto uważał, że pójście do nieba polega jedynie na czytaniu Pisma Świętego i poleganiu na słowach, a nie na posłuszeństwie. Jednak w Ewangelii św. Jana 14:6 Jezus powiedział, że On jest drogą, prawdą i życiem oraz że nikt nie przyjdzie do Ojca inaczej jak tylko przez Niego. Jednak w pewnym sensie słowa Jezusa były prawdziwe również przed Jego czasami. Nie tylko był On z Izraelitami na pustyni, zgodnie z 1 Listem do Koryntian 10:4, ale Jego ukrzyżowanie i zmartwychwstanie, które przyniosły życie wszystkim wierzącym, żyjącym zarówno przed Chrystusem, jak i po Nim, zostały zaplanowane od założenia świata, jak czytamy w Dziejach Apostolskich 2:23.
Szczególna relacja: Biorąc pod uwagę wszystko, co zostało powiedziane powyżej, Jezus i Duch Święty rzeczywiście mają szczególną relację z Ojcem, jakiej nie ma nikt inny.
Pytanie: W jaki sposób Jezus daje nam odpoczynek, o czym mowa w Mt 11,28?
Odp.: Możemy zastosować tę prawdę w naszym życiu na co najmniej pięć sposobów.
Uwolnienie od strachu: Bóg za nami zadba i nic nam się nie stanie, chyba że Bóg na to pozwoli. 1 List Piotra 1:6-9 oraz 1 List do Koryntian 2:9 pokazują, że chwała nieba sprawi, iż cierpienia, które znosimy na ziemi, wydadzą się niewielkie.
Wolność od niepokoju i trosk: W Kazaniu na Górze Jezus wyraźnie podkreśla naszą wartość w oczach Boga, a także to, że martwienie się jest zarówno niepożądane, jak i bezcelowe. List do Filipian 4:6-7 mówi, że nie powinniśmy się o nic martwić, lecz przedstawiać nasze prośby Bogu.
Wolność od własnej pracy, celów i ambicji: Kiedy stajemy się chrześcijanami, zmienia się miara naszego sukcesu. Sukces to nie tylko osiągnięcie tego, czego Bóg od nas oczekuje, ale bycie tym, kim Bóg chce, abyśmy byli. To nic więcej. Nie musimy już martwić się o to, by odnieść sukces w oczach innych, ani o to, by sprostać kulturowym ideałom.
Wolność od obaw przed Sądem: W Dniu Sądu chrześcijanie mogą stanąć przed Bogiem bez strachu. Chrystus osądzi chrześcijan pod kątem ich nagród (lub utraty nagród), ale chrześcijanie mogą mieć pewność zbawienia i uniknięcia Jeziora Ognistego.
Wieczna wolność: nasza wolność zaczyna się już teraz na ziemi, w ograniczonym zakresie. Ale będziemy mieli wolność jako synowie Króla w Niebie, na zawsze.
Książka „When Critics Ask” (str. 342) dobrze to podsumowuje: „Życie wierzącego jest «łatwe» w tym sensie, że przynosi «odpoczynek dla waszych dusz» (Mt 11:29), ale jest trudne dla «ciała», które często potrzebuje karzącej ręki Boga, by utrzymać je w ryzach. Zbawienie przynosi «pokój z Bogiem» (Rz 5,1), ale powoduje też konflikt ze światem (1 J 2,15-17; Ga 5,17)”.
Pytanie: Jaka jest różnica między jarzmem a ciężarem w Mt 11,29-30?
Odp.: Jarzmo ciągnie wóz, który przewozi ciężar. Jarzmo ciągnie się wspólnie z innymi. Zarówno jarzmo, jak i ciężar, który ma ciągnąć, mogą być lekkie lub ciężkie, a Jezus mówi, że Jego jarzmo jest lekkie.
Rolnik musi zadbać o to, by jarzmo było prawidłowo dopasowane, a wszelkie wyściółki znajdowały się we właściwym miejscu itp. Czasami można się zastanawiać, czy łatwiej czy trudniej jest rolnikowi zaprzęgać woły, czy też Bogu zaprzęgać chrześcijan. Jeśli wół jest martwy lub odmawia ruchu, zaprzęganie go nie pomaga rolnikowi. Jeśli Bóg daje chrześcijanom szansę, łącząc ich w jarzmo, ale chrześcijanin odmawia ruchu, ponieważ Bóg nie spełnia jego oczekiwań, nie pomaga to innym chrześcijanom, z którymi jest połączony. A co gorsza, jeśli chrześcijanin postanowi pójść w innym kierunku niż ten, w którym Bóg chce orać, wtedy może to być trudne.
Czasami chrześcijanie oczekują, że jeśli będą podążać za Bogiem i być Mu posłuszni, przyniesie to ich życiu największe błogosławieństwo i dobrobyt. Bóg nigdy tego nie obiecał. Kamienowanie i bicie mogą okaleczyć człowieka, a bicie i kamienowanie, jakich doświadczył Paweł, nie przyniosły mu fizycznego błogosławieństwa. Paweł prawdopodobnie mógłby cieszyć się większym dobrobytem, gdyby poświęcał więcej czasu na szycie namiotów, a mniej na „rzeczy marnotrawiące finanse”, takie jak głoszenie ewangelii. Jeśli Paweł nie mógł oczekiwać, że podążając za Bogiem, będzie mu się lepiej powodziło fizycznie i finansowo, to my również nie możemy. Celem Boga jest ukazanie swojej chwały na ziemi, a nie zapewnienie nam jak największego komfortu. Chwała Boża obejmuje głoszenie przez nas Ewangelii, nauczanie innych oraz prowadzenie godnego życia (Mt 10:37-38; Łk 20:35; Flp 1:27; 2 Tes 1:5,11), ale niekoniecznie naszą nieustanną radość. Wół może nie wiedzieć, jak orać po okręgu; wie tylko, że ma podążać za swoim panem. Jeśli zrezygnujemy z własnych oczekiwań co do tego, co Bóg powinien dla nas zrobić, i po prostu pójdziemy za Jego wskazówkami, Bóg łatwiej nas zaprzęże.
Pytanie: Czy fragment z Mt 11,29 w jakiś sposób potwierdza słuszność jogi, tak jak nauczają Mark i Elizabeth Prophet w książce „The Lost Teachings of Jesus 3” (1988), str. 273–274?
Odp.: Wcale nie. Jezus mówi, aby wziąć na siebie Jego „jarzmo”, a nie „jogę”. Greckie słowo użyte w tym miejscu, zugon, oznaczało zaprzęganie wołów do pracy w polu i sugeruje służbę Jezusowi, a nie wykonywanie specjalnych ćwiczeń fizycznych czy kontrolowanie oddechu.
P: Jak dzisiaj mamy wziąć na siebie jarzmo Jezusa, o którym mowa w Mt 11,29–30?
Odp.: Poddajcie się woli Chrystusa i oddajcie Mu całe swoje życie. Dajcie się uczyć Jezusowi, bądźcie łagodni i pokorni jak On.
P: Czy w Mt 12,1-5 uczniowie Jezusa złamali żydowski szabat, czy nie?
Odp.: Nie złamali oni tutaj szabatu zgodnie z Prawem Mojżeszowym, choć złamali jego interpretację przedstawioną przez faryzeuszy. Chociaż Księga Wyjścia 34:21 zabraniała żniw w szabat, to nie mieli oni sierpa, a zebrali jedynie kilka kłosów. Zrywanie kłosów bez użycia sierpa było dozwolone zgodnie z Księgą Powtórzonego Prawa 23:25.Nie mamy żadnych zapisów, aby uczniowie lub Jezus złamali Prawo Mojżeszowe podczas Jego ziemskiej służby przed zmartwychwstaniem. Należy zauważyć, że spór nie dotyczył różnych interpretacji prawa, ale fundamentalnego podejścia do niego.
Ciekawe jest to, że sami Żydzi nie byli zgodni co do tego, czy zbieranie ziarna w szabat jest niewłaściwe. „Żniwa” były jednym z trzydziestu dziewięciu rodzajów prac zabronionych w Misznie Szabat 7.2.9.c zgodnie z ich tradycjami. Jednakże przewidziano w niej również wyjątki dotyczące służby świątynnej. Wyjątek przyznaje się również w sytuacji zagrożenia życia, jak wynika z Miszny Joma 8:6; Mek. Księga Wyjścia 22:2; 23:13. Miszna Szabat 10.2 nie odnosi się do przypadkowego zbierania ziarna. W późniejszym okresie Gemara wyraźnie zezwala na zbieranie ziarna ręcznie; zakazuje jedynie używania narzędzi.
Pytanie: Czy w Mt 12:1-8 i Mk 2:27 to, co Jezus powiedział tutaj o szabacie, stanowi zmianę w Prawie Bożym, czy też Jezus mówił o tym, jak należało je praktykować również w czasach Starego Testamentu?
Odp.: Jezus nie wprowadza tu żadnych zmian. Zrywanie kłosów było już wyraźnie dozwolone w Prawie. Chociaż Prawo mówiło, że w szabat nie wolno pracować, można było zrywać ziarno do spożycia, o ile nie zbierało się go do worka.
Jezus wskazywał, że należy patrzeć na całe Prawo, ponieważ zawierało ono również specjalne postanowienia dotyczące kapłanów. Ponadto Jezus podkreśla, że w sytuacji zagrożenia, w jakiej znalazł się Dawid, jego przetrwanie i ucieczka przed Saulem miały pierwszeństwo przed chlebami pokładnymi. O ileż bardziej Mesjasz powinien mieć pierwszeństwo przed tradycjami faryzeuszów?
Wreszcie Jezus powiedział, że jest tu coś większego niż świątynia Boża. Jedyną rzeczą większą od świątyni Bożej jest sam Bóg.
Pytanie: Dlaczego w Mt 12,3-5 i Mk 2,25-27 zabranie chleba pokładnego było dopuszczalne i jak to się ma do przestrzegania szabatu?
Odp.: Kluczową zasadą jest tu hierarchia przykazań, a ostateczne posłuszeństwo miało być okazywane Bogu, a nie szabatowi. Tylko kapłani mieli prawo spożywać chleb pokładny, a Dawid i jego ludzie wykonywali misję dla Boga, znajdowali się w sytuacji kryzysowej (uciekali przed Saulem) i po omówieniu tego z kapłanem zjedli chleb, jak opisano w 1 Księdze Samuela 21:3-6.
Dla faryzeuszy szabat stał się w rzeczywistości ich bożkiem! Nie dlatego, że szabat był w jakiś sposób zły, ale raczej dlatego, że bardziej troszczyli się o szabat niż o Boga. Byli ludźmi zasad, ale nie ludźmi Boga.
Ireneusz (182–188 r. n.e.) napisał: „Dawid został wyznaczony przez Boga na kapłana, mimo że Saul go prześladował. Wszyscy bowiem sprawiedliwi posiadają godność kapłańską [ ]. A wszyscy uczniowie Pana są kapłanami, gdyż nie dziedziczą tu ani ziemi, ani domów. Służą raczej nieustannie Bogu i ołtarzowi… Jego uczniowie posiadali kapłaństwo Pana. Dlatego też było dla nich zgodne z prawem, gdy byli głodni, spożywać kłosy zboża”. Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 4, rozdz. 8.3, s. 471
Pytanie: W Mt 12,5 w jaki sposób kapłani bez winy profanowali każdy szabat?
Odp.: Prawo nakazywało kapłanom czynić to, co innym nie wolno było robić w szabat – mieli bowiem pracować. Jezus nie chciał przez to powiedzieć, że kapłani powinni przestać wykonywać to, co nakazał im Bóg. Chodziło Mu raczej o to, że jeśli patrzy się na Boże nakazy, ignorując kontekst, można napotkać najróżniejsze problemy. Legalista to ktoś, kto patrzy na prawa, nie zwracając uwagi na kontekst.
Tertulian (198–220 r. n.e.) w dziele „Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi”, księga 4, rozdział 12, str. 362–363, przedstawia interesującą uwagę na temat pierwszeństwa posłuszeństwa Bogu w stosunku do rytualnego przestrzegania szabatu. Pierwszym przykładem sytuacji, w której cały lud łamał szabat, a mimo to pozostawał posłuszny Bogu, było polecenie Boga, by okrążyć Jerycho. Bóg nakazał Izraelitom okrążać Jerycho przez siedem dni z rzędu; maszerowali oni również w szabat. Jest to więc kolejny przykład, w którym bezpośrednie polecenie Boga ma pierwszeństwo przed szabatem.
Pytanie: Dlaczego w Mt 12,5, kiedy Jezus powiedział: „Czy nie czytaliście w Prawie, że w szabat kapłani w świątyni łamią szabat, a mimo to są bez winy?”, nie był to cytat z Prawa?
Odp.: Jezus nie twierdził, że jest to cytat z jakiegokolwiek tekstu. Jezus dokonywał logicznego wnioskowania, że zgodnie z Prawem kapłani wykonywali swoje obowiązki kapłańskie w szabat, a było to nadal właściwe i miłe Bogu.
P: Jaki był sens tych przykładów w Mt 12,3-8 i Mk 2,25-28?
Odp.: Naśladowanie Boga to nie tylko przestrzeganie zasad, ale także ustalanie priorytetów. Posłuszeństwo polega na naśladowaniu Jezusa jako Pana, a nie tylko na przestrzeganiu zasad, nawet tych Bożych. Inne fragmenty pokazują, że naśladowanie Boga to coś więcej niż tylko zasady i priorytety, ale Jezus przedstawiał to tutaj w sposób podstawowy. Jezus miał cierpliwość, by udzielić prostego wyjaśnienia wrogo nastawionym faryzeuszom, i chwała Bogu, że jest On cierpliwy również wobec nas.
P: Co oznacza stwierdzenie z Mt 12,8 i Mk 2,28, że Syn Człowieczy jest również Panem szabatu?
Odp.: Zostaliśmy stworzeni dla Boga, a nie dla prawa ani dla szabatu. Przykazanie odpoczynku w szabat zostało dane, aby pomóc człowiekowi, a nie mu przeszkadzać. Bóg jest Panem swojego prawa.
Pytanie: W Mt 12,8.12 – kiedy, jeśli w ogóle, powinniśmy dziś łamać literę prawa?
Odp.: Czasami mogą zdarzyć się sytuacje, w których powinniśmy to zrobić. Naszym nadrzędnym celem nie jest przestrzeganie „tego” czy „jakiegoś” prawa. Nie jest nim też ewangelizacja. Naszym nadrzędnym celem jest oddawanie chwały Bogu i sprawianie Mu przyjemności. Obejmuje to posłuszeństwo wobec Niego, w tym Jego przykazanie głoszenia Ewangelii i wiele innych rzeczy. Powinniśmy zachować ostrożność w łamaniu tego, co Bóg nakazał nam w Nowym Testamencie, ponieważ zbyt często może to stać się jedynie pretekstem do grzechu, ucieczki przed prześladowaniami lub wyboru łatwiejszego rozwiązania. Jednak, jak nauczał tutaj Jezus, zdarzają się sytuacje, w których posłuszeństwo Bogu nie polega na przestrzeganiu zasady. Weźmy prosty przykład: jeśli opiekujesz się przyjacielem, który jest bliski śmierci, i pędzisz, by zawieźć go do szpitala, czy powinieneś pilnować, by nie przekroczyć dozwolonej prędkości? Jeśli rząd uchwali ustawę, zgodnie z którą masz obowiązek donosić na to, co robią twoi sąsiedzi (jak w Korei Północnej), a niektórzy z nich organizują studium biblijne, czy powinieneś zgłosić to władzom?
Wreszcie Jezus pokazuje nam, że ta idea, iż Bóg pragnie niektórych rzeczy bardziej niż ofiar lub innych praw, nie jest nową nauką, którą On przekazał, ale wynika z Starego Testamentu, z Księgi Ozeasza 6:6, którą Jezus cytuje w Ewangelii Mateusza 12:7.
Pytanie: Co faryzeusze uznaliby za niewłaściwe w uzdrawianiu w szabat, o czym mowa w Mt 12,10-14 i Mk 3,3-6?
Odp.: Faryzeusze uznaliby uzdrawianie za akt twórczy, a zatem za pracę. Jednak sami Żydzi z I wieku dyskutowali o tym, co jest dozwolone w opiece nad chorymi w Misznie Edujot 2:5 i Misznie Szabat 6:3; Mek. Księga Wyjścia 22:2; 23:13.
P: Dlaczego w Mt 12:10-14 Jezus tak odpowiedział faryzeuszom?
Odp.: Jezus wskazywał na ich niekonsekwencję. Wyobraź sobie ten dziwny humor sytuacji. Oto grupa mężczyzn, nauczających własnych dodatków do Słowa Bożego jako samego Słowa Bożego, mówiących samemu Bogu, że nie może czegoś uczynić. Skoro cud pochodził od Boga, równie dobrze mogliby powiedzieć Bogu, że musi ten cud cofnąć!
P: Czy Mt 12:18 jest odniesieniem do Trójcy Świętej?
Odp.: Tak, gdy zrozumie się, że Sługa jest Bogiem. Sługa jest posłany, a Duch Boży spoczywa w Nim.
Pytanie: Czym jest bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu, o którym mowa w Mt 12,31–32; Mk 3,28–30 oraz Łk 12,10–11?
Odp.: Jezus nieczęsto bronił swojego prawa do działania, ale uznał za ważne, by to uczynić w tej sytuacji, gdy oskarżono Go o działanie z mocy szatana. Z kontekstu wynika, że chodzi o obserwowanie bezpośrednich cudownych dzieł Boga, odrzucanie Ewangelii i twierdzenie, że pochodzą one od szatana. Zazwyczaj nie ma nic złego w zadawaniu pytań lub analizowaniu czegoś, ale kiedy ludzie kwestionują to, co jest ewidentnie niepodważalne, w rzeczywistości odrzucają to, o czym wiedzą, że jest prawdą.
Nie chodzi tu tylko o proszenie Ducha Świętego, by opuścił ich życie. Znam chrześcijańską studentkę, która poprosiła Boga, by opuścił jej życie. Po około miesiącu czuła się tak nieszczęśliwa, że okazała skruchę i powróciła do Chrystusa. Gdyby ktoś dopuścił się bluźnierstwa przeciwko Duchowi Świętemu, nigdy nie chciałby powrócić do Chrystusa.
Pytanie: Dlaczego w Mt 12,31–32; Mk 3,28–30 i Łk 12,10–11 bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu jest znacznie poważniejsze niż bluźnierstwo przeciwko Jezusowi?
Odp.: Jezus nie wyjaśnił tego konkretnie. Jeśli jednak ktoś odrzuca Jezusa, Duch Święty może działać tak, by ta osoba zmieniła zdanie i później przyjęła Jezusa. Jeśli jednak ktoś trwale nie chce, by Duch Święty był obecny w jego życiu, a Duch Święty szanuje tę wolę, osoba ta nigdy nie przyjdzie do Chrystusa i nie pójdzie do nieba.
P: Czy w Mt 12,31-32 bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu oznacza odrzucenie światła poprzez zaprzeczanie objawieniom Boga (takim jak Bahá’u’lláh), jak nauczają bahaiści w książce „Some Answered Questions” na str. 127-128?
Odp.: Nie, jest to błędne koło polegające na założeniu, że twierdzenie, iż Bahá’u’lláh jest światłem, dowodzi, że Bahá’u’lláh był światłem. Należy jednak zauważyć, że nawet w odniesieniu do Jezusa w Mt 12,32 powiedział On, iż tym, którzy wypowiadają się przeciwko Jezusowi, zostanie przebaczone, a zatem wypowiadanie się przeciwko prorokowi Bożemu NIE jest bluźnierstwem przeciwko Duchowi Świętemu.
P: Czy w Mt 12,32 stwierdzenie, że bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu nie zostanie przebaczone w tym życiu, nie potwierdza w jakiś sposób wiary w czyściec, jak twierdzi katolicki pisarz Ludwig Ott?
Odp.: Nie, nawet „Nowa Encyklopedia Katolicka”, tom 11, str. 1034, stwierdza: „doktryna czyśćca nie jest wyraźnie zawarta w Biblii”. Mateusz 12:31-32 w żaden sposób nie potwierdza istnienia czyśćca z trzech powodów:
1) Nauczanie katolickie głosi, że czyściec oczyszcza wierzącego z grzechów powszednich (mniejszych), a nie z grzechów śmiertelnych (poważniejszych lub fatalnych), a bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu jest uważane za grzech śmiertelny.
2) Jezus nie mówi tu o wierzących, lecz o uczonych w Piśmie i faryzeuszach, którzy Go odrzucili.
3) Ten werset nie mówi nic o czasie trwania, surowości, rodzaju ani miejscu kary lub oczyszczenia; w ogóle nie wspomina o karze ani oczyszczeniu. Mówi raczej o tym, że Bóg nie udziela przebaczenia.
Pytanie: Co Jezus mówi w Mt 12,34 o niektórych ludziach?
Odp.: Nie mówi On tylko, że są potomstwem żmij, ani że wypowiadają złe rzeczy. Jezus opisuje raczej warunek typu „jeśli-to”. Skoro są potomstwem żmij i są źli, to mogą z nich wychodzić tylko złe rzeczy. Dotyczy to niektórych ludzi również dzisiaj. Niektórzy, biorąc pod uwagę stan ich serca, nie są w stanie powiedzieć o czymkolwiek nic dobrego, a jedynie złe rzeczy. Zadziwiające jest to, że podobnie jak faryzeusze, sami zazwyczaj nie dostrzegają, iż mają złe serce. Nie wynika to z tego, że nie są wystarczająco bystrzy, by to zrozumieć, ale z tego, że nigdy nie przyszło im do głowy, by zastanowić się, w jakim stanie jest ich serce.
W rzeczywistości nie chodzi o to, że faryzeusze nie rozumieli. Raczej o to, że nie chcieli zrozumieć. Jezus stanął im na drodze i sprawił, że ich „wspaniały” program wypadł źle.
Oczywiście jako wierzący powinniśmy upewnić się, że nie postępujemy tak samo. Czasami, gdy ktoś używa wulgarnego języka, może się usprawiedliwić: „przepraszam, to mi się po prostu wymsknęło”. Cóż, ale dlaczego to w ogóle znalazło się w sercu! Musimy upewnić się, że nie ma w naszym sercu „niekwestionowanych” części, które również są złe. 2 List do Koryntian 13:5 mówi, że mamy badać samych siebie. Ale skorzystajmy z pomocy! W Psalmie 139:23-24 psalmista prosił Boga, aby zbadał jego serce i objawił mu wszystko, co w nim jest niegodziwe.
Niestety, niektórzy ludzie nie zmienili się nawet w bezpośredniej obecności Jezusa. Niektórzy nie zmienią się bez względu na to, co im powiemy; możemy jednak zwrócić się do tych, którzy będą nas słuchać.
Pytanie: Czy w Mt 12,38-39 i Mt 16,1-4, kiedy faryzeusze prosili o znak, Jezus powiedział, że otrzymają jedynie znak Jonasza, czy też nie było żadnego znaku, jak mówi Mk 8,11-13?
Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.
1. Właśnie widzieli znak; tak naprawdę prosili o „kolejny znak”. Ale co dałby im kolejny znak, skoro widzieli, jak Jezus wygania demona, a oni uznali to za znak z piekła rodem. Co dałby im jakikolwiek znak, skoro i tak powiedzieliby, że pochodzi od szatana? Pamiętajmy, że w Mt 12,14 właśnie zaczęli knuć spisek, jak zniszczyć Jezusa.
2. Mateusz 12:38-39 to pierwsze żądanie znaku, a Mateusz 16:1-4 i Marek 8:11-13 to drugie żądanie znaku.
3. We wszystkich przypadkach Jezus albo mówił, że nie ujrzą żadnego znaku z nieba, albo że ujrzą jedynie ten znak, który widzieli słuchacze Jonasza.
4. Słuchacze Jonasza nigdy nie widzieli żadnego cudownego znaku, a jedynie samego proroka Jonasza. Jonasz nigdy nie dokonał żadnego cudu, który zostałby odnotowany w Biblii.
Pytanie: Czy wersety dotyczące znaku Jonasza w Mt 12,38-39 i Łk 11,30 są nieautentyczne i prawdopodobnie zostały dodane w VII wieku n.e., jak twierdzą Stendahl, Peake oraz G. Schmitt w artykule „Das Zeichen Jona” [ZNW, 1978, s. 120-123]?
Odp.: Nie. Diatessaron, sekcja 16:1-4, s. 68, cytuje te wersety, a dzieło to zostało napisane ok. 172 r. n.e. Do tych wersetów odwołują się Justyn Męczennik (138–165 r. n.e.), Ireneusz (182–188 r. n.e.) oraz Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.). Cytują je również rękopisy biblijne: Watykański (325–350 r. n.e.) i Synajski (340–350 r. n.e.).
Pytanie: Jak w Mt 12,39–40 pokolenie może być niegodziwe i cudzołożne?
Odp.: Jezus nie mówi tu tylko o niektórych faryzeuszach i nauczycielach prawa, ale o całej kulturze narodu żydowskiego w tamtym konkretnym okresie. Ludzie mają tendencję do podążania za swoją kulturą, a w tamtych czasach w ich kulturze nie było miejsca dla Mesjasza.
Pytanie: Czego Jezus naucza w Mt 12,45 na temat ludzi i demonów?
Odp.: Jezus przekazuje dwie rzeczy.
Mianowicie: gdy demon zostaje wygnany z człowieka, a ten pozostaje w duchowej pustce, demon może powrócić wraz z innymi, gorszymi demonami.
Zazwyczaj ludzie nie pozostają w duchowej pustce zbyt długo. Jeśli nie są wypełnieni Bogiem, przyjdą demony i wypełnią ich samych, ich kulturę oraz społeczeństwo.
P: Dlaczego w Mt 13,1 Jezus usiadł na łodzi i przemawiał do ludzi?
Odp.: Jezus prawdopodobnie przemawiał z łodzi, ponieważ w spokojny dzień dźwięk Jego głosu dobrze roznosił się nad wodą. Jest to jedna z pięciu głównych przemówień w Ewangelii Mateusza skierowanych do tłumów, a łódź służyła jako wzmocnienie dźwięku, aby tłumy mogły Go usłyszeć. Nie ma tu żadnej aluzji do jakiegokolwiek ukrytego znaczenia, apokaliptycznego czy innego.
P: Co się różni w Mt 13,1-23 – ziarno czy gleba – i jak to odnosi się do nas dzisiaj?
Odp.: Ziarno (przesłanie ewangeliczne) było takie samo. Różnica polegała jednak na zdolności gleby, by najpierw przyjąć ziarno, a następnie sprawić, by wyrosło. Niektórzy ludzie nie są w stanie przyjąć przesłania ewangelicznego. Inni potrafią je przyjąć, ale nie przyniesie ono w nich trwałego wzrostu. Jednak ewangelia nie jest czymś, co powinniśmy wybiórczo zasiewać wyłącznie na tym, co uważamy za dobrą glebę. Powinniśmy ją siać wszędzie, a gleba ją przyjmie, jeśli będzie w stanie. Nie powinniśmy jednak łudzić się, że jeśli tylko będziemy dzielić się ewangelią ze światem, to cały świat nawróci się do Chrystusa. Wreszcie ta przypowieść skłania czytelnika do zastanowienia się: „Jaką glebą jestem w oczach Boga?”.
Pytanie: Co jest niezwykłego w przypowieściach z Mt 13,1-58?
Odp.: David Wenham był pierwszym współczesnym badaczem, który dostrzegł, że Mt 13,3-52 stanowi chiasm. Nie jest to jednak chiasm doskonały.
13:1-2 Jezus przyszedł
- 13:3-9 Przypowieść o siewcy, skierowana do tłumów
-- 13:10-12 Uczniowie pytają, a Jezus odpowiada
--- 13:10-17 Cel przypowieści (dla osób postronnych)
----13:18-23 Wyjaśnienie przypowieści o siewcy
-----13:24-33 Trzy kolejne przypowieści skierowane do tłumów: „Królestwo Niebieskie jest podobne do…” (chwastów, ziarna gorczycy, drożdży)
dygresja
--- 13:34-35 Cel przypowieści (dla uczniów)
---- 13:36-43 Wyjaśnienie przypowieści o pszenicy i kąkolu
koniec dygresji
-----13:44-48 Trzy kolejne przypowieści skierowane do uczniów: „Królestwo Niebieskie jest podobne do…” (skarb, perła, sieć)
---- 13:49-50 Wyjaśnienie
-- 13:51 Jezus pyta, a uczniowie odpowiadają
- 13:52 Przypowieść o nowym i starym skarbie
13:53 Jezus odszedł
W ramach tej struktury fragment Mt 13,13-17 również stanowi chiasm.
Pytanie: Jaka jest różnica między ścieżką, drugą glebą skalistą i trzecią glebą ciernistą w Mt 13:6-7?
Odp.: Pierwsza gleba miała wystarczającą głębokość i nie było na niej żadnych cierni zasłaniających światło słoneczne. Jednak po prostu od początku nie przyjęła nasion. Nasiona wykiełkowały w pozostałych trzech glebach, ale w pierwszej nie miały nawet szansy wykiełkować.
Nasiona zarówno w drugiej, jak i trzeciej glebie początkowo kiełkują i wyglądają dobrze. Jednak rośliny nie mogą mieć zdrowych korzeni w glebie pozbawionej głębokości. Kiedy panuje susza, nie mogą znaleźć wody niezbędnej do życia w wyschniętej glebie na powierzchni. Miały dobry dostęp do słońca, ale po prostu nie było wystarczającej głębokości gleby, aby te rośliny mogły dalej rosnąć.
Jeśli chodzi o trzecią glebę, była ona dobra, być może równie dobra jak gleba żyzna. Jednak było w niej zbyt wiele dodatkowych elementów, takich jak ciernie, które uniemożliwiały roślinom dostęp do światła słonecznego. Nawet druga gleba przyjęła wiadomość z radością, ale nie ta przeładowana trzecia. Trzecia gleba miała wystarczającą głębokość, ale działo się w niej po prostu zbyt wiele innych rzeczy, które blokowały roślinom dostęp do słońca. Ponadto, podczas gdy niektóre cierniowe rośliny mogą być oczywiste, inne mogą być subtelne. Czasami cierni nie widać od razu.
Czwarta gleba nie jest wyjątkowa ani „magiczna”. W rzeczywistości nie różni się ona niczym od najlepszych cech drugiej i trzeciej gleby razem wziętych. Jak jako pierwszy zauważył Jan Chryzostom (zm. 407 r. n.e.), nie ma jednej drogi do zguby; istnieje wiele dróg prowadzących do zguby.
Różnica w wynikach nie wynika z nasion, ale z gleby. Jak żyzne jest twoje serce w oczach Boga?
Na marginesie, ścieżka, o której tu mowa, to wąska dróżka, na przykład między polami, a nie autostrada.
Pytanie: Dlaczego w Mt 13,10-13 Jezus wyjaśnił tę przypowieść swoim uczniom, a nie tłumowi?
Odp.: Odpowiedź znajduje się w Ewangelii Mateusza 13:14-15. Jezus miał wielu uczniów (w tym siedemdziesięciu), a nie tylko dwunastu. Tłumy w tym czasie otrzymały przedsmak nauczania Jezusa w taki sposób, aby zapragnęły dowiedzieć się więcej. W tym przypadku Jezus postąpił wybiórczo; wyjaśnienie udzielił wyłącznie swoim uczniom. Oczywiście ludzie z tłumu również mogli zdecydować się zostać uczniami Jezusa. Spełniło się to również w odniesieniu do Księgi Izajasza 6:9-10.
Błędem jest jednak myślenie, że celem tych przypowieści było „ułatwienie wszystkim zrozumienia prawdy”. Podobnie dzisiaj możemy chcieć powiedzieć pewne rzeczy, które zrozumieją tylko ci, którzy pragną poznać prawdę.
Pytanie: W jakim stopniu nasze głoszenie Ewangelii powinno nosić w sobie element tajemnicy, o czym mowa w Mt 13:10-11?
Odp.: W Starym Testamencie tajemnica była czymś sekretnym, ukrytym lub zasłoniętym, co później zostało objawione. Jezus nie mówił o tajemnicach, dopóki naród żydowski Go nie odrzucił.
Jezus i Ewangelia to rzeczy, których ludzkość nigdy nie byłaby w stanie pojąć, gdyby Bóg nam ich nie objawił. Nie powinniśmy zakładać, że Bóg mógłby pozostawić nas w ciemności, ale On postanowił nas oświecić. Męka Pańska i ogólnie historia Boga są dramatyczne, i powinniśmy podkreślać ten dramat, gdy o nich opowiadamy.
P: Co oznacza Mt 13,10-16?
Odp.: Ci, którzy nie kochają prawdy, nie mają prawa do światła prawdy. W rzeczywistości „ptaki” mogą odebrać im światło, które już posiadają. W tym fragmencie znajduje się kilka ważnych punktów.
13:10 Po tym, jak Jezus opowiedział przypowieść o siewcy (a właściwie przypowieść o glebach) w Ewangelii Mateusza 13:1-9, uczniowie podeszli do Niego i zapytali, dlaczego przemawia w przypowieściach. Pytanie to nie ograniczało się do przypowieści o siewcy, ale dotyczyło ogólnie tego, dlaczego Jezus przemawiał w przypowieściach.
13:11 Większość ludzi nie posiadałaby ani nie zachowałaby wiedzy o królestwie niebieskim.
13:12 Ci, którzy posiadają tę wiedzę, będą ją pogłębiać. Tym, którzy jej nie mają, zostanie odebrana nawet ta niewielka wiedza, którą posiadają.
13:13 Dlaczego Jezus przemawiał do ludzi w przypowieściach, a nie wyjaśniał wszystkiego tak, jak czynił to wobec swoich uczniów? Poszukajmy odpowiedzi w 2 Liście Piotra 2:21 oraz w Liście do Rzymian 4:15; 5:13. Jeśli ktoś zdecyduje się nie podążać za prawdą o Bogu, którą posiada, to im mniej wie, tym lepiej dla niego będzie podczas sądu ostatecznego.
Werset 13:14 pokazuje, że ludzie faktycznie usłyszeliby całą prawdę, ale by jej nie zrozumieli. Nie oznacza to jednak, że trzeba być naprawdę inteligentnym, aby być chrześcijaninem; byłoby to sprzeczne z 1 Listem do Koryntian 1:26-28. Problem ze zrozumieniem, nawet wśród inteligentnych i wysoce wykształconych faryzeuszy, polega raczej na tym, że nie ma w nich miejsca na słowo Jezusa (J 8:37), a przesłanie krzyża jest po prostu głupotą dla tych, którzy są mądrzy mądrością tego świata (1 Kor 1:18-25). Widziałem, jak sprytni ludzie wymyślali sprytne, pomysłowe wymówki, dlaczego nie chcą wierzyć w to, co jest jasno napisane w Biblii.
13:15 Pokazuje to zatwardziałość serc ludzi. Chrześcijanie debatowali nad tym, czy to Bóg był odpowiedzialny za zatwardziałość serca faraona wobec Mojżesza i Izraelitów, czy też sam faraon. Biblia w ośmiu miejscach mówi, że faraon sam zatwardził swoje serce, a w ośmiu miejscach – że Bóg je zatwardził. Jednym z sądów Bożych wobec ludzi zatwardzających swoje serca jest to, że ich serca stają się jeszcze bardziej zatwardziałe.
Wreszcie to samo działanie Boga może wywołać przeciwne skutki u dwóch różnych osób. Jeden z pisarzy kościelnych wyjaśnił to w ten sposób: „wosk topi się, a błoto wysycha pod wpływem tego samego ciepła; tak samo to samo działanie, które zostało dokonane za pośrednictwem Mojżesza, z jednej strony ujawniło zatwardziałość serca faraona, będącą wynikiem jego niegodziwości, a z drugiej strony – uległość mieszanej rzeszy Egipcjan, którzy wyruszyli wraz z Hebrajczykami”. Rufinus (374–406 r. n.e.) w tłumaczeniu dzieła Orygenesa „De Principiis” (225–254 r. n.e.), księga 3, rozdz. 1.11, str. 311.
13:16 Nawiasem mówiąc, choć Jezus miał 12 specjalnie powołanych uczniów, nie ograniczał się tylko do nich; miał również szerszą grupę 70 uczniów, a także innych uczniów. Uczniowie Jezusa zostali pobłogosławieni zarówno przywilejem poznania tych prawd, jak i faktem, że nie zasłużyli sobie na poznanie tych prawd. Bóg mógł po prostu postanowić ukryć przed nami wszystko; jednak Bóg chciał nam te rzeczy objawić.
Werset 13:17 idzie dalej i mówi, że nawet pobożni prorocy w czasach Starego Testamentu pragnęli poznać te rzeczy, ale Bóg jeszcze ich nie nauczył; Bóg czekał z ich objawieniem aż do przyjścia Jezusa.
Czasami ludzie błędnie sądzą, że Bóg jest nam winien to, by starał się z całych sił nauczyć wszystkich prawdy. W rzeczywistości jednak, jeśli ktoś odrzuca prawdę o Bogu, którą już posiada, Bóg nie ma żadnego obowiązku, by próbować narzucić mu więcej prawdy. W rzeczywistości im mniej wiedzą o prawdzie, tym lepiej dla nich (2 Piotra 2:21). Ale tym, którzy chcą podążać za prawdą, Bóg z radością objawia jej coraz więcej.
W jaki dokładnie sposób ludzie nie słyszą prawdy i ją tracą? Jezus wyjaśnia to w Ewangelii Mateusza 13:18-23.
Pytanie: Czy w Mt 13:12 Bóg postąpił niesprawiedliwie, odbierając tym, którzy nie mieli, i dając tym, którzy mieli?
Odp.: Bóg nie był niesprawiedliwy, ale trzeba spojrzeć na wzajemne powiązania między konsekwencjami a późniejszym celem. Należy wziąć pod uwagę trzy kontrasty: sprawiedliwość a równość, zapłata a dary oraz zaspokajanie potrzeb a udzielanie nagród.
Sprawiedliwość a równość: Bóg jest sprawiedliwy wobec wszystkich, ale nie ma obowiązku traktować wszystkich identycznie, jak pokazuje List do Rzymian 9:6-18.
Wynagrodzenie a dary: W przypowieści o minach (Łk 19,11-27) gdyby król nie wypłacił dobrych rzeczy, które był komuś winien, byłoby to niesprawiedliwe. Ale kiedy inwestujesz pieniądze swojego pracodawcy, pracodawca nie jest ci winien całej tej kwoty; jest ci winien jedynie wynagrodzenie oraz to, do czego zobowiązał się w umowie. Król z przypowieści nie był winien żadnemu ze swoich sług żadnych miast. Kiedy dał temu, który miał najwięcej, więcej miast, był to bezinteresowny, łaskawy dar, a król (i Bóg) może robić, co tylko zechce.
Zaspokajanie potrzeb a przyznawanie nagród: Król zadbał o wszystkich swoich sług, zanim ktokolwiek z nich objął władzę nad jakimkolwiek miastem. Miasta były nagrodami lub dodatkowymi korzyściami. Bóg obficie zaspokoi wszystkie potrzeby w niebie dla wszystkich tam przebywających (1 List do Koryntian 2:9), ale poza tym Bóg przyzna w niebie nagrody niektórym, a innym nie. Można o tym przeczytać w 1 Liście do Koryntian 3:8-15.
Pytanie: Czy w Mt 13:15 Bóg nie okazuje raczej zatwardziałości serca, nie zmiękczając ich serc i nie otwierając ich oczu?
Odp.: Wcale nie. Bóg mówi, że gdyby się nawrócili do Niego, Pan z pewnością by ich uzdrowił. Jednak to oni ponoszą odpowiedzialność za to, że ich serca są nieczułe, co prowadzi do tego, że nie nawracają się do Boga.
Bóg otwiera oczy niewidomym, ale zazwyczaj nie otwiera oczu tym, którzy mocno je zamykają. Bóg zmiękcza serca ludzi, ale nie ma obowiązku zmiękczać serca nikogo, kto już postanowił je zatwardzić.
Pytanie: W Mt 13,24 w jaki sposób królestwo niebieskie przypomina tę sytuację, skoro niebo jest doskonałe?
Odp.: Królestwo Niebieskie nie jest podobne do tego człowieka, ale do tej sytuacji. Odpowiedź na to pytanie stanowi część głównego przesłania Jezusa. Królestwo Niebieskie nie jest jedynie czymś doskonałym, do czego udajemy się po śmierci. Królestwo Niebieskie jest czymś, co już teraz znajduje się w sercach wierzących. W królestwie Niebieskim na tym świecie pszenica i kąkol rosną obok siebie.
P: Czy Mt 13,28-30 oznacza, że powinniśmy pozwalać heretykom pozostawać w Kościele?
Odp.: W żadnym wypadku. W Mt 13,38 „pole” nie oznacza Kościoła, lecz świat. Będą istniały kościoły heretyckie, ale powinniśmy wykluczać z Kościoła tych, którzy głoszą herezje lub dopuszczają się złych praktyk, chyba że i dopóki nie okażą skruchy. Twierdzenie, że powinniśmy pozwalać w naszych kościołach na obecność osób wyznających herezję lub dopuszczających się bezbożnych, nieokazujących skruchy czynów, jest sprzeczne z nauczaniem Boga zawartym w 1 Liście do Tymoteusza 1:3-4; 6:3-5; 2 Liście do Tymoteusza 2:16-17; 3:1-5; 2 Liście Jana 10 oraz z praktyką opisaną w 1 Liście do Koryntian 5:11-13 i Apokalipsie 2:20. Niestety, Augustyn z Hippony w dziele „Do donatystów” był jednym z pierwszych, którzy pomylili kościół ze światem. Ci, którzy grzeszą (w praktyce lub nauczaniu), powinni być upomniani w obecności wszystkich zgodnie z 1 Listem do Tymoteusza 5:20.
Podsumowując, jeśli błędnie zinterpretujesz coś w przypowieści w jeden sposób (Kościół), podczas gdy Jezus wyraźnie powiedział coś innego (świat), możesz naprawdę zgubić się w gąszczu szczegółów!
Pytanie: O jakie dokładnie chwasty chodzi Jezusowi w Mt 13,30?
Odp.: Były one dobrze znane słuchaczom Jezusa. Istnieją cztery rodzaje kąkolu, a „kąkol” w tym miejscu to prawie na pewno chwast zwany kąkolem brodatym (lolium temulentum), który w młodości wygląda jak pszenica, a czasami jego korzenie mogą się przeplatać, więc naprawdę nie da się wyrwać jednej rośliny bez wyrwania drugiej. Co ciekawe, zarówno kozieradka, jak i pszenica nie mogą już dobrze rosnąć poprzez dzikie rozprzestrzenianie się, ale potrzebują rolnika, który rozrzuci nasiona. Rabini wiedzieli, że jest to zepsuta pszenica, a w niektórych miejscach nazywana jest „fałszywą pszenicą”; około roku 2000 10% zbiorów pszenicy w Etiopii stanowiła w rzeczywistości kozieradka. Nowoczesne maszyny sortujące dobrze radzą sobie jednak z oddzielaniem ziaren pszenicy od kozieradki. Kozłek często jest porażony grzybem, który po spożyciu nasion zarażonych roślin wywołuje u ludzi stan odurzenia. Więcej informacji można znaleźć na stronie https://www.atlasobscura.com/articles/wheats-evil-twin-has-been-intoxicating-humans-for-centuries.
P: Jakie znaczenie ma w Mt 13,30 zbieranie kąkolu przed pszenicą?
Odp.: W rolnictwie sensowne jest wypielenie chwastów z pola przed żniwami. Sąd oddziela bezbożnych od Nieba. Nie chodzi o to, że jesteśmy usuwani z wszechświata, do którego naturalnie należy kąkol. Raczej kąkol jest usuwany z Bożego wszechświata, do którego w sposób nadprzyrodzony należą dzieci Boże. Kiedy uczniowie wraz z tłumem słuchali przypowieści o pszenicy i kąkolu, zastanawiam się, o czym myślał Judasz Iskariota?
P: W Mt 13,32 i Mk 4,30-34, w jaki sposób ziarno gorczycy jest najmniejsze ze wszystkich nasion?
Odp.: Po pierwsze, w Palestynie występowały dwa rodzaje nasion gorczycy: gorczyca czarna, którą ludzie sadzili, oraz gorczyca dzika. Jezus miał na myśli gorczycę czarną, ponieważ mówił wyłącznie o nasionach, które są sadzone, a w Palestynie nie sadzono żadnych nasion mniejszych od nasion gorczycy. Ponadto w żydowskim dziele rabinicznym M Niddah 5:2 (por. SBK 1:669) ziarno gorczycy było przysłowiowym symbolem małości.
Ziarno gorczycy jest nieznaczne pod względem wielkości i jest najmniejszym ziarnem spośród wszystkich nasion uprawnych w ziemi palestyńskiej. Jeden krzew gorczycy czarnej może wydać 1 200 ziaren. Jezus zwracał się do ludzi, odwołując się do nasion uprawnych występujących na ich ziemi.
Jednak dla osób zwracających uwagę na szczegóły warto zauważyć, że greckie słowo oznaczające „najmniejsze” zarówno w Ewangelii Mateusza 13:32, jak i w Ewangelii Marka 4:30-34 to „microteron”, które może oznaczać zarówno mały rozmiar, jak i – w sensie przenośnym – godność. Słowo oznaczające „ziarno” w obu fragmentach, „spermaton”, może oznaczać to, co zostało zasiane. Niezależnie od tego, czy Jezus mówił po aramejsku, czy po grecku, nadal odnosił się do ziaren, które zostały zasiane.
Pytanie: Jak w Mt 13,32 i Mk 4,30-34 roślina gorczycy może pomieścić ptasie gniazdo?
Odp.: Chociaż ptak może zbudować gniazdo w niewielkim krzaku, jeśli musi, to nie jest to właściwa odpowiedź. Ziarno gorczycy może wyrosnąć na drzewo o wysokości do dziesięciu stóp, co z pewnością jest wystarczająco duże, by ptak mógł zbudować gniazdo. Innymi słowy, obecny rozmiar nie ma związku z przyszłą wielkością. Jezus nie kładzie tak dużego nacisku na przyszłą wielkość królestwa, ile na jego skromne początki na ziemi.
Pytanie: Jakie znaczenie ma drożdż w Mt 13,33?
Odp.: Jezus powiedział, że drożdże w tej przypowieści są czymś dobrym, ponieważ symbolizują Królestwo Niebieskie, podczas gdy w innych przypowieściach drożdże są czymś złym. Ważną zasadą interpretacyjną, której należy się tutaj nauczyć, jest to, że nie można automatycznie przyjmować znaczenia symbolu z jednej przypowieści i stosować tego samego znaczenia do tego symbolu we wszystkich innych przypowieściach.
Niektórzy błędnie postrzegają drożdże i ptaki jako coś złego, co zmienia całe znaczenie przypowieści, ponieważ jako symbol drożdże są złe lub światowe we wszystkich innych miejscach Biblii. Jednak niektórzy postrzegają ptaki i drożdże jako zło, a inni jako dobry dar.
W tej przypowieści drożdże są czymś dobrym. W tym rozdziale nie ma żadnej wzmianki, że są złe, a treść ta jest zbieżna z innymi przypowieściami zawartymi w tym rozdziale.
Trzeci pogląd głosi, że przypowieści o drzewie gorczycy i drożdżach mają charakter bardzo ogólny, a ptaki i drożdże są neutralne.
Podsumowanie: królestwo niebieskie jest dobre, a nie złe. Mateusz 13:33 mówi, że drożdże symbolizują królestwo niebieskie, więc drożdże w tej przypowieści są dobre. Chociaż wniosek dotyczący ptaków nie jest tak oczywisty, to godne pochwały jest to, że drzewo gorczyczne może zapewnić gniazdo.
Pytanie: Dlaczego w Mt 13,33, w tej przypowieści, kobieta ukryła zaczyn w trzech miarach mąki?
Odp.: Trzy miary mąki pszennej to pełny posiłek dla rodziny. Trzy miary (lub „satas” po grecku) odpowiadają starożytnej efie z Starego Testamentu i stanowią sporą ilość ciasta – około 56 funtów lub 23 litrów. Jest to ilość, jaką Sara przygotowała dla trzech gości w Księdze Rodzaju 18:6 oraz to, co Gedeon podał aniołowi w Księdze Sędziów 6:19. Wystarczy zaledwie odrobina zakwasu, by zmienić właściwości całej mąki. Chodzi o to, że sami Żydzi wiedzieli, iż nawet niewielka ilość drożdży może sprawić, że wyrośnie nawet duża ilość ciasta.
Pytanie: W Mt 13,34 dlaczego Jezus przemawiał wyłącznie w przypowieściach, skoro w innych miejscach, takich jak Kazanie na Górze, nie posługiwał się żadnymi przypowieściami?
Odp.: Mateusz 13:34 wyjaśnia, że chodziło o sytuację, gdy Jezus przemawiał do tłumów. Zwracając się do swoich uczniów, Jezus wyjaśniał wszystko. Chociaż tłumy również słuchały, Kazanie na Górze było skierowane do uczniów. Co więcej, Mateusz 13:34 odnosi się do nauczania Jezusa w tym konkretnym momencie, niekoniecznie przed czy po tym okresie Jego służby.
P: Czy w Mt 13:38 każdy jest dzieckiem Królestwa?
Odp.: Nie. Jak pokazuje ten werset, zanim przyjdziemy do Chrystusa, nie jesteśmy dziećmi Królestwa. List do Efezjan 2:3 mówi, że my (w tym Paweł) byliśmy dziećmi gniewu, zanim przyszliśmy do Chrystusa.
Pytanie: Dlaczego w przypowieści z Mt 13,44 człowiek na polu nie wykopał po prostu potajemnie skarbu i nie zabrał go?
Odp.: Zgodnie z prawem żydowskim, jeśli ktoś wykopał skarb na polu, skarb ten należał do właściciela pola, jak podaje Derrett (Law, str. 1–16). Oczywiście, gdyby skarb został zakopany przez właścicieli i był im znany, nie sprzedaliby oni pola za niską cenę. Gdyby jednak skarb nie należał do nich, o czym świadczy fakt, że nie byli o nim świadomi, wówczas robotnik mógłby kupić pole i zdobyć skarb.
P: Kim jest ten człowiek w Mt 13,44 i czym jest skarb?
Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a potem sama odpowiedź:
To nie jest odpowiedź: Jezus i Żydzi. Niektóre pisma dyspensacjonalistyczne twierdzą, że Jezus jest tym człowiekiem, a skarbem jest resztka Żydów w czasach ostatecznych. Jednak Jezus nie oddał wszystkiego, co posiadał (boskość itp.), ani nie umarł na krzyżu wyłącznie dla tej resztki Żydów. Po drugie, nikt ze słuchaczy tej przypowieści nie zrozumiałby jej w ten sposób, więc gdyby to było jej prawdziwe znaczenie, nic z tego prawdziwego znaczenia nie zostałoby przekazane.
Odpowiedź: każda osoba i zbawienie w Królestwie Niebieskim. Człowiek powinien być gotów zrezygnować ze wszystkiego, co posiada, aby zdobyć tak cenny skarb, jaki oferuje Jezus. Wszystkie te przypowieści dotyczą Królestwa Niebieskiego zgodnie z Ewangelią Mateusza 13:52. Zakup pola to decyzja, którą musi podjąć ten człowiek, w przeciwnym razie nie otrzyma skarbu.
Pytanie: Jakie jest znaczenie przypowieści o perle z Mt 13,45-46?
Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a potem sama odpowiedź.
Nie jest odpowiedzią: Jezus jest kupcem, a perła to Kościół. Jednak ponownie: czy Jezus „sprzedał” wszystko, łącznie ze swoją boskością, za tę perłę i komu ją sprzedał?
Odpowiedź: Każda osoba poszukująca Boga jest kupcem, a perła to zbawienie. Chrześcijańscy uczeni ogólnie zgadzają się, że robotnik i kupiec w obu przypowieściach to ta sama osoba, a skarb i perła to to samo.
Obie przypowieści mają ten sam sens. Jezus powiedział w Ewangelii Mateusza 13:52, że obie te przypowieści dotyczą królestwa niebieskiego. Jednakże, podczas gdy człowiek rozpoznał skarb, ta przypowieść naprawdę podkreśla, że kupiec musi dostrzec wartość tej perły w porównaniu z innymi perłami i nie dążyć do zdobycia innych, aby skupić się wyłącznie na tej jednej.
Pytanie: Jakie jest znaczenie przypowieści o sieci w Mt 13,47?
O: Byłaby to bardzo duża sieć, którą albo ciągnie się między dwiema łodziami, albo mocuje do brzegu i jednej łodzi. Jest to bardzo podobne do przypowieści o pszenicy i kąkolu. Wszystkie ryby są częścią świata, ale pod koniec wieku nastąpi oddzielenie dobrych ryb od złych. Czy jesteś dobrą rybą?
P: Czy w Mt 13,51 uczniowie mieli rację, mówiąc „tak”, że zrozumieli te przypowieści?
O: Tak i nie. Tak, uczniowie rozumieli podstawowe przypowieści i symbolikę, która się za nimi kryła. Nie mieli jednak pojęcia o wszystkich historycznych konsekwencjach przypowieści o pszenicy i kąkolu oraz o ziarnku gorczycy. Mieli jednak rację, odpowiadając „tak”, ponieważ właściwie zrozumieli to, co Jezus chciał, aby w tym momencie pojęli.
P: Czy zdarzają się sytuacje, w których jesteś pewien i masz rację, że rozumiesz w podstawowym zakresie to, czego uczy cię Bóg, ale później okazuje się, że nie miałeś pojęcia, z czym to się wiąże?
Odp.: Prostym przykładem może być małżeństwo. Możesz myśleć, że wiesz, z kim się ożenisz, i że chcesz się z tą osobą ożenić. Jednak z upływem lat okazuje się, że wiedziałeś o niej bardzo, bardzo niewiele w porównaniu z tym, co wiesz teraz. Miejmy nadzieję, że twoje niespodzianki były w większości przyjemne.
Podobnie, jeśli Bóg powołuje cię do pełnienia służby dla Niego, możesz mieć podstawowe zrozumienie tego, czego On oczekuje, i chcieć to robić. Jednak w trakcie pełnienia tej służby odkrywasz, że prawie nie miałeś pojęcia, z czym wiąże się ta służba, a nawet jak ona cię zmieni.
Pytanie: Dlaczego w Mt 13,52 Jezus wspomniał o uczonym w Piśmie, który posiada zarówno nowe, jak i stare skarby?
Odp.: Był to łaskawy sposób na powiedzenie, że powinni nadal cenić zarówno prawdę, której nauczyli się wcześniej, jak i nowe rzeczy, o których mówił Jezus. „Uczeni w Piśmie” nie stanowią tutaj specjalnej grupy chrześcijan. Termin ten odnosi się raczej pozytywnie do każdego wierzącego, który poważnie studiuje Pismo Święte.
P: W jaki sposób nasze serce, o którym mowa w Mt 13,52, przypomina magazyn skarbów?
Odp.: Magazyn ten (greckie słowo „thesauros”) jest miejscem przechowywania wspomnień, decyzji, emocji i wartości, które uważamy za ważne, niezależnie od tego, czy Bóg postrzega je jako dobre lub ważne.
Mowa tu o całym magazynie skarbów, a nie tylko o pudełku czy skrzyni do przechowywania jednej rzeczy w ciemności. Magazyn może zawierać wiele skarbów, które są widoczne, a nie tylko schowane w pudełku.
Dwa zadania, które chrześcijanin powinien wykonać, to: a) zidentyfikować i wyrzucić z naszego magazynu rzeczy, których Bóg tam nie chce, oraz b) wypełnić nasz magazyn dobrymi rzeczami, których uczy nas Bóg.
Pytanie: Czy w Mt 13,53–58 Jezus nie był prorokiem, ponieważ „proroctwo może istnieć w Izraelu tylko wtedy, gdy ziemia ta jest zamieszkana przez większość światowej społeczności żydowskiej”? W czasach Ezdrasza (ok. 300 r. p.n.e.), kiedy większość Żydów odmówiła przeniesienia się z Babilonu do Izraela, proroctwo zakończyło się wraz ze śmiercią ostatnich proroków – Aggeusza, Zachariasza i Malachiasza” (ten zarzut zgłosiła osoba pochodzenia żydowskiego).
Odp.: Jest to błędne z trzech powodów:
1) W Biblii nie ma wersetu, który by to potwierdzał; zasada ta jest zmyślona.
2) Daniel i Ezechiel byli prorokami w czasie wygnania. Większość światowej społeczności żydowskiej nie mieszkała wówczas w Palestynie. W rzeczywistości Daniel i Ezechiel byli prorokami, którzy żyli poza Izraelem, choć Daniel w młodości mieszkał w Judzie.
3) Nie powinniśmy próbować mówić Wszechmogącemu Bogu, co według nas może, a czego nie może zrobić!
Pomijając fakt, że wielu Żydów rzeczywiście mieszkało w Palestynie w czasach Chrystusa (nie wiem, czy była to większość, czy nie), nie ma to znaczenia, ponieważ Wszechmogący Bóg może posłać proroka, kiedy tylko zechce.
Biblia (zarówno Stary, jak i Nowy Testament) wymienia wiele rzeczy, których Bóg nie czyni (nie zmienia zdania – Lb 23,19; 1 Sm 15,29 itp.), ale w całej Biblii są tylko cztery rzeczy, o których mówi, że Bóg NIE MOŻE ich uczynić. (Aby je przeczytać, trzeba jednak zajrzeć do Nowego Testamentu). Te cztery rzeczy to: Bóg nie może być kuszony przez zło (List Jakuba 1:13), Bóg nie może kłamać (List do Hebrajczyków 6:18), Bóg nie może przysięgać na nikogo większego od Siebie (List do Hebrajczyków 6:13) oraz Bóg nie może się wyrzec samego siebie ani zaprzeć się samego siebie (2 List do Tymoteusza 2:13). Poza tym nie zamierzam mówić o tym, czego Bóg nie może uczynić; będę jedynie zaglądał do Biblii, by z pokorą dowiedzieć się, co Bóg postanowił uczynić, a czego postanowił nie czynić.
Pytanie: W Mt 13,54-58 nauczanie Jezusa budziło skrajne reakcje; kiedy więc nasze nauczanie powinno budzić skrajne reakcje?
Odp.: Nauczanie Jezusa wydawało się dzielić ludzi na dwa obozy: tych, którzy za Nim podążali, i tych, którzy stanowczo się Mu sprzeciwiali. Nie widzimy nikogo, kto słuchałby przesłania Jezusa i mówił: „nieźle, tak sobie”. Nie powinniśmy po prostu głosić Ewangelii i nauczać Bożej prawdy w taki sam sposób, w jaki uczy się matematyki czy historii starożytnej. Powinniśmy również uczyć o znaczeniu Ewangelii dla ich wiecznego przeznaczenia oraz o pilnej potrzebie, by nie zwlekać z przyjęciem wiary. Jeśli okaże się, że gdy to robimy, stajemy się mniej popularni wśród niektórych, to znaczy po prostu, że wykonujemy swoją pracę.
Pytanie: Jak to możliwe, że w Mt 13,55 Jezus miał braci i siostry, skoro (według Kościoła katolickiego) Maryja zawsze była dziewicą?
Odp.: Mateusz 1,25 zwięźle odpowiada na to pytanie: „On [Józef] jednak nie zbliżył się do niej [Maryi], dopóki nie urodziła Syna. I nadał Mu imię Jezus”. Maryja była więc dziewicą, gdy narodził się Jezus, ale później Maryja i Józef mieli inne dzieci.
Katolicy zazwyczaj odpowiadają, że w wielu kulturach śródziemnomorskich kuzynów również można nazywać braćmi i siostrami.
Jednak w Biblii nie ma żadnego miejsca, które nauczałoby, że Maryja zawsze była dziewicą. W przeciwieństwie do tego istnieją inne fragmenty, w których wspomina się o braciach lub siostrach Jezusa: Ewangelia według św. Jana 7:5; List do Galatów 1:19; Ewangelia według św. Marka 3:31; Ewangelia według św. Jana 2:12 oraz Dzieje Apostolskie 1:14. Byłoby dziwne, gdyby byli oni jedynie kuzynami, a słowo „kuzyni” nie zostało użyte przynajmniej w jednym z tych sześciu miejsc.
Z historycznego punktu widzenia jedynymi dwoma miejscami sprzed soboru w Nicei, w których Maria nazywana jest wieczną dziewicą, są:
Hipolit, biskup Portus (225–235/6 r. n.e.), nazwał Marię wiecznie dziewicą. „Przeciwko Beronowi i Heliksowi”, fragment 8, s. 234
Piotr z Aleksandrii (306, 285–311 r. n.e.) „Boża, zawsze dziewicza i, zaprawdę, Maryja, Matka Boża”; fragment 5.7, s. 282
Na II Soborze Konstantynopolitańskim (553 r. n.e.) oficjalnie ogłoszono, że Maryja była „zawsze dziewicą” (rozdz. 2, str. 312). W tym samym roku papież Wigiliusz wyraził to samo w swoim liście (str. 322).
Pytanie: Czym dokładnie zajmował się stolarz w Mt 13,55?
Odp.: Stolarze budowali budynki. Pracowali więc zarówno z kamieniem, jak i z drewnem. W tym czasie Rzymianie budowali nowe miasto, przeznaczone głównie dla pogan, zwane Sepphoris, położone na północ od Nazaretu, więc w tamtym okresie stolarze mieli mnóstwo pracy. Kiedy więc Jezus mówił o budowaniu na dobrym fundamencie w Łk 6,49 i 14,29, mógł mieć praktyczne doświadczenie w zakresie fundamentów.
P: Dlaczego w Mt 13,55-57 prorok nie był szanowany w swoim rodzinnym mieście?
A: Pamiętajcie, że kiedy Jezus ostatnio przemawiał w swoim rodzinnym mieście, chcieli zrzucić Go z urwiska. Jezus nie wydawał tu rozkazu ani nie głosił proroctwa, lecz raczej dzielił się spostrzeżeniem. Prorocy nie cieszyli się wielkim szacunkiem wśród ludzi, wśród których dorastali. Dla kogoś, kto dorastał w tym samym miejscu i miał wiele podobnych doświadczeń, trudno jest uwierzyć, że Bóg może posługiwać się zwykłymi ludźmi w niezwykły sposób. Niestety, jest trochę prawdy w powiedzeniu, że „zbytnia znajomość rodzi pogardę”. Grecki pisarz Pindar miał podobne powiedzenie o sławie blaknącej w rodzinnym ognisku. (Ody Pindara, Oda 12:3)
Związana z tym jest kwestia, że wydawało się, iż bardziej interesowała ich sława i popularność lokalnego chłopaka, zamiast tego, by słuchać tego, co Jezus faktycznie miał do powiedzenia. Cechą charakterystyczną ludzkiej natury jest to, że ogólnie rzecz biorąc, ludziom – w tym nam samym – zbyt łatwo przychodzi skupianie się na sprawach pobocznych lub błahych, przez co tracimy z oczu to, co najważniejsze.
Pytanie: W Mt 13,58 w jaki sposób brak wiary ludzi ograniczył potężne dzieła Jezusa?
Odp.: Ten werset nie mówi, że Wszechmogący Bóg nie był w stanie dokonać tutaj cudu. Raczej Jezus postanowił nie dokonywać tutaj żadnych cudów z powodu braku wiary . Nie chodzi o to, że Jezus nie mógł dokonywać cudów – w końcu chodził po wodzie, wskrzesił Łazarza, powstał z martwych itp., mimo że nikt nie wierzył, iż Jezus dokona tych rzeczy. Raczej: po co Jezus miałby błogosławić ludzi, skoro nie mieli oni pragnienia, by otrzymać od Niego błogosławieństwo?
Pytanie: Dlaczego w 14 rozdziale Ewangelii według św. Mateusza śmierć Jana Chrzciciela została umieszczona właśnie w tym miejscu?
Odp.: Chociaż nie jest to wyraźnie powiedziane, a Mateusz mógł umieścić tę retrospekcję w dowolnym miejscu, być może umieścił ją właśnie tutaj, aby zasugerować, dlaczego Jezus chciał w tym czasie wycofać się z życia publicznego. Jezus wiedział, że przyjdą, by Go zabić, i chciał poczekać, aż wypełni inne zadania, zanim zostanie ukrzyżowany. Ponadto od tego momentu Mateusz i Marek przedstawiają wydarzenia w tej samej kolejności.
P: Dlaczego dokładnie w Mt 14,3-4 Jan Chrzciciel potępił Heroda Antypasa?
Odp.: Najpierw tło genealogiczne, a potem odpowiedź.
Kontekst:
Herod Antypas (= Herod Tetrarcha): syn Heroda Wielkiego i Malthace, jednej z jego dziesięciu żon. Herod Antypas rządził Galileą i Pereją pod zwierzchnictwem Rzymu od 4 r. p.n.e. do 39 r. n.e. Pragnął, by nadawano mu tytuł króla, co przysporzyło mu kłopotów z cesarzem Kaligulą.
Aretas IV Nabatejczyk: Herod Antypas był żonaty z Phasaelis, córką Aretasa IV, króla arabskich Nabatejczyków na terenie dzisiejszej Jordanii. Rozwód z nią i poślubienie Herodiady stanowiły polityczną pułapkę, ale przynajmniej żył z Herodiadą. Później doszło do walk między Herodem Antypasem a królem Aretasem, w których Aretas odnosił zwycięstwa, dopóki nie interweniowali Rzymianie.
Filip: syn Heroda Wielkiego i Mariamny II.
(Filip mieszkał w Rzymie i nie należy go mylić z innym synem Heroda Wielkiego, imieniem Filip, tetrarcha Iturei i Trachonitis, o którym mowa w Ewangelii Łukasza 3:1)
Aristobulus: syn Heroda Wielkiego i Mariamny I.
Herodiada: córka Arystobula i jego żony Bereniki. Rozwiodła się ze swoim pierwszym mężem, aby być z Herodem Antypasem.
Odpowiedź: Herod Antypas był przyrodnim wujkiem Herodiady, ale zgodnie z Księgą Kapłańską 18:1-17 oraz 20:12,14 nie stanowiło to przeszkody. Rozwód z żoną był dopuszczalny w czasach Starego Testamentu. Problem polegał na tym, że Księga Kapłańska 18:16 wyraźnie zabrania poślubiania żony swojego brata, a Herodiada była żoną Filipa, brata Heroda Antypasa, a Filip wciąż żył.
Jak ujął to „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 670: „Herodiada wiedziała, że »jedynym miejscem, w którym można było bezpiecznie sporządzić jej akt małżeństwa, był odwrotny strona wyroku śmierci Jana«” (z: T.W. Manson, „The Servant Messiah”, str. 40).
Później, gdy Nabatejczycy pokonali armię Heroda w 36 r. n.e., Józef Flawiusz napisał w dziele „Starożytności żydowskie”, księga 18, rozdz. 119.2, że Żydzi uważali to za karę od Boga wymierzoną Herodowi Antypasowi.
Pytanie: Dlaczego w Ewangelii Mateusza 14:6-12 znajduje się ta makabryczna relacja?
Odp.: Czasami ludzie mogą mieć sztucznie wyidealizowane wyobrażenie o życiu na ziemi. Życie bywa makabryczne, gdy władzę sprawują źli ludzie. Możemy się tutaj nauczyć, że nawet wierzący, tacy jak Jan Chrzciciel, mogą ponosić niesprawiedliwe konsekwencje w tym życiu.
Po drugie, porównajmy odwagę Jana Chrzciciela, który potępił władcę, z tchórzostwem Heroda, który nie chciał ani uwolnić Jana, ani go stracić. Herod przypomina nieco króla Achaba, który był zarówno niegodziwy, jak i słaby.
Po tym wydarzeniu widać tutaj zmianę w służbie Jezusa. Jezus skupił się na przygotowywaniu uczniów na czas po swojej śmierci i nie mamy żadnych zapisów o tym, by Jezus podjął jeszcze jakieś działania, aby przekonać żydowskich przywódców i lud, że jest Mesjaszem.
Pytanie: Czy w Mt 14,6-12 przyniesienie odciętej głowy nie zepsułoby świątecznej atmosfery?
Odp.: Niektórzy zarzucają Mateuszowi i Markowi fałszowanie faktów za to, że o tym piszą. Jednak takie rzeczy są typowe dla makabrycznego życia członków rodzin królewskich. Na przykład Cyceron był politycznym przeciwnikiem Marka Antoniusza. Kiedy głowa Cycerona, oratora, została przyniesiona Fulvii, żonie Marka Antoniusza, splunęła na nią i przebiła język szpilką. Drugim przykładem jest sytuacja, gdy Aleksander Janneusz, król z dynastii Hasmoneuszy i arcykapłan, urządził publiczną ucztę ze swoimi konkubinami i nakazał ukrzyżowanie 800 buntowników, zabijając najpierw publicznie ich żony i dzieci.
Pytanie: Skoro w Mt 14,15 mowa o pustyni, dlaczego w wersecie 19 pojawia się trawa?
Odp.: Nie była to sucha pustynia, lecz miejsce opustoszałe. Ponadto w Palestynie występują dwie pory roku: deszczowa i sucha, a wydarzenie to miało prawdopodobnie miejsce w porze deszczowej. W porze deszczowej nie występowały tam monsuny, jak w Azji Południowo-Wschodniej, ale rzeka Jordan była wówczas zbyt wezbrana, by ją przekroczyć, i w miejscach, które w porze suchej wydawałyby się nam pustynne, rosło wówczas dużo zielonej trawy.
Ponadto greckie słowo opsios, tłumaczone jako „wieczór”, oznacza dowolny czas od połowy popołudnia do chwili tuż po zachodzie słońca.
Pytanie: Jak chrześcijanie powinni stawiać czoła burzom, o czym mowa w Mt 14,24–32?
Odp.: Ten fragment zawiera wskazówki, jak stawiać czoła burzom i jak NIE należy tego robić.
1. Nie lękajcie się, gdy Bóg dokonuje nieoczekiwanego dzieła (14:25-26).
2. Kiedy Jezus mówi nam, byśmy nabrali odwagi, musimy nabrać odwagi i działać odważnie (14:27-28).
3. Musimy być posłuszni Jezusowi, wiedząc, że On jest nie tylko potężniejszy od otaczających nas niebezpieczeństw, ale także od naszych lęków, wątpliwości i słabości (14:29).
4. Spoglądaj na Jezusa, a nie na wiatr i fale ani na inne potencjalne niebezpieczeństwa (14:30). Niebezpieczeństwa nie są wyimaginowane, ale mimo to spoglądaj na Jezusa.
5. Kiedy popełnimy błąd lub ogarną nas wątpliwości, powinniśmy wołać do Jezusa, aby nas ocalił (14:30-32).
6. Gdy już jesteśmy bezpieczni, nie zapominajmy o oddawaniu czci Bogu (14:33).
Pytanie: W Mt 14,25 – kiedy przypadała czwarta straż nocna?
Odp.: Podczas gdy starożytni Hebrajczycy dzielili noc tylko na trzy straże, Rzymianie dzielili ją na cztery, a czwarta straż trwała mniej więcej od 3:00 do 6:00 rano.
Pytanie: Dlaczego w Mt 14:29-31 wiara Piotra była najpierw tak silna, a potem tak słaba?
Odp.: Piotr był gotów być posłusznym przez chwilę, a jego wiara była w tym momencie wystarczająco silna, by uwierzyć, spojrzeć na Jezusa i wysiąść z łodzi. Jednak gdy ta wiara musiała trwać dalej, by iść po wodzie, pojawiło się wahanie.
Pytanie: Czy w Mt 15,1-3 Jezus był przeciwny myciu rąk?
O: Nie. Chociaż Jezus nie był przeciwny higienie, sprzeciwiał się podnoszeniu mycia rąk do rangi ceremonii religijnej. Dzisiaj inne działania prozdrowotne, takie jak odpowiednia dieta, zioła i ćwiczenia fizyczne, są w porządku, ale one również mogą stać się bożkami, jeśli ludzie będą czcić swoje zdrowie zamiast Boga.
P: Skąd wzięła się idea qorban/corban (greckie słowo „korban”) wspomniana w Mt 15:3-6?
O: Samo słowo oraz koncepcja poświęcania czegoś Bogu występują w Księdze Kapłańskiej 1:2-3, 2:1, 3:1 oraz w Księdze Liczb 7:12-17. Jednak faryzeusze pozwalali komuś zrzec się odpowiedzialności za opiekę nad rodzicami poprzez poświęcenie Bogu pomocy, jaką miałby im zapewnić.
Faryzeusze mieli tu pomieszane priorytety. Pozwalanie komuś na poświęcanie rzeczy Bogu miało wyższy priorytet niż wypełnianie woli Bożej, która obejmuje opiekę nad rodzicami. Tak się dzieje, gdy ludzie bardziej dbają o przestrzeganie tradycji niż o posłuszeństwo Bogu.
Pytanie: Czym dokładnie jest hipokryta w Mt 15,7?
Odp.: Pierwotnie nie było to pejoratywne określenie. Był to grecki termin oznaczający aktora w sztuce teatralnej. Wszyscy aktorzy zakładali maski i odgrywali swoje role w komedii, tragedii lub czymkolwiek, czego wymagał w danym momencie scenariusz. To pierwszy raz, kiedy Jezus nazwał faryzeuszy i nauczycieli prawa z hipokrytami. Jezus używa tego określenia w pejoratywnym znaczeniu, mówiąc, że ludzie zakładają maskę, udając oddanie Bogu, ale w głębi serca po prostu odgrywają przedstawienie.
Pytanie: Dlaczego w Mt 15,8 ludzie decydują się zbliżać do Boga ustami, skoro ich serca są daleko od Niego?
Odp.: Ludzie zwracają się ku religii, a pozornie ku Bogu, z najróżniejszych powodów, i nie wszystkie z nich są najlepsze. Niektórzy robią to dla pochwał innych, niektórzy dla pieniędzy, a jeszcze inni, by znaleźć męża lub żonę.
Niektórzy pragną kariery, w której mogliby pomagać innym, i to jest ich główny cel, a nie miłość do Boga. W takim przypadku istnieje wiele szlachetnych organizacji charytatywnych, takich jak Czerwony Krzyż, Korpus Pokoju, Goodwill czy UNICEF. Powinni do nich dołączyć, a nie udawać, że kochają Boga, chcąc działać za pośrednictwem kościoła chrześcijańskiego.
Na marginesie, Biblia mówi, że chrześcijanie powinni pomagać ubogim, osobom w trudnej sytuacji, sierotom itp. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy przekazywać pieniądze wyłącznie organizacjom chrześcijańskim. Dobrze jest wspierać również organizacje społeczne o charakterze charytatywnym, które nie są związane z żadną religią.
Pytanie: W Mt 15,9 – kiedy tradycje ludzkie są dobre, a kiedy złe?
Odp.: Tradycje przekazują dawne przekonania i opinie, przekształcając je w doktryny i prawa kolejnych pokoleń. Mogą być dobre lub złe, jeśli przesłaniają Słowo Boże. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.
Złe: Jeśli dawna tradycja była błędna lub zła, wówczas uczy się i naśladuje błędy, a być może nawet grzechy. Biblia wspomina o grzesznych tradycjach, takich jak „Królowa Nieba” w Księdze Jeremiasza 44:17-19.
Puste: Tradycja częściej jest po prostu bezwartościowa (Kol 1,16-19). Traktowane poważnie, tradycje te mogą osłabiać oddanie Bogu. Biblia wspomina o pustych i zwodniczych tradycjach w Liście do Kolosan 2,8 oraz 1 Liście do Tymoteusza 1,4.
Corban: Nawet jeśli dawna opinia lub praktyka nie była sprzeczna z Pismem Świętym, ludzie mają zwyczaj utożsamiania ludzkiej tradycji z Pismem Świętym, a to, co kiedyś było ludzką opinią, teraz w oczach ludzi staje się „słowem Bożym”, a ludzka praktyka, być może bardzo odpowiednia dla konkretnego czasu i okoliczności, staje się rzekomo „Prawem Bożym” na wszystkie czasy i okoliczności. Dla niektórych ludzi tradycja przeważa nawet nad Słowem Bożym, jak na przykład w przypadku tych, którzy praktykowali „korban” (Mk 7,10-13).
Prawo Boże: Powinniśmy postępować zgodnie z tym, co nakazał Bóg, na przykład w kwestii chrztu wodnego i Wieczerzy Pańskiej. Nie powinniśmy jednak tego robić dlatego, że jest to tradycja chrześcijańska, ale dlatego, że Bóg tego od nas oczekuje. Powinniśmy uważać, aby nie przedkładać symbolu nad rzeczywistość. Nie mamy po prostu przestrzegać zasad (Ewangelia według św. Marka 7:6-7), , ale służymy w nowy sposób – w duchu, a nie w stary sposób – zgodnie z pisanym kodeksem (List do Rzymian 7:6; 2:29; List do Kolosan 2:14).
Pytanie: Dlaczego w Mt 15:10-20 i Mk 7:15-23 Jezus unieważnił przykazania żywieniowe Starego Testamentu?
Odp.: Jezus nie unieważnił starożytnych nakazów żywieniowych, lecz je zastąpił. Należy tu wziąć pod uwagę cztery kwestie.
1. Chociaż Jezus i Jego uczniowie czasami łamali ludzkie tradycje faryzeuszy, sami żyli w posłuszeństwie wobec Prawa Starego Testamentu.
2. Nawet w ramach Starego Testamentu Bóg zwracał uwagę na ich posłuszeństwo, a ich dieta była tylko jednym ze sposobów – ale nie jedynym – okazywania tego posłuszeństwa.
3. Po tym, jak zmartwychwstanie Jezusa zapoczątkowało nowy okres, uczniowie nie zdecydowali się jeść wszelkiego rodzaju mięsa. W Dziejach Apostolskich 10:11-16 zstąpił anioł Boży i polecił niechętnemu Piotrowi, by zjadł. Kim był Piotr, by sprzeciwiać się aniołowi z nieba?
4. Muzułmanie nie powinni mieć żadnego problemu z tą odpowiedzią, ponieważ Mahomet rzekomo postąpił tak samo. Mówił on o uchylenych prawach (choć uchylenie to pojęcie nieco odmienne od Nowego Przymierza zawartego przez Jezusa). Ponadto pokazał, że muzułmanie mogą spożywać mięso wielbłąda, a Stary Testament traktuje mięso wielbłąda tak samo jak mięso wieprzowe (Księga Kapłańska 11:4,7,26; Księga Powtórzonego Prawa 14:7,8).
Pytanie: Jak to się ma do Mt 15:11, 17-18, że tylko to, co wychodzi z człowieka, go nieczystym czyni?
Odp.: Kontekst tej wypowiedzi znajduje się w Ewangelii Mateusza 15:20, gdzie faryzeusze martwili się jedzeniem nieumytymi rękami, a Jezus skupiał się na czystości wewnętrznej.
Gdybyś gotował coś w naczyniu i powoli dodawał do niego płyn, a potem powoli go z niego czerpał, czy spróbowałbyś płynu wlewającego się, czy też wypływającego, aby sprawdzić, czy temperatura wewnątrz jest odpowiednia i zgodna z wymaganiami? Oczywiście, że spróbowałbyś płynu wypływającego. Podobnie Jezus mówił, aby nie przywiązywać zbyt dużej wagi do diety, ponieważ to, co wychodzi z człowieka, może go zanieczyszczać.
Pytanie: Czy w Mt 15,12 nie byłoby dziwne, gdyby niektórzy faryzeusze wyruszyli z Jerozolimy, by odnaleźć Jezusa tylko po to, by zapytać Go o opinię na temat higieny osobistej?
Odp.: Nie o to w tym chodziło. Pytanie to było jedynie pretekstem, by spróbować zastawić na Jezusa pułapkę. Nie chodziło o higienę osobistą; nie znali oni wówczas teorii zarazków jako przyczyny chorób. Chodziło raczej o ich własne dodatki do zasad dotyczących obmyć ceremonialnych. Postrzegali Jezusa jako zagrożenie dla swojej dominującej pozycji w przekazywaniu ludziom, jaka jest wola Boża względem nich.
P: Dlaczego w Mt 15,12 Jezus nie przejmował się tym, że faryzeusze poczują się urażeni?
Odp.: Jezus zdawał sobie z tego sprawę, ale bardziej zależało Mu na ujawnieniu prawdy niż na tym, co myśleli faryzeusze. Co więcej, Jezusowi zależało na tym; chciał, by poczuli się źle. W szczególności w rozdziale 23 Ewangelii według św. Mateusza Jezus surowo ich zganił z dwóch wyraźnych powodów. Ponieważ usłyszeli tę naganę, być może niektórzy z nich przestaną, zastanowią się nad słowami Jezusa i pokutują. Po drugie, niezależnie od tego, czy faryzeusze pokutują, tłumy usłyszą to i będą wiedzieć, że nie należy ufać faryzeuszom, którzy odrzucili Jezusa.
Pytanie: Dlaczego w Mt 15,14 Bóg czasami pozwala, by ślepi byli prowadzeni przez ślepych?
Odp.: Jak ktoś kiedyś powiedział, nikt nie jest tak ślepy jak ci, którzy nie chcą widzieć. Bóg pozwala ludziom iść tam, gdzie chcą. Lepszym pytaniem jest: dlaczego ślepi pozwalają, a nawet wolą, by prowadzili ich inni ślepi?
P: Dlaczego w Mt 15,21-29 i Mk 7,24 Jezus udał się do Tyru i Sydonu?
Odp.: Na pierwszy rzut oka te nieżydowskie miasta wydają się leżeć daleko poza trasą Jezusa. Kolejne wersety pokazują, że miał On do wypędzenia demona (Mk 7,29) oraz że wielu ludzi z wybrzeża fenickiego słuchało Jezusa. Tyru leżało na wybrzeżu około 35 mil (56 km) od Morza Galilejskiego, a Sydon również znajdował się na wybrzeżu, 25 mil (40 km) od Tyru i 60 mil (96 km) na północny zachód od Morza Galilejskiego.
Pytanie: W Mt 15,21-28, kiedy „kobieta z Kanaanu” poprosiła Jezusa, by okazał jej miłosierdzie, Jezus odpowiedział: „Nie zostałem posłany tylko do zagubionych owiec z domu Izraela”. Dlaczego znajdujemy to tylko w Ewangelii Mateusza? A także polecenie Jezusa skierowane do Jego uczniów: „Nie idźcie na drogę pogan i do żadnego miasta Samarytan nie wchodźcie, ale idźcie raczej do zagubionych owiec z domu Izraela” (Mt 10,5-6)? Czy te dwa powiedzenia Jezusa są prawdziwe, mimo że są sprzeczne z Jego przesłaniem o powszechnym zbawieniu? A może są one zmyślone lub wymyślone przez wczesne wspólnoty kościelne?
Odp.: Nie, nie ma powodu, by wątpić w Boga i sądzić, że pozwolił On, by Jego słowo zostało „zastąpione” zmyśleniami lub wymysłami wczesnych wspólnot kościelnych. Te dwie rzeczy w rzeczywistości wyraźnie wpisują się w posługę Jezusa. Przed Jego ukrzyżowaniem naród żydowski miał okazję przyjąć swojego Mesjasza i wytyczyć drogę dla wszystkich pogan. Nawet w swojej posłudze Paweł najpierw udawał się do synagogi żydowskiej, a dopiero potem do pogan.
Jeśli jednak spojrzeć na mapę, region Tyru i Sydonu znajduje się znacznie poza granicami Ziemi Izraela. Jezus więc znacznie zboczył ze swojej drogi, aby odwiedzić tę kobietę kananejską (lub syro-fenicką z ). Odwiedzając tę kobietę, Jezus pokazał, że Jego przesłanie będzie skierowane również do nie-Żydów.
Pytanie: W Mt 15,21–22 oraz ogólnie w Ewangeliach widzimy, że Jezus obiecuje zbawienie wszystkim ludziom bez żadnego rozróżnienia ani dyskryminacji między nimi – niezależnie od tego, czy byli to Żydzi, narody czy poganie – jednak w Ewangelii Mateusza zauważamy, że w kwestii zbawienia nacisk kładziony jest na Żydów. Co o tym sądzisz?
Odp.: Spójrzmy na chronologię wydarzeń. Należy zwrócić uwagę na trzy kwestie.
1) We wszystkich ewangeliach, nie tylko w Ewangelii Mateusza, przed ukrzyżowaniem Jezus głosił przede wszystkim do Żydów, aby dać narodowi żydowskiemu możliwość przyjęcia Mesjasza.
2) Po zmartwychwstaniu Jezusa ewangelia miała być głoszona wszystkim Żydom i poganom. Kolejność, jaką Jezus wyznaczył w Dziejach Apostolskich 1:8, brzmiała: „Jerozolima, potem cała Judea (gdzie mieszkali Żydzi), następnie Samaria (pół-Żydzi), a potem aż po krańce ziemi”.
3) Jednak mimo że poganie i Samarytanie nie byli głównymi grupami, do których należało dotrzeć przed ukrzyżowaniem, Jezus i tak dzielił się z nimi ewangelią, gdy ich spotykał. Na przykład nie tylko kobieta z Tyru i Sydonu (Ewangelia według św. Marka 7:24-30), ale także opętany z Gerazy po wschodniej (nieżydowskiej, zajmującej się hodowlą świń) stronie Morza Galilejskiego (Ewangelia według św. Marka 5:1-20). Jezus nakarmił 5 000 osób po żydowskiej (zachodniej) stronie Morza Galilejskiego (Ewangelia według św. Mateusza 14:13-21); Ewangelia Marka 6:30-44; Ewangelia Łukasza 9:10-17; Ewangelia Jana 6:8-12, a Jezus po raz drugi nakarmił 4 000 osób po nieżydowskiej (wschodniej) stronie Morza Galilejskiego (Ewangelia Mateusza 15:32-38 i Ewangelia Marka 8:2-9).
Teraz jednak mamy głosić ewangelię wszystkim, niezależnie od tego, czy są to Żydzi, Arabowie, Europejczycy, Azjaci czy ktokolwiek inny.
Pytanie: Czy w Mt 15:21-22, w rozmowie z kobietą kananejską, Jezus najwyraźniej sugerował, że mieli kochać wyłącznie Żydów i tych, którzy czcili Boga w zatwierdzony sposób? (Kwestię tę porusza również muzułmanin Ahmad Deedat).
Odp.: Nie, trudno to utrzymać, ponieważ Jezus zadał sobie ogromny trud, by udać się w rejon Tyru i Sydonu.
Jezus został najpierw posłany do zagubionych owiec Izraela, ale później wielokrotnie przekraczał Morze Galilejskie. Ma to znaczenie, ponieważ po zachodniej stronie Morza Galilejskiego mieszkali głównie Żydzi, natomiast po stronie wschodniej – poganie, w tym pogańscy hodowcy świń. Jednak już wcześniej Samarytanie nie czcili Boga w zgodzie z nauką, a Jezus rozmawiał z Samarytanką na początku swojej działalności.
Pytanie: Czy w Mt 15,24 Jezus był tylko dla Żydów, a nie dla wszystkich?
Odp.: Nie. Jezus najpierw udał się do owiec Izraela, ale w Ewangelii św. Jana 10:16 powiedział również, że ma inne owce, nie z tej owczarni. Kiedy Jezus wypowiedział słowa z Ewangelii św. Mateusza 15:24, udał się daleko poza granice Izraela, do regionu Tyru i Sydonu ( ), aby odwiedzić kobietę syrofenicką. Również wielu Samarytan uwierzyło w Jezusa, jak opisano w Ewangelii św. Jana 4:39-42. Później Jezus głosił i nakarmił tych nie-Żydów na wschodnim brzegu Morza Galilejskiego. Później Jezus powiedział, że przyciągnie do siebie wszystkich ludzi (J 12,32). Sposób, w jaki Jezus początkowo głosił najpierw do Żydów, był również naśladowany przez Pawła, który zazwyczaj głosił Słowo Boże najpierw Żydom, a dopiero potem poganom.
Pytanie: Czy w Mt 15,24-26 Jezus był rasistą, porównując kobietę kananejską (syrofenicką) do psów? (Kwestię tę poruszył muzułmanin Ahmad Deedat)
Odp.: Zadajmy w zamian jedno pytanie. Gdzie był Jezus, gdy powiedział, że został posłany tylko do zagubionych owiec z Domu Izraela? Odpowiedź brzmi: opuścił Izrael i przebył ponad 30 mil (w linii prostej) przez góry lub wokół nich, aby dotrzeć do Tyru, który nie był i nigdy nie był miastem izraelskim. Jezus udał się tam, aby porozmawiać nie z Żydówką mieszkającą poza Izraelem, ale z kobietą wyraźnie określoną jako poganiną. Jednak pokonując tę dodatkową milę (a właściwie 30), Jezus chciał, aby była pewna, że nie otrzymuje czegoś, do czego ma prawo, ale coś z łaski. Nawiasem mówiąc, greckie słowo oznaczające „psa” w tym miejscu, w Ewangelii Mateusza 15:26, ma znaczenie „szczeniaka” lub „psa pokojowego”, a nie dzikiego psa.
Pytanie: Co dokładnie mówili Jezus i kobieta syrofenicka w Mt 15,21-29 i Mk 7,27-29?
Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.
1. Gdy Jezus dotarł do wybrzeża fenickiego, kobieta poprosiła Go o jedno: o wyrzucenie demona z jej córki. Należy zauważyć, że nic nie wskazywało na to, by ta pochodząca z ludu syrofenickiego kobieta, nazywana Greczynką, nawróciła się na judaizm, a nawet wierzyła w prawdziwego Boga.
2. Po tym, jak Jezus przebył całą tę drogę, wiele mil poza granicami Izraela, powiedział jej wprost, że Boże przesłanie zostało przekazane przez Żydów, którzy powinni zostać uzdrowieni jako pierwsi (Mk 7,27). Innymi słowy, Jezus nie zamierzał spełnić jej prośby, dopóki nie zobowiązała się wierzyć w Boże przesłanie przekazane Żydom.
3. Pokornie zgodziła się przyjść do Jezusa na Jego warunkach, a nie na jakichkolwiek innych. My również musimy mieć wiarę w Bożą łaskę.
4. Chociaż zarówno poganie, jak i psy nie cieszyli się zbytnią pożytą wśród Żydów, Jezus nie użył tutaj zwykłego określenia na psa. Słowo to lepiej przetłumaczyć jako „psiątko” lub „szczeniak”. Rzymianie i Grecy rzeczywiście wysoko cenili psy. Jezus posłużył się „podwójnym znaczeniem” – połączając pogardę ze strony Żydów z szacunkiem i sympatią ze strony pogan, porównując ją do czułego zwierzaka. Jednak Jezus nadal jasno dał do zrozumienia, że Jego przesłanie skierowane było przede wszystkim do Żydów. Jeśli Bóg obficie pobłogosławił kogoś innego, a nie nas, powinniśmy mimo to cieszyć się z błogosławieństw, które Bóg nam dał.
Podsumowując, długa wędrówka Jezusa w połączeniu z Jego lakonicznymi słowami pięknie ilustruje paradoks polegający na tym, że Jezus pokona wielkie odległości, aby do nas dotrzeć, ale my musimy przyjść do Niego bez pychy, na Jego warunkach, a nie naszych.
Pytanie: Czy w Mt 15,24 te „zagubione owce Izraela” odnoszą się do ludzi, którzy rzekomo wyemigrowali z Izraela do Ameryki mniej więcej w czasach wygnania, jak nauczał mormon Joseph Fielding Smith w książce „Doktryny zbawienia” z 1975 r., tom 3, str. 214?
Odp.: Nie. Taka interpretacja była całkowicie nieznana zarówno Żydom, jak i chrześcijanom. Jezus nie mówił o ludziach zagubionych geograficznie, lecz o tych, którzy byli zagubieni duchowo. Jezus był Zbawicielem, a nie nawigacją GPS. Jezus powiedział swoim uczniom: „Idźcie raczej do zagubionych owiec Izraela…” (Mt 10,6-7), a oni wypełnili to w kolejnych dniach, przemierzając Izrael, a nie wsiadając do samolotu i lecąc do Ameryki.
P: Dlaczego w Mt 16,1.4 błędem było proszenie Jezusa o znak z nieba?
Odp.: Dla uczniów musiało wydawać się dziwne, że faryzeusze i saduceusze prosili o znak tuż po tym, jak Jezus dokonał wszystkich tych cudów, z których wiele miało miejsce właśnie w obecności faryzeuszy i saduceuszy. Najwyraźniej chcieli przez to powiedzieć, że wszystkie poprzednie znaki i cuda nie były wystarczająco dobre, ale jeszcze jeden mógłby ewentualnie spełnić ich wymagania. Greckie słowo oznaczające tutaj „próbę” – w tym sensie, że chcieli poddać Jezusa próbie – jest tym samym słowem, którego Mateusz w rozdziale 4, wersecie 1 używa w odniesieniu do kuszenia Jezusa przez szatana. Cuda Jezusa pomogły już chromym, niewidomym i opętanym, a faryzeusze prosili o znak z nieba, który nikomu by nie pomógł. Jezus odmówił spełnienia ich prośby.
Pytanie: Co w Mt 16,2-4 ma wspólnego cykl wieczoru i poranka ze znakami czasów?
Odp.: Przewidywalny cykl dnia i nocy to bardzo prosta prawda, którą potrafią dostrzec nawet dzieci. Jezus mówi, że istnieją też inne cykle, takie jak znaki Jego przyjścia, po których nastąpi Jego przyjście. Jezus przyjdzie po raz drugi, a wiele znaków poprzedzających Jego pierwsze przyjście pojawi się również przed Jego drugim przyjściem. Jezus nie twierdził tutaj, że faryzeusze i saduceusze byli ślepi ani że nie byli inteligentni. W rzeczywistości pochwalił ich za to, że potrafili obserwować pogodę i łączyć fakty, aby sporządzić prognozę pogody. Jednak ci sami ludzie nie potrafili połączyć faktów w wymiarze duchowym, jeśli chodzi o znaki czasów. Albo nie potrafili tego zrobić, albo po prostu nie chcieli.
Pytanie: Jakie są inne przykłady z Mt 16,3-4, kiedy ktoś widzi wszystkie fakty i szczegóły, a mimo to pozostaje ślepy na ich znaczenie i wnioski?
Odp.: Jednym z przykładów jest sytuacja, w której pomimo częstych buntów, powszechnego niezadowolenia ludu z rzymskich władców oraz bezduszności cesarzy, saduceusze i faryzeusze nadal nie mieli pojęcia, że zbliża się koniec Judei, jaką znali. W 70 r. n.e. cała ludność Jerozolimy została zabita lub zniewolona. W ciągu piętnastu lat po tym wydarzeniu saduceusze wyginęli.
Innym przykładem jest wielkie tsunami u zachodniego wybrzeża Sumatry. Kiedy wody oceanu się cofnęły, wiele zwierząt nie rozumiało, co się dzieje, i uciekło w głąb lądu. Jednak niektórzy turyści, którzy powinni być mądrzejsi od zwierząt, stali tam z aparatami, robiąc zdjęcia cofającego się oceanu.
Podczas huraganu 5. kategorii na Florydzie pewien mężczyzna posiadał dwa drogie samochody o łącznej wartości 500 000 dolarów amerykańskich. Miał tydzień na ewakuację samochodów, ale zamiast tego po prostu zostawił je w garażu. Garaż został zniszczony, a samochody przewróciły się i uległy zniszczeniu.
Powinniśmy zadać sobie następujące pytanie: gdyby ktoś inny obserwował nasze życie, powiedzmy 30 lat później, co mogłoby go zaskoczyć, gdyby dowiedział się, że dostrzegaliśmy wszystkie znaki, ale nie mieliśmy pojęcia, że to się wydarzy? Może to dotyczyć sfery fizycznej (dieta, brak ruchu), relacji międzyludzkich (sposób, w jaki traktujemy współmałżonka) lub sfery duchowej (jak lekceważymy niektóre obowiązki, które powierzył nam Bóg).
Pytanie: Czym dokładnie był znak proroka Jonasza, o którym mowa w Mt 16,4?
Odp.: Chodziło o to, że nie było żadnego cudownego znaku poza świadectwem tego pobożnego człowieka.
P: Jakie znaczenie miały pięć chlebów i 5 000 osób oraz siedem chlebów i 4 000 osób w Mt 16,7-11 i Mk 6,52?
Odp.: W odpowiedzi należy uwzględnić cztery kwestie.
Jezus jest Chlebem Życia. Skoro był w stanie nakarmić tak wielu ludzi, nie muszą się martwić, czy zabrali ze sobą bochenki, czy nie.
Ogólnie rzecz biorąc, Jezus zadbał o nich i nie powinni się obawiać, że Bóg nie będzie w stanie lub nie zechce zadbać o nich w przyszłości.
Powtórne nauczanie tej samej lekcji wynika z tego, że, jak pisze Marek, uczniowie za pierwszym razem nie zrozumieli sensu tego nakarmienia.
Można tu dostrzec dwa przesłania: po pierwsze, że Bóg karmi Żydów, a po drugie, że Bóg karmi pogan.
Wielu biedniejszych ludzi martwiło się, skąd codziennie wezmą jedzenie. Jeśli rybak, pracujący sześć dni w tygodniu, któregoś dnia nie złowiłby żadnych ryb, oznaczałoby to brak pieniędzy tego dnia. Jednak nawet po tym, jak widzieli, jak Jezus nakarmił 5 000, a potem 4 000 osób, wciąż martwili się, czy wystarczy im jedzenia. Czasami stare nawyki i schematy z , takie jak poczucie niedostatku czy krzywdy, wciąż krążą nam w głowie, nawet gdy czasy się zmieniły. Świadczy to o braku zaufania, że z Jezusem wszystko wygląda inaczej i że Bóg może zmienić bieg wydarzeń. „Mało znaczy wiele, jeśli jest w tym Bóg”.
Pytanie: Jakie znaczenie nadają Jezusowi te liczby w Mt 16,7-11 i Mk 8,19-20?
Odp.: Niektórzy mogą dostrzegać mistyczne znaczenie w pięciu bochenkach, liczbie 5 000 oraz pięciu księgach Prawa dla Żydów podczas pierwszego nakarmienia, a także w siedmiu bochenkach (liczba doskonała) i liczbie 4 000 (gdzie 4 symbolizuje być może cztery krańce ziemi) podczas drugiego nakarmienia, w którym uczestniczyli głównie poganie.
Istnieje jednak znacznie prostsze wyjaśnienie. Dzięki Jezusowi bardzo niewielka liczba bochenków chleba może nakarmić bardzo dużą liczbę ludzi.
P: Dlaczego w Mt 16,8 Jezus powiedział, że mieli tu małą wiarę?
Odp.: Nie martwili się o pożywienie z powodu ograniczonej wiedzy, biorąc pod uwagę wszystko, co widzieli. Skupiali się raczej na swoich krótkoterminowych problemach i stracili z oczu to, co Bóg może uczynić.
Czasami współcześni chrześcijanie mogą się martwić nie dlatego, że nie nauczyli się wystarczająco dużo, ale dlatego, że są tak skupieni na swoich problemach, że tracą z oczu Boga.
P: W Mt 16,11-12, w jaki sposób nauczanie faryzeuszy i saduceuszy przypomina drożdże w chlebie?
Odp.: Może to być bardzo niewielki dodatek, a mimo to wywierać ogromny wpływ na cały bochenek. Podobnie niektóre nauki mogą być niewielkim dodatkiem, ale mieć ogromny negatywny wpływ.
Niewątpliwie faryzeusze i saduceusze nauczali pewnych dobrych rzeczy; obie grupy wierzyły na przykład w jednego Boga i w to, że On stworzył wszystko. Jednak zła strona mogła tak przenikać ich nauczanie, że Jezus nie powiedział, aby rozróżniać między dobrem a złem, przyjmować to, co dobre, a odrzucać to, co złe. Wręcz przeciwnie, nawet niewielki „drożdż” w ich nauczaniu był na tyle znaczący, że Jezus nakazał całkowicie trzymać się od nich z daleka.
Saduceusze posiadali pewną prawdę, ponieważ akceptowali Torę. Jednak ten, kto uczył się od saduceuszy, miał skłonność do wątpienia w Słowo Boże, ponieważ saduceusze odrzucali pozostałą część Starego Testamentu, a zgodnie z Dziejami Apostolskich 23:8 zaprzeczali zmartwychwstaniu, istnieniu aniołów i duchów.
Pytanie: Czy Mt 16,11-12 wskazuje na późne pochodzenie tekstu, ponieważ autor nie potrafił odróżnić faryzeuszy od saduceuszy?
Odp.: Wbrew twierdzeniom niektórych liberalnych krytyków, wcale tak nie jest. Saduceusze zniknęli jako grupa w ciągu 15 lat po zburzeniu Jerozolimy przez Rzymian w 70 r. n.e. Autor prawdopodobnie odniósłby się do saduceuszy tylko wtedy, gdyby znał wydarzenia, które miały miejsce przed tym czasem. Gdyby Mateusz nigdy nie odniósł się do saduceuszy, to właśnie brak wzmianki o nich wskazywałby na późną datę powstania tekstu. Chociaż w całej literaturze mamy co najwyżej kilka stron opisujących saduceuszy, Mateusz znałby ich i wiedziałby, czy połączyli siły z faryzeuszami przeciwko Jezusowi, podobnie jak w znacznie późniejszych czasach, gdy Rzymianie i Wizygoci połączyli siły przeciwko Hunom, czy też katolicy i protestanci przeciwko armii tureckiej. Mateusz pisze o nich również w Mt 3,7; 16,1,6,11,12. Ostrzeganie przed naukami tych dwóch grup nie oznacza, że autor nie potrafił ich rozróżnić. W dzisiejszej polityce powinniśmy wystrzegać się nauk skrajnej lewicy i skrajnej prawicy. Nie oznacza to jednak, że są one takie same.
Pytanie: Dlaczego w Mt 16,13-14 i Mk 8,27-29 Jezus chciał wiedzieć, za kogo uważają Go inni?
Odp.: Jezus nie zadawał sobie trudu, by pytać, za kogo uważali Go faryzeusze i saduceusze; nie miało to sensu. Zapytał natomiast, za kogo uważają Go ludzie z tłumu. Miejscem, w którym zadał to pytanie uczniom, była Cezarea Filipowa – miasto położone na północ od Galilei, na terenie dzisiejszej Syrii, na równinie bezpośrednio na południe od góry Hermon, około 25 mil na północ od Morza Galilejskiego i 5 mil na wschód od rzeki Jordan. Istniały dwa miasta o nazwie Cezarea, a to znajdowało się na terytorium rządzonym przez Heroda Filipa, brata Heroda Antypasa. W tej Cezarei znajdowała się świątynia ku czci zmarłego cesarza rzymskiego Cezara Augusta. Jeśli tamtejsi ludzie czcili Augusta, zwykłego człowieka, który nie dokonywał cudów, jako boga, to co mówili o Jezusie? Nazywa się to sokratejską metodą nauczania, polegającą na zadawaniu pytań. Często warto zadać pytanie, na które znasz już odpowiedź. Pozwala to poznać sposób myślenia rozmówcy, a nawet pomóc mu uporządkować myśli. Kiedy Jezus zapytał: „A wy za kogo mnie uważacie?”, użył liczby mnogiej „wy”, więc zwracał się do wszystkich uczniów razem. Wiemy jednak tylko, że odpowiedział Piotr.
Pytanie: Jak to się stało, że w Mt 16,16-17 Piotr wiedział to wyłącznie dzięki Duchowi Świętemu?
Odp.: Najwyraźniej Piotr nie słyszał jeszcze, jak Jezus wyraźnie to głosił. Piotr nie powiedział: „Myślę, że…” ani „Mam nadzieję, że…”, ale wiedział to na pewno. Co więcej, jedną rzeczą byłoby, gdyby ktoś przekazał Piotrowi tę prawdę, a inną – gdyby Piotr sam w to uwierzył.
Pytanie: W Mt 16,18 – w jakich kwestiach katolicy i protestanci mogą się zgodzić co do tego wersetu?
Odp.: Istnieje siedem kwestii, co do których katolicy i protestanci powinni być w stanie się zgodzić.
1) Piotr jest skałą, na której zbudowany jest Kościół. Kościół z pewnością jest zbudowany na „skale” tego apostoła; w końcu, zgodnie z Listem do Efezjan 2:20a, Kościół jest zbudowany na fundamencie wszystkich apostołów i proroków. Piotr jest jednym z głównych fundamentów Kościoła, ale nie jest jedynym głównym fundamentem, ponieważ Objawienie 21:14 mówi, że miasto Nowego Jeruzalem ma dwanaście fundamentów, które reprezentują dwunastu apostołów Jezusa.
2) Nie ma tu mowy o następcach Piotra. Mateusz 16:16-18 nie wspomina o żadnych następcach Piotra. W rzeczywistości żaden werset biblijny nie mówi nic o następcach Piotra.
3) To Jezus, a nie Piotr, jest kamieniem węgielnym. Piotr nie jest ważniejszą „skałą” niż sam Jezus, który jest kamieniem węgielnym, jak stwierdza List do Efezjan 2:20b. Podobnie jak jedna skała mocno osadzona na drugiej, sam Piotr powiedział nam, że tą skałą lub kamieniem węgielnym jest Jezus w Dziejach Apostolskich 4:10-11 i 1 Liście Piotra 2:6-7, podobnie jak Paweł w 1 Liście do Koryntian 10:4. Piotr nigdy nie napisał, że sam był „skałą” lub kamieniem węgielnym, ale Paweł stwierdził w Liście do Efezjan 2:20, że wszyscy apostołowie stanowili fundament, choć to Chrystus był kamieniem węgielnym. Jednakże, choć Jezus jest kamieniem węgielnym, w Ewangelii Mateusza 16:16-18 nie mówi On o sobie jako o skale.
4) Piotr nie był bezbłędny w tym, co mówił ani robił, ani przed zmartwychwstaniem (Ewangelia według św. Mateusza 16:22-23), ani po nim (List do Galatów 2:11-14).
5) Niemniej jednak Piotr przemawiał z autorytetem jako apostoł (1 List Piotra 1:1 i Dzieje Apostolskie 1:15-22), a my powinniśmy uznawać jego nauczanie za takie. Podobnie jak pierwsi chrześcijanie, powinniśmy poświęcić się nauczaniu apostołów, o czym mowa w Dziejach Apostolskich 2:42.
6) Piotrowi zostały dane klucze królestwa niebieskiego, moc wiązania i rozwiązywania, jak czytamy w Ewangelii według św. Mateusza 16:19. Rzeczywiście, wszystkim apostołom i Kościołowi została dana ta sama moc wiązania i rozwiązywania, o czym mowa w Ewangelii według św. Mateusza 18:18.
7) Żadna doktryna chrześcijaństwa nie może być bardziej fundamentalna niż wyznanie, którego Piotr tutaj dokonał. Jeśli ktoś nie uznaje, że Jezus jest obiecanym Mesjaszem, Synem Boga Żywego, i jeśli nie uznaje, że Jezus umarł za nasze grzechy i zmartwychwstał (1 List do Koryntian 15:1-11), to jego wiara jest daremna i nie zaprowadzi go do nieba.
Pytanie: Co lub kto jest tutaj „skałą” w Mt 16,18?
Odp.: Wiele osób nie dostrzega, że Piotr jest powiązany ze „skałą” nie tylko raz, ale dwukrotnie w 16 rozdziale Ewangelii według św. Mateusza. W Mt 16,18 Piotr jest kojarzony z „dobrą” skałą, kamieniem węgielnym. W Mt 16,23 Piotr jest kojarzony ze „złą” skałą (w niektórych tłumaczeniach jako „głaz potknięcia”), ale dosłownie jest to kamień potknięcia. Jak Piotr mógł być jednym i drugim? – są to metafory. Istnieją dwa główne poglądy i oba mogą być prawdziwe.
Skałą jest wyznanie Piotra dotyczące Chrystusa. W tym miejscu użyto nie jednego, ale dwóch różnych greckich słów oznaczających skałę. Szymon został nazwany Piotrem, czyli „skałą”, ponieważ jako pierwszy wyznał, że Jezus jest Chrystusem. Jezus zwracał się do Piotra w drugiej osobie, używając słowa „ty”, ale wyrażenie „ta skała” występuje w trzeciej osobie. Jezus i uczniowie, pochodząc z Galilei, najprawdopodobniej mówili po grecku. Niezależnie od interpretacji tego konkretnego wersetu przez chrześcijanina, 1 List Jana 4:1-3 i 2 List Jana 7-10 pokazują, że każdy, kto nie uznaje, iż Jezus przyszedł w ciele, nie powinien być przyjmowany ani witany. 1 List do Koryntian 15:1-4 pokazuje, że każdy, kto nie wierzy, iż Jezus umarł za nasze grzechy i fizycznie powstał z martwych, wierzy na próżno. 1 List do Koryntian 12:3 naucza, że nikt nie mówi, iż Jezus jest Panem, chyba że przez Ducha Świętego. Mówiąc praktycznie, Kościół jest zbudowany na wyznaniu Jezusa Chrystusa.
Tą skałą jest sam Piotr. Jezus i uczniowie bez wątpienia znali język aramejski, więc Jezus mógł tu mówić właśnie w tym języku. Te dwa słowa różnią się w języku greckim, ponieważ jedno jest imieniem osobowym rodzaju żeńskiego, a drugie – rodzaju męskiego. Jednak w języku aramejskim nie ma końcówek wskazujących na rodzaj męski, żeński ani nijaki. Ponadto Papiasz, uczeń apostoła Jana, twierdzi, że Ewangelia Mateusza została najpierw napisana w języku hebrajskim [co być może oznacza aramejski], a później przetłumaczona na grecki. W języku aramejskim użyto by tego samego słowa: „kepha”. Katolicy zazwyczaj stoją na stanowisku, że skałą jest tu Piotr, ponieważ uważają, że potwierdza to, iż Kościół został zbudowany na Piotrze. Dodają też, że Piotr przekazał urząd papieski swoim następcom. Chociaż w Biblii nie ma żadnej wzmianki o tej ostatniej kwestii, protestanci również mogą bez problemu interpretować Piotra jako tę skałę. Niezależnie od tego, jak chrześcijanin interpretuje ten werset, solidne fundamenty buduje się ze skały, a wszyscy apostołowie i prorocy stanowią fundament Kościoła, o czym mowa w Liście do Efezjan 2:20. W praktyce Kościół jest zbudowany na Biblii, która jest nauką apostołów i proroków.
Ponieważ Piotr kojarzy się z dwoma rodzajami skał, osoba niebędąca katolikiem z łatwością dostrzeże, że oba te aspekty są prawdziwe i ważne. Piotr jest kamieniem węgielnym Kościoła, a nowatorska koncepcja, że papieże są następcami Piotra, stanowi kamień potknięcia dla katolików.
Pytanie: Czego nie mówi Mt 16,18?
Odp.: Jest co najmniej osiem ważnych rzeczy, o których NIE mówi.
1. Nie mówi, że kamieniem węgielnym, na którym zbudowano Kościół, był Piotr. Gdyby tak było, stałoby to w sprzeczności z tym, że kamieniem węgielnym jest Chrystus, o czym mowa w Liście do Efezjan 2:20b.
2. Nie wyklucza Piotra ani innych apostołów z bycia skałą, na której zbudowany jest Kościół. Gdyby tak było, stałoby to w sprzeczności z tym, że Kościół jest zbudowany n nym fundamencie (skałach) apostołów i proroków, o czym mowa w Liście do Efezjan 2:20a, oraz byłoby sprzeczne z Apokalipsą św. Jana 21:14.
3. Nie wskazuje to, by Piotr miał jakichkolwiek następców jako apostoł, ani nie wspomina o papieżu. Rzeczywiście, nawet w Nicei uznano cztery główne Kościoły: Jerozolimę, Konstantynopol, Rzym i Aleksandrię.
4. Chociaż mowa jest o tym, że bramy piekielne nie przemogą Kościoła, nie mówi się jednak, że szatanowi nie uda się wprowadzić zepsucia do Kościoła. Rzeczywiście, papież Formosus został po swojej śmierci postawiony przed sądem za herezję przez kolejnego papieża i skazany. Przed sądem stanęli następujący papieże:
a) papieże Zephyrinus i Callistus I, związani z herezją sabelliańską
b) Szczepan VI (896–897) i synod nad zwłokami. Odcięto palce zwłokom papieża Formosa. Później został zamordowany.
c) Celestyn V (1294–1296) – niemal wszystkie jego oficjalne akty zostały unieważnione przez jego następcę, bezlitosnego Bonifacego VIII. Celestyn został zamordowany po zrzeczeniu się urzędu. Bonifacy zarządził krucjatę przeciwko rodowi Colonna.
d) Bonifacy VIII (1294–1303) był zaangażowany w wiele wojen. Napisał bullę „Unam Sanctam”. Zmarł z „rozpaczy” wkrótce po uwięzieniu.
e) Benedykt XI (1303–1304) unieważnił bullę papieską „Unam Sanctam” Bonifacego VIII z 1302 roku.
f) Klemens V (1305–1314) postawił Bonifacego VIII przed sądem za herezję i sodomię.
g) 1328 r. – cesarz Ludwik IV Bawarski pozbawił urzędu papieża Jana XXII za herezję
h) 1328 r. – Marsiliusz z Padwy, późniejszy arcybiskup Mediolanu, prześladuje duchowieństwo katolickie lojalne wobec Jana XXII
5. Nie gwarantuje to, że sukcesja biskupów rzymskich będzie nieprzerwana. Jeden z papieży pochodził z frakcji, która zamordowała poprzedniego papieża. Jeśli to nie przerywa sukcesji papieskiej, to sukcesja ta jest bez znaczenia.
Poniższe trzy punkty pochodzą od rzymskokatolika Karla Keatinga.
6. Niewłaściwa osoba nie zostałaby papieżem. „The Francis Feud”, str. 82–83. Przeczytaj o Aleksandrze VI, Bonifacym VIII, Juliuszu II, którzy atakowali miasta we Włoszech, lub o Benedykcie IX, który sprzedał urząd papieski.
7. Złe przykłady: ludzie agresywni, niegodziwi, niemoralni i stosujący nepotyzm nie mogliby sprawować urzędu papieskiego
8. Papieże nie potrafili wspierać właściwej nauki – „Katolicyzm i fundamentalizm”, str. 227
Pytanie: Czy w Mt 16,18 Jezus zasadniczo stwierdził, że Piotr był pierwszym papieżem, jak twierdzi Kościół katolicki?
Odp.: Po raz pierwszy fragment ten został wykorzystany do uzasadnienia sukcesji papieskiej przez papieża Damazego w 382 r. n.e. Jak pisze Dave Hunt w książce *A Woman Rides the Beast* (str. 101): „Jednym z najwcześniejszych przykładów współistnienia wielu papieży było równoczesne wybranie przez rywalizujące frakcje z papieży Ursinusa i Damazego. Zwolennikom tego pierwszego udało się, po wielu aktach przemocy, ustanowić go papieżem. Później, po krwawej trzydniowej bitwie, Damasus, przy wsparciu cesarza, wyszedł z niej zwycięsko i pełnił funkcję namiestnika Chrystusa przez 18 lat (366–384). Czyżby więc „sukcesja apostolska” poprzez „nieprzerwaną linię od Piotra” opierała się na sile zbrojnej? Naprawdę?”
W tej samej książce, na str. 135–136, biskup Joseph Hefele z Rottenburga stwierdza: „«Jednak we wszystkich tych dokumentach [historii i nauczaniu Kościoła] nigdy nie widziałem doktryny [o papieskiej nieomylności pochodzącej z wiarygodnego źródła]»… Von Döllinger, jeden z największych ówczesnych autorytetów w dziedzinie historii Kościoła, całkowicie zgodził się z Hefele. W swojej książce (zakazanej przez Rzym) ostrzegał przed zbliżającą się próbą Piusa IX przeforsowania dogmatu nieomylności i przypominał biskupom, którzy mieli się zebrać, by obradować nad tą kluczową decyzją: „Żadne ze starożytnych wyznań wiary, żaden katechizm, żadne z pism ojców Kościoła napisanych dla pouczenia ludu nie zawierają ani słowa o papieżu, a tym bardziej żadnej wzmianki, że cała pewność wiary i doktryny zależy od niego””.
Augustyn z Hippony (388–430 r. n.e.) powiedział: „Na tej skale więc – rzekł On [Jezus] – którą wyznałeś, zbuduję mój Kościół. Albowiem Skałą (petra) jest Chrystus; a na tym fundamencie został zbudowany sam Piotr”. Następnie Augustyn cytuje 1 List do Koryntian 3:11 i stwierdza, że Kościół w sensie reprezentatywnym znajduje się w Piotrze, który jest skałą. (Traktat o Ewangelii św. Jana 124, rozdz. 21.5, tom 7, str. 450).
Pytanie: W jaki sposób „skała” z Mt 16,18 stała się najważniejszą grą słów w całej historii?
Odp.: Ktoś powiedział: „Była to najbardziej wpływowa gra słów w całej historii”. W pewnym sensie ta uwaga jest słuszna, ponieważ słowa te były przez wieki wykorzystywane do wspierania papieży.
Jednakże, choć wszyscy powinni zgodzić się co do tego, że Jezus zamierzał, by Piotr i inni apostołowie mieli najwyższą władzę na ziemi nad Kościołem, Jezus nigdy nie wspomniał nic o rzekomych następcach. Zatem to nie same słowa, ale ich nieuzasadnione rozszerzenie na papieży sprawiło, że stały się one najbardziej wpływową grą słów w całej historii.
Jeśli jednak Jezus mówił po aramejsku, słowo „kephas/cephas” (potężna skała) nie było powszechnym imieniem, ale w tym kontekście nie działa jako gra słów.
Nawiasem mówiąc, jeden z czytelników zasugerował, że gra słów mogła być w języku hebrajskim, a NIE greckim. W języku hebrajskim mogły to być słowa „kamień” (eben) i „zbuduję” (ebneh). Na przykład George Howard wskazuje na XIV-wieczny traktat hebrajski napisany przez rabina imieniem Shem-Tob Ben Shaprut, którego tekst hebrajski zawiera słowa: „Jesteś kamieniem (eben) i na tobie zbuduję (ebneh) mój dom modlitwy”. Więcej informacji można znaleźć na stroniewww.jerusalemperspective.com/Default.aspx?tabid=27&ArticleID=1859 .
Pytanie: Czy imię Piotr z Mt 16,18 zostało odnalezione w Qumran wśród zwojów znad Morza Martwego?
O: Nie. W tłumaczeniu transkrypcji autorstwa Johna Allegro pojawiła się wzmianka o tym, co obecnie nazywa się zwojem 4Q432. Jednak Martin Abegg z Trinity Western University w e-mailu stwierdza, że nie ma tego w 4Q432.
P: Jakie trzy uzupełniające się znaczenia może mieć ten werset z Mt 16,18 w odniesieniu do bram Hadesu?
O: Mamy tu do czynienia z trzema różnymi kontekstami i we wszystkich trzech przypadkach bramy Hadesu nie pokonają Kościoła.
W dniu zmartwychwstania, kiedy Chrystus powstał z martwych, zabrał ze sobą do nieba świętych Starego Testamentu, jak mówi List do Efezjan 4:8-10.
Obecnie na ziemi bramy Hadesu nie mogą powstrzymać rozprzestrzeniania się królestwa Bożego.
Podczas pochwycenia lud Boży zostanie wskrzeszony, a ich ciała nie pozostaną w grobie.
P: Czym jest to „wiązywanie i rozwiązywanie” z Mt 16:19?
Odp.: Wyobraź sobie dzisiejszych chrześcijan próbujących odróżnić wyznawców sekt od chrześcijan, którzy zbłądzili, oraz dziwne nauki od nauk zgodnych z Bożym słowem, gdyby nie mieli Nowego Testamentu. Taka właśnie sytuacja panowała we wczesnym Kościele. Bóg dał apostołom zdolność rozeznania oraz władzę ogłaszania, co jest dobrą nauką. Władza wiązania i rozwiązywania, nadana Piotrowi w Ewangelii Mateusza 16:19, została przekazana całemu Kościołowi w Ewangelii Mateusza 18:18. Coś na wzór tego „wiązywania i rozwiązywania”, czyli odpuszczania lub zatrzymywania grzechów, Jezus przekazał wszystkim apostołom w Ewangelii św. Jana 20:23. W pewnym sensie apostołowie czynią to dzisiaj w formie pisemnej poprzez Nowy Testament. Jednak zanim Nowy Testament został w całości spisany, bardzo ważne było, aby czynili to bezpośrednio.
Niektórzy twierdzą, że nie chodziło o ustalanie winy lub niewinności, ale o jej ogłaszanie, tak jak Piotr ogłosił Ananiasza i Safirę winnymi okłamania Ducha Świętego w Dziejach Apostolskich 5:1-10.
Inni twierdzą, że terminy „wiązać” i „rozwiązywać” były znane z judaizmu rabinicznego. Terminy te oznaczały orzeczenia zezwalające lub zakazujące różnych rodzajów działań.
Pytanie: Czym dokładnie były klucze do Królestwa Niebieskiego, o których mowa w Mt 16,19?
Odp.: Przede wszystkim należy zauważyć, że mowa jest o kluczach do Królestwa Niebieskiego, a nie do Kościoła. Wspomniano o wielu kluczach, a Hades jest opisany jako mający wiele bram. Nie chodzi tu o metal ani o żaden fizyczny przedmiot. Może to być albo przesłanie ewangelii, albo fakt, że Piotr otworzył drzwi ewangelii dla Żydów z u (Dz 2), a później dla pogan w Dz 10, jak podaje „The NIV Study Bible” na str. 1466.
Jezus powiedział również w Ewangelii Mateusza 23:13, że uczeni w Piśmie i faryzeusze zamykają ludziom dostęp do Królestwa Niebieskiego. W Ewangelii Łukasza 11:52 uczeni w Piśmie odebrali klucz do wiedzy.
Pytanie: Czy w Mt 16,19 te klucze do Królestwa Niebieskiego mogły być przekazywane?
Odp.: Pismo Święte nigdzie nawet nie sugeruje, że jakiekolwiek „klucze” mogłyby być przekazywane, z wyjątkiem tego, że Jezus dał je wszystkim apostołom. Jednak fakt, że Jezus powiedział apostołom w sensie metaforycznym, iż posiadają „klucze”, nie oznacza, że sam zrezygnował z posiadania tych kluczy, ponieważ Jezus nadal posiada „klucze śmierci i Hadesu” (Obj. 1,18).
Hipotetycznie rzecz biorąc, nawet gdyby któryś z pierwszych papieży posiadał te klucze i mógł je przekazać, nie oznaczałoby to kontynuacji sukcesji papieskiej, gdyby ta została przerwana. Pomysł, że papież przejmuje klucze po poprzednim papieżu, który został zdetronizowany, brzmi absurdalnie. Gdyby papież był całkowicie niemoralny, jak na przykład Aleksander VI (1492–1503 r. n.e.), również przerwałoby to sukcesję papieską. Oczywiście od tego momentu nie można przekazać tego, czego się nigdy nie posiadało.
Jak źli byli niektórzy papieże? Według książki Austina „Topical History of Christianity” (Historia chrześcijaństwa tematyczna), str. 148,
„Wtedy [po 904 r.] rozpoczęła się tak zwana »pornokracja«, podczas której Teodora i jej dwie córki, Teodora Młodsza i Marozia, praktycznie kontrolowały Rzym i sam Kościół. Te kobiety, będące uwodzicielskimi nierządnicami, sprzedawały swoje ciała w zamian za stanowiska, tytuły i ziemię, co zapewniło im rozległą władzę. Marozia miała nielegalny romans z papieżem Sergiuszem III, z którego urodził się syn, który później został papieżem Janem XI. Kiedy Marozia dążyła do koronowania się na cesarzową, jej młodszy syn Alberyk porwał i uwięził swoją matkę, uwięził swojego przyrodniego brata, papieża, i sam został cesarzem. Panował w latach 932–954, sprawując absolutną kontrolę nad papiestwem. Po śmierci Alberyka jego syn Oktawian został wybrany na papieża Jana XII i okazał się najbardziej odrażającym członkiem tej zdeprawowanej rodziny.
b. Rządy Ottona. W 962 roku nikczemny Jan XII koronował króla niemieckiego Ottona I na cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Sądząc, że znalazł sojusznika w deprawacji, Jan wkrótce przekonał się, że nowy cesarz jest człowiekiem o silnym charakterze, oddanym przywróceniu papiestwu przyzwoitości i honoru. Kiedy Otto zwołał synod w celu omówienia detronizacji Jana, papież zagroził wszystkim ekskomuniką, ale i tak go zdetronizowali. Trzy miesiące później Jan zwołał kolejny synod, który unieważnił decyzję synodu Otona. W związku z tym Oton postanowił siłą pozbyć się złego władcy z papiestwa.
... Kolejne czterdzieści dwa lata [po 1004 r.] historii papiestwa upłynęły pod znakiem zaciekłej rywalizacji, oportunistycznej przeciętności, duchowej bezsilności, występków i korupcji. Wydawało się, że najgłębszy upadek nastąpił wraz z wyborem zdeprawowanego dwunastoletniego chłopca, papieża Benedykta IX (1032–1045), który po haniebnym rozwiązłym życiu i chaotycznym sprawowaniu urzędu sprzedał świętą tiarę (tj. urząd papieski) temu, kto zaoferował najwyższą cenę. Znany był jako Grzegorz VI (1045–1046)....”
Profesor seminarium katolickiego Pacwa i inni katolicy mają odpowiedź, która zaskoczyłaby wielu protestantów. Zgadzają się z protestantami, że wielu papieży było bezbożnymi ludźmi i prawdopodobnie trafili do piekła. Ponieważ jednak byli papieżami, i tak powinniśmy być im posłuszni.
Jeśli papież zostanie siłą uwięziony i pozbawiony urzędu, to czy nowy, wrogi papież ma władzę i prawo do sukcesji po starym papieżu? Czy ówcześni chrześcijanie powinni byli obawiać się groźby ekskomuniki ze strony Jana? Czy chrześcijanie powinni byli poprzeć przygotowania Ottona do wojny przeciwko papieżowi? W jakich okolicznościach ktoś, kto nabywa tytuł papieża, staje się następcą św. Piotra? Z pewnością nie należy być posłusznym komuś, kogo porównano do Szymona w Dziejach Apostolskich 8:13-25, jeśli kupił on urząd papieża???
Pytanie: Dlaczego w Mt 16,20 i Mk 8,30 Jezus nie chciał, aby uczniowie mówili innym, że jest Chrystusem (czyli Mesjaszem) właśnie w tym momencie?
Odp.: Po pierwsze, należy zauważyć, że Jezus nigdy nie kazał im kłamać ani zaprzeczać, że jest Mesjaszem, a jedynie nie mówić o tym. Istnieją co najmniej dwa możliwe powody.
1. Na tym etapie swojej służby Jezus chciał, aby najpierw wysłuchali Jego słów, zanim zdecydują, czy jest On Mesjaszem, czy nie. Czasami lepiej jest pozwolić słuchaczom Ewangelii samodzielnie usłyszeć słowa Jezusa, niż poświęcać zbyt wiele czasu na „kontekstualizowanie” i „współczesne interpretowanie” Ewangelii.
2. Jak pokazuje Ewangelia Mateusza 16:21, uczniowie musieli najpierw mieć całkowitą jasność co do tego, kim był Jezus, zanim zaczęli o tym mówić innym.
Jezus ogłosił to publicznie podczas triumfalnego wjazdu w Niedzielę Palmową. Oczywiście po zmartwychwstaniu Jezus nakazał im później głosić to całemu światu, jak czytamy w Ewangelii Mateusza 28:18-20 i Dziejach Apostolskich 1:8.
Pytanie: Dlaczego w Mt 16,21 i Mk 8,29 wyznanie Piotra było ważnym punktem zwrotnym w służbie Jezusa?
Odpowiedź: Od momentu, gdy uznali, że Jezus jest Mesjaszem, Jezus zaczął ich uczyć, że musi udać się do Jerozolimy, aby umrzeć. Musieli uwierzyć w to, kim był Jezus, zanim mogli zrozumieć, dlaczego Jezus musiał umrzeć za ich grzechy.
Pytanie: Dlaczego właśnie w tym momencie swojej służby, a nie wcześniej, w Mt 16,21 i Mk 8,31 Jezus zaczął im mówić, że będzie cierpiał i zostanie odrzucony?
Odp.: Jezus nie mówił, że będzie cierpiał i zostanie zabity, dopóki przynajmniej jeden z Jego uczniów nie uznał i nie uwierzył, że Jezus jest obiecanym Mesjaszem.
Pytanie: Dlaczego w Mt 16,21 Jezus czekał aż do tego momentu, by powiedzieć swoim uczniom, że będzie cierpiał, umrze i zmartwychwstanie?
Odp.: Ważne było, aby uczniowie najpierw uznali, że jest On Mesjaszem, Synem Bożym. Jednak gdy tylko to zrozumieli, Jezus przeszedł do kolejnego etapu: Mesjasz będzie musiał cierpieć, umrzeć i zmartwychwstać. Być może Jezus nie chciał również, aby uczniowie wyciągnęli pochopne i błędne wnioski, że Mesjasz już teraz odniesie zwycięstwo nad Rzymem. Jezus nawiązywał już wcześniej do swojej śmierci (w Mt 9,15; 10,38; 12,40; J 2,19; 3,14), ale po raz pierwszy otwarcie to ogłosił.
Pytanie: W Mt 16,21; 17,22; 20,19; Mk 8,31, skoro Jezus miał zmartwychwstać po trzech dniach lub trzeciego dnia, czy oznacza to, że był martwy przez co najmniej 24 × 3 = 72 godziny?
Odp.: Nie, ponieważ Łk 24:21 mówi, że dzień zmartwychwstania był trzecim dniem. Jezus umarł w piątek po południu, a zmartwychwstał w niedzielę o świcie. Wyrażenie „po trzech dniach” było znanym hebrajskim idiomem oznaczającym część lub całość trzech dni. Oto pięć innych przykładów „idiomu trzech dni”.
1. W Księdze Rodzaju 42:17 Józef uwięził swoich braci na trzy dni. Jednak w wersecie 18 uwolnił dziewięciu z nich trzeciego dnia.
2. Roboam w 2 Kronikach 10:5 powiedział do ludu: „Wróćcie do mnie za trzy dni”. Jednak w 2 Kronikach 10:12 lud powrócił, mówiąc: „Wróć do nas trzeciego dnia”.
3. W 1 Księdze Samuela 30:12 chory egipski niewolnik powiedział Dawidowi, że od trzech dni i trzech nocy nie jadł ani nie pił wody. Jednak człowiek nie mógłby przeżyć na pustyni bez wody przez 72 godziny. Niewolnik miał niewątpliwie na myśli część tych trzech dni.
4. W Księdze Estery 4:16 Estera prosi, by pościć za nią „przez trzy dni, w dzień i w nocy”, a ona sama uczyni to samo. Jednak w Księdze Estery 5:1 czytamy, że „trzeciego dnia” Estera urządziła ucztę, więc jest to ten sam okres czasu.
5. Odnosząc się do śmierci i zmartwychwstania Chrystusa, sam Jezus powiedział w Ewangelii Mateusza 12:40: „trzy dni i trzy noce”; Ewangelia Marka 8:31 mówi: „trzeciego dnia zmartwychwstanie”; Ewangelia Marka 14:58 mówi: „przez trzy dni”; Ewangelia Jana 2:19 mówi: „za trzy dni”; a Ewangelia Łukasza 24:21 mówi: „Ten trzeci dzień nadchodzi dzisiaj”.
Podsumowując, udowodniliśmy, że to hebrajskie wyrażenie może oznaczać „w ciągu trzech dni”, a wyrażenie to było rozpoznawalne od czasów Roboama aż do czasów Jezusa.
Pytanie: Dlaczego w Mt 16,22-23 i Mk 8,32-33 Jezus zgromił tu Piotra, mówiąc: „Odejdź ode mnie, szatanie”?
Odp.: Piotr miał na myśli sprawy ludzkie, a nie Boże. Szatan wykorzystał Piotra, bliskiego przyjaciela Jezusa, aby kusić Jezusa. Jednak Jezus rozpoznał tę pokusę jako to, czym naprawdę była. Jezus nie twierdził, że Piotr był opętany przez demona ani kontrolowany przez szatana. Uświadomił sobie raczej, że za tą sugestią stał szatan. Kiedy Bóg chce, abyśmy zrobili coś dla Niego, a my mamy lub przychodzi nam do głowy sugestia, by zamiast tego wybrać łatwiejszą drogę, powinniśmy rozpoznać to jako to, czym naprawdę jest: pokusą szatana. Nawet jeśli dana osoba ma dobre intencje i jest naszym współwyznawcą, powinniśmy zdawać sobie sprawę, że może ona nadal podsuwać nam sugestie, które są pokusą szatana. Zarówno szatan na pustyni, jak i Piotr w tym fragmencie sugerowali, że Jezus mógłby objąć królestwo bez cierpienia. Jeśli dzisiaj próbujemy uczynić Jezusa naszym Królem i Zbawicielem bez krzyża lub bez uznania jego konieczności, podważamy Boże przesłanie zbawienia.
Pytanie: Jak to się stało, że w Mt 16,22-23 i Mk 8,33 Piotr miał odwagę poprawiać Jezusa i upominać Go?
Odp.: Wybierając Piotra, Jezus wybrał odważnego ucznia. Odwaga sama w sobie nie jest ani dobra, ani zła. Odwaga w podążaniu za Bogiem jest dobra, ale odwaga w podążaniu własną drogą zazwyczaj nie jest.
Pytanie: Dlaczego w Mt 16,22 Piotr tak nierozsądnie upominał Jezusa?
Odp.: Piotr uważał, że Jezus potrzebuje napomnienia i rady. Nawet dzisiaj niektórzy mogą mieć nastawienie, że wiedzą lepiej niż Bóg.
Pytanie: Jakie są, według Mt 16,23 i Mk 8,33, sposoby, w jakie współcześni ludzie mogą mieć na uwadze sprawy ludzkie zamiast spraw Bożych?
Odp.: Możemy zastąpić mądrość Bożą mądrością ludzką. Możemy postanowić postępować po swojemu, nawet jeśli jest to sprzeczne z Bożą wolą. Możemy zapomnieć, że nasza nadzieja jest w Bogu, a nie w naszej sile czy mądrości. Możemy posługiwać się własnymi, ziemskimi metodami. Wreszcie, możemy tak bardzo pragnąć szybkiego wypełnienia naszych „obowiązków”, że nie czerpiemy już takiej radości z przebywania w Bożej obecności i wolelibyśmy kult w stylu „fast foodu” od oddania się Bogu.
Nie powiedziałeś z całego serca „tak” Bogu, jeśli nie powiedziałeś również „nie” samemu sobie.
Pytanie: Dlaczego w Mt 16,24 Jezus wspomniał o krzyżu, zanim powiedział swoim uczniom, że zostanie ukrzyżowany?
Odp.: Jezus wiedział, że zostanie ukrzyżowany, zanim powiedział o tym swoim uczniom. Wszyscy oni znali już ukrzyżowanie, ponieważ Rzymianie często krzyżowali buntowników i złodziei. Ukrzyżowanie miało być zachętą dla innych, by zachowywali się zgodnie z prawem. Skoro rewolucjoniści z ruchu zelotów ryzykowali ukrzyżowanie dla małej, ziemskiej sprawy, uczniowie powinni być gotowi zaryzykować ukrzyżowanie dla sprawy niebiańskiej, która była o wiele bardziej wartościowa. Ostatecznie każdy z dwunastu apostołów poniósł śmierć męczeńską za swoją wiarę, z wyjątkiem Jana, który został wygnany na Patmos i zmarł śmiercią naturalną.
Pytanie: Czy w Mt 16,27 Jezus przyjdzie w chwale Ojca, czy też w swojej własnej chwale, jak mówi J 1,14?
Odp.: W J 1,14 jest napisane, że ujrzeli oni część chwały Jezusa. Na przykład ujrzeli ją w dniu Pięćdziesiątnicy. Mt 16,27 odnosi się do wydarzenia w odległej przyszłości, kiedy Jezus powróci. Innymi słowy, jeszcze niczego nie widzieliście!
Pytanie: Czy fragment z Mt 16,27 odnosi się nie do końca świata, ale do najwyższego objawienia się Bahá’u’lláha, jak nauczają bahá’í w książce „Bahá’u’lláh i Nowa Era”, str. 268–269?
Odp.: Nie, przeczytaj ten werset uważniej. Mówi on, że Syn Człowieczy przyjdzie w chwale Ojca swego wraz ze swoimi aniołami i wynagrodzi każdego człowieka zgodnie z tym, co uczynił. Ludzie nie widzieli żadnych aniołów przy Bahá’u’lláhu, a Bahá’u’lláh nie wynagrodził ani wiernych bahaitów, którzy zostali wygnani lub zginęli, ani muzułmanów, którzy Go prześladowali.
P: Co Jezus miał na myśli w Mt 16,28 i Mk 9,1, mówiąc, że niektórzy nie zaznają śmierci, dopóki nie ujrzą Królestwa Bożego przychodzącego z mocą?
Odp.: Najpierw powiem, czym ta odpowiedź nie jest, a potem czym jest.
X1. Nie ma dowodów na to, że Jezus nauczał, iż uczniowie będą żyli przez długi czas. W rzeczywistości z historii Kościoła wiemy, że 11 z 12 apostołów poniosło śmierć męczeńską. Tylko jeden, Jan, zmarł śmiercią naturalną. Niemniej jednak doświadczył on wygnania na wyspie Patmos.
X2. Nie odnosi się to do tysiącletniego Królestwa z Objawienia 20:1-6.
X3. Nie może to odnosić się do reinkarnacji, zanim ujrzą Syna Człowieczego przychodzącego w swoim królestwie. Nie tylko reinkarnacja nie jest prawdą, ale nawet gdyby była, ludzie, którzy się reinkarnują, i tak doświadczyliby śmierci.
X4: Niektórzy skłaniają się ku interpretacji, że chodzi o Przemienienie Pańskie, które miało miejsce wkrótce potem. Kiedy w 2 Liście Piotra 1:16-18 Piotr mówi o byciu naocznymi świadkami Jego majestatu, książka „1001 Bible Questions Answered” (str. 299-300) wskazuje, że świadczy to o tym, iż Piotr rozumiał to w ten sposób.
Odpowiedź: Odnosi się to do momentu, w którym Jezus „zdobył” swoje królestwo poprzez ukrzyżowanie, czego dowodem jest zmartwychwstanie. Wszedł do swojego królestwa po triumfie nad szatanem. Chrześcijanie nie są zgodni co do tego, czy dniem początkowym było zmartwychwstanie, czy też Pięćdziesiątnica, ale jest to kwestia drugorzędna.
Mateusz kładzie szczególny nacisk na królestwo niebieskie. Królestwo Niebieskie na początku będzie widocznie małe jak ziarno gorczycy (Mt 13,31); podobnie jak drożdże nie będzie widoczne, ale jego działanie będzie widoczne w cieście świata „ ” (Mt 13,33), jednak ostatecznie aniołowie wyeliminują z Królestwa Niebieskiego wszystko, co powoduje grzechy, oraz wszystkich, którzy czynią zło (Mt 13,41–42). Królestwo Niebieskie jest jak zakopany skarb, który ktoś potajemnie odnajduje (Mt 13,44), ale jest niezwykle cenne, podobnie jak kupiec, który sprzedaje wszystko, by kupić drogocenną perłę (Mt 13,45-46). Tak więc, jak pokazuje przypowieść o sieci w Ewangelii Mateusza 13:47-50, Królestwo Niebieskie jest czymś w tym życiu, w którym znajdują się zarówno dobre, jak i złe ryby, ale ma ono również swoje ostateczne spełnienie pod koniec wieku. Królestwo Boże było w nas (Łk 17:21).
Piotr w Ewangelii Mateusza 16:19, a później także inni apostołowie, otrzymali klucze do Królestwa.
Podczas Ostatniej Wieczerzy Jezus powiedział, że nie będzie już pił z owocu winorośli, dopóki nie wypije go na nowo z nimi w Królestwie Ojca (Mt 26,29). Jezus jadł i pił z uczniami po swoim zmartwychwstaniu.
Podsumowanie: Uczniowie, którzy przeżyli zwyczajną długość życia, twierdzą, że Królestwo Niebieskie zstąpiło na ziemię po zmartwychwstaniu Jezusa. Podczas gdy Żydzi mogli oczekiwać królestwa militarnego, które obaliłoby Rzymian, Jezus nauczał, że królestwo to jest podobne do ziarna gorczycy, drożdży lub perły wielkiej wartości. Było małe, na początku trudne do dostrzeżenia, miało wielką wartość i miało przynieść wielkie skutki.
Pytanie: Dlaczego w Mt 17,1-8 Jezus uległ przemianie?
Odp.: Chociaż Pismo Święte tego nie wyjaśnia, mogło to wynikać z szeregu powodów, związanych zarówno z uczniami, jak i samym Jezusem.
1. Dla uczniów objawienie to było znakiem potwierdzającym ich wiarę oraz zachęcającym i umacniającym trzech uczniów, którzy byli jego świadkami. Być może dobrze było umocnić wiarę tej trójki przed ukrzyżowaniem.
2. Wydzieliło to tych trzech uczniów jako przywódców pozostałych.
3. Ojciec i Duch Święty mogli wykorzystać to wydarzenie, aby umocnić Jezusa i pouczyć Go, co ma czynić w okresie poprzedzającym ukrzyżowanie oraz w czasie między ukrzyżowaniem a zmartwychwstaniem.
4. Mogło to być świadectwem, że Jezus „przeszedł” jako człowiek doskonały i bezgrzeszny, a dalsza rozmowa dotyczyła już Jego ukrzyżowania.
Już wcześniej Jezus wielokrotnie dał dowody swojej mocy. Jednak wszystkie te cuda były tym, co Jezus uczynił lub był w stanie uczynić, a nie tym, kim po prostu był. Czasami musimy odpocząć od służby i innych zajęć, by po prostu spędzić czas sam na sam z Panem, skupiając się na tym, kim On jest.
Oczywiście Bóg nie ma obowiązku wyjaśniać nam przyczyn wszystkiego.
Pytanie: Na którą górę Jezus zabrał ich w Mt 17,1?
Odp.: Była to prawdopodobnie góra Meron o wysokości około 3 926/3 963 stóp lub 1 204 metrów. Prawdopodobnie nie była to góra Hermon (9 232 stóp), która była pokryta śniegiem i nie miał by sensu spędzać tam nocy. Prawdopodobnie nie udali się na szczyt góry Tabor (1 900 stóp, jak sądzili Cyryl z Jerozolimy i Hieronim), ponieważ na jej szczycie znajdował się rzymski fort.
Wędrówka na górę Meron trwa od pięciu do ośmiu godzin i jest umiarkowanie trudna. Zimą na szczycie często leży śnieg, ale nie ma go przez resztę roku.
P: Czy w Mt 17,1-8 przemienienie było zmartwychwstaniem, czy wizją?
Odp.: Nie było to dokładnie ani jedno, ani drugie. Mojżesz i Eliasz byli rzeczywiście obecni, przynajmniej w duchu, rozmawiając z Jezusem. Pismo Święte nie mówi, czy pojawili się w ciele, czy nie. Mojżesz i Eliasz przybyli w jasnej obłoku, a potem odeszli. Eliasz wstąpił do nieba w wichrze (2 Król. 2:1), a chociaż Mojżesz umarł, jego ciała nigdy nie odnaleziono (Pwt 34:6), a diabeł spierał się z archaniołem Michałem o ciało Mojżesza (Juda 9).
Pytanie: Dlaczego w Mt 17,2 i Mk 9,3 szaty Jezusa stały się tak białe?
Odp.: Pismo Święte nie wyjaśnia, dlaczego szaty stały się białe (lub jasno świeciły), gdy objawiła się chwała. Innymi przykładami białych szat w chwale są aniołowie, którzy się pojawili.
Pytanie: Skąd Mateusz i Marek wiedzieli, że to byli Mojżesz i Eliasz, o czym mowa w Mt 17:3-4 i Mk 9:4?
Odp.: Prawdopodobnie dlatego, że powiedział im to Piotr, Jakub lub Jan. Skąd Piotr, Jakub i Jan mogli to wiedzieć? Albo usłyszeli, jak Jezus zwracał się do nich po imieniu, albo Jezus powiedział im o tym później, albo Ojciec przekazał im to bezpośrednio.
P: Dlaczego w Mt 17,9 i Mk 9,9 Jezus wyraźnie nie chciał, aby uczniowie komukolwiek opowiadali o przemienieniu, dopóki Jezus nie zmartwychwstanie?
Odp.: Wielu Żydów odrzuciło Jezusa jako Mesjasza; jak mogliby w ogóle uwierzyć w przemienienie? Niezbędne jest wierzyć, że Jezus był Mesjaszem, Synem Bożym. Nie było konieczne, aby wiedzieć o sprawach drugorzędnych, takich jak przemienienie, ani w nie wierzyć. Jeśli ktoś nie przyjął Jezusa jako Mesjasza po zobaczeniu cudów, jest mało prawdopodobne, by uwierzył na podstawie relacji o przemienieniu. Po zmartwychwstaniu Jezusa osoba, która wierzyła w Niego, nie miałaby żadnych trudności z zaakceptowaniem przemiany.
Podobnie, kiedy mówimy innym o Chrystusie, zwłaszcza po raz pierwszy, spośród wszystkich rzeczy, o których moglibyśmy mówić, upewnij się, że poświęcasz ten cenny czas na mówienie o tym, co jest najważniejsze.
Piotr, Jakub i Jan mogliby chodzić i opowiadać wszystkim o przemienieniu, i być może więcej osób wątpiłoby w ich zdrowie psychiczne, niż u wierzyłoby im. Jednak te pośrednie świadectwa nie miałyby wielkiego znaczenia w porównaniu z zbliżającym się zmartwychwstaniem. Czasami, gdy dzielimy się z innymi, nie chcemy wspominać o „nieco przekonujących” aspektach chrześcijaństwa zamiast o tych „bardzo przekonujących”.
Pytanie: W Mt 17,11-13 w jaki sposób Jan Chrzciciel był Eliaszem, który miał przyjść?
Odp.: Najpierw omówimy postać Eliasza, a następnie Jana Chrzciciela.
Sam Eliasz był obecny podczas Przemienienia Pańskiego. W Mt 17,11 Jezus mówi, że przywrócenie wszystkiego przez Eliasza ma charakter przyszły, a sam Eliasz pojawi się przed Drugim Przyjściem Jezusa. Niektórzy uważają, że Eliasz jest jednym z dwóch świadków z Apokalipsy 11,3-12.
Jan Chrzciciel przyszedł w Duchu i mocy Eliasza i to właśnie do Jana Chrzciciela Jezus odnosi się metaforycznie w Mt 17,12-13.
W sztuce teatralnej ktoś może zastępować aktora podczas próby, a sam aktor pojawia się podczas przedstawienia.
Wniosek: podczas Pierwszego Przyjścia Jan Chrzciciel pełnił rolę Eliasza, ale nie wyklucza to pojawienia się samego Eliasza przed Drugim Przyjściem.
Pytanie: W Mt 17:12 i Mk 9:11-13 w jaki sposób Jan Chrzciciel wypełnił proroctwo dotyczące Eliasza? Czy był on reinkarnacją Eliasza?
Odp.: Nie, ponieważ reinkarnacja jest błędna, jak pokazują List do Hebrajczyków 9:27 i List do Rzymian 9:11. Podczas pierwszego przyjścia Jezusa Jan pełnił cel i misję Eliasza. Oczywiście sam Eliasz (a nie Jan) pojawił się na krótko podczas Przemienienia Pańskiego. Wielu uważa, że Eliasz będzie jednym z dwóch świadków tuż przed siódmą trąbą z Objawienia 11:3-12. Kiedy Jezus przyszedł (po raz pierwszy), to nie z powodu nieobecności Eliasza i Mojżesza królestwo nie zostało wówczas w pełni ustanowione na ziemi. Oni się pojawili.
P: Dlaczego w Mt 17,14-16 i Łk 9,37-39 demony często krzywdzą ludzi, których opętały?
Odp.: Jednym z powodów może być po prostu nienawiść do ludzi. Drugim powodem mogą być jednak przyczyny podobne do tych, dla których źli ludzie często krzywdzą tych, którzy im pomogli. Aby uzyskać logiczne, a właściwie okrutnie logiczne wyjaśnienie tego zjawiska, warto sięgnąć do nikczemnej książki Machiavellego „Książę”, w której autor opisuje przypadki, w których przywódca najemników jest niebezpieczny, gdy służy księciu, a staje się jeszcze bardziej niebezpieczny, gdy się od niego odwraca. Napisał on, że najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest często zabójstwo, nawet jeśli dana osoba w przeszłości zawsze okazywała lojalność! Jeśli ktoś zadaje się ze złem, nie powinien się dziwić, gdy spotka go krzywda ze strony tych, którym pomagał.
Pytanie: W Mt 17,15 termin określający padaczkę brzmi dosłownie „oszołomiony księżycem”. Czy istnieje jakiś związek między napadami padaczkowymi a fazami księżyca?
Odp.: Starożytni najwyraźniej tak uważali, skoro używali tego terminu. W dzisiejszych czasach nie mamy co do tego pewności. Artykuł z 2008 roku opublikowany w National Library of Medicine autorstwa Sallie Baxendale i Jennifer Fisher, „Moonstruck? Wpływ cyklu księżycowego na napady”, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18602495/. Badaczki przeanalizowały 1 571 napadów i odkryły związek między ciemnością nocnego nieba a występowaniem napadów. Decydujące znaczenie miało oświetlenie nocnego nieba, a nie faza księżyca, ponieważ uwzględniono wpływ zachmurzenia. Z drugiej strony, w artykule z 1999 r. autorstwa C. L. Raisona i innych, dostępnym pod adresem https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10363673/, nie stwierdzono żadnej korelacji. Autorzy zasugerowali, że może istnieć związek między napadami padaczkowymi a brakiem dobrego snu. Oczywiście, jeśli ktoś przebywa w domu z grubymi zasłonami, oświetlenie księżyca może nie mieć znaczenia.
Pytanie: Dlaczego w Mt 17,15-21; Mk 9,17-18.28-29 oraz Łk 9,40 uczniowie nie mogli wygnać tego demona?
Odp.: Nie wynikało to z tego, kim byli uczniowie, ani z jakichkolwiek ograniczeń mocy Bożej. Raczej w tamtym czasie traktowali oni zdolność wypędzania demonów jako coś oczywistego i nie modlili się ani nie pościli, być może z powodu pychy lub samozadowolenia. Dzisiaj niektórzy chrześcijanie nie osiągają oczekiwanych rezultatów, ponieważ nie poświęcają czasu na modlitwę i post.
P: Czy w Mt 17,15-21; Mk 9,17-18, 28-29 oraz Łk 9,40 powinniśmy nakładać ręce podczas wypędzania demona, czy jest to jedynie symboliczny gest?
Odp.: Nasze ręce nie mają mocy magicznej. Jednak podobnie jak różne pozycje ciała mogą nam pomóc w modlitwie, tak samo nakładanie rąk na osobę opętaną jest właściwe i zgodne z Biblią. Nie jest to jednak konieczne w takim sensie, że „demona nie da się wygnać, jeśli nie nakładamy rąk”.
P: Czy w Mt 17:15-21 wyrzucony zły duch powróci i zaatakuje słabszą osobę w zespole, która próbuje wypędzić demona?
Odp.: Demony nie opętują prawdziwego wierzącego, ale mogą go uciszać i w ten sposób atakować poprzez silniejsze pokusy, strach, depresję oraz inne sposoby, które mają na celu odwrócenie jego uwagi od Jezusa. Dlatego członkowie zespołu powinni żyć w bliskiej relacji z Panem.
Nawiasem mówiąc, istnieje jeszcze jedno niebezpieczeństwo związane z wypędzaniem demonów. Jeśli osoba, z której wypędzono demona, nie chce przyjąć Chrystusa do swojego serca, demony mogą powrócić, a nawet przyprowadzić ze sobą kolejne. Zobacz Mt 12,43-45 i Łk 11,24-26.
P: W Mt 17,15-21 niektóre kościoły praktykują, że rodzina musi przyprowadzić osobę opętaną do kościoła, a nie udawać się do jej domu. Czy wynika to z tego, że wypędzanie demona w kościele jest bezpieczniejsze niż w czyimś domu?
Odp.: Myślę, że zarówno kościół, jak i dom są w porządku. Jeśli jednak to możliwe, nie robiłbym tego w domu, w którym znajdują się bożki (Buddy itp.) lub gdzie praktykuje się astrologię lub wróżbiarstwo.
Pytanie: W Mt 17,15-21 mowa jest o sytuacji, w której niechrześcijanka jest opętana przez złego ducha, a jej mąż początkowo nie ma nic przeciwko temu. Jednak po 2-3 wizytach mąż zmienia zdanie i nie przyjmuje zespołu lub uniemożliwia mu przybycie, a żona nadal jest otwarta na pomoc. Jakie jest nasze stanowisko w tej sprawie? Czy musi ona być posłuszna mężowi?
O: To trudna sytuacja. Żony powinny być posłuszne swoim mężom, ale przede wszystkim muszą być posłuszne Bogu. Jeśli więc mąż nakazuje żonie zrobić coś, co jest niezgodne z Biblią, żona musi w tej kwestii okazać mu nieposłuszeństwo. W pozostałych sprawach powinna jednak nadal być mu posłuszna. Jeśli jednak żona pragnie, by chrześcijanie przyszli, nie sądzę, by była opętana przez demona; może jednak być przedmiotem ataku demonicznego. Czy żona chce przyjść do kościoła? Jeśli mąż nie chce, by żona utrzymywała kontakty z wierzącymi, a List do Hebrajczyków 10:25 nakazuje nam, byśmy nie zaniedbywali wspólnych spotkań, obowiązkiem żony jest przede wszystkim posłuszeństwo Bogu.
Pytanie: Co w sytuacji opisanej w Mt 17,15-21, gdyby osoba opętana zraniła się lub wyskoczyła przez okno podczas posługi, a członek rodziny postanowił złożyć skargę lub wnieść sprawę do sądu przeciwko liderowi zespołu lub zespołowi – jakie jest stanowisko kościoła?
Odp.: Taka sytuacja jest możliwa; ludzie mogą wnosić pozwy, obwiniając innych praktycznie o wszystko. Niezależnie od tego członkowie kościoła powinni podjąć środki ostrożności w celu zapewnienia bezpieczeństwa osoby, której to dotyczy.
P: Czy w świetle Mt 17,15-21 musimy poinformować pastorów i uzyskać ich zgodę przed odwiedzeniem osoby opętanej przez demona?
Odp.: Zdecydowanie radziłbym poinformować o tym swojego pastora lub starszych. List do Hebrajczyków 13:17 mówi, że mamy być posłuszni tym, którzy nad nami przewodzą, a odnosi się to do pastorów i starszych.
P: Dlaczego i na kogo Jezus był rozgniewany w Mt 17,17?
Odp.: Jezus mówił o tym niewiernym i przewrotnym „pokoleniu”, co może oznaczać grupę ludzi żyjących w tamtych czasach lub grupę takich ludzi, jak Żydzi. Niezależnie od tego, ta nagana odnosi się również do dziewięciu uczniów. Uczniowie otrzymali już moc uzdrawiania, ale, co było dla nich wstydem, ponownie popadli w „ ” i nie potrafili tego uzdrowić. Jezus ubolewał nad ogólnym brakiem wiary ludzi tej kultury, do której należeli również uczniowie. „Mała wiara” nie odnosi się do jakiegoś „małego fragmentu” wiary, ale raczej do ubóstwa wiary.
Pytanie: Jak myślisz, w jaki sposób dzisiaj, zgodnie z Mt 17,17, Bóg może być zirytowany brakiem wiary wierzących?
Odp.: Może to przybierać różne formy. Czasami nasze zmartwienia i niepokój mogą świadczyć o braku zaufania do Boga. Czasami chrześcijanie są bardziej niechętni do wypełniania woli Bożej, jeśli dostrzegają zagrożenie dla swojego bezpieczeństwa, bezpieczeństwa swoich bliskich lub swojego majątku. Czasami chrześcijanie robią coś tylko „na pół gwizdka”, aby w pewnym sensie zabezpieczyć się na wszelki wypadek, zamiast zaangażować się w pełni. Czasami chrześcijanie chcą realizować wolę Bożą, stosując świeckie metody, ponieważ z powodu braku wiary czują, że muszą to robić. Czasami wynika to z postawy typu „poradzę sobie sam” i braku poszukiwania wskazówek od Pana.
Pytanie: Dlaczego w Mt 17,25-27 Jezus powiedział, że synowie są zwolnieni z podatków, a mimo to sam płacił podatki?
Odp.: Wyobraź sobie, że mógłbyś spotkać Jezusa i zadać Mu dowolne pytanie. Czy najbardziej palącym pytaniem, jakie przyszłoby ci do głowy, byłoby: „Czy płacisz podatek świątynny?”. Wydaje się niemal komiczne, by od Stwórcy i Pana ziemi wymagano płacenia podatków. Niemniej jednak Jezus uczynił to łaskawie, bez narzekania, aby nikogo nie urazić. Chociaż werset 24 nie precyzuje rodzaju omawianego podatku, kwota dwóch drachm (pół szekla) oznaczałaby roczny podatek na rzecz świątyni żydowskiej, należny w marcu od wszystkich żydowskich mężczyzn w wieku dwudziestu lat i starszych, zarówno w Izraelu, jak i poza nim, a nie podatek na rzecz rządu rzymskiego. Był to podatek obowiązujący w czasach Jezusa, zgodnie z relacją Józefa Flawiusza zawartą w dziele „Starożytności żydowskie”, księga 3, nr 193–196; księga 18, rozdz. 312 oraz w Misznie „Szekalim”. Natomiast werset 25, dotyczący królów ziemi, zdecydowanie odnosi się do podatku rzymskiego.
Oprócz tego przykładu, List do Rzymian 13:6-7 nakazuje również wierzącym płacić podatki rządowi, nawet tak skorumpowanemu jak Imperium Rzymskie.
Niektórzy mogą błędnie interpretować słowa Jezusa jako niejasne, ponieważ Jezus mówił to hipotetycznie – twierdząc, że choć wszystko, co należy oddawać Cezarowi, powinno mu być oddane, to w rzeczywistości nic nie powinno trafiać do Rzymian. Gdyby jednak Jezus miał to na myśli, nakazanie im okazania denara byłoby albo bezcelowe, albo – co gorsza – wprowadzałoby ludzi w błąd.
Pytanie: Czy w Mt 17,25-27 pozostali uczniowie również zapłacili podatek świątynny?
O: Pismo Święte tego nie podaje. Można przypuszczać, że tak zrobili, albo też byli zwolnieni z tego obowiązku, jeśli mieli mniej niż 20 lat. Wielu uczniów żyło jeszcze przez 30 lub 40 lat po zmartwychwstaniu Jezusa, więc Jezus mógł wybrać właśnie młodych mężczyzn.
P: Dlaczego, jak czytamy w Mt 17,27, czasami denerwujemy się na innych i jak powinniśmy reagować w takich sytuacjach?
Odp.: Zazwyczaj nie denerwuje nas zbytnio, gdy ktoś robi coś złego, czego się spodziewaliśmy. To, co może nas naprawdę irytować, to sytuacja, w której mamy wyższe standardy lub oczekiwania wobec kogoś lub grupy ludzi, a oni nas zawodzą lub zdradzają. Zanim jednak stracimy panowanie nad sobą i wybuchniemy gniewem, powinniśmy pamiętać, jak my sami czasami możemy irytować Jezusa. Po drugie, musimy pamiętać, że to oni będą musieli odpowiedzieć przed swoim Panem – a my nie jesteśmy ich panami, tylko Bóg. Wreszcie, czy w ogóle powinniśmy byli stawiać te oczekiwania? Zamiast po prostu „reagować” na emocje wynikające z naszego własnego rozczarowania, „reagujmy” odpowiednio, kierując się tym, co jest najlepsze w danej sytuacji. Jeśli dana reakcja wyraźnie nie działa, warto się zatrzymać i zareagować w inny sposób. Na koniec pamiętajmy o Liście św. Jakuba 1,20: „Gniew bowiem człowieka nie przynosi sprawiedliwości Bożej”.
Pytanie: W Mt 18,1-6, kiedy ktoś, zwłaszcza chrześcijanin, skupia się na zadawaniu niewłaściwego pytania, jak należy skierować jego uwagę na właściwą ścieżkę?
Odp.: Z cierpliwością i taktem. Upomnienie może tu nie pomóc, ponieważ sposób myślenia tej osoby może być zbyt zagmatwany, by to dostrzec. W tym przypadku nie chodziło o to, że pytanie było nielogiczne lub bezsensowne, ale o to, że priorytety tej osoby były niewłaściwe. Samo powiedzenie komuś, że ma niewłaściwe priorytety, nie jest zbyt pomocne; należy mu powiedzieć, a jeszcze lepiej pokazać, jakie powinny być jego priorytety.
P: Co należy zrobić, gdy w Mt 18,1-6 dostrzeżesz rywalizację wśród wierzących?
Odp.: Możemy podjąć siedem kroków.
1) Módl się za nich, za obie strony, aby spojrzeli na swoją sytuację tak, jak widzi ją Bóg, i mieli serce oraz odwagę, by zmienić kierunek i podążać za Bożym prowadzeniem.
2) Postaraj się zrozumieć ich sposób myślenia – dlaczego uważają, że powinni tak się czuć.
3) Zwróć uwagę, że Jezus nie potępił ich za zadanie tego pytania, więc ty również nie powinieneś ich pogardzać. Jednak, jak powiedział Jan Chryzostom (zm. 407 r. n.e.): „Nie jesteśmy w stanie dostrzec nawet wad Dwunastu; nie pytamy, kto jest największy w Królestwie Niebieskim, ale raczej kto jest większy w Królestwie Ziemskim: im bogatszy, tym potężniejszy”. (Homilie na Ewangelię według św. Mateusza, homilia 58, NPNF1, s. 360)
4) Starajcie się dawać przykład i pielęgnować w sobie serce sługi oraz traktować innych jako ważniejszych od siebie (Flp 2,3).
5) Starajcie się pomóc im dostrzec, że ich rywalizacja jest grzechem, który muszą zmienić.
6) Zachęcaj ich do współpracy.
7) Wszyscy powinniśmy być jak dzieci (w dobrym tego słowa znaczeniu), ponieważ wszyscy jesteśmy dziećmi Bożymi.
Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Mt 18,5 i Mk 9,35-37, przyjęcie dziecka w imieniu Jezusa jest równoznaczne z przyjęciem samego Jezusa?
Odp.: Jezus podkreślał brak różnicy między serdecznym przyjęciem Go w ciele a przyjęciem innych w imieniu Jezusa. W starożytności wysłannik króla był traktowany po królewsku jako przedstawiciel króla.
Pytanie: Czy zgodnie z Mt 18,8 i Mk 9,43.47 powinniśmy odciąć sobie rękę lub wydłubać oko, jeśli to skłania nas do grzechu?
Odp.: Nie, z tego prostego powodu, że to nie nasze ręce i oczy skłaniają nas do grzechu. Jezus mówi, że grzech jest tak poważny, iż lepiej byłoby podjąć tak drastyczne kroki, jak pozbycie się tych kończyn, niż popełnić grzech. Lepiej jest odciąć kończynę, niż umrzeć z powodu gangreny. Od czasu do czasu wszyscy musimy poddać się „sprawdzeniu rzeczywistości”. Zadajmy sobie pytanie: czy nasza relacja z Chrystusem się poprawia, czy też się od Niego oddalamy?
P: Czy w Mt 18,9 oraz Mk 9,43-44.48 wzmianki o ogniu nieugaszalnym dowodzą istnienia wiecznej kary?
Odp.: Sugerują one prawdę o wiecznej karze, ale jej nie dowodzą, ponieważ może być tak, że ogień był wieczny, ale ludzie w nim trwający – nie. Oczywiście w takim przypadku ogień musiałby mieć jakieś inne paliwo lub sposób na podtrzymanie się.
P: Czy w Mt 18,10 Bóg Ojciec ma twarz?
Odp.: Nie. Nie należałoby oczekiwać, że Jezus przedstawiłby tutaj szczegółową naukę na temat bliskości i postrzegania anielskiego w wymiarach nieba. Jezus raczej po prostu użył metafory, aby powiedzieć, że aniołowie czuwający nad tymi najmniejszymi mieli bezpośredni dostęp do Ojca. Nic jednak nie wskazuje na to, że inni aniołowie również nie mieliby bezpośredniego dostępu do Ojca.
P: Skoro w Mt 18,14 Bóg nie chce, by którykolwiek z tych najmniejszych zginął, dlaczego ludzie giną?
Odp.: To dwa pytania w jednym: dlaczego umierają niemowlęta i dlaczego ludzie trafiają do piekła.
Niemowlęta umierają, tak jak wszyscy w końcu umieramy, ponieważ należymy do upadłej ludzkości. Żyjemy w świecie pełnym zła i niesprawiedliwości, a Bóg wszystko naprawi w Dniu Sądu Ostatecznego.
Niemowlęta i płody mają grzeszną naturę, ale fakt, że płód umiera, nie dowodzi, że jest on winny grzechu, tak samo jak śmierć kotka nie dowodzi, że był on winny grzechu.
Ludzie trafiają do piekła zgodnie z 2 Listem do Tesaloniczan 1:8, który mówi, że ci, którzy nie są posłuszni ewangelii Pana Jezusa Chrystusa, zostaną potępieni, więc wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za przestrzeganie tej ewangelii. Śmierć Jezusa na krzyżu była wystarczająca dla wszystkich. Jednak Bóg nadal pozwala ludziom, którzy odrzucają Jedynego Prawdziwego Boga, ponosić konsekwencje wyborów, za które byli odpowiedzialni.
Pytanie: Czy Mt 18,15-18 oznacza, że nigdy nie powinniśmy krytykować doktryny chrześcijańskiego przywódcy?
Odp.: Wcale nie. Chociaż Mt 18,15 dotyczy postępowania z wierzącymi, a nie z niewierzącymi, to Mt 18,15-18 odnosi się do zachowania, a nie do publicznego głoszenia fałszu lub herezji. Chociaż dobrze jest skontaktować się z daną osobą prywatnie, próbując ją przekonać, zanim sprawa stanie się publiczna, to jeśli fałsz został publicznie głoszony, należy go publicznie skorygować. Jeśli sprostuje je osoba, która wygłosiła i wcześniej wierzyła w te fałszywe twierdzenia, tym lepiej. Jeśli jednak tak się nie stanie, musi to uczynić ktoś inny. Nie należy tego jednak robić w duchu wrogości lub nienawiści wobec osoby, która wygłosiła błąd, lecz z miłością i pragnieniem ukazania prawdy.
Pytanie: Co w Mt 18,17 oznacza traktowanie kogoś jak poganina lub celnika?
Odp.: Słowo „ty” występuje tu w liczbie pojedynczej, więc oznacza to, że dana osoba powinna odciąć się od tego, kto postępuje źle. Poganin lub prawdopodobnie chciwy i nieuczciwy celnik znajdowali się dość oczywisto poza sferą Królestwa Bożego i Kościoła. Nie należy sprawiać nikomu wrażenia, że ma się takie samo zbawienie lub wiarę jak ta osoba. Nawet jeśli dana osoba jest w rzeczywistości błądzącym wierzącym, nie wiemy, czy jest ona naprawdę grzeszącym świętym, czy też nigdy nie została naprawdę zbawiona.
Pytanie: Co w Mt 18,18 oznaczają słowa „wiązać” i „rozwiązywać”?
Odp.: „Wiązanie” oznacza powstrzymywanie, ograniczanie lub zakazywanie, a „rozwiązywanie” – zezwalanie na kontynuowanie. Niektórzy twierdzą, że „wiązanie” i „rozwiązywanie” były żydowskimi idiomami oznaczającymi, iż to, co ogłaszane jest na ziemi, zostało już wcześniej ustalone w niebie. Ta moc wiązania i rozwiązywania została dana wszystkim apostołom.
P: Jak w Mt 18,21-22 hojność Jezusa, który nakazuje ludziom przebaczać innym siedemdziesiąt razy po siedem, ma się do innych nauk?
O: Saduceusze i wielu rabinów nauczali, że wystarczy przebaczyć bratu tylko trzy razy. Jednak to, że ktoś taki jak Jezus nakazuje komuś przebaczać, wcale nie jest tak naprawdę wielką hojnością. Niezwykle hojnym czynem było to, że Jezus przebaczył nam, tym, którzy przybili Go do krzyża (Łk 23,34), i umarł za nasze grzechy.
P: W Mt 18,28-31, o jakie kwoty pieniędzy tutaj chodziło?
Odp.: Dziesięć tysięcy talentów to była ogromna suma. Dawid ofiarował trzy tysiące talentów złota i siedem tysięcy talentów srebra na budowę świątyni w Jerozolimie. Książęta ofiarowali pięć tysięcy talentów złota i dziesięć tysięcy talentów srebra, zgodnie z 1 Kronik 29:4,7. Niektórzy szacują tę kwotę na 12 milionów dolarów, ale bardziej prawdopodobna kwota to nieco poniżej miliarda. W Ewangelii Mateusza 18:28 100 denarów stanowiło około 100 dniowego wynagrodzenia zwykłego robotnika lub żołnierza piechoty. Naprawdę dobry niewolnik mógł być wyceniony na jeden talent, ale większość niewolników była wyceniana na jedną dziesiątą talentu. Sprzedaż człowieka w niewolę za kwotę wyższą niż jego dług była również niezgodna z prawem.
Pytanie: Czy w Mt 18,32-35 Bóg kiedykolwiek cofa swoje umorzenie lub nie przebacza grzechów?
Odp.: Nie. Dług nie został odnowiony; raczej przebaczenie nie zostało zastosowane. Pan przebaczył dług słudze, ale kiedy niegodziwy sługa chwycił innego sługę za gardło, by spłacić swój dług, pan rozgniewał się na tę niesprawiedliwość i ponownie nałożył dług. Bóg dobrowolnie i łaskawie przebaczył nam grzechy, choć na to nie zasługiwaliśmy, ale to, czy przebaczenie zostanie zastosowane, zależy od naszej reakcji. List do Hebrajczyków 4:2 mówi, że ewangelia nie przyniosła korzyści niektórym, ponieważ nie połączyli jej z wiarą. List do Rzymian 11:29 mówi, że dary Boże i powołanie są nieodwołalne.
Pytanie: Czy w Mt 18,32-35 ta przypowieść może oznaczać, że pan wysłał niegodziwego sługę do więzienia za kolejne długi, zamiast ponownie nałożyć na niego stary dług?
Odp.: Nie, nie o to chodzi, ponieważ przypowieść wskazuje, że pan przekazał niegodziwego sługę strażnikom więziennym z powodu braku miłosierdzia ze strony tego sługi.
P: Czy w Mt 18,35 niektóre uczynki, takie jak przebaczanie naszym braciom, są niezbędne do zbawienia?
Odp.: Ani przebaczenie innym, ani żadne inne uczynki nie pomogą człowiekowi osiągnąć zbawienia. Raczej, jeśli ktoś ma zbawienie, będzie w stanie przebaczyć innym cokolwiek by nie zrobili. Jeśli doświadczyliśmy wielkiego miłosierdzia Bożego, przebaczenie innym jest dla nas czymś znacznie mniejszym.
P: W Mt 19,3-9 i Mk 10,11-12 – w jakich okolicznościach dopuszczalny jest rozwód?
Odp.: W czasach Starego Testamentu (Pwt 24,1-4 itp.) rozwód był dozwolony niemal z każdego powodu, ponieważ serca ludzi były zatwardziałe, ale Jezus zniósł tę zasadę. Rozwód nie jest dopuszczalny, z wyjątkiem następujących okoliczności:
1. Niewierzący małżonek pragnie odejść (1 Kor 7,12-15).
2. Jest dozwolony, gdy jedno z małżonków dopuściło się cudzołóstwa (Mt 5,31-32).
3. Wielu chrześcijan uważa rozwód za nieunikniony w przypadku porzucenia, ponieważ jedno z małżonków w rzeczywistości już się „rozwiodło”.
4. Oczywiście powinniśmy również przestrzegać pozostałych części Słowa Bożego, a wielu chrześcijan uznaje rozwód za uzasadniony, jeśli życie współmałżonka lub dziecka jest zagrożone ze strony drugiego współmałżonka.
Chuck Swindoll w swojej broszurze „Rozwód” wymienia tylko trzy okoliczności, w których chrześcijanin może ponownie zawrzeć związek małżeński po rozwodzie:
4a. Małżeństwo i rozwód przed nawróceniem
4b. Niemoralny i nieokazujący skruchy partner
4c. Porzucenie/rozwód z winy niewierzącego
Należy zauważyć, że śmierć współmałżonka nie jest rozwodem, a List do Rzymian 7:3 uczy, że ponowne małżeństwo jest dopuszczalne po śmierci współmałżonka.
Wersety te mówią, aby nie rozwodzić się, z wyjątkiem tych powodów, ale co, jeśli to nie ty, a współmałżonek się z tobą rozwodzi? Podobnie jak w przypadku śmierci współmałżonka, nic nie stoi na przeszkodzie ponownemu małżeństwu, gdy to współmałżonek złożył wniosek o rozwód.
W czasach Jezusa żydowscy nauczyciele mieli różne poglądy na temat rozwodu. Szkoła Hillela głosiła, że mężczyzna może rozwieść się z żoną z dowolnego powodu, w tym nawet z powodu przypalenia posiłku przez żonę! Józef Flawiusz był zwolennikiem Hillela i sam był rozwiedziony. Później rabin Akiba, również z szkoły Hillela, stwierdził, że żona może rozwieść się z mężem z powodu „błądzącego wzroku” w kierunku ładniejszych kobiet (M Gittin 9:10). Szkoła Szammaja głosiła, że mężczyzna nie może rozwieść się z żoną z żadnego powodu, z wyjątkiem „nieprzyzwoitości”. Jednakże, jeśli do rozwodu doszło z niewłaściwego powodu, zgodnie z nauką szkoły Szammaja ponowne małżeństwo było nadal dozwolone (Miszna Edujot 4:7-10). Lub, jak mówią dziś niektórzy: „nie da się odwrócić tego, co się stało”. Niewielka grupa z Qumran twierdziła, że rozwód nie był dozwolony z żadnego powodu (11QTemple 57:17-19). Żydowscy komentatorzy nie rozważali przypadku, w którym to kobieta rozwodzi się z mężem. Być może zadano Jezusowi to pytanie, aby sprawdzić, z którą grupą się zgadza, a być może też po to, by zrazić do Jezusa zwolenników drugiej szkoły. Drugim powodem, dla którego zadano Jezusowi to pytanie, jest fakt, że (według Józefa Flawiusza) Herodiada rozwiodła się ze swoim mężem Herodem II, aby poślubić Heroda Antypasa, a odpowiedź Jezusa w obu przypadkach nie przedstawiłaby Go w dobrym świetle przed władzami.
Pytanie: Czy w Mt 19:8,9 zmiana przez Jezusa przepisów dotyczących rozwodu oznacza, że Bóg natchnął Pismo Święte, z którym sam się nie zgadzał?
Odp.: W ramach Starego Przymierza Jezus powiedział, że rozwód był dozwolony, ponieważ serca ludzi były zatwardziałe. Pokazuje to, że Bóg zezwala na rzeczy, których nie pragnie, na pewien czas. Jednak w ramach Nowego Przymierza mężczyzna nie powinien rozwodzić się ze swoją żoną, z wyjątkiem przypadku cudzołóstwa. Nie powinniśmy jednak mieć dzisiaj zatwardziałych serc. Powinniśmy zadbać o to, by nasze małżeństwo nie było połączone jedynie tanim klejem, ale boskim cementem.
Na marginesie, nasze słowo „skleroza” pochodzi od greckiego słowa oznaczającego „twardy” – „skleros”. Pełna nazwa to sklerokardian.
Pytanie: Dlaczego w Mt 19,9 mężczyzna, który rozwodzi się z żoną i poślubia inną, popełnia cudzołóstwo, skoro poligamia była dozwolona?
Odp.: Nie, poligamia nie jest cudzołóstwem. Nauczanie Jezusa w tym miejscu jest takie samo, niezależnie od tego, czy chodzi o monogamię, czy poligamię. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę pięć punktów.
Pogląd Boga na rozwód jest jasno wyrażony w Księdze Malachiasza 2:16: Bóg go nienawidzi. W czasach Prawa Mojżeszowego Bóg zezwolił na niego tylko dlatego, że serca ludzi były zatwardziałe, zgodnie z Ewangelią Mateusza 19:8. W Nowym Testamencie nie wolno rozwodzić się z małżonkiem, z wyjątkiem przypadku cudzołóstwa.
Jeśli jednak niewierzący małżonek nalega na rozwód, Bóg nakazuje nam na to pozwolić, ponieważ powołał nas do pokoju, jak mówi 1 List do Koryntian 7:15. Posłuszeństwo Bożemu nakazowi, by [niechętnie] pozwolić małżonkowi na rozwód, różni się z biblijnego punktu widzenia od nieposłuszeństwa Bożemu nakazowi poprzez podjęcie decyzji o rozwodzie z małżonkiem.
Boże stanowisko w sprawie poligamii. Adam i Ewa byli wzorem dwojga (a nie wielu) stających się jednym ciałem (1 List do Koryntian 6:16). Poligamia była dozwolona zarówno w Starym, jak i w Nowym Testamencie. Jednak w Nowym Testamencie była ona źle postrzegana, ponieważ przywódcy kościelni nie mogą być poligamiczni.
Ważniejsze od Bożego modelu małżeństwa monogamicznego jest Boże przykazanie dotyczące rozwodu. Kiedy chrześcijańscy misjonarze głoszą ewangelię wśród ludów prymitywnych, mówią mężczyznom praktykującym poligamię, by nie rozwodzili się ze swoimi żonami, ponieważ pozbawiłoby to żony wsparcia finansowego; jednak zniechęcają mężów do poślubiania kolejnych żon.
Dlatego to właśnie decyzja o złamaniu przysięgi małżeńskiej była przyczyną cudzołóstwa, a nie poligamia. Niezależnie od tego, czy mężczyzna miał więcej niż jedną żonę, czy nie, jeśli w grzechu zdecyduje się na rozwód, czego Bóg nienawidzi, wówczas Bóg nie chce, aby ponownie się ożenił.
Pytanie: Czy w Mt 19,9 istnieją jakieś rękopisy, w których brakuje sformułowania „z wyjątkiem cudzołóstwa”?
Odp.: Wszystkie rękopisy odnotowane przez Alanda i innych (wydanie trzecie) zawierają sformułowanie „z wyjątkiem przypadku cudzołóstwa” lub „gdyby nie cudzołóstwo”, z wyjątkiem rękopisu 1574. Rękopis 1574 powstał w XIV wieku, tuż przed końcem średniowiecza.
Ponadto Tertulian, piszący w latach 198–220 n.e., stwierdził, że rozwód nie jest dozwolony z wyjątkiem cudzołóstwa, zarówno w dziele „Do żony” (księga 2, rozdział 2, str. 45), jak i w „O skromności” (rozdział 16, str. 92). Zatem klauzula ta nie została dodana po czasach Tertuliana. Nie ma żadnych dowodów pozwalających wątpić, że fraza ta była pierwotnie obecna.
Pytanie: Czy fragment Mt 19,12 w skrócie naucza, że mężczyzna mógłby uczynić się eunuchem dla królestwa Bożego, jak twierdzi ateista (Capello)?
Odp.: Nie. Przyjrzyjmy się obu możliwościom. Ponieważ chirurgiczna kastracja oznaczałaby również celibat, kwestią sporną jest to, czy ten werset odnosi się wyłącznie do celibatu, czy też do celibatu osiągniętego poprzez kastrację. Zgadzamy się?
Ponieważ fizyczna kastracja jest sprzeczna z Księgą Powtórzonego Prawa 23:1, a interpretowanie tego fragmentu jako celibatu jest bardzo podobne do 1 Listu do Koryntian 7:2,7, a pierwsi chrześcijanie powszechnie rozumieli to jako celibat, powinniśmy interpretować to zgodnie ze Starym Testamentem, Nowym Testamentem oraz tym, jak chrześcijanie jednomyślnie to interpretowali. Bardziej szczegółową odpowiedź znajdziesz w następnym pytaniu.
Pytanie: W Mt 19,12 Jezus stwierdza: „... a są eunuchowie, którzy sami uczynili się eunuchami dla królestwa niebieskiego. Kto może to pojąć, niech to pojmie”. Mamy tu [rzekomo] poparcie Chrystusa dla samokastracji. Zastanawiam się, ilu chrześcijańskich mężczyzn udowodniłoby w ten sposób swoją wierność Bogu? Co ciekawe, to poparcie dla kastracji jest sprzeczne z Księgą Powtórzonego Prawa 23:1.
Odp.: Mowa tu o celibacie, a nie o kastracji. Przyjrzyjmy się jednak obu możliwościom.
Celibat: Jezus nie wahał się używać hiperboli w swoich wypowiedziach (czyli na próżno wyłupiłem sobie oko i odciąłem rękę!), i najwyraźniej nie obawiał się, że Żydzi znający Prawo źle to zrozumieją. Saduceusze i faryzeusze krytykowali Jezusa za wiele rzeczy, ale w tej kwestii nie spotykał się z krytyką, ponieważ hiperbola została zrozumiana.
Fizyczna kastracja: Gdyby ten werset odnosił się również do fizycznej kastracji, byłoby to sprzeczne z Pismem Starym w Księdze Powtórzonego Prawa 23:1, a nic w Piśmie Świętym ani w pismach wczesnego Kościoła nie wskazuje na to, by Jezus nauczał czegokolwiek sprzecznego z Prawem Starego Testamentu, z wyjątkiem zasad żywieniowych, w których był mniej restrykcyjny, oraz rozwodów i miłości, gdzie Jezus wyznaczał wyższe standardy.
Gdyby Jezus naprawdę miał na myśli kastrację, to w tym wersecie nie byłoby żadnej różnicy między tymi, których ludzie uczynili eunuchami, a tymi, którzy sami wybrali celibat/kastrację dla królestwa Bożego.
Ponadto ta nauka Jezusa jest bardzo podobna do nauczania Pawła zawartego w 1 Liście do Koryntian 7:2,7, gdzie Paweł wyraźnie mówi o celibacie (zarówno mężczyzn, jak i kobiet) dla królestwa Bożego.
Wreszcie powinniśmy zadać sobie pytanie nie o to, jak ludzie 2000 lat później mogą interpretować ten werset w kontekście współczesnej kultury, ale o to, jak rozumieliby go pierwsi chrześcijanie. Justyn Męczennik w 14. rozdziale swojej Pierwszej Apologii cytuje ten werset i mówi o tych, którzy są dwukrotnie żonaci. Chociaż można dyskutować, czy Justyn ma na myśli poligamię typu „ ”, ponowne małżeństwo po rozwodzie, czy też ponowne małżeństwo po śmierci współmałżonka, to niezależnie od tego Justyn mówi o celibacie, a nie o kastracji. Tertulian w dziele „O zmartwychwstaniu ciała”, w rozdziale 27, posługuje się tym wersem i mówi o „jasnym pięknie ciała niezamężnego” (tj. ogólnie o celibacie).
Podsumowując, ci, którzy czerpią z Biblii wskazówki dotyczące swojego życia – niezależnie od tego, czy żyją w II wieku, czy w XXI – potrafią zrozumieć, co to oznacza.
Pytanie: W Mt 19,14 w jaki sposób królestwo niebieskie należy do małych dzieci?
Odp.: Może to być prawdą na wiele sposobów.
a) Aby zostać zbawionym, musimy uznać naszą dziecięcą zależność od Boga. Bóg pomaga tym, którzy przyznają przed Nim swoją bezradność.
b) Bóg troszczy się o dzieci, które umierają przed osiągnięciem wieku odpowiedzialności. Biblia sugeruje, że znajdują się one w niebie, choć bez żadnych nagród.
Zarówno głupcy, jak i dzieci nie wiedzą wielu rzeczy, ale przynajmniej dzieci wiedzą, że nie wiedzą wielu rzeczy.
Na marginesie, przyprowadzanie dzieci, by zostały pobłogosławione przez rabinów i starszych, było powszechne w czasach Jezusa. Wspomina się o tym również jako przykład w Księdze Rodzaju 48:14; Księdze Liczb 27:18; Dziejach Apostolskich 6:6; 13:3; Ewangelii Mateusza 9:18,20 oraz Ewangelii Marka 10:16.
Pytanie: Czy w Mt 19,14 kalwinizm, aby zachować spójność, naucza, że wszyscy, którzy umierają jako niemowlęta, idą do piekła?
Odp.: Nie, to fałszywe oskarżenie, z którym się spotkałem. Chociaż Ambroży z Mediolanu, Augustyn, Prosper z Akwitanii i niektórzy inni nauczali, że wszystkie nieochrzczone niemowlęta, które umierają, idą do piekła, nie byli oni kalwinistami, lecz w większości augustianami.
Kalwiniści wyznają biblijny pogląd, że ostatecznie to Bóg ma moc zbawienia; nie jest to chrzest, nasze uczynki ani nasza wiara. Bóg może zdecydować się na zbawienie przez Chrystusa w dowolny sposób. Oto, co mówią sami kalwiniści.
„Wszyscy umierający w wieku niemowlęcym należą do wybranych” – twierdzi Lorraine Boettner w książce *The Reformed Doctrine of Predestination* (Reformowana doktryna predestynacji), str. 148, 149. Druga Wyznanie Szkockie (1580 r.) stwierdza: „Brzydzimy się i potępiamy jego [papieża] okrutny osąd wobec niemowląt umierających bez chrztu”. C.H. Spurgeon, powołując się (błędnie) na Księgę Ezechiela 16:21, wierzył, że niemowlęta, które umierają, idą do nieba. Inni kalwiniści, którzy podzielali tę opinię, to m.in. Charles Hodge, W.G.T. Shedd i B.B. Warfield. Kalwinista Curt Daniel w swojej rozprawie „The History and Theology of Calvinism” (s. 336–339) zamieścił rozdział zatytułowany „Umierające niemowlęta są zbawione”.
Oto, co sam Kalwin napisał w „Instytucjach religii chrześcijańskiej”, tom 4, rozdział 16, str. 2:541: „Ale jak – pytają – niemowlęta mogą zostać odrodzone, skoro nie posiadają wiedzy ani o dobru, ani o złu? Odpowiadamy, że dzieło Boże, choć przekracza nasze pojmowanie, nie jest przez to bezskuteczne. Co więcej, niemowlęta, które mają zostać zbawione (a jest pewne, że niektóre z nich są zbawione w tym wieku) , muszą bez wątpienia zostać wcześniej odrodzone przez Pana. Gdyż gdyby niosły ze sobą wrodzone zepsucie z łona matki, musiałyby zostać oczyszczone, zanim będą mogły zostać przyjęte do królestwa Bożego… Aby jednak uciszyć tę grupę przeciwników [krytyków], Bóg dał, w przypadku Jana Chrzciciela, … dowód tego, co mógłby uczynić w przypadku innych”.
Pytanie: Czy w Mt 19,16-17 Jezus zaprzeczał, że jest dobry, czy też że jest Bogiem?
Odp.: Nie, Jezus nie porusza tutaj tej kwestii. Odpowiedź znajdziesz w omówieniu fragmentu Mt 19,16-17 w komentarzu do Ewangelii.
Pytanie: Czym jest dobro w Mt 19,17?
Odp.: W Księdze Rodzaju 1 i 2 Bóg uznał całe stworzenie za dobre przed upadkiem ludzkości. Jezus powiedział w Ewangelii Marka 10,18 i Łukasza 18,19, że nikt nie jest dobry, z wyjątkiem samego Boga. Bóg jest źródłem dobra, ale jak wskazał Tomasz z Akwinu, definiowanie Boga jako dobrego tylko dlatego, że jest On źródłem dobra, nie jest bardziej uzasadnione niż definiowanie Boga jako ciała fizycznego tylko dlatego, że jest On źródłem wszystkich ciał fizycznych.
Dla nas dobro to to, co odpowiada charakterowi i woli Boga. W 1 Liście do Tymoteusza 6:18 nakazano nam czynić dobro, więc w pewnym ograniczonym sensie możemy być dobrzy. Bóg jest dobry w wyższym sensie, ponieważ: 1) jest źródłem wszelkiego dobra, które nam zapewnia; 2) jest miarą, według której ocenia się dobro; 3) i nic nie jest całkowicie dobre poza Nim (Mk 10,18; Łk 18,19).
Pytanie: Czy w Ewangelii Mateusza 19:23 jest napisane, że bogaci nie mogą dostać się do nieba?
Odp.: Nie, bo w przeciwnym razie Abraham miałby kłopoty, a Paweł, Jakub i autor Listu do Hebrajczyków – nie wspominając już o Jezusie – myliliby się, przedstawiając Abrahama jako bohatera wiary. Job, po tym jak Bóg obdarzył go bogactwem, również znalazłby się w kłopotach. Raczej to miłość do bogactw i poleganie na nich utrudnia człowiekowi wejście do nieba. Człowiek może posiadać wielkie bogactwo, tak jak Abraham, i nie kochać go ani nie polegać na nim. Greckie słowo użyte tutaj na określenie smutku, lypoumenos, oznacza przygnębienie lub głęboki smutek.
Pytanie: Co Jezus miał na myśli, mówiąc w Mt 19,24; Mk 10,25 i Łk 18,25 o wielbłądzie przechodzącym przez ucho igielne?
Odp.: Niektórzy uważają, że „igła” była potoczną nazwą wąskiej bramy w Jerozolimie. Jednakże, choć Jerozolima i inne miasta miały rzeczywiście bardzo wąskie bramy, nie znamy żadnej bramy zwanej „uchem igły”. Greckie słowo użyte w tym miejscu, „rhaphidos”, może oznaczać jedynie igłę do szycia lub chirurgii, a nie jakąś bramę wewnątrz bramy.
Bardziej prawdopodobne jest, że Jezus posługuje się tu hiperbolą. Przejście wielbłąda, zwłaszcza obładowanego, przez ucho igły jest całkowicie niemożliwe. Jezus użył tej komicznej analogii, aby to wyrazić. Żydowscy pisarze w Talmudzie Babilońskim (Babiloński Berakoth 55b) posługują się podobną hiperbolą: „słoń przechodzący przez ucho igły”. (Słonie były bardziej powszechne w Babilonie, a fakt, że użyto tego porównania w kontekście babilońskim, wskazuje, że nie chodziło o bramę w Jerozolimie.)
a) z natury rzeczy niemożliwe jest, aby człowiek, który uważa się za bogatego, kiedykolwiek trafił do nieba, oraz
b) wszystko, nawet to, że bogacz pójdzie do nieba, jest możliwe u Boga (Mt 19:26; Mk 10:27; Łk 18:27).
Pytanie: Co jest jedyną kluczową kwestią w wersecie Mt 19:27,30 oraz w całym tym rozdziale?
Odp.: Najpierw to, czym nie jest. Nie chodzi o to, czy ich umysł wierzy w słowo Jezusa – wszyscy wierzyli, nawet ten bogaty młody władca. Nie chodzi też o to, czy zdecydowali się podążać za Jezusem. Oni już to robią, a Jezus odesłał nawet niektórych, którzy twierdzili, że chcą za Nim podążać. Chodzi raczej o twoje serce. Czy jesteś gotów porzucić wszystko inne, by podążać za Jezusem? Być może chodzi o wybór pozostania w związku małżeńskim (niezależnie od tego, czy żyjesz w celibacie, czy jesteś w związku małżeńskim), gdy opcja, której Bóg ci nie pozostawił, wydaje się w danej chwili bardziej atrakcyjna. Być może chodzi o wybór mniej dochodowej sytuacji finansowej, gdy jesteś całkiem pewien, że mógłbyś sprzeciwić się Bogu i uzyskać znacznie (lub nawet tylko trochę) więcej pieniędzy. Jeśli Bóg ma twój umysł i twoją wolę, to świetnie. Ale czy Bóg ma również twoje serce?
Pytanie: Jakie są, według Mt 19,27.30, sposoby, by rozpoznać, czy coś zajmuje więcej miejsca w twoim sercu niż Bóg?
Odp.: Często można odkryć, czemu poświęcasz swoje oddanie, przyglądając się temu, jak wykorzystujesz swój czas, pieniądze i serce.
Czas: Jeśli poświęcasz na coś więcej czasu niż na oddawanie czci Bogu, modlitwę do Niego i służbę dla Niego, to coś jest nie tak. Spotkałem kiedyś mężczyznę, który poświęcił całą wiosnę i lato na oglądanie każdego meczu baseballowego swojej ulubionej drużyny – zarówno u siebie, jak i na wyjeździe. Na pierwszy rzut oka można by pomyśleć, że jego oddanie jest godne pochwały. Jednak po głębszym zastanowieniu wcale nie jest to godne pochwały. Czy uważał, że nie ma nic lepszego do roboty w życiu niż ciągłe oglądanie baseballu? Czy nie było nic lepszego, co mógłby robić?
Pieniądze: Spójrz co miesiąc na swój wyciąg bankowy. Są wydatki niezbędne, za które musisz zapłacić, takie jak czynsz lub rata za dom, podstawowe artykuły spożywcze i inne wydatki. A co z resztą pieniędzy? Na jaką kategorię wydajesz więcej niż ofiarowujesz Bogu? Czy są rzeczy, takie jak częste wakacje, wykwintne jedzenie lub eleganckie ubrania, które pochłaniają zbyt dużą część twojego budżetu?
Serce: Tytuł filmu mówi wszystko: „Niebo może poczekać”. Jeśli nie chcesz jeszcze iść do nieba, ponieważ coś na ziemi wydaje ci się bardziej atrakcyjne, prawdopodobnie twoje oddanie tej rzeczy jest większe niż oddanie Bogu. Jeśli w Piśmie Świętym jest coś wyraźnie powiedzianego, czego, jak twierdzisz, nie możesz przestrzegać, może to mieć silniejszy wpływ na twoje serce niż Bóg. Nawet jeśli racjonalizujesz to sobie, mówiąc: „Bóg to rozumie” lub „wszyscy i tak jesteśmy grzesznikami, więc to nie ma znaczenia”, po prostu oszukujesz sam siebie.
Pytanie: Skoro w Mt 19,28 i Łk 22,28-30 jest mowa o tym, że uczniowie zasiądą na dwunastu tronach, to czy zasiądzie na nim również Judasz Iskariota?
Odp.: Nie. Po pierwsze, Łk 22,28-30 nie wspomina o dwunastu tronach, a jedynie o dwunastu plemionach. W rzeczywistości Mt 19,28 NIE mówi, że dwunastu uczniów zasiądzie na dwunastu tronach. Mówi raczej: „… wy, którzy poszliście za Mną, również zasiądziecie na dwunastu tronach, sądząc dwanaście plemion Izraela”. Mówi się więc, że będzie dwanaście tronów, ale nie mówi się, że zasiądą na nich dwunastu uczniów. Jezus obiecał to raczej tylko „wam, którzy poszliście za Mną”. Judasz nie kontynuował naśladowania Jezusa i porzucił swoje miejsce jako uczeń po zdradzeniu Jezusa, jak mówi Dzieje Apostolskie 1:20. W Ewangelii Mateusza 19:28 Jezus obiecał to tylko „wam, którzy poszliście za Mną”.
Pytanie: Jak w Mt 19,29 ludzie będą mieli w tym życiu sto razy więcej ojców, matek itp.?
Odp.: Ten werset odnosi się zarówno do życia obecnego, jak i przyszłego. Wyobraź sobie, że masz domy na całym świecie, które są otwarte, by cię przyjąć, oraz ludzi wszystkich ras świata, którzy są twoimi drogimi braćmi i siostrami. To właśnie mamy, a raczej powinniśmy mieć, we wspólnocie chrześcijańskiej, którą nazywamy Kościołem. Ponadto w Niebie będziemy mieli w doskonałej postaci to, co na ziemi mamy w postaci niedoskonałej.
P: W Mt 19,30; Mk 10,31 i Łk 13,30 – w jaki sposób ci, którzy są pierwsi, będą ostatni, i odwrotnie?
Odp.: Na końcu możemy być naprawdę zaskoczeni tym, kto jest pierwszy, a kto ostatni. Sytuacja będzie się różnić przynajmniej pod czterema względami:
Pycha: Ci, którzy w tym życiu byli dumni, zostaną upokorzeni, a pokorni zostaną wywyższeni (List św. Jakuba 4:6; Ewangelia św. Łukasza 1:51-52).
Bogactwo: Ogólnie rzecz biorąc, wiele osób posiadających duże majątki nie widzi zbytniej potrzeby zwracania się do Boga, jak sugeruje Księga Przysłów 30:8-9, a przykład tego podaje Łukasz 16:19-21. Paweł mówi w 1 Liście do Koryntian 1:26-31, że niewielu członków kościoła w Koryncie było mądrych według światowych standardów lub wpływowych. List Jakuba 2:5 pokazuje, że tak było w większości wczesnych kościołów. Zobacz także Ewangelię Łukasza 1:53 i List Jakuba 5:1-6.
Nagrody: Bóg osądzi wierzących na podstawie tego, co im zostało dane. Od tych, którym wiele zostało dane, wiele będzie wymagane.
Służba: Największymi wierzącymi w oczach Boga są ci, którzy służą innym, jak pokazują fragmenty z Ewangelii Marka 9:35-37, Łukasza 9:46-48 oraz Mateusza 18:1-4.
Uważajcie, by nie próbować wynegocjować sobie drogi do nieba ani nie targować się o nagrody. Bo Bóg zna motywy, a ci, którzy na pozór wydają się być pierwsi, mogą okazać się ostatni.
Pytanie: Czy w Mt 20,1-16 Pan w tej przypowieści postępuje sprawiedliwie?
Odp.: Pan symbolizuje Boga, a Bóg jest sprawiedliwy według Swoich standardów. Nie potrafię odpowiedzieć, czy jest niesprawiedliwy według waszych standardów, ponieważ niektórzy ludzie mają bardzo dziwne wyobrażenia o sprawiedliwości. Bóg uczy nas, że Jego standard sprawiedliwości nadal pozwala na szczególną hojność.
Bóg jest sprawiedliwy i prawidłowo zapłacił każdemu robotnikowi to, co obiecał.
Pierwsza grupa targowała się o wynagrodzenie. Pozostałe grupy po prostu pozwoliły właścicielowi zapłacić tyle, ile uznał za stosowne. Wolelibyśmy raczej otrzymać łaskę Bożą, niż próbować targować się z Bogiem. Kiedy masz do wyboru sprawiedliwość i łaskę, wybierasz łaskę.
Pytanie: Czy w Mt 20,1-16 wszyscy otrzymują w niebie takie same nagrody?
Odp.: Nie. Chociaż fragment z Ewangelii Mateusza 20:1-16 może sugerować, że tak jest, 1 List do Koryntian 3:12-15 wyraźnie uczy, że nie powinniśmy sądzić, iż wszyscy otrzymają w niebie takie same nagrody.
P: Dlaczego przypowieść z Mt 20,1-16 jest świetnym materiałem do studiowania z mormonami (LDS)?
Odp.: Ta fałszywa religia kładzie nacisk na uczynki, a zbawienie opiera się na tym, na co zasługujesz. Mormonizm naucza, że istnieją trzy niebiosa: najwyższe dla dobrych mormonów, środkowe – nieco lepsze od ziemi – dla złych mormonów i dobrych chrześcijan, oraz najniższe niebo – nieco gorsze od ziemi – dla większości pozostałej ludzkości. Chociaż Księga Mormona mówi: „wiemy, że jesteśmy zbawieni dzięki łasce, po tym, jak zrobiliśmy wszystko, co mogliśmy” (2 Nefi 25:23), to jest to jedynie przykrywka dla sformułowania „wszystko, co możesz uczynić”. Pomijając kwestie, czy naprawdę uczyniłeś wszystko, co mogłeś, lub co oznacza słowo „po”, to przynajmniej stwierdzenie to łączy uczynki i łaskę w procesie zbawienia. Ta przypowieść nie ma większego sensu w kontekście mormonizmu, ani zresztą większości religii opartych na uczynkach.
Pytanie: Jak w Mt 20:17-19 Wszechmogący Bóg mógł pozwolić, by Jego prorok Jezus został wydany poganom, aby go wyśmiewali i zabili?
O: Czasami, by osiągnąć ostateczne zwycięstwo, trzeba być gotowym na to, by na początku wyglądać na pokonanego.
P: Skoro w Mt 20,20-28 wielcy chrześcijanie są sługami, a nie władcami nad innymi, dlaczego niektórzy przywódcy chrześcijańscy wydają się o tym zapominać?
O: Władza może deprawować, a wielu bezbożnych ludzi nazywało siebie wierzącymi. O niektórych smutnych przykładach, z których Bóg nas pouczył, można przeczytać w Księgach Królewskich i Kronikach.
P: Na co Jezus zwraca uwagę w Mt 20,22 jako na przejaw niewiedzy w prośbie tych ludzi?
Odp.: Zapytali jedynie o nagrodę. Podobnie jak niektórzy ludzie dzisiaj, jak ujął to w „Believer’s Bible Commentary” (str. 1280) : „Chcieli korony bez krzyża, tronu bez ołtarza ofiarnego, chwały bez cierpienia, które do niej prowadzi”. Jezus nie zganił ich pragnienia. Dobrze jest pragnąć wielkich nagród w niebie, ale nie wtedy, gdy nie jest się gotowym i zdolnym do czynienia tego, co prowadzi do tych nagród. Wszyscy apostołowie zginęli śmiercią męczenników, z wyjątkiem Jana, który zmarł śmiercią naturalną. Jak powiedział Robert Little: „Jakub zginął śmiercią męczennika, Jan przeżył życie męczennika”.
Jezus nie tylko wymagał ofiary; On sam ją również wykazał. Jednak niektórzy uważają, że choć Jezus wybrał służbę ofiarną, to z jakiegoś powodu czują, że sami powinni być z tego zwolnieni.
Pozostałych dziesięciu uczniów było oburzonych na tych dwóch. Nie wynikało to tyle z dumy, jaką sami zamierzali okazać, ile raczej z zazdrości, że ci dwaj wyprzedzili ich, zgłaszając zaledwie prostą prośbę.
Pytanie: Czego możemy się nauczyć z przykładu Jezusa w Mt 20,28?
Odp.: Jezus, istniejący odwiecznie jako Syn Boży w chwale, przyszedł na ziemię nie po to, by Mu służono, ale by służyć. Jako naśladowcy Jezusa musimy zadać sobie pytanie, jak poważnie podchodzimy do tej sprawy. Czy czujemy, że jesteśmy tutaj, aby „otrzymywać” i być obsługiwani, czy też jesteśmy na tej ziemi przede wszystkim po to, aby „dawać” i służyć Bogu oraz innym?
Pytanie: Czy w Mt 20,30 mowa była o dwóch ślepcach, czy o jednym ślepcu imieniem Bartymeusz, jak podaje Ewangelia według św. Marka 10,46-52?
Odp.: Mogły to być dwa odrębne wydarzenia, ponieważ wszyscy niewidomi w Jerychu chcieliby ujrzeć Jezusa. Jednakże, ponieważ w obu ewangeliach krzyczano słowa „Synu Dawida, zmiłuj się nade mną/nad nami”, bardziej prawdopodobne jest, że było to jedno wydarzenie. Bartymeusz byłby wówczas imieniem jednego z tych dwóch niewidomych. Marek, który najprawdopodobniej usłyszał o tym od Piotra, wiedział tylko o jednym niewidomym, ale znał jego imię. Mateusz, który tam był, widział obu niewidomych.
P: Dlaczego w Mt 20,32 Jezus zapytał tego ewidentnie niewidomego człowieka, czego od Niego oczekuje?
Odp.: Mogły być dwa różne powody.
Po pierwsze, Jezus chciał, aby mężczyzna poprosił o to słowami, zanim otrzyma dar wzroku, i dał mu taką możliwość.
Po drugie, nie każdy niepełnosprawny chce zostać uzdrowiony. Zdarzały się przypadki, gdy ludzie w koloniach trędowatych celowo zarażali swoje dzieci, aby zapewnić im utrzymanie do końca życia.
Kiedy odczuwasz potrzebę, potrzebujesz cudu lub płaczesz ze smutku nad niegodziwością, którą dostrzegasz we własnym sercu, nie pozwól, by ktokolwiek lub cokolwiek odwróciło twoją uwagę od wołania do Jezusa.
Pytanie: Dlaczego w Mt 21,1-3; Mk 11,2-3; Łk 19,30-31 Jezus polecił swoim uczniom, aby przyprowadzili osła?
Odp.: Gdy król wjeżdżał do miasta, robił to na koniu – zwierzęciu bojowym – aby symbolicznie pokazać, że jest zdobywcą. Gdy król lub sędzia wjeżdżał na osiołku, symbolizowało to, że przybywa w pokoju, bez swojej armii. Spełniło to również proroctwo z Księgi Zachariasza 9:9-10.
Kluczową kwestią w tym fragmencie jest to, że Jezus ogłosił w bardzo oczywisty sposób, iż jest Mesjaszem. Gdyby przywódcy żydowscy zdecydowali się Go zabić, nie wynikałoby to z tego, że nie wiedzieli, iż Jezus twierdził, że jest Mesjaszem.
Ponadto zgoda właściciela i brak zaskoczenia, gdy uczniowie zabrali osła, wskazują, że właściciel nie miał nic przeciwko temu, by Jezus z niego skorzystał. Kiedy Jezus zatrzymał się na chwilę w Betanii, tuż za Jerozolimą, dało to czas na rozniesienie się wieści i zgromadzenie się tłumów.
Pytanie: Jak w dzisiejszych czasach różni ludzie reagują, gdy Jezus i Jego nauka pojawiają się w ich życiu, jak opisano w Mt 21,1-46?
Odp.: Niektórzy z radością przyglądają się temu z bliska i idą za Jezusem. Inni próbują to ignorować. Jeszcze inni wykazują wrogość, pytając: „Za kogo On się uważa, że przychodzi i mówi nam, co mamy robić?”. Uważaj, z kim się zadajesz. Jeśli często przebywasz w towarzystwie tej ostatniej grupy, uważaj, abyś nie stał się coraz bardziej podobny do nich.
P: Dlaczego w Mt 21,12-13; Mk 11,12-19 i Łk 19,43-48 Jezus był zły na handlarzy?
Odp.: Ci ludzie przebywali w Domu Bożym, nie mając zamiaru oddawać czci Bogu. Stanowili zarówno przeszkodę, jak i zniechęcenie dla tych, którzy przyszli oddawać cześć Bogu. Bóg bardzo poważnie traktuje nasze oddawanie Mu czci.
Żydowskie Miszny odnotowują przypadki zawyżania cen zwierząt. (Najwcześniejsze Miszny powstały około 200 r. n.e.) Jeśli ktoś musiał przynieść do świątyni zwierzę „ ” na ofiarę, a ceny zakupu zwierzęcia były nieuczciwie wysokie, wówczas ubodzy nie mieli możliwości właściwego oddawania czci Bogu.
Ciekawe jest to, że niektórzy, którzy wydawali się tak bardzo przywiązani do właściwej religii i krytykowali Jezusa za to, że pozwalał dzieciom wołać „Hosanna”, nie mieli nic przeciwko temu, że handlarze pieniędzmi czerpali wygórowane zyski z wiernych.
Ciekawe jest to, że w przypadku ofiar nalegali oni na wymianę rzymskich monet na monety tyryjskie. Niektórzy sądzili, że wynikało to z faktu, iż na rzymskich monetach widniały wizerunki bogów i cesarzy, którzy twierdzili, że są bogami. Jednak monety tyryjskie również miały wizerunki bogów.
Pytanie: Co jest istotnego w tym, że ślepi i chromi przyszli do Jezusa, aby ich uzdrowił (Mt 21,14-15)?
Odp.: W starożytnym społeczeństwie bardzo trudno było żyć jako osoba niewidoma, kulawa lub w inny sposób niezdolna do pracy. Nie oczekiwano, że jakikolwiek rząd miałby ci pomóc. Chociaż żydowskie zgromadzenia i rodziny pomagały ubogim, uzyskanie potrzebnej pomocy finansowej było nadal sporadyczne. Chociaż nie nakazuje tego Stary Testament, większość żydowskich władz zabraniała osobom niewidomym lub kulawym składania ofiar, choć nadal pozwalano im przebywać w świątyni. Jezus pomógł im, uzdrawiając ich.
W przeciwieństwie do powszechnej żydowskiej praktyki polegającej na udzielaniu pewnej pomocy i pozwalaniu im żebrać w Świątyni o resztę środków do życia, wspólnota z Qumran (1QSa 2:5-22; 1 QM 7:4-5) wierzyła, że wszyscy kalecy są wykluczeni ze zgromadzenia żydowskiego lub z mesjańskiej uczty czasów ostatecznych.
Pytanie: Skoro zgodnie z Mt 21:16-17 powinniśmy oddawać cześć wyłącznie Bogu, dlaczego Jezus przyjął pochwały?
Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.
1. Jezus nie tylko przyjmował komplementy i pochwały, ale w Ewangelii św. Jana 9:38 przyjmował również oddawanie czci. (Greckie słowo proskuneo oznacza tu znacznie więcej niż tylko podziękowanie czy szacunek).
2. Dobrze jest okazywać pobożnym przywódcom szacunek i pochwałę (ale nie oddawać im czci), jak pokazuje List do Filipian 2:29. Jednak czcić należy wyłącznie Boga (Mt 4:9-10; Łk 4:7-8; Ap 19:10; 22:8-9)
3. Nie tylko ludzie (Mt 2,2), ale także aniołowie oddają Jezusowi cześć jako Bogu, jak czytamy w Liście do Hebrajczyków 1,6.
4. Jezus jest Bogiem (J 1,1; Hbr 1,8-9), a Jezus jest naszym Panem i naszym Bogiem (J 20,28-29).
Pytanie: Dlaczego w Mt 21:18-19 i Mk 11:14, 20-21 Jezus wydawał się tak surowy, że sprawił, iż bezmyślne drzewo figowe uschło?
Odp.: To prawie tak, jakby zapytać, ile roślin pszenicy zostało okrutnie zamordowanych, abyś mógł zjeść swój kawałek chleba. Odpowiedź brzmi: żadna, ponieważ rośliny, które nie myślą, nie mogą zostać okrutnie zamordowane. Ponadto, jeśli drzewo nie wypuszcza pąków i nie wydaje owoców w oczekiwanym z botanicznego punktu widzenia terminie, jest to oznaka, że jest chore, co trafnie opisuje żydowskie środowisko religijne.
Jezus nie przejmował się nieistniejącymi uczuciami tej rośliny. Raczej, jak czytamy w Ewangelii Marka 13:28-29, Jezus mówi nam, abyśmy zwracali uwagę na przypowieść o drzewie figowym. Kiedy pojawiają się gałęzie i liście, oznacza to, że zbliża się lato. Podobnie, kiedy Mesjasz przybędzie do Jerozolimy, zbliża się odkupienie ludzkości. Jednak ci przywódcy sprawiali wrażenie duchowo owocnych, podczas gdy w rzeczywistości byli jałowi.
Drzewa figowe wypuszczają liście tuż przed pojawieniem się zielonych fig. Liście figowe bez samych fig są czymś w rodzaju „fałszywej reklamy”. Ale jeśli teraz nie ma wczesnych fig, to później nie będzie też dojrzałych. W okolicy brzegu Morza Galilejskiego figi pojawiały się przez dziesięć miesięcy w roku, choć w okolicach Jerozolimy okres ten był krótszy.
Gdy Jezus to uczynił, posłużył się przykładem drzewa figowego z Ewangelii według św. Mateusza 24:32.
Książka „Trudne powiedzenia Biblii” (str. 441–442), opierając się na artykule W.M. Christie’ego zatytułowanym „Bezużyteczne drzewo figowe”, podaje więcej szczegółów. Mówi się w niej, że pod koniec marca na drzewach figowych zaczynają pojawiać się liście i wyrastają małe guzki, zwane w palestyńskiej odmianie języka arabskiego „taqsh”, wielkości zielonych migdałów. Zostają one zrzucone, ponieważ nie są to prawdziwe figi, ale chłopi jedzą je, gdy są głodni, choć nie smakują zbyt dobrze. Jeśli jednak liście figowca pojawią się bez „taqsh”, nie będzie fig.
Pytanie: Skoro w Mt 21,21-22 i Mk 11,24 czytamy, że w modlitwie możemy prosić o wszystko, dlaczego chrześcijanie nie proszą o to, by wszyscy stali się chrześcijanami, i nie otrzymują tego? Poza tym mam długą listę życzeń...
Odp.: Bóg może zrobić wszystko (z wyjątkiem kłamstwa, ulegania pokusom zła, zaparcia się samego siebie lub przysięgania na kogoś większego od siebie), ale logiczna niemożliwość nie istnieje. Bóg nie może stworzyć ludzi, którzy dobrowolnie wybierają miłość i posłuszeństwo wobec Niego, jeśli nie będą oni w stanie dobrowolnie wybrać miłości i posłuszeństwa wobec Niego.
Nawet sam Jezus płakał nad odrzuceniem Go przez Jerozolimę w Ewangelii Mateusza 23:37-39. Nawet faryzeuszom pozwolono „odrzucić Boży plan wobec nich samych” w Ewangelii Łukasza 7:30.
Jeśli chodzi o długie listy życzeń, zapoznaj się z omówieniem fragmentu z Ewangelii według św. Mateusza 7:7-11, aby dowiedzieć się, w jaki sposób Bóg, niczym mądry Ojciec, obdarza nas wyłącznie tymi dobrymi rzeczami, o które prosimy we właściwy sposób. Chwała Bogu, że nie zawsze odpowiada nam „tak”!
Pytanie: Czy w Mt 21,21-22 i Mk 11,24, kiedy modlisz się i wierzysz, masz gwarancję, że zawsze otrzymasz to, o co prosisz?
Odp.: Nie, ten werset mówi, że musisz naprawdę wierzyć w to, o co prosisz. Jeśli pielęgnujesz grzech w swoim sercu (Psalm 66:18), pozostajesz głuchy na wołanie ubogich (Księga Przysłów 21:13), jesteś niegodziwy (Księga Przysłów 15:29; Izajasz 59:1-3), odmawiasz słuchania Boga (Zachariasz 7:11-14 oraz domyślnie w Księdze Przysłów 28:9) lub modlisz się, by zaspokoić swoje samolubne pragnienia (List Jakuba 4:3), Bóg, jako mądry Ojciec, nie da ci tego.
P: Jak duże było dziedzińce świątynne, o którym mowa w Mt 21:23?
Odp.: Przed rozpoczęciem służby Jezusa Herod Wielki powiększył dziedziniec świątynny do wymiarów około 330 jardów na 500 jardów (300 metrów na 460 metrów). To właśnie tam Jezus przebywał, gdy wygnał handlarzy i głosił kazania.
Pytanie: Dlaczego w Mt 21:23-24 Jezus po prostu nie odpowiedział na pytanie, czy jest Mesjaszem?
Odp.: Odpowiedź była oczywista dla tych, którzy chcieli ją poznać. Jednak nawet po wszystkich cudach nie było możliwe udzielenie odpowiedzi, którą by zaakceptowali, ponieważ uparcie odmawiali uwierzenia. Dlatego Jezus przemawiał w taki sposób, że gdyby szczerze odpowiedzieli na Jego pytanie, udzieliliby jednocześnie odpowiedzi na swoje własne. Niestety, gdy to oni zostali zapytani, szukali odpowiedzi najwygodniejszej, a nie prawdziwej.
P: Dlaczego w Mt 21,24-27; Mk 11,33 i Łk 20,7-8 Jezus odmówił im wyjaśnienia, na jakiej władzy opierał swoje czyny?
Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.
1. Jezus nie miał obowiązku odpowiadać na pytania innych, zwłaszcza na te zadawane nie po to, by poznać prawdę, ale by Go usidlić.
2. Oni już znali odpowiedź. Jezus już wcześniej, czyniąc te rzeczy, oświadczył, że pochodzi od Boga. W tamtym momencie chcieli po prostu usłyszeć to wprost z Jego ust.
Ponieważ głosimy prawdę, nie powinniśmy kłamać, ale czasami można odmówić odpowiedzi, zwłaszcza jeśli pytający nie chcą poznać prawdy, a jedynie próbują nas wciągnąć w pułapkę.
Pytanie: W Mt 21,33-41, skoro Bóg jest symbolizowany przez właściciela winnicy, czy zdarza się, że nie wie On, co się dzieje?
Odp.: Właściciel rzeczywiście symbolizuje Boga, ale On wie, co się dzieje, o czym świadczy fakt, że Jezus opowiedział tę przypowieść. Bóg jest tak bardzo cierpliwy i wyrozumiały, że ta przypowieść pokazuje nam, iż jest On nawet gotów dopuścić do ciągłego nieposłuszeństwa i niesprawiedliwości, a nawet do śmierci swojego Syna, dla dobra zagubionych. Ma to na celu, by mogli oni przyjść do Niego. Tolerancja Boga ma jednak swój koniec – w Dniu Sądu Ostatecznego, kiedy wszystko zostanie naprawione.
W tej przypowieści właściciel jest tak łagodny, a jednocześnie surowy. Jest tak łagodny, niemal do granic głupoty. Jednak w końcu dzierżawcy spotyka surowy gniew, na który zasługują.
Bóg jest właścicielem, posłańcami byli prorocy Starego Testamentu, a Synem jest Jezus.
Pytanie: W jaki sposób niektórzy rażąco błędnie zinterpretowali fragment z Mt 21,43 w odniesieniu do Brytyjczyków?
Odp.: Kiedy jest mowa o tym, że Królestwo Boże zostanie wam (w liczbie mnogiej) [tj. Żydom] odebrane i przekazane innemu narodowi (w liczbie pojedynczej, greckie słowo „ethnei”), niektórzy wpadli w dziwny błąd zwany brytyjskim izraelizmem. W głównej wersji tej teorii mówi się, że dziesięć zaginionych plemion, zamiast zasymilować się z innymi ludami Bliskiego Wschodu, wspólnie wyemigrowało na Wyspy Brytyjskie, a zatem Brytyjczycy są potomkami biblijnych Żydów (pomimo dowodów genetycznych wskazujących na coś przeciwnego). Najwyraźniej Anglowie, Saksoni, Jutowie, Danie, a później Normanowie, którzy osiedlili się w Wielkiej Brytanii, nie mieli żadnych potomków! Ale czy wiesz, że istnieją markery genetyczne wskazujące na anglosaskie pochodzenie? Około 25–40% genów Brytyjczyków ma pochodzenie anglosaskie. Więcej informacji naukowych znajdziesz na stronie https://www.nature.com/articles/ncomms10408 (10 grudnia 2022 r.).
W każdym razie pogląd ten spopularyzowała książka zatytułowana „A View of the Hebrews”, napisana nieco przed pojawieniem się Josepha Smitha Jr., założyciela mormonizmu. W brytyjski izraelizm wierzą mormoni oraz członkowie Światowego Kościoła Bożego Herberta W. Armstronga.
Naród/lud, o którym tu mowa, to Kościół, a chrześcijanie wszystkich pochodzeń etnicznych i z różnych krajów są jego równoprawną częścią.
Pytanie: Czy w Mt 21:46 Jezus naprawdę był prorokiem, czy też ludzie po prostu uważali Go za proroka?
Odp.: Fakt, że „uważali Go za proroka”, nie wskazuje, czy rzeczywiście nim był, czy nie. Pochodził od Boga, głosił Słowo Boże i przepowiadał przyszłość, więc był prorokiem, a wielu uważało Go za takiego.
Pytanie: Jak to jest, że Bóg, który jest wszechmiłujący, jak w Mt 22,13-14, wyrzuca kogoś i wrzuca go w ciemność?
Odp.: Kto powiedział, że Bóg jest wszechmiłujący? Biblia tego nie twierdzi. Jak mówi List do Rzymian 11:22, należy wziąć pod uwagę zarówno dobroć, jak i surowość Boga. Bóg jest najbardziej kochającą istotą we wszechświecie. Nie jest jednak kochający w takim sensie, w jakim niektórzy definiują miłość, jeśli ich definicja jest sprzeczna z Jego innymi atrybutami, takimi jak świętość, sprawiedliwość i gniew.
P: Czy w Mt 22:14 wyrażenie „wielu jest powołanych, ale niewielu wybranych” odnosi się do różnic i stopni wiary oraz pewności zbawienia, jak nauczają bahaiści w książce „Some Answered Questions” (str. 129–131)?
Odp.: Nie. Jeśli przeczytasz całą przypowieść z Ewangelii Mateusza 22:1-14, zauważysz, że dzieli ona ludzi na dwie kategorie: tych, którzy wchodzą na królewską ucztę weselną, i tych, którzy tego nie robią. Słowa „wielu jest powołanych, ale niewielu wybranych” odnoszą się do tych, którzy zostali zaproszeni, ale odmówili, oraz do mężczyzny, który chciał wejść w nieodpowiednim stroju. Być może po otrzymaniu zaproszenia zajął się swoimi sprawami, nie przygotowując się do wesela, a gdy nadszedł czas, nie miał już czasu, by wrócić do domu i zmienić ubranie. Przypomina to sytuację niektórych osób, które chcą podążać za Chrystusem, ale nie wprowadzają żadnych zmian w swoim harmonogramie, by to zrobić. Musimy „zmienić ubranie” dla Chrystusa.
Nawiasem mówiąc, jest to inna przypowieść niż ta z Łukasza 14:16-24, dotycząca prywatnego bankietu, i ma ona inny sens.
Każdy może z tego wyciągnąć wnioski. Nie można po prostu przeczytać jednego wersetu Biblii, ignorując to, co jest napisane przed nim lub po nim, i oczekiwać, że poprawnie zinterpretuje się jego znaczenie.
Pytanie: Co Jezus mówi w Mt 22,21 na temat podatków i władzy?
Odp.: Najpierw trochę kontekstu, a potem odpowiedź.
Wielu Żydów czuło urazę, że musieli płacić podatki pogańskim, tyranizującym ich Rzymianom. W rzeczywistości niektórzy zeloci twierdzili, że Żyd hańbi Boga, płacąc podatek Rzymianom. Na jednej z rzymskich monet widniał napis: „Tybereusz Cezar August, syn Boskiego Augusta”. Faryzeusze płacili podatek, bo musieli, ale nie byli z tego zadowoleni. Jeśli więc popierało się płacenie podatków, traciło się ich poparcie. Oczywiście, jeśli popierało się niepłacenie podatków, ci, którzy zadawali Jezusowi pytania, mogli od razu pobiec do Rzymian i im o tym powiedzieć. Próbowali więc postawić Jezusa między młotem a kowadłem.
Jezus nie rozstrzygnął ich politycznego sporu o to, czy władza rzymska była prawowita, czy nie. Powiedział jednak, aby oddawać władzom cywilnym – sprawiedliwym czy nie – to, co im się należy, a Bogu to, co Jego. List do Rzymian 13:1-6 również mówi, że mamy płacić podatki i podporządkowywać się władzom.
Jezus przekazał tu również drugie przesłanie. W swojej odpowiedzi Jezus wskazał, że wolność, niepodległość narodowa i patriotyzm nie są dla chrześcijanina celem nadrzędnym; nim jest naśladowanie Boga. Trzecie przesłanie, które Jezus tutaj zasugerował, polega na tym, że możemy być obywatelami Królestwa Bożego, a jednocześnie podporządkowywać się świeckim władzom cywilnym. Rzymianie, zwłaszcza w późniejszym okresie za panowania Nerona, byli okropnymi władcami, którzy uczynili z korupcji normę. A jednak nie ma żadnych wzmianek o tym, by Paweł lub którykolwiek z pozostałych apostołów próbował wzniecić bunt lub ruch niepodległościowy.
Pytanie: Dlaczego w Mt 22,29 Jezus powiedział saduceuszom, którzy najwyraźniej studiowali Pismo Święte, że są w błędzie, ponieważ nie znają Pisma Świętego ani mocy Bożej?
Odp.: Według wczesnych pisarzy chrześcijańskich saduceusze uznawali za Pismo Święte jedynie pięć pierwszych ksiąg Starego Testamentu (od Księgi Rodzaju do Księgi Powtórzonego Prawa), a nie pozostałą część Biblii. Józef Flawiusz również wspomniał, że przestrzegali oni wyłącznie tego, co zawarte było w Torze. W Dziejach Apostolskich 23:8 czytamy, że saduceusze zaprzeczali zmartwychwstaniu, istnieniu aniołów i duchów. Nawet dzisiaj ludzie mogą czytać i studiować Biblię, ale mimo to decydują się pozostawać w niewiedzy co do mocy Bożej i tego, co oznacza wiara w Pismo Święte.
Pytanie: Czy Mt 22:30 oznacza, że w niebie nie będziemy mieli ciał fizycznych, skoro będziemy jak aniołowie, a aniołowie są duchami (Hbr 1:14)?
Odp.: Nie. Porównanie dotyczy małżeństwa. Nie oznacza to, że będziemy pod każdym względem podobni do aniołów, a jedynie w tym jednym aspekcie.
P: Czy fragmenty Mt 22,30; Mk 12,25 i Łk 20,34-35 oznaczają, że w niebie nie ma małżeństw, czy też jedynie, że nie odbywają się tam nowe ceremonie ślubne, a niektóre ziemskie małżeństwa trwają w niebie?
Odp.: Z Listu do Rzymian 7:2 wynika, że w niebie nie ma małżeństw. Kobieta nie może być żoną więcej niż jednego mężczyzny. Jeśli jednak mąż umrze, zostaje ona uwolniona z małżeństwa i może ponownie wyjść za mąż. Nie pozostaje więc w związku małżeńskim w niebie.
Na marginesie, fałszywa religia mormonizmu głosi, że niektóre „małżeństwa świątynne” są wieczne. Jednak jeśli mąż umrze, żona może ponownie wyjść za mąż. Chodzi tylko o to, że nie może ona mieć dwóch małżeństw świątynnych na czas i na całą wieczność. Z perspektywy mormonów, co myślałby mężczyzna w mormońskim niebie, gdyby jego żona „zabawiała się” w zwykłym małżeństwie po jego śmierci?
Pytanie: Czy fragment z Mt 22,30 w jakiś sposób popiera seks poza małżeństwem, jak twierdzi sekta o nazwie „Rodzina Miłości” (dawniej „Dzieci Boże”)?
Odp.: Wcale nie. Stwierdzenie, że w niebie nie będziemy żyć w związkach małżeńskich, oznacza po prostu to, co powiedział Jezus – że w niebie nie będzie potrzeby zawierania małżeństw. Nie oznacza to, że na ziemi powinniśmy prowadzić rozwiązłe życie seksualne ani całkowicie żyć w celibacie bez małżeństwa. Tego typu twierdzenia pokazują, jak daleko niektórzy są w stanie się posunąć, próbując wczytać w Biblię własne poglądy, których w niej nie ma.
P: W Mt 22:30, Mk 12:25 i Łk 20:34-35... Witam. Mój tata właśnie odszedł. Moja mama bardzo to przeżywa i chce wiedzieć, czy w niebie nadal będzie z nim w związku małżeńskim. Nie wiem, jak odpowiedzieć na jej pytanie. Wiem, że w Mt 16:19 jest napisane, iż to, co zostanie związane na ziemi, będzie związane w niebie, a to, co zostanie rozwiązane na ziemi, będzie rozwiązane w niebie. Słyszałem jednak, że „w niebie nie ma małżeństwa”. Nie znam wersetu, który by to potwierdzał, ale słyszałem takie stwierdzenie. Czy może mi Pan pomóc to zrozumieć?
Odp.: Składam Tobie i Twojej rodzinie kondolencje z powodu śmierci Twojego taty. Nie sądzę, by fragment z Ewangelii według św. Mateusza 16:19 miał odnosić się do małżeństwa, ale raczej do swobody wejścia do nieba. Natomiast fragment z Ewangelii według św. Mateusza 22:23-32 rzeczywiście się do tego odnosi. Saduceusze, którzy zaprzeczali zmartwychwstaniu, chcieli zdyskredytować zarówno Jezusa, jak i faryzeuszy, twierdząc, że jeśli w niebie małżeństwa są takie same jak na ziemi, to co z kobietą, która wielokrotnie owdowiała?
W Ewangelii Mateusza 22:30 Jezus odpowiedział, że w niebie ludzie nie zawierają małżeństw ani nie są wydawani za mąż, lecz są jak aniołowie Boży, a aniołowie prawdopodobnie zawsze pozostają niezamężni. Niektórzy próbowali wywnioskować z tego, że w niebie nie ma ślubów, ale osoby, które były w związku małżeńskim, pozostają w nim. Nie jest to jednak prawidłowa interpretacja tego wersetu, ponieważ gdyby Jezus miał na myśli wyłącznie to, argument saduceuszy nie zostałby obalony. Mówiąc współczesnym językiem, gdyby wdowa ponownie wyszła za mąż, to:
1) jej pierwszy mąż w niebie właśnie straciłby żonę, albo
2) miałaby w niebie dwóch mężów, albo
3) gdyby nie była pewna zbawienia swojego męża, nie wiedziałaby, czy nadal jest mężatką, czy nie, aż do swojej śmierci, ponieważ przypuszczalnie ktoś w niebie nie byłby w związku małżeńskim z kimś w piekle.
Nie, jak zwykle głosi ślubna przysięga: „aż śmierć nas rozłączy”. Gdyby twoja matka później zdecydowała się ponownie wyjść za mąż, nie ma w tym nic złego, jak naucza Paweł w Liście do Rzymian 7:1-3. Na początku widok jej z innym mężczyzną mógłby nawet wydawać ci się dziwny, ale musiałbyś się do tego przyzwyczaić – nie powinniśmy nazywać złym tego, co Bóg wyraźnie uznał za dobre.
To wszystko nie oznacza jednak, że nie może spędzić tysięcy i tysięcy lat ze swoim byłym mężem jako bliscy przyjaciele w niebie. Spodziewałbym się, że w niebie, kiedy będziemy doskonali, jej mąż będzie ją kochał jeszcze bardziej niż kochał ją na ziemi, a ona jego również. Oczywiście oboje będą kochać Boga jeszcze bardziej.
Pytanie: Czy w Mt 22,31-32 i Mk 12,26 Jezus ma rację, opierając swój argument na czasie czasownika „jestem”?
Odp.: Najwyraźniej tak, ponieważ saduceusze nie spierali się z Jezusem o czas hebrajskiego słowa.
Co więcej, nie miałoby sensu wspominać o Abrahamie, Izaaku i Jakubie, gdyby oni nie istnieli, a Bóg miałby porzucić innych po ich śmierci. Saduceusze mogliby jedynie powiedzieć: „Bóg nie jest już ich Bogiem, ponieważ oni nie żyją”. Jednak Jezus, podobnie jak faryzeusze, stwierdził, że Bóg nadal jest ich Bogiem.
Pytanie: Dlaczego w Mt 22,35–36 i Mk 12,28–29 Jezus nie zganił tego pytania tak, jak uczynił to w przypadku poprzedniego pytania dotyczącego małżeństwa?
Odp.: Poprzednie pytanie dotyczące kobiety, która miała siedmiu mężów, nie miało na celu poszukiwania prawdy, lecz zastawienie pułapki na Jezusa. To pytanie zasygnał, ponieważ pytający szczerze pragnął wysłuchać tego, co Jezus miał do powiedzenia. Z szacunkiem zadawanie jakiegokolwiek pytania dotyczącego Boga jest w porządku, o ile pytamy po to, by poznać prawdę i postępować zgodnie z nią.
Jezus nie był jedyną osobą, której zadano to pytanie; rabini debatowali nad tym między sobą. „Negatywna złota zasada” Hillela została sformułowana, gdy poganie poprosili go o wyjaśnienie całego Prawa w czasie, w którym mógł stać na jednej nodze. Powiedział, że podsumowaniem jest: nie czyń innym tego, czego nie chcesz, by oni czynili tobie, a reszta Prawa stanowi komentarz. Z drugiej strony, Mekilta Księga Wyjścia 6 oraz Sifre Księga Powtórzonego Prawa 12:8; 19:11 mówią, że wszystkie przykazania prawa są równie ważne.
Pytanie: Czy w Mt 22:37-40 i Mk 12:30 Jezus faktycznie uzupełnił Księgę Powtórzonego Prawa 6:4, czy też sparafrazował ten fragment, nie dodając do niego niczego?
Odp.: Ewangelie często parafrazują słowa Jezusa i niekoniecznie podają je dosłownie. W Mt 22:37-40 mowa jest o sercu, duszy i umyśle. W Mk 12:30 mowa jest o sercu, duszy, umyśle i sile. Tekst masorecki Starego Testamentu wymienia serce, duszę i siłę, ale zgodnie z „The NIV Study Bible” (str. 1475) niektóre rękopisy Septuaginty dodają słowo „umysł”, więc Jezus nie był pierwszym, który dodał umysł. (Zachowane pisma Filona Żyda nie odwołują się do Księgi Powtórzonego Prawa 6:4. Zwoje znad Morza Martwego 4Q43 (=4QDt(p)) zawierają Księgę Powtórzonego Prawa 6:4-11, ale nie widziałem ich tłumaczenia.)
Ponadto w myśleniu żydowskim serce, dusza i umysł nie są odrębnymi kategoriami, lecz się pokrywają.
Pytanie: Czy w Mt 22,37, w odniesieniu do największego przykazania, chodzi tylko o „serce, duszę i umysł”, czy też o siłę, jak mówi Mk 12,29-30?
Odp.: Istnieją dwie możliwe odpowiedzi.
1. Jezus mógł to ująć na różne sposoby, więc może to oznaczać jedno i drugie.
2. Relacje ewangeliczne zapisują to, co Bóg kazał ewangelistom zapamiętać. Nie ma nic złego w konserwatywnej interpretacji Pisma Świętego i stwierdzeniu, że pamięć Mateusza była tutaj niedokładna, ponieważ zapomniał o „sile”.
Która z tych dwóch odpowiedzi jest prawdziwa? Tak naprawdę nie ma to znaczenia, jak pokazuje odpowiedź na następne pytanie.
P: Dlaczego w Mt 22,37 Wszechwładny Bóg dopuścił, by „największe przykazanie” zostało zachowane w sposób nieprecyzyjny, na dwa różne sposoby: jako „serce, dusza i umysł” w Mt 22,37 oraz jako „serce, dusza, umysł i siła” w Mk 12,29-30?
Odp.: Powód, dla którego Bóg celowo na to pozwolił, może być zawarty w 2 Liście do Tymoteusza 2:14. Ludziom zbyt łatwo jest skupiać się na dokładnych słowach, a zaniedbywać wiarę i realizację głównego przesłania.
Biblia jest w całości dokładna i prawdziwa, ale nie została napisana i zachowana tak precyzyjnie, jak to tylko możliwe. Biorąc pod uwagę, że Biblia została napisana i przekazana z całą dokładnością wymaganą przez Boga (a w niektórych fragmentach jest niezwykle precyzyjna), to niedokładności, które dostrzegamy w Biblii, mają w oczach niektórych ludzi większe znaczenie niż dla samego Boga.
Bóg mógłby zachować to przykazanie i inne fragmenty Biblii w sposób bardziej precyzyjny, ale wydaje się, że te nieścisłości były ze strony Boga zamierzone. Bóg podkreślił, jak poważnie powinniśmy przestrzegać Pisma Świętego, ale kiedy zaczynamy spierać się o te nieścisłości, przestajemy przestrzegać Pisma Świętego zgodnie z 1 Listem do Tymoteusza 6:4 i 2 Listem do Tymoteusza 2:14.
Pytanie: W jaki sposób, zgodnie z Mt 22,40, całe Prawo i Prorocy opierają się na tych dwóch przykazaniach?
Odp.: Całe Prawo dotyczyło tego, jak podobać się Bogu i jak z Nim postępować, a także jak kochać innych ludzi i jak z nimi postępować. Oczywiście Prawo miało też inne korzystne skutki, takie jak zmniejszenie zachorowalności, większa higiena w obozie, silniejsze rodziny itp., ale Izraelici niekoniecznie znali wszystkie te pomocne skutki.
P: Czy w Mt 22:41-45 Mateusz podważał fakt, że Jezus jest synem Dawida, odwołując się do Ps 110?
Odp.: Wcale nie, ponieważ Mateusz wyraźnie wskazywał na to, że Jezus jest Synem Bożym w Mt 4:3,6; 8:29; 14:33; 16:16; 26:63; 27:40,43,54. Również w Mt 2,15; 3,17; 17,5; 22,45 sugeruje się, że Jezus jest Synem Bożym. Jezus był nazywany synem Dawida w Mt 1,1; 9,27; 15,22; 20,30,31; 21,9,15; 22,42. Jezus zadawał faryzeuszom zagadkę, na którą nie mieliby odpowiedzi, dopóki Go nie uznają. Fakt, że Jezus zgadza się z Psalmem 110 i cytuje go, wskazując, iż ta osoba jest Panem Dawida, nie zaprzecza temu, że Jezus zgodził się również z Psalmem 110 i cytował go, potwierdzając, iż ta osoba była również synem Dawida.
Nawiasem mówiąc, kiedy Jezus, który nie uczęszczał do żadnej szkoły rabinicznej, zadał pytanie, na które nie potrafili odpowiedzieć wszyscy, którzy uczęszczali do takich szkół, nie wyglądało to zbyt dobrze ani dla nich, ani dla ich szkół.
Adamantiusz (ok. 300 r. n.e.) odpowiedział na ten zarzut Bardesana, podając inne przykłady, w których pojawiały się pytania. „Słowo »jak« nie jest zaprzeczeniem, lecz pytaniem. W rzeczywistości słowo to występuje w Piśmie Świętym nie raz, lecz często, aby wyrazić nie zaprzeczenie, lecz pytanie. Na przykład: »Jak jeden może przegonić tysiąc?« [Pwt 32:30 LXX]. Albo: „Jak to się stało, że wierne miasto Syjon stało się nierządnicą?” [Izajasz 1:21 LXX]. I: „Jak to się stało, że upadł z nieba Lucyfer, który wschodził o poranku?” [Izajasz 14:12]. Chrystus nie użył słowa „jak”, aby zaprzeczyć, lecz aby zadać pytanie”. Dialog o prawdziwej wierze, część piąta, F13, str. 164.
Pytanie: Czy Mt 22:42 dowodzi reinkarnacji, wskazując, że Jezus, syn Dawida, był reinkarnacją Dawida, jak twierdzi (błędnie nazwana) Szkoła Jedności Chrześcijaństwa?
Odp.: Nie. Termin „syn” może oznaczać zarówno bezpośredniego syna, jak i potomka. Jezus był potomkiem Dawida. W Piśmie Świętym nie ma dowodów na reinkarnację, ale istnieje nauczanie przeciwko niej. List do Hebrajczyków 9:27 mówi, że człowiekowi jest przeznaczone umrzeć raz, a potem stanąć przed sądem. Co więcej, idea, że próbujemy raz po raz, być może aż do momentu, gdy zrobimy to „dobrze”, jest całkowicie sprzeczna z doktryną, zgodnie z którą ludzie umierają, a następnie idą do nieba lub piekła.
Wczesnochrześcijański pisarz Minucius Felix (210 r. n.e.) dobrze to podsumowuje. Twierdzi on, że powrót dusz ludzkich w ciałach zwierząt jest „nieprzyzwoitą bzdurą błaznów”. „Oktavius” Minucius Felix, rozdz. 34, str. 194
Pytanie: Czy w Mt 23 Jezus miał rację, będąc tak kłótliwym?
Odp.: Chociaż dyskusja jest w porządku (tak jak robił to Paweł), Jezus w tym rozdziale nie prowadzi dyskusji. Po prostu mówi prawdę taką, jaka jest, i stanowczo gani faryzeuszy. Jeśli idea stanowczego ganięcia kogoś przez Jezusa jest obca twojej teologii, być może twoja teologia powinna ulec zmianie, aby odpowiadała temu, co zrobiłby Jezus. Jak stwierdza „Believer’s Bible Commentary” (str. 1288), Jezus „ostrzegał przed tym, by nie mówić o wielkich sprawach, a postępować jak małostkowiec”.
P: W Mt 23:5-7, w jaki sposób niektórzy współcześni ludzie przypominają faryzeuszy, wyrażając swoją dumę, a jednocześnie ją maskując?
Odp.: Faryzeuszom chodziło wyłącznie o „pozory”; w sposób rzucający się w oczy dawali innym do zrozumienia, jak bardzo są religijni. Jednak ich duże filakterie, mające dosłownie wypełnić nakaz z Księgi Powtórzonego Prawa 6:8, były jedynie sposobem na pokazanie wszystkim, jak bardzo są religijni – coś w rodzaju noszenia niezwykle dużego krzyża. Dzisiaj ludzie mogą robić różne rzeczy, aby pokazać innym, ile mają pieniędzy, jakie mają wykształcenie lub jak bardzo są popularni. Uważaj na pokusę, by swoją wartość mierzyć tymi rzeczami.
Wyobraź sobie, że idziesz jako wolontariusz pomagać głodującym ludziom i podczas tej pomocy nosisz duży, wysadzany diamentami krzyż z 14-karatowego złota. Czy w tym obrazie jest coś nie tak? Wyobraź sobie, że przekazujesz dużą sumę pieniędzy jakiejś instytucji, a – nie oni proszą o nazwanie budynku na twoją cześć, ale to ty nalegasz, by budynek ten został nazwany na twoją cześć.
Pytanie: W Mt 23,9 jest mowa, że nie powinniśmy nazywać nikogo „ojcem” – czy w takim razie możemy tak nazywać naszego ziemskiego ojca?
Odp.: Tak. Jezus nie był przeciwny odnoszeniu się do bezpośredniego, fizycznego i rodowego związku z ojcem, ponieważ sam użył tego słowa w tym kontekście w Ewangelii Łukasza 11:47 i Ewangelii Jana 6:58. Jezus był przeciwny używaniu religijnych tytułów, takich jak ojciec, pan, nauczyciel czy rabin, tak jak to robili Żydzi.
Można na to spojrzeć na trzy różne sposoby, a wszystkie trzy są poprawne. Nie nazywaj nikogo „Ojcem”, jakby ta osoba mogła podtrzymywać twoje życie duchowe. Nie nazywaj nikogo nieomylnym nauczycielem. I nikt nie powinien być twoim „przewodnikiem duchowym”; twoja relacja z Bogiem jest tak samo bliska, jak z każdą inną osobą.
Rabini istnieli co najmniej od czasów Hillela, czyli pokolenia poprzedzającego Jezusa. Po skompilowaniu Miszny około 217 r. n.e. osoba musiała bezwarunkowo słuchać swojego rabina, nie mogła iść obok niego ani przed nim, a także nie mogła go pozdrowić, dopóki rabin nie pozdrowił jej pierwszy.
Pytanie: Co Jezus miał na myśli w Mt 23,9, mówiąc: „Nie nazywajcie nikogo ojcem”? Oczywiście możemy nazywać naszych biologicznych ojców „ojcem”. Możemy również nazywać naszych przywódców duchowych – pastorów – „ojcem”. Sam Paweł nazywał przywódców duchowych „ojcem”. 1 Kor 4:15 Nawet gdybyście mieli dziesięć tysięcy opiekunów w Chrystusie, nie macie wielu ojców; albowiem w Chrystusie Jezusie stałem się waszym OJCEM przez ewangelię. Dz 7:2 A Szczepan rzekł: „Bracia i OJCOWIE, posłuchajcie mnie! Bóg chwały ukazał się naszemu ojcu Abrahamowi, gdy ten jeszcze przebywał w Mezopotamii, zanim zamieszkał w Haranie”. W świetle tych fragmentów Pisma Świętego, czy katolicy mają rację, nazywając swoich księży „ojcami”?
Odp.: Nie, katolicy naruszają ten werset, nazywając księży ojcami. Jednak gdyby Kościół katolicki po prostu zmienił nazwę „ojciec” na „pióro”, samo to niczego by nie rozwiązało. Myślę, że istnieją bardziej fundamentalne sposoby, w jakie nie postępują zgodnie z tym wersetem.
To dobre pytanie, które dotyka bardzo ważnego tematu w chrześcijaństwie: w jaki dokładnie sposób Bóg jest naszym Ojcem, w sposób, w jaki żaden człowiek nigdy nie mógłby być? Najpierw zobaczmy, co nie jest odpowiedzią, a potem samą odpowiedź.
Mateusz 23:9 NIE oznacza trzech rzeczy
Nie należy zaprzeczać relacji biologicznej ani adopcyjnej. Biblia mówi, że taki a taki był ojcem takiego a takiego, używając słowa „ojciec” zarówno w odniesieniu do bezpośredniego ojca, jak i przodka, jak w Księdze Izajasza 38:5. Jezus mówił o relacji biologicznej, kiedy w Ewangelii Mateusza 10:37 wyraźnie odnosił się do ziemskiego ojca i matki ludzi.
Nie można uchylać się od obowiązków rodzinnych. 1 List do Tymoteusza 5:8 mówi, że jeśli ktoś nie troszczy się o swoich bliskich, zwłaszcza o najbliższą rodzinę, zaparł się wiary i jest gorszy od niewierzącego. W Ewangelii Marka 7:11 Jezus potwierdził to, mówiąc o grzechu polegającym na nazywaniu pomocy, którą w innym przypadku udzieliłby swojej rodzinie, „korbanem” lub ofiarą poświęconą Bogu.
Ktoś, kto przyprowadził cię do Chrystusa. Paweł prawdopodobnie nie adoptował Tymoteusza; znacznie bardziej prawdopodobne jest, że nazwał go swoim synem, ponieważ to on przyprowadził go do Chrystusa (1 List do Tymoteusza 1:2, 18; 2 List do Tymoteusza 1:2; 2:2; List do Filipian 2:22). Takie jest również znaczenie fragmentu z 1 Listu do Koryntian 4:15-17. Jest tu pewna kwestia, o której niektórzy chrześcijanie mogli zapomnieć. Tak jak nie upuściłbyś prawdziwego niemowlęcia, tak samo nie „upuszczaj” duchowo nowych niemowląt w Chrystusie. O ile to możliwe, zadbaj o to, by znaleźli swoje miejsce w kościele wierzącym w Biblię. Pomagaj im teologicznie, a w razie potrzeby także materialnie, i upewnij się, że są dobrze karmieni mlekiem Słowa Bożego.
Ewangelia Mateusza 23:9 odnosi się do czterech kwestii:
Jeśli chodzi o władzę i rolę, nie przypisujcie żadnemu człowiekowi na ziemi roli Boga Ojca. On jest ostatecznie naszym źródłem zbawienia, źródłem prawdy i najwyższym źródłem władzy. Chociaż niektórzy Żydzi uważali, że to Mojżesz zapewnił im mannę, chleb z nieba, Jezus musiał im przypomnieć w Ewangelii Jana 6:32, że to NIE Mojżesz, ale Bóg dał im niebiańskie pożywienie. Książka „When Critics Ask” (str. 356) dodaje, że nie powinniśmy traktować żadnego zwykłego człowieka jako naszego nieomylnego mistrza duchowego, ale nie ma nic złego w posiadaniu ludzkich mentorów, o których wiemy, że są omylni.
W relacji z Bogiem to On jest źródłem zbawienia, a nie żaden śmiertelnik. To, że stajemy się dziećmi Bożymi, nie wynika z naturalnego pochodzenia ani z ludzkich środków, lecz rodzimy się z Boga (J 1,13). Pewien chrześcijanin powiedział: „Bóg nie ma wnuków. Albo jesteś bezpośrednim dzieckiem Bożym, albo nie (1 J 3,1-2), ale nie możesz być jedynie wnukiem Boga”. Gdybyś miał kilku potężnych świętych, którzy stanęliby przed Bogiem w twoim imieniu, czy to by cię zbawiło? Jeremiasz 15:1 mówi, że nawet gdyby prorocy Mojżesz i Samuel stanęli przed Bogiem w imieniu narodu żydowskiego, to by ich nie zbawiło. Nikt nie może wprowadzić człowieka do nieba oprócz Boga i nie ma innej drogi do nieba niż poznanie Boga.
Dla kontrastu spójrzcie na ogromny szacunek, jakim żydowscy uczniowie darzyli swoich rabinów, i nie traktujcie swoich ludzkich nauczycieli religijnych z tak wielkim szacunkiem. Żydzi pokładali nadzieję w Mojżeszu (J 5,45–46). Mojżesz był wprawdzie wielkim i pobożnym człowiekiem, ale mimo to naszą nadzieję powinniśmy pokładać wyłącznie w Bogu.
Jak wspomniano w Liście do Efezjan 3:14, możliwość nazywania Boga Ojcem jest dla nas cennym przywilejem. Wśród wielu wersetów, w których Bóg nazywany jest naszym Ojcem, warto zwrócić uwagę na Malachiasza 1:6; 2:10 oraz Izajasza 63:16. Żydzi nazywali siebie dziećmi Abrahama w Ewangelii Jana 8:39a. Jezus nie zaprzeczył faktom genealogicznym w Ewangelii Jana 8:39b-40, ale w istocie zaprzeczył, że więzy rodowe gwarantują duchowe relacje . Jan Chrzciciel rzekł do faryzeuszy i saduceuszy: „I nie ośmielajcie się mówić sobie: «Mamy Abrahama za ojca». Bo powiadam wam, że z tych kamieni Bóg może wzbudzić dzieci Abrahamowi. Siekiera już leży u korzeni drzew, a każde drzewo, które nie wydaje dobrego owocu, zostanie wycięte i wrzucone do ognia” (Mt 3,9-10 BSB).
Książka „When Critics Ask” (str. 356) dobrze to podsumowuje, stwierdzając, że poza Bogiem i Jego Słowem nie mamy żadnych nieomylnych, śmiertelnych mistrzów duchowych, ale uznajemy omylnych mentorów duchowych.
A co z…
Księga Hioba 29:16 mówi: „Byłem ojcem dla potrzebujących”. Nie oznacza to tylko, że Hiob koniecznie pomagał im duchowo, ale raczej, że wkraczał, by wypełnić rodzinne zobowiązania finansowe wobec osób, z którymi nie był spokrewniony. Podobnie Psalm 68:5 pokazuje, że mamy być ojcami dla sierot.
W Księdze Izajasza 51:2 czytamy: „Spójrzcie na Abrahama, waszego ojca, i na Sarę, która was zrodziła”. Abraham i Sara razem pokazują, że odnosi się to do więzi rodowej. Bóg mówi, abyśmy spojrzeli wstecz na tych przodków, których podziwiamy, naśladowali ich wiarę i dostrzegli, jak zostali pobłogosławieni. Nic w Księdze Izajasza 51 nie sugeruje jednak, że Abraham (lub Sara) mogliby teraz cokolwiek dla nich uczynić; to Bóg nas zbawia.
2 Królów 2:12 Elizeusz zawołał za Eliaszem: „ojcze mój, ojcze mój”. Prawdopodobnie nie wskazuje to jedynie na bliską relację uczniowską. Chociaż wielu (w tym „Bible Knowledge Commentary: Old Testament”, str. 540) uważa, że Elizeusz traktował Eliasza jako swojego duchowego ojca, Jezus w Ewangelii Mateusza 23:9 mówi, że dzisiaj nie powinniśmy postrzegać ludzi w ten sposób.
1 Kor 4:15-17 „Nawet gdybyście mieli dziesięć tysięcy opiekunów w Chrystusie, nie macie wielu ojców; albowiem w Chrystusie Jezusie stałem się waszym ojcem przez Ewangelię. (16) Dlatego zachęcam was, abyście naśladowali mnie. (17) Dlatego posłałem wam Tymoteusza, mojego umiłowanego i wiernego syna w Panu”. Odnosi się to do tego, że Paweł przyprowadził ich do Chrystusa, a nie do jakiejś roli. Paweł był apostołem w Kościele; w Kościele nie istniała rola „ojca”. Jeśli chodzi o role w Kościele, zobacz 1 List do Koryntian 12:28-29; Dzieje Apostolskie 6:1-4; 1 List do Tymoteusza 3:1-13; List do Tytusa 1:5-9.
W Dziejach Apostolskich 7:2, kiedy Szczepan zwrócił się do nich jako do braci i ojców, istnieją dwie możliwości. Jedna z nich polega na tym, że Szczepan po prostu okazywał szacunek starszym w tamtej społeczności, nie potwierdzając przy tym ich przekonań. Drugi pogląd głosi, że Szczepan postąpił niewłaściwie, zwracając się do nich w ten sposób w tym miejscu.
W 1 Liście Jana 2:12, 13, 18 Jan zwraca się do swoich czytelników jako do „dzieci”, a w 1 Liście Jana 2:1 – jako do „moich drogich dzieci”. Jan był już starcem, gdy zwracał się do nich jak do dzieci. List do Hebrajczyków 13:17 mówi, że przywódcy w kościele mają władzę i będą musieli zdać sprawę z pełnionego przez siebie nadzoru przed Bogiem. Tak więc, choć w 1 Liście Jana nie ma wzmianki, by ktokolwiek nazywał Jana „ojcem”, Jan postrzegał ludzi, którym służył, jako swoje dzieci.
1 List Jana 2:13,14 zwraca się do „ojców” w kontekście młodych mężczyzn i dzieci. Chociaż ten poetycki fragment może również odnosić się do relacji związanych z przyprowadzaniem ludzi do Chrystusa, nie potwierdza on istnienia kościelnej roli „ojca”, chyba że istnieje również kościelna rola „młodego mężczyzny” i „dziecka”.
Podsumowując, katolicy mylą się, nazywając księży „ojcami”, ale nie spierajmy się o słowa. Prawdziwym problemem jest ufanie omylnym księżom zamiast nieomylnemu Słowu Bożemu oraz podporządkowywanie się autorytetowi czasami bardzo złych papieży i soborów kościelnych zamiast samemu Bogu w Jego Słowie.
Zastrzeżenie: Na koniec, nie myślcie, że dostrzeżenie jednej prawdy biblijnej oznacza, iż możecie przestać szukać innych prawd w Biblii. Cały fragment z Ewangelii według św. Mateusza 23:5-13 pokazuje, w jaki sposób przywódcy kościelni powinni praktykować przywództwo oparte na służbie, w przeciwieństwie do faryzeuszy i innych, którzy panowali nad innymi.
Pytanie: Dlaczego w Mt 23,13-39 Jezus wypowiedział te „biada”?
Odp.: Nie są to przekleństwa, lecz wyraz wielkiego smutku. Są to ostrzeżenia i upomnienia, coś w rodzaju przeciwieństwa błogosławieństw z Ewangelii Mateusza 5:3-11. Spróbujmy zrozumieć uczucia Jezusa w tym miejscu, których kulminacją są wersety z Ewangelii Mateusza 23:37-39. Jezus był głęboko zasmucony tym, że ludzie pragnący podążać za Bogiem napotykali właśnie takich ludzi, którzy na pierwszy rzut oka wydawali się być dokładnie tymi, których powinni szukać. Jednak ci ludzie wprowadzali ich jedynie w gąszcz zasad i oddalali od miłości Bożej. Nie chodziło tylko o to, że ci nauczyciele nie rozumieli sedna sprawy, ale o to, że byli najgorszymi ludźmi, do których można było się zwrócić, blokując innym drogę do zbawienia.
Pytanie: Jaki jest schemat tych „biad” w Mt 23,13-39 i czy jest ich 7, czy 8?
Odp.: Wczesne rękopisy zawierają tylko siedem, ponieważ nie ma w nich Mt 23,14. (Są to: Sinaiticus, Vaticanus, Bezae Cantabrigiensis, niektóre rękopisy italskie, Wulgata, syryjski rękopis sinaicki, koptyjski rękopis sahidicki, ormiański i gruziński). Inne rękopisy umieszczają Mt 23,14 przed wersetem 13 (Ewangelie Freera) lub po wersecie 13 (rodzina f13, niektóre rękopisy italskie, Wulgata Klemensowa, najwyraźniej koptyjski bohairski). Jeśli jest tylko siedem „biad”, tworzą one dobry chiasm.
23:13 Pierwsze „biada” – zamykają królestwo niebieskie (nie rozpoznając Mesjasza
– 23:15 Drugie „biada” – udawanie sprawiedliwości, a wyrządzanie więcej szkody niż pożytku
- - 23:16-22 Trzecie „biada” – niewłaściwe posługiwanie się Pismem
- - - 23:23-24 Czwarte „biada” – całkowite niezrozumienie sensu Pisma Świętego
- - 23:25-26 Piąte biada – niewłaściwe posługiwanie się Pismem Świętym
- 23:27-28 szóste biada – udawanie sprawiedliwych, ale wyrządzanie więcej szkody niż pożytku
23:29-32 Siódme biada – spadkobiercy tych, którzy nie rozpoznali proroków, lecz ich zabili.
Pytanie: Dlaczego w Mt 23:13-33; 21:45; 16:4 Jezus kierował ostre słowa pod adresem starszyzny swojego ludu? (Kwestię tę poruszył muzułmanin Ahmad Deedat)
Odp.: Zanim odpowiemy na to pytanie, utrudnijmy je nieco. Jezus nie tylko zganił faryzeuszy, znawców Prawa i innych przywódców religijnych, którzy Go odrzucili, ale także ostrzegł ich, że pójdą do piekła. Jezus nie poprzestał jednak na samych słowach. Użył nawet biczu i dwukrotnie przewrócił stoły handlarzy w świątyni. Jest oczywiste, że publicznie odrzucił autorytet tych, którzy w ogóle pozwolili na obecność stołów handlarzy na terenie świątyni.
Odpowiedź składa się z trzech części.
1) Jezus miał władzę większą niż oni. Nawet gdyby posłusznie podążali za Bogiem (a tak nie było), Jezus jako Mesjasz i Syn Boży mógł im nakazać, co ma się stać. Bóg ma prawo zmieniać i niweczyć nasze plany, kiedy tylko zechce i jak tylko zechce. Dlaczego Bóg czasami ganił przywódców religijnych? – Bóg ma do tego prawo. Jezus stwierdził, że On również ma do tego prawo, i tak właśnie uczynił – jeśli był Bogiem.
2) W Ewangelii Mateusza 23:15 Jezus wyraźnie odrzucił autorytet tych, którzy nie tylko sami zmierzali do piekła, ale także prowadzili do niego innych. W przeciwieństwie do tego, choć Jezus był większy od Abrahama, Mojżesza i Starego Testamentu, wyraźnie podtrzymywał ich autorytet i szacunek wobec nich.
3) Dzisiaj nakazano nam, abyśmy nie zwracali uwagi na tych, którzy sprawują władzę, a odrzucają prawdę (Tytusa 1:14). Mamy odrzucać tych, którzy sieją rozłam (Tytusa 3:9-10). W rzeczywistości jednym z problemów na przestrzeni dziejów było to, że wielu zbyt chętnie podążało za kimś bezbożnym tylko dlatego, że był przywódcą religijnym. W przeciwieństwie do tego Biblia mówi nam również, abyśmy byli posłuszni i poddawali się władzy pobożnych przywódców (1 Tesaloniczan 5:12-23; 1 Piotra 5:2-5; Hebrajczyków 13:17)
Pytanie: W jaki sposób, jak opisano w Mt 23:14 i Mk 12:40, uczeni w Piśmie „pożerali domy wdów”?
Odp.: Być może w podobny sposób, jak robią to dzisiaj fałszywi nauczyciele. Kiedy nakłaniają ludzi do wspierania swojej służby z egoistycznych pobudek, mając na celu uzyskanie korzyści w tym życiu, mogą nakłaniać ich do wspierania służby, której Bóg być może nie chce, aby wspierali.
Pytanie: W Mt 23:16-22 – kiedy dzisiaj, jeśli w ogóle, należy powiedzieć coś, co sprawia wrażenie, jakbyśmy zawierali wiążącą umowę, podczas gdy w rzeczywistości tak nie jest?
O: Kiedy celowo sugerujesz, że jest to wiążąca umowa, a twoim zamiarem jest, by tak nie było, posługujesz się oszustwem, by wprowadzić w błąd osobę, która dostrzega to, co sugerujesz. Powinieneś porzucić „przełomowe przysięgi” i być „jasnym i szczerym”, a twoje „tak” niech będzie „tak”, a „nie” – „nie”, jak powiedział Jezus w Ewangelii Mateusza 5:37.
P: Dlaczego w Mt 23,17 Jezus nazwał ludzi głupcami, skoro w Mt 5,22 nakazał nam, byśmy tego nie robili?
Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie, choć ta druga jest ważniejsza.
Słowo oznaczające „głupca” w Ewangelii Mateusza 5:22, raca, jest pejoratywnym slangowym terminem, który dosłownie oznacza „pustogłowy”. Bardzo podobne jest do niego angielskie wyrażenie „airhead”. Jezus nie wyśmiewał ludzi w sposób obraźliwy, używając tego słowa w Ewangelii Mateusza 23:17, i my również nie powinniśmy tak nazywać ludzi. Jezus użył słowa oznaczającego głupca, które miało charakter opisowy, ale nie było slangowe: „moroi”. Co więcej, powinniśmy postrzegać ludzi jako istoty o wielkiej wartości, stworzone na obraz Boży, a nie jako bezwartościowe.
Pytanie: Czym różnią się te „biada” z Mt 23,23-28 od pozostałych?
Odp.: Pozostałe „biada” krytykowały to, czego nauczali i co mówili faryzeusze. Te „biada” krytykują to, kim są oni w głębi serca, oraz ich przykład. Ich przykład nie jest dobry, ale nie jest też w 100% niegodziwy. Na zewnątrz wygląda dobrze, ale w środku jest przepełniony niegodziwością; a ludzie potrafią to przejrzeć. W Mt 23,26 Jezus podaje zalecaną kolejność postępowania. Mówi, że najpierw należy zadbać o wnętrze, a wtedy i zewnętrze będzie czyste. Nie ma większego sensu oczyszczanie zewnętrznej strony, jeśli wewnętrzne nieczystości wciąż wylewają się na zewnątrz. Rytuał bez rzeczywistości jest gorszy niż brak rytuału i brak rzeczywistości.
Pytanie: W jaki sposób ludzie dzisiaj „odcedzają komara, a połykają wielbłąda”, o czym mowa w Mt 23,24?
Odp.: Po pierwsze, ludzie zazwyczaj robią to nieświadomie. W rzeczywistości w języku aramejskim jest to swego rodzaju gra słów, ponieważ słowo oznaczające komara, „qamla’”, jest bardzo podobne do słowa oznaczającego wielbłąda, „gamla’”. Najbliższym odpowiednikiem w języku angielskim byłoby „odcedzać komara i połykać nietoperza”.
Ludzie postępują tak albo dlatego, że nie mają pojęcia, co jest ważne, a co nie, albo celowo skupiają się na drobnych, nieistotnych sprawach, których wynik nie ma większego znaczenia, zamiast na ważnych kwestiach, na których woleliby się nie skupiać. Niektórzy chcą po prostu ignorować problemy, w których nie radzą sobie dobrze, i skupiać się na tym, co im się udaje. Innym razem chcą czepiać się nawet najmniejszych problemów u innych i ignorować to, co robią dobrze.
Proste pytanie, które warto sobie zadać, brzmi: jeśli mamy do czynienia z dwiema sprawami, jakie kryteria zastosowałbyś, aby stwierdzić, że jedna jest ważniejsza od drugiej, poza twoimi emocjonalnymi odczuciami w danym momencie?
Pytanie: Jaki jest sens wzmianki o czystym kubku w Mt 23,25?
Odp.: W nawiązaniu do poprzedniego wersetu o przecedzaniu komara faryzeusze spierali się właśnie o tę kwestię. Zwolennicy szkoły Hillela (dominującej po 70 r. n.e.) uważali, że kubek jest czysty, jeśli wyczyści się tylko jego wnętrze. Zwolennicy szkoły Szammaja (dominującej przed 70 r. n.e.) uważali, że kubek nie jest czysty, dopóki nie wyczyści się zarówno jego wnętrza, jak i zewnętrznej strony. Jezus powiedział, że w praktyce czyszczono zewnętrzną stronę, ale nie wewnętrzną.
Zob. Jacob Neusner, „First Cleanse the Inside”, w: NTS 22 [1976], s. 486–496, Miszna Kelim 2:1; 25:1, 7–9 oraz Berakot 8:2.
Pytanie: Co Jezus miał na myśli w Mt 23:27–29, mówiąc o grobach pobielanych?
Odp.: Wapno to biała farba, która wygląda ładnie, ale zacznie się łuszczyć przy następnym deszczu. W miesiącu adar, w marcu, kiedy zaczynała się pora sucha, Żydzi nakładali wapno na grobowce, aby wyglądały lepiej. To, co sprawdza się w przypadku grobowca pełnego śmierci, nie jest właściwe dla wierzącego, który powinien być pełen życia.
W czasach Jezusa Herod przykładał dużą wagę do budowy i renowacji grobowców, choć zlecił też ich splądrowanie, a słuchacze Jezusa mogli dostrzec, że słowa te odnoszą się również do Heroda.
Pytanie: W Mt 23,35 i Łk 11,51 – kim w skrócie był Zachariasz (lub Zacharias)?
Odp.: Nie był to prorok Zachariasz. Był to raczej kapłan Zachariasz, którego zabił Joasz (2 Kron. 24:20-21). 2 Kronik była ostatnią księgą Starego Testamentu w porządku hebrajskiej Biblii, więc kiedy Jezus odnosił się do męczenników od Abla do Zachariasza, wymieniał pierwszych męczenników aż po ostatnich w Starym Testamencie.
P: Czy w Mt 23,35 zmarły Zachariasz był synem Berechiasza, czy też synem Jehojady, który został zabity między świątynią a ołtarzem, jak opisano w 2 Krn 24,20-21?
Odp.: Najpierw przedstawiono cztery poglądy wyznawane przez chrześcijan, a następnie fakty potwierdzające każdy z nich.
1. Zachariasz, syn Jojady
Pogląd ten jest spójny ze wszystkim, przy założeniu, że wyrażenie „syn Berechiasza” jest dodatkiem skryby
2. Zachariasz, syn Berechiasza
Ten pogląd jest spójny ze wszystkim, jeśli uznamy, że Chrystus przekazuje nam nowe informacje na temat tego, jak zginął prorok Zachariasz.
3. Jehojada miał dwa imiona: Berechiasz mógł być pseudonimem oznaczającym „błogosławiony przez Boga”. Pogląd ten sięga czasów Hieronima (373–420 r. n.e.).
4. Przodek: Być może Zachariasz, syn Jehojady, był dziadkiem/przodkiem Zachariasza i byli oni tą samą osobą.
Fakty potwierdzające różne poglądy:
Zachariasz, syn Berechiasza, pełnił swoją posługę w latach 520–480 p.n.e. Był jednym z ostatnich autorów Starego Testamentu pod względem chronologicznym, a Stary Testament nie odnotowuje, w jaki sposób zginął.
Zachariasz, syn kapłana Jehojady, zginął około 800 r. p.n.e., przed wygnaniem. Jego ojciec, Jehojada, żył 130 lat i został pochowany wraz z królami w Jerozolimie, zgodnie z 2 Kronik 24:15-16. Ze względu na daty nie ma możliwości, aby ci dwaj Zachariaszowie byli tą samą osobą.
Septuaginta nazywa syna Jehojady „Azariaszem, synem kapłana Jodaja”, a autora księgi „Zachariaszem, synem Barachiasza, syna proroka Addo”. Septuaginta nie wskazuje zatem w tym miejscu żadnej różnicy, poza wymową imion.
Targum do Lamentacji 2:20 oraz [najprawdopodobniej] Jan Chryzostom podają, że prorok Zachariasz, syn Berechiasza, został zabity między świątynią a ołtarzem. (Nie udało mi się jednak niezależnie potwierdzić tego, co na ten temat powiedział Jan Chryzostom).
Grób Zachariasza był w czasach Chrystusa charakterystycznym punktem orientacyjnym w Jerozolimie.
Imię Zachariasz było powszechne. W Biblii występuje aż 32 różnych osób o imieniu Zachariasz.
Poza Biblią, zgodnie z relacją Józefa Flawiusza zawartą w dziele „Wojny żydowskie” 4:334-344, Zachariasz, syn Barucha/Barisa/Bariscaeusa, został zabity przez dwóch zelotów. Zginął na terenie świątyni, ale prawdopodobnie nie między świątynią a ołtarzem, więc jest to fałszywy trop, zwłaszcza że wydarzenia opisane w „Wojnach żydowskich” miały miejsce po czasach Chrystusa.
„2 Kronik” była ostatnią księgą w porządku żydowskiego Starego Testamentu. Chociaż syn Jehojady nie był ostatnim męczennikiem w porządku chronologicznym, wspomnienie o Abelu aż po Zachariasza, syna Jehojady, było czymś w rodzaju chrześcijańskiego powiedzenia „od Księgi Rodzaju do Apokalipsy”.
W Łukasza 11:51 nie ma wyrażenia „syn Berechiasza”.
Ireneusz (182–188 n.e.) w dziele „Przeciw herezjom”, księga 5, rozdz. 14.1, str. 541, cytuje Ewangelię według św. Mateusza 23:35, w której mowa jest o „Zachariaszu, synu Barachiasza”. Jeśli więc był to dodatek skryby, to istniał on już przed powstaniem dzieła Ireneusza. Również w „Diatessaronie” Tatiana (ok. 172 r. n.e.) pojawia się Zachariasz, syn Berechiasza (sekcja 41). Istnieje najwyraźniej jeden grecki rękopis starszy od Sinaiticus i Vaticanus, który zawiera Ewangelię Mateusza 23:35. Jest to p77 (połowa do końca II wieku) i on również zawiera syp a Barachiasza. Zatem, gdyby „syn Berechiasza” był dodatkiem, musiałby zostać dodany bardzo wcześnie, przed około 170 r. n.e.
Orygenes (225–254 r. n.e.) również odnosi się do tego wersetu i wspomina o Zachariaszu, synu Barachiasza, w dziele „Orygenes do Afrykanusa”, rozdz. 9, str. 389.
Pytanie: Czy w Mt 23,35 chodzi o to, że faryzeusze zostaną ukarani za grzechy swoich ojców, skoro Ezechiel 18 i Pwt 24,16 mówią, że ludzie nie będą ponosić winy za grzechy swoich ojców?
Odp.: Ludzie nie są uznawani za winnych tego, co uczynili ich ojcowie. Jeśli jednak a) nie potępiają grzechów swoich ojców oraz b) sami popełniają te same grzechy, wówczas zostaną ukarani z powodu własnej winy za popełnienie tych samych grzechów, co ich ojcowie.
P: Skoro w Mt 23,37-40 Jezus pragnął zgromadzić Jerozolimę, dlaczego tak się nie stało, skoro Bóg jest Wszechmocny, Wszechwiedzący i [rzekomo] Wszechmiłujący?
Odp.: W ostatnich zapisanych słowach Jezusa skierowanych publicznie do narodu żydowskiego widać zarówno ból serca, jak i osąd. Bóg nie jest wszechmiłujący. To, że Bóg jest miłujący, nie oznacza, że Bóg jest wyłącznie miłością ani że jest wszechmiłujący, tak samo jak to, że Bóg jest gniewny, nie oznacza, że Bóg jest wyłącznie gniewem ani że jest wszechgniewny. To samo dotyczy łagodności czy zazdrości. Bóg jest najbardziej kochającą istotą we wszechświecie, ale Jego miłość nie wyklucza Jego innych atrybutów.
Bóg postanowił stworzyć nas z wolną wolą, a kiedy odrzucili Chrystusa, co miało wieczne konsekwencje, Bóg postanowił nie zmuszać ich do przyjęcia Chrystusa, lecz uszanować ich decyzję, choć towarzyszyły temu łzy Jezusa.
Pytanie: Czy Mt 24:3-44 wskazuje, że Jezus powrócił w sposób niewidzialny w 1914 roku, jak nauczają Świadkowie Jehowy?
Odp.: Nie. Greckie słowo „parousia” może oznaczać zarówno „przyjście”, jak i „obecność”, a w tłumaczeniu Świadków Jehowy „Tłumaczenie Nowego Świata” przyjęto znaczenie „obecność”. Gdyby Chrystus powrócił w 1914 roku, nikt Go nie widział, nie miało to żadnego wpływu na bieg wydarzeń i byłoby to sprzeczne zarówno z Objawieniem 1:7, gdzie napisano, że każde oko Go ujrzy, jak i z Dziejami Apostolskimi 1:11. Zanim Jezus naprawdę przyjdzie, pojawi się wiele fałszywych twierdzeń o tym, że Chrystus już przyszedł, zgodnie z Ewangelią Mateusza 24:5. Chociaż Świadkowie Jehowy nie twierdzili wprost, że „są Chrystusem”, to jednak osoby, które twierdziły, że są Chrystusem – takie jak wielebny Moon, Guru Maharaj Ji, Jim Jones itp. – pojawiły się dopiero po tym czasie.
Pytanie: Dlaczego, zgodnie z Mt 24:19-20, będzie to szczególnie straszne dla kobiet w ciąży i matek karmiących?
Odp.: Jedną z przyczyn można dostrzec w chrześcijańskim filmie „A Distant Thunder”. Ci, którzy nie otrzymali znaku bestii, będą mieli trudności.
W czasach ostatecznych będą ludzie, którzy nie są wierzącymi, i zanim otrzymają znak bestii, będą musieli dokonać wyboru.
P: W Mt 24:20, jakie znaczenie ma to, że ucieczka ta nastąpi w szabat?
Odp.: Zwróć uwagę, kiedy to się wydarzy. W czasach ostatecznych wielu Żydów nawróci się na Chrystusa, jak mówi Księga Zachariasza 12:10-12 i List do Rzymian 11. Żydzi nadal będą przestrzegać praw Starego Testamentu i nadal będą obchodzić szabat.
P: Czy zatem, zgodnie z Mt 24:20, powinniśmy dziś przestrzegać szabatu (od zachodu słońca w piątek do zachodu słońca w sobotę)?
Odp.: Chrześcijanie mają dwie odpowiedzi.
1. Niewielka grupa prawdziwych chrześcijan, na przykład baptyści dnia siódmego, odpowiada: „Tak”.
2. Druga odpowiedź brzmi: „nie”, ponieważ ten werset odnosi się do Żydów, którzy szukają Boga. Do tego czasu pochwycenie mogło już nastąpić.
Pytanie: Jak w Mt 24,22 Bóg może „skrócić” przyszłe dni?
Odp.: Nie oznacza to, że dni będą miały mniej niż 24 godziny, ale raczej, że ten okres ciężkich prześladowań będzie krótszy lub będzie obejmował mniej dni.
Pytanie: Dlaczego w Mt 24:23-27 Bóg pozwoliłby, by ludzie szukający Chrystusa zostali zwiedzeni przez fałszywego Chrystusa?
Odp.: Czasami ludzie twierdzą, że szukają odpowiedzi, ale akceptują jedynie jedną z z góry ustalonych odpowiedzi, o których już wcześniej zdecydowali.
Trudno byłoby odpowiedzieć na to pytanie, gdyby Bóg nigdy nie zapewnił żadnego sposobu na odróżnienie prawdziwego Chrystusa od fałszywych Chrystusów. Bóg zapewnił co najmniej siedem sposobów, by rozpoznać, czy dana grupa religijna jest duchową podróbką, czy nie.
1. Czy akceptują i nauczają tego, co Bóg mówi w Biblii, czy też postępują wbrew temu? Jeśli jednak dana grupa nie ma racji w każdej najmniejszej kwestii, nie oznacza to, że jest duchową podróbką, jak dowodzą List do Rzymian 14 i 1 List do Koryntian 8:9-11. Jeśli jednak mylą się w tym, co Paweł nazwał sprawami podstawowymi w 1 Liście do Koryntian 15:1-5, albo jeśli zaprzeczają, że Jezus Mesjasz przyszedł w ciele (1 List Jana 4:1-3), albo jeśli głoszą innego Jezusa (2 List do Koryntian 11:1-15), albo głosi inną Ewangelię (List do Galatów 1:6-10), w takim razie trzymaj się z dala od nich wraz z rodziną.
2. W związku z tym: czy nie tyle zaprzeczają Biblii, co odmawiają potwierdzenia ważnych rzeczy, których ona naucza? 2 List do Tymoteusza 3:5-7 mówi, że nie powinniśmy mieć nic wspólnego z tymi, którzy mają pozory pobożności, ale zaprzeczają jej mocy.
3. Czy ich doświadczenie religijne jest albo nieistniejące, albo dziwaczne? Czy poświęcają czas na modlitwę i czytanie Słowa Bożego? Czy praktykują dziwne obrzędy religijne, których nie ma w Biblii?
4. Czy prowadzą życie zgodne z nauką Biblii? Jeśli ktoś twierdzi, że jest chrześcijaninem, a jednak w niektórych kluczowych obszarach żyje w sprzeczności z Bogiem, 1 List do Koryntian 5:9-13 i 2 List do Tesaloniczan 3:10,14 mówią, że nie powinniśmy przebywać z takimi osobami.
5. Czy przyłączenie się do nich w sprawach religijnych byłoby ewidentnym przypadkiem „oddawania czci wraz z diabłami” lub wiązania się w jarzmo z niewierzącymi? 1 List do Koryntian 10:20 i 2 List do Koryntian 6:14-17 ostrzegają nas przed tym i nakazują nam się z tego wycofać.
6. Jeśli ktoś twierdzi, że jest powracającym Chrystusem, to czy naprawdę przybył z nieba na obłokach, zabrał chrześcijan w pochwyceniu i wypełnił proroctwa zawarte w Ewangeliach oraz w Apokalipsie?
7. Wierzący mogą również modlić się do prawdziwego Boga, a On pomoże nam dostrzec, co jest słuszne. Mój chrześcijański przyjaciel opowiedział mi, że zaraz po tym, jak po raz pierwszy uwierzył, przyszli do niego misjonarze mormońscy, aby z nim porozmawiać. Zdał sobie sprawę, że biorąc pod uwagę jego ograniczoną wówczas znajomość Biblii, nie miał pojęcia, czy mormoni mają rację, czy nie. Modlił się więc do Boga o pomoc, a następnie otworzył Biblię, aby ją przeczytać. Na pierwszej stronie, którą otworzył, przeczytał Ewangelię według św. Mateusza 7:15! Jest tam napisane: „Strzeżcie się fałszywych proroków, którzy przychodzą do was w owczej skórze, a wewnątrz są drapieżnymi wilkami”.
Pytanie: Jeśli w Mt 24,23-27 ktoś podążałby za fałszywym Chrystusem lub innym duchowym oszustem i z niewinnej niewiedzy nie potrafiłby rozpoznać, że jest to fałsz, dlaczego Bóg miałby na to pozwolić?
Odp.: Istnieją dwie uzupełniające się odpowiedzi.
Bóg jest aktywny: może tak pokierować wydarzeniami, aby chrześcijanin miał kontakt z tą osobą i mógł jej pokazać prawdę. Wówczas osoba ta musi zdecydować, czy bardziej kocha swoją organizację, czy też bardziej kocha prawdę. Żaden bóg, który nie jest Bogiem prawdy, nie jest wart służby. Słyszałem o misjonarzach w Afryce i Azji, do których zwracali się ludzie, twierdząc, że Bóg do nich przemówił i powiedział, iż misjonarz ten pochodzi od Boga. Nie musimy się martwić, że Bóg się nie troszczy lub nie jest aktywny. Musimy jednak zachęcać chrześcijan, by byli troskliwi i aktywni.
Bóg jest sprawiedliwy: osądza ludzi na podstawie tego, co wiedzą (Rz 4,15; 5,13), a grzech nie jest poczytany tam, gdzie nie ma prawa. Każdy, kto dzisiaj naprawdę nie miał okazji usłyszeć Ewangelii, może znajdować się w sytuacji podobnej do pogan przed nadejściem Chrystusa, którzy nigdy nie słyszeli Ewangelii, lub do niemowlęcia, które zmarło.
Pytanie: Czy Mt 24:23-24 naucza, że każdy z nas ma w sobie „kosmicznego Chrystusa”, jak twierdzą niektórzy zwolennicy ruchu New Age?
O: Wcale nie. Ten werset uczy, że będzie wielu, którzy fałszywie będą twierdzić, że są Chrystusem. Jezus jest Chrystusem i choć powinniśmy starać się żyć bardziej na wzór Chrystusa, nic w tym wersecie ani nigdzie indziej w Biblii nie mówi, że mamy próbować przywłaszczać sobie chwałę i cześć należną Chrystusowi. Chrześcijanie będą mieszkać z Bogiem na wieki w chwale, ale nie staniemy się Bogiem, ani nawet małymi bogami.
P: Jak w Mt 24,24 wybrani (ludzie przeznaczeni do nieba) mogli dać się zwieść?
Odp.: Całkiem łatwo. Termin „wybrani” oznacza zarówno tych, którzy są zbawieni, jak i tych, którzy jeszcze nie są zbawieni, ale zostaną zbawieni. Wielu chrześcijan to byli mormoni, byli Świadkowie Jehowy oraz byli członkowie innych fałszywych ruchów religijnych.
P: Czy w Mt 24,27 błyskawica przebiegająca ze wschodu na zachód ma związek z mesjaszem bahaickim, zwanym Baha’u’llah, oraz z pojawieniem się telegrafu w tym samym roku (1863)?
Odp.: Nie. Chociaż bahaiści twierdzili mi, że telegraf spełnia to proroctwo z Ewangelii Mateusza, jest to błędne z co najmniej pięciu powodów.
1. Telegraf nie byłby nawet tak bliskim spełnieniem tej przepowiedni jak grzmot, elektryczność, wybuch jądrowy czy coś widocznego. Zwróć uwagę, że w Ewangelii Mateusza 24:27 czytamy: „Bo tak jak błyskawica pojawia się na wschodzie i rozbłyskuje aż na zachodzie…”
2. Prawdziwy Chrystus powróci w sposób widoczny na obłokach (Dz 1,11; Ap 1,7), a Bahá’u’lláh nie stał ani nie przyszedł na żadnych obłokach, chyba że zaliczyć do tego mgliste myślenie. ;-)
3. Ponadto Bahá’u’lláh nie jest powracającym Chrystusem, ponieważ jego nauka nazywa naukę Chrystusa kłamstwem. Prawdziwy Chrystus powiedział, że nie ma innej drogi do Ojca, jak tylko przez Niego.
4. Co więcej, proroctwa dotyczące powrotu Chrystusa, w tym pochwycenie chrześcijan, śmierć jednej czwartej ludzkości od miecza, głodu i zarazy oraz inne wydarzenia z Księgi Objawienia, nie spełniły się jeszcze.
5. Ewangelia Mateusza 24 mówi również, że zanim prawdziwy Chrystus powróci, pojawi się najpierw wielu fałszywych Chrystusów.
Pytanie: Co oznacza stwierdzenie z Mt 24,28 i Łk 17,37, że tam, gdzie jest padlina, zgromadzą się sępy?
Odp.: Mówiąc obrazowo: tak jak sępy potrafią odnaleźć martwe zwłoki bez względu na to, gdzie się znajdują, tak Boża zemsta dotknie tych, którzy odrzucają Boga i są duchowo martwi. Ciekawe jest to, że Jezus używa tutaj analogii ptaków; ptaki są również wspomniane w Apokalipsie 19:17-21.
P: Jak w Mt 24:29 słońce może się zaćmić, a gwiazdy spaść z nieba?
Odp.: Chociaż Bóg ma moc zmieniania światła emitowanego przez słońce oraz sprawiania, by gwiazdy się poruszały lub uległy zniszczeniu, może to raczej odnosić się do tego, że słońce zostanie zaciemnione, a gwiazdy staną się niewidoczne dla obserwatorów na ziemi. Przyczyną tego może być wiele czynników, takich jak zanieczyszczenie środowiska, wybuchy wulkanów, płonące szyby naftowe oraz wybuchy jądrowe.
P: Czy w Mt 24:30 chmury są czymś sprzecznym z drogami i pragnieniami ludzi, jak nauczają bahaiści w książce „Bahá’u’lláh i Nowa Era”, str. 280–281?
Odp.: Nie. Nie tylko wszyscy ujrzą Jezusa, gdy powróci w obłokach, a narody ziemi będą go opłakiwać (Objawienie 1:7), ale ten sam Jezus powróci w obłokach dokładnie w taki sam sposób, w jaki odszedł, zgodnie z Dziejami Apostolskimi 1:9-11.
P: Jakie jest twoje osobiste stanowisko w sprawie „Wniebowzięcia”, o którym mowa w Mt 24:31? (zapytał mnie o to chrześcijanin)
Odp.: Jestem za tym. ;-) A tak poważnie, przedstawię najczęstsze stanowiska chrześcijan dotyczące czasu pochwycenia, a na końcu przedstawię moje stanowisko.
Przed gniewem: Pochwycenie nastąpi w czasie ucisku, ale tuż przed wylaniem gniewu Bożego. Głównym argumentem przemawiającym za tym poglądem jest wniosek: posłuszni wierzący często muszą znosić gniew ludzi, ale nigdy nie muszą znosić gniewu Bożego. Marvin Rosenthal napisał książkę popierającą ten pogląd. Był on wcześniej zwolennikiem poglądu przed uciskiem.
Teoria „przed uciskiem”: Pochwycenie ma miejsce tuż przed rozpoczęciem ucisku. Oprócz argumentów przemawiających za poprzednim poglądem, w Księdze Objawienia nie ma wzmianki o Kościele po listach do siedmiu kościołów. Zwolennicy teorii „przed uciskiem” wierzą, że Pochwycenie ma miejsce w Objawieniu 4:1, kiedy Bóg mówi do Jana: „Wstąp tutaj”. Dispensacjonalistyczny „Bible Knowledge Commentary: New Testament” (str. 79), choć reprezentuje pogląd przedtrudnościowy, nie uznaje, że fragment z Ewangelii Mateusza 24 odnosi się do pochwycenia. Komentarz biblijny Tony’ego Evansa (str. 910), również o charakterze dyspensacjonalistycznym, stwierdza, że odnosi się to do okresu ucisku następującego po pochwyceniu, a zatem nie dotyczy Kościoła, który został pochwycony.
Ponieważ nikt nie zna godziny, o której mowa w Ewangelii Mateusza 24, a gdyby ludzie wiedzieli, kiedy rozpocznie się ucisku, wówczas wierzący mogliby obliczyć, kiedy nastąpi Pochwycenie, gdyby pogląd o Pochwyceniu po ucisku był prawdziwy.
Ulubionym zwrotem zwolenników teorii przed uciskiem jest: „Kolejnym wydarzeniem w kalendarzu proroczym jest Pochwycenie Kościoła”. Ich głównym argumentem jest to, że 1 List do Tesaloniczan 5:2 mówi, iż Pan przyjdzie jak „złodziej w nocy”. Jednak wbrew temu poglądowi 2 List do Tesaloniczan 2:1-3 stwierdza, że „zgromadzenie” nie nastąpi, dopóki nie dojdzie do buntu i nie objawi się człowiek bezprawia. Zatem następnymi dwoma wydarzeniami w kalendarzu proroczym są bunt i objawienie się człowieka bezprawia, a NIE Pochwycenie. (Oczywiście zwolennicy teorii przed uciskiem mogą argumentować, że Pochwycenie może nastąpić bezpośrednio po tych wydarzeniach, a uciski nie rozpoczną się aż do tego momentu).
Zwolennicy teorii „w połowie ucisku” uważają, że Pochwycenie nastąpi prawdopodobnie nieco przed okresem „przed gniewem”, opierając się na podobnych argumentach.
Zwolennicy teorii „post-trib” uważają, że Pochwycenie nastąpi pod koniec ucisku. Ich głównym argumentem jest 1 List do Koryntian 15:52, gdzie jest mowa o tym, że zostaniemy przemienieni „przy ostatnim trąbieniu”. Jednak inne poglądy twierdzą, że jest to ostatnie trąbienie, które usłyszą wierzący, a nie ostatnia trąba, która zabrzmi.
Brak ucisku: Wielu preterystów wierzy, że w ogóle nie będzie żadnego ucisku. Muszą oni interpretować Ewangelię Mateusza 24:31 i większość Księgi Objawienia w sposób bardzo symboliczny. Należy jednak bardzo uważać na wszelkiego rodzaju interpretacje, które pozbawiają fragmenty Biblii znaczenia lub twierdzą, że zwykła osoba czytająca fragment Biblii zazwyczaj zostanie wprowadzona w błąd przez to, co przeczyta.
Pan-trib: Bóg może sprawić, że Pochwycenie nastąpi w dowolnym momencie, a w Piśmie Świętym nie określa On jasno, kiedy to nastąpi. Ktoś może określić się jako zwolennik poglądu „pan-trib”, jeśli ostatecznie wszystko się ułoży.
Skłaniam się ku teorii „pre-wrath”, ale nadal jestem zwolennikiem poglądu „pan-trib”. Aby zapoznać się z innymi perspektywami, warto przeczytać artykuły „Wniebowzięcie przed, w trakcie lub po ucisku” oraz „Wniebowzięcie Kościoła przed gniewem”.
Pytanie: W Mt 24:31, 1 Tes 4:16 i 1 Kor 15:52 – który dźwięk trąby jest ostatnią trąbą?
Odp.: 1 Tes 4,16 mówi o głośnym trąbieniu, ale 1 Kor 15,52 utożsamia to z „ostatnią trąbą” Boga. W Apokalipsie 8:6–9:21 oraz 11:15 rozbrzmiewa siedem trąb, ale jak stwierdzono w książce „1001 Bible Questions Answered” (str. 270–271), nie ma potrzeby, aby „ostatnia trąba” była jedną z tych siedmiu; może to być inna trąba.
Pytanie: Co symbolizuje drzewo figowe w Mt 24:32?
Odp.: Może to być analogia do sądu, gdzie drzewo figowe, które nie wydaje owoców, symbolizuje Izrael, który uschnie.
Oczywiście nie można analizować każdego szczegółu przypowieści i nadawać mu odrębnego, specyficznego znaczenia. Sens przypowieści o drzewie figowym polega na tym, by czuwać i być czujnym wobec przyszłości, a Jezus „wykorzystuje skłonność drzewa figowego do kwitnienia i wydawania owoców jako pozytywny znak pozwalający patrzeć w przyszłość”.
P: Skoro w Mt 24,34 i Mk 13,30 napisano, że „to pokolenie” nie przeminie, dopóki Jezus nie przyjdzie, to jak to możliwe? (Ten zarzut zgłosił liberalny humanitarysta Albert Schweitzer)
Odp.: Chrześcijanie mają trzy różne odpowiedzi.
a) Greckie słowo „genea”, oznaczające pokolenie, może samo w sobie sugerować pochodzenie. Zgodnie z „Słownikiem greckim Nowego Testamentu” Thayera (str. 112) słowo „genea” oznaczało:
a1) ludzi tej samej linii rodowej lub rodzinę: Józef Flawiusz, „Starożytności żydowskie” 4.8.7 (napisane ok. 93–94 r. n.e.), Septuaginta, Księga Rodzaju 31:3 itp.
a2) kolejnych potomków: Filon
a3) epoka: Herodot 2,132, Heraklit u Plutarcha, Dzieje Apostolskie 14:16. W 1 Qp (Pesher) Habakuk 2:7; 7:3 termin „ostatnie pokolenie” może oznaczać kilka pokoleń.
b) Różnica między tym słowem a podobnym greckim słowem, które może oznaczać wyłącznie „rodzaj ludzki” (gonea), wynosi zaledwie jedną literę, więc może to być błąd typograficzny. Jednak wszystkie zachowane do dziś rękopisy Nowego Testamentu zawierają słowo „genea”.
c) Greckie słowo odnoszące się do wszystkich tych rzeczy, „panta tauta”, oznacza, że to pokolenie było tym, które widziało poprzedzające znaki. („Trudności w Biblii”, str. 173–174; „To dopiero dobre pytanie”, str. 495–496)
Pytanie: Czy Mt 24:34 i Mk 13:30 oznaczają, że wszystkie te rzeczy wydarzyły się w ciągu jednego pokolenia od 1914 roku, jak nauczało czasopismo Świadków Jehowy „Strażnica”, tom 15, luty 1986 r., str. 5?
Odp.: Nie. Świadkowie Jehowy nauczali, że Jezus Chrystus powrócił w sposób niewidzialny w 1914 roku, a wydarzenia opisane w Ewangelii Mateusza 24 miały nastąpić w ciągu jednego pokolenia od tego momentu. Jeśli jednak podstawowe założenie, że Jezus powrócił w 1914 roku, jest błędne, to ich argumentacja również jest błędna. Jest to przykład tzw. eisegezy, czyli wczytywania w Pismo Święte znaczenia, jakie się chce, zamiast „egzegezy”, która polega na wydobywaniu z Pisma Świętego tego, co ono mówi.
Pytanie: Skoro w Mt 24:36 i Mk 13:32 Bóg jest wszechwiedzący, dlaczego Jezus nie miał wiedzy o życiu pozagrobowym, jak twierdzi Ahmad Deedat?
Odp.: Deedat nie jest tutaj szczery. Chociaż Jezus przebywał na ziemi, ten werset mówi, że Jezus nie znał dnia swojego powrotu. Twierdzenie, że ten werset mówi, iż Jezus nie miał żadnej wiedzy o życiu pozagrobowym, jest kłamstwem. Czy Deedat naprawdę wierzył, że Jezus z ewangelii nie miał wiedzy o niebie, piekle i absolutnie „żadnej wiedzy o życiu pozagrobowym”? Wątpię, czy sam Deedat naprawdę wierzył w swoje własne słowa w tym miejscu.
P: Skoro w Mt 24:36 i Mk 13:32 Bóg jest wszechwiedzący, a Jezus jest Bogiem, to dlaczego Jezus nie znał dnia swojego powrotu?
Odp.: Jezus pozbawił się wielu atrybutów Boga podczas swojego pobytu na ziemi, jak pokazują List do Filipian 2:6-8 i Ewangelia Jana 17:5. Zatem nawet gdyby to zdanie nie znalazło się w Ewangelii Mateusza, byłoby uzasadnione, że Jezus nie wiedział wszystkiego podczas swojego pobytu na ziemi. Niemniej jednak w Niebie, jako część Trójcy Świętej, Jezus jest wszechwiedzący.
Atanazy (331 r. n.e.) twierdzi, że Jezus jako Bóg wiedział wszystko, ale w swojej ludzkości Jezus doświadczał niewiedzy i nie wiedział zgodnie z ciałem. Gdy Jezus wzrastał w wiedzy zgodnie z ciałem, Jezus w swojej ludzkości jeszcze tego nie wiedział. Cztery traktaty przeciwko arianom, Traktat 3, rozdz. 28, 42–58, s. 416–425.
Atanazy pisze również: „I On [Jezus] wiedział, gdzie leżał Łazarz, a jednak zapytał; albowiem Najświętsze Słowo Boże, które wszystko znosiło dla nas, uczyniło to po to, aby, biorąc na siebie naszą niewiedzę, obdarzyć nas poznaniem swego jedynego i prawdziwego Ojca oraz samego siebie…” Cztery wykłady przeciwko arianom, wykład 3, rozdz. 27, § 38, s. 414.
Oto, co napisał chrześcijański biskup Hilary z Poitiers (355–367/368 r. n.e.): „Dzieła Boga wykraczają zatem poza zrozumienie naszej ludzkiej natury i nie wpisują się w nasz racjonalny proces myślenia, ponieważ działanie nieograniczonej wieczności wymaga nieskończonego pojmowania rzeczy. Tak więc to nie jest wniosek rozumu, lecz ograniczenie mocy, gdy Bóg stał się człowiekiem, gdy Nieśmiertelny umiera, gdy Wieczny zostaje pochowany. Z drugiej strony nie zależy to od naszego sposobu myślenia, lecz od wszechmocy, że objawia się On jako Bóg z człowieka, jako Nieśmiertelny z tego, który umarł, i jako Wieczny z tego, który został pochowany. Stąd też jesteśmy ożywiani przez Boga w Chrystusie poprzez Jego śmierć”. Z książki „O Trójcy Świętej”, tom 1, rozdz. 13, str. 44
Pytanie: Czy, mówiąc bardzo krótko, Duch Święty wiedział, kiedy Jezus powróci (Mt 24,36)?
Odp.: Chociaż chrześcijanie zgadzają się, że Jezus przebywający wówczas na ziemi nie posiadał tej wiedzy, istnieją dwa poglądy na temat tego, czy Duch Święty o tym wiedział. Uważam, że drugi pogląd jest prawidłowy.
1) Duch Święty nie wiedział/nie wie
Bóg w Trójcy wie wszystko, a sam Duch Święty wie wszystko z wyjątkiem tego jednego faktu. Wyznaczona data powrotu jest w tej chwili znana tylko Ojcu.
2) Nie chodzi tu o Ducha Świętego.
Słowa takie jak „wszyscy” (w Liście do Rzymian 3 itp.) i „nikt” w Biblii odnoszą się do ludzi, chyba że kontekst wskazuje inaczej. Gdyby więc nie wspomniano o aniołach, nie wiadomo byłoby, czy aniołowie o tym wiedzieli, czy nie. Jezus nie nauczał jeszcze o Duchu Świętym, dlatego nie ma tu o Nim mowy. Ten werset nie mówi więc o tym, czy Duch Święty wie, czy nie wie. Podobną sytuację można znaleźć w Ewangelii Mateusza 11:27. Jest tam napisane, że nikt nie zna Syna, z wyjątkiem Ojca , i nikt nie zna Ojca, z wyjątkiem Syna. Duch Święty zna Ojca i Syna, ale nie jest tu przedmiotem rozważań.
Pytanie: Czy w Mt 24:36 Duch Święty znał w tamtym czasie moment powrotu Jezusa, czy też nie? (Zadał to pytanie chrześcijanin).
Odp.: Najpierw spróbujmy zrozumieć to pytanie. Istnieje różnica w brzmieniu tego fragmentu w różnych rękopisach, ale dowody wskazują, że poprawna jest standardowa wersja, w której występuje sformułowanie „ani Syn”. Jezus, który ogołocił samego siebie (Flp 2,7) i zrezygnował ze swojej chwały (J 17,5), nie wiedział tego, gdy przebywał na ziemi. Ten werset nie odnosi się do tego, czy Jezus i Duch Święty wiedzą to teraz. Pytanie dotyczy jednak konkretnie tego, czy Duch Święty wiedział o tym w momencie, gdy Jezus wygłosił tę wypowiedź.
Przyjrzyjmy się wszystkim trzem możliwościom.
Tak, Duch Święty wiedział:
Y1: Zatem: „nikt… ani Syn” odnosi się do wszystkich stworzeń i Jezusa, ale nie do Ducha Świętego, o którym Jezus jeszcze nie nauczał, a oni nie rozumieli, że jest On odrębny od Ojca.
Y2: Duch Święty bada wszystko, nawet głębokie tajemnice Boże, jak mówi 1 List do Koryntian 2:10.
Y3: To, że Bóg wie wszystko, oznacza, że każdy członek Trójcy Świętej w Niebie wie wszystko.
Nie, Duch Święty nie wiedział:
N1: „Nikt oprócz Ojca” obejmuje również Ducha Świętego.
N2: Dlatego to, że Bóg wie wszystko, oznacza jedynie, że przynajmniej jedna Osoba Trójcy wie wszystko. Pogląd ten musiałby uznać, że możliwe jest, iż Ojciec wie coś, a pozostałe Osoby dowiadują się o tym dopiero później.
N3: Duch Święty bada wszystko, ale raczej bada, a nie wie wszystko od razu. W tym momencie nie zakończył jeszcze badania tego faktu.
Nie mówi:
D1: Jezus mówił o stworzeniach, Ojcu i o sobie samym; nie chodziło tu o Ducha Świętego.
D2: W każdym razie może to być po prostu błędna odmiana rękopisu.
D3: Dlatego odpowiedź może brzmieć „tak” lub „nie”.
Wniosek: Nikt żyjący na ziemi nie wiedział, kiedy Jezus powróci. Nie należy opierać doktryny dotyczącej Ducha Świętego na samym braku wzmianki w jednym wersecie. Jest to jedna z tych rzeczy, o których dowiemy się, gdy dotrzemy do nieba.
Pytanie: Dlaczego w Mt 24:42 Jezus powiedział: „w którym dniu przyjdzie wasz Pan”, a nie: „w którym dniu Ja przyjdę”?
Odp.: Nie znamy dokładnych słów Jezusa, ponieważ autorzy Ewangelii parafrazowali to, co powiedział. Ewangelia Marka 13:34-36 podaje te słowa w kontekście krótkiej przypowieści, więc oczywiście są one sformułowane w trzeciej osobie. W Ewangelii Łukasza 21:36 Jezus użył terminu „Syn Człowieczy”, którym często określał siebie, ponownie w trzeciej osobie.
Słowo „czuwajcie” można tu również przetłumaczyć jako „bądźcie czujni” i jest to to samo słowo, którego użyto w 1 Liście do Tesaloniczan 5:6.
Pytanie: Skoro w Mt 24:42 nie wiemy, kiedy Jezus powróci, dlaczego więc wypatrujemy znaków Jego przyjścia?
Odp.: Z dwóch powodów.
1. Niestety, wiele osób błędnie sądzi, że potrafi dokładnie określić, kiedy Jezus powróci.
2. Biblia wskazuje, że możemy dostrzec znaki pozwalające rozpoznać „czas” powrotu Jezusa. Obserwowanie, jak różne rzeczy nie pasują do siebie, jest jednym ze sposobów rozpoznawania fałszywych Chrystusów. Wielu uważa, że począwszy od tej części, rozdział 24 Ewangelii według św. Mateusza odnosi się do Pochwycenia, które, jak wierzą, poprzedza Wielki Ucisk. Zobacz także omówienie fragmentu z Apokalipsy św. Jana 22:6, 7, 10, 12, 20.
Pytanie: Czy w Mt 24:45-47 wierny i roztropny sługa odnosi się do organizacji Świadków Jehowy „Strażnica”, jak twierdzi ich książka „Rozważania na podstawie Pisma Świętego”, str. 205 (1989)?
Odp.: Nie. Wierny i roztropny sługa to wszyscy prawdziwi chrześcijanie, którzy posłusznie naśladują Chrystusa i oczekują Jego powrotu. Z pewnością nie odnosi się to do organizacji, która wygłaszała wiele fałszywych proroctw.
Pytanie: Czy w Mt 24:51 kochający Bóg naprawdę „rozdziera ludzi na kawałki”?
Odp.: Bóg jest jeszcze surowszy niż sugeruje ta metafora; wrzuca ludzi do piekła. Więcej informacji znajdziesz na stronie „Sprawiedliwy gniew Boży” www.BibleQuery.org/Doctrine/WrathOfGod/TheJustWrathOfGod.html.
P: W Mt 25,1, skoro chrześcijanie powinni się dzielić, czy pięć mądrych panien postąpiło słusznie, nie dzieląc się z pięcioma głupimi?
Odp.: Chrześcijanie powinni się dzielić, ale nie w następujących sytuacjach:
1. Rzeczy, których nie jesteśmy w stanie dzielić się, takie jak sprawiedliwość i świętość.
2. Rzeczy materialne z tymi, którzy odmawiają pracy (2 Tesaloniczan 3:10).
3. Przyjmowanie lub wpuszczanie do naszego domu fałszywego nauczyciela, który nie ma Boga.
4. Nauczanie z ludźmi, którzy deptaliby prawdę jak świnie (Ewangelia według św. Mateusza 7:6).
Gdyby mądre panny podzieliły się z głupimi, być może nikt nie miałby wystarczającej ilości oliwy. Oczywiście głupie panny mogłyby zgasić swoje pochodnie i ponownie je zapalić później, gdyby myślały z wyprzedzeniem. Nie można jednak nadawać konkretnego znaczenia każdemu szczegółowi przypowieści, ale w tym przypadku, mówiąc alegorycznie, głupie panny prosiły o to, czego mądre nie mogły im dać. Gospodarz nie wpuścił głupich panien, ponieważ nie chciał żadnych intruzów na przyjęciu.
Pytanie: Czy w Mt 25:1-13 pięć głupich dziewic to chrześcijanki, które nie były posłuszne i przez to przegapiły Pochwycenie?
Odp.: Nie. Wszyscy wierzący wezmą udział w Pochwyceniu. Te pięć dziewic mogło jednak uważać się za chrześcijanki.
Pytanie: Jak w Mt 25,24-26 Bóg może być „człowiekiem surowym”, który zbiera plony tam, gdzie nie siał?
Odp.: Pan z przypowieści nie zgadza się ze sługą, że jest surowym człowiekiem. Mówi raczej: „Jeśli uważałeś mnie za surowego człowieka, dlaczego nie zrobiłeś przynajmniej czegoś łatwego i prostego?”. W tej przypowieści Bóg jest porównywany do pana. Niektórzy mogą uważać Boga za surową osobę, ponieważ:
1. Bóg obdarza ludzi różną ilością „talentów”
2. Bóg oczekuje od nas, że będziemy pracować z tym, co nam dał, a Jego królestwo będzie czerpać korzyści z naszej ciężkiej pracy. (Oczywiście wszystko, co dobrego możemy uczynić, robimy dzięki temu, że Bóg nam to umożliwił. Jednak ktoś, kto pyta, dlaczego Bóg czerpie korzyści z naszej pracy, przeoczyłby ten fakt.)
3. Bóg nie ma żadnych skrupułów, by zabrać wierzącym lub innym to, czego nie wykorzystują, nadużywają lub używają egoistycznie.
Jeśli ktoś chce określić istotę, która postępuje w ten sposób, jako „surowego człowieka” z przypowieści, to Bóg jest właśnie takim surowym człowiekiem.
Pytanie: Czy w Mt 25,24-30 widzieliście kiedyś w dzisiejszych czasach, jak ktoś z obawy, że może wydarzyć się coś złego, podjął nierozsądne decyzje, które sprawiły, że to się rzeczywiście stało?
Odp.: Pewnego razu, gdy firma przeprowadzała masowe zwolnienia, jeden z młodych pracowników był tak zestresowany, że po prostu zrezygnował z pracy, nie mając jeszcze zapewnionego innego zatrudnienia. Nazwał to „uderzeniem prewencyjnym”.
Jak pisze „Komentarz ewangelicki do Biblii” na str. 754: „Tragiczna ironia polega na tym, że on [niewierny sługa] doświadczył właśnie tego, czego się obawiał – gniewu pana. Nawet częściowe posłuszeństwo byłoby lepsze niż całkowite nieposłuszeństwo (w. 27). Zaniedbał szansę, a teraz został jej pozbawiony”.
Pytanie: Dlaczego w Mt 25:26-27 i Łk 19:23 mężczyźnie, który otrzymał jeden talent, nakazano zdeponować go w banku i pobierać odsetki, skoro Izraelitom nakazano, by nie pobierali odsetek od siebie nawzajem (Wj 22:25; Kpł 25:35-37; Pwt 23:19; Ps 15:5)?
Odp.: Odpowiedź składa się z trzech punktów.
a) Była to tylko przypowieść, a Jezus nie nakazywał nam, byśmy byli ani jak leniwy sługa, ani jak pan.
b) W przypowieści nie wspomniano, że pan czy sługa byli Żydami. W Palestynie w czasach Jezusa mieszkało wielu pogan.
c) Izraelici nie mieli pobierać odsetek od swoich rodaków, ale mogli udzielać pożyczek z odsetkami innym, jak mówi Księga Powtórzonego Prawa 23:20.
P: W Mt 25:26-27 czytamy, że jeśli zbyt często traci się okazje, możliwości, talenty i dary mogą zniknąć. Jak, twoim zdaniem, „duchowa atrofia” może się przejawiać dzisiaj?
Odp.: Jedną z cech leniwego sługi była „nadmierna ostrożność”. Prawda jest jednak taka, że po prostu nie chciał wykorzystać tego, co otrzymał. Silny sportowiec, który przestaje trenować i ćwiczyć, nie jest już silnym sportowcem. Podobnie osoba obdarzona talentem lub darem duchowym, jeśli przestanie go rozwijać, może stracić swoją biegłość w tej dziedzinie lub całkowicie go utracić.
Istnieje jeszcze jeden sposób spojrzenia na tę kwestię: dar możliwości, które otrzymujemy. Jeśli mamy okazję dzielić się ewangelią z kimś lub budować czyjeś życie, ta okazja może zniknąć szybciej, niż byśmy się spodziewali.
Pytanie: Czy w Mt 25,28-29 Bóg postępuje sprawiedliwie, odbierając talent słudze, który posiadał jeden talent, i dając go temu, który miał ich najwięcej?
O: To podchwytliwe pytanie! Słudzy nigdy nie byli właścicielami żadnego z talentów; byli jedynie zarządcami swojego pana.
Oczywiście, Bóg jest tuż obok – chyba że zapomnieliśmy, że te talenty tak naprawdę nigdy nie należały do nas! Zarządca to ktoś, kto wiernie chroni i pomnaża majątek innych w ich imieniu, nawet gdy nikt go nie obserwuje. To Bóg pożyczył im wszystkim te talenty. Nawet dzisiaj zarządzający inwestycjami wycofałby pieniądze z inwestycji przynoszących straty i ulokował je w tych, które przynoszą lepsze zyski. Czasami zapominamy, że Bóg „pożyczył nam talenty”. Nie są one naszą stałą własnością i nie mamy prawa korzystać z nich tak, jak nam się podoba.
Kiedy Bóg obdarzył nas naturalnymi talentami, duchowymi darami i możliwościami, zbyt łatwo jest nam uważać je za nasze. Nie są one nasze. Należą do Boga, a On po prostu „pożyczył” je nam.
Pytanie: W Mt 25,31-46 wydaje się, że jedyną różnicą między owcami a kozami jest to, co zrobiły, a czego nie zrobiły. Czy to prawda?
Odp.: Nie. Nie należy ignorować faktu, że owce były owcami, a kozy kozami. Jezus wskazał na „owcze” czyny, które owce wykonały, a których kozy nie dokonały, pokazując w ten sposób, że owce były owcami. Podczas sądu nie zostały one przemienione w owce i kozy, lecz uznane za owce i kozy.
Na marginesie, owce zazwyczaj mają więcej wełny niż kozy, a zatem potrzebują mniej schronienia. Dlatego oddzielanie ich na noc i pozwalanie kozom pozostać w jaskini, stodole lub innym osłoniętym miejscu było powszechną praktyką w niektórych porach roku.
P: Skoro w Mt 25,31-46 kluczową sprawą [rzekomo] była pomoc innym, to czyż nie każdy, kto pomaga innym, pójdzie do nieba?
Odp.: Nie. Były to akty miłosierdzia dokonane dla Jezusa poprzez pomoc innym. Jeśli nie zostało to uczynione dla Jezusa, to nie jest to dla Jezusa. Na przykład: „nawet grzesznicy kochają tych, którzy ich kochają” (Łk 6:32-34). 1 List do Koryntian 13:3 mówi, że nawet gdybyśmy rozdali wszystko, co mamy, ubogim, ale nie mielibyśmy miłości, nic by nam to nie dało.
P: Czy Mt 25:46 wskazuje, że nie ma świadomej kary dla niegodziwych, jak nauczają Świadkowie Jehowy?
O: Wcale nie. Świadkowie Jehowy nauczali tego w książce „Największy człowiek, jaki kiedykolwiek żył”, sekcja 111 (1991). Uważają oni, że wyrażenie „wieczna kara” lepiej przetłumaczyć jako „odcięcie”. Odpowiedź składa się z dwóch punktów.
Greckie słowo oznacza karę. Nasze śmiertelne ciała są jedynie powłoką, a to, czy po śmierci coś stanie się z naszym ciałem, nie stanowi kary. Świadkowie Jehowy wierzą, że źli ludzie ulegają unicestwieniu, a nie ma już kary za coś, co nie istnieje.
Interpretacja Świadków Jehowy jest całkowicie sprzeczna z nauką Jezusa o świadomym istnieniu zarówno pobożnych, jak i bezbożnych, zawartą w Ewangelii Łukasza 16:22-28. Ludzie mieliby płakać i zgrzytać zębami, jak opisano w Ewangelii Mateusza 8:12; 22:13; 24:51 oraz 25:30, więc dlaczego mieliby się czymkolwiek martwić, gdyby już nie istnieli?
Skoro Bestia i Fałszywy Prorok zostają wrzuceni „żywymi” do jeziora ognia na początku tysiąca lat w Objawieniu 19:20, a skoro nadal istnieli i nadal tam byli po upływie tysiąca lat (Objawienie 20:10), to przynajmniej niektóre istoty nadal istnieją, przebywając w jeziorze ognia. Zgadzasz się? A jeśli udowodniono, że w Jeziorze Ognistym istnieją jakieś istoty, a nie ma żadnego fragmentu Pisma Świętego, który mówiłby, że istoty w Jeziorze Ognistym już nie istnieją, to nie ma powodu, by sądzić, że ludzie w Jeziorze Ognistym już nie istnieją.
Można by również zapytać, jaki sens miałoby istnienie wiecznego, nieugaszalnego ognia, o którym mowa w Ewangelii Marka 9:43-48 i w innych miejscach, gdzie ciała niegodziwych nie umrą (Ewangelia Łukasza 12:4-5), gdyby nie było tam żadnych dusz.
Pytanie: Co łączy wszystkie trzy części rozdziału 25 Ewangelii według św. Mateusza, o których mowa w Mt 25,46?
Odp.: Nie są to jedynie ostrzeżenia; wszystkie trzy przedstawiają kryzys rozdzielenia spowodowany przez głupiego sługę – albo z powodu nieoczekiwanego przyjścia pana, albo z powodu zignorowania tego, czego pan pragnął. Pod koniec swojej ziemskiej służby Jezus podkreśla tutaj nie nową doktrynę, ale pilną potrzebę bycia przygotowanym i podejmowania właściwych decyzji, zanim będzie za późno. Kiedy dzielimy się ewangelią z innymi, nie tylko przekazujemy prawdę (tj. fakty), ale musimy również uświadamiać im, jak pilne jest podjęcie decyzji o podążaniu za prawdą.
Pytanie: Jakie są inne przykłady przywódców, którzy w Mt 26,3-4 postępują wbrew temu, do czego zostali powołani, i dlaczego?
Odp.: Drugi przykład pojawia się zaraz po tym, i to właśnie wśród uczniów, w Mt 26,6-7. Naszym głównym celem w życiu jest kochanie, wielbienie, posłuszeństwo i oddawanie chwały Bogu, a następnie kochanie innych. Namaszczenie Jezusa jest zgodne z naszym celem. Naszym głównym celem nie jest zdobywanie i gromadzenie pieniędzy (chyba że jesteś Judaszem).
Wydawałoby się naturalne, że żydowscy przywódcy religijni, zajmujący stanowiska pierwotnie ustanowione przez samego Boga, powinni jako pierwsi rozpoznać Jezusa. Zamiast tego to właśnie oni jako pierwsi chcieli Go zabić. Ale dlaczego ludzie mieliby tak postąpić?
Zapomnieli o swoim celu, o tym, po co tam byli. Nie byli tam po to, by zwiększać swoją władzę, utrzymywać swoją pozycję ani chronić swój majątek. Byli tam, by prowadzić ludzi w naśladowaniu i wielbieniu Boga. Uważali, że ich cel dotyczy ich samych, a nie ludzi ani Boga.
Dzisiaj przywódcom również zbyt łatwo jest zapomnieć, dlaczego tam są. Niektórzy mogą nie traktować swojej pozycji wystarczająco poważnie. Inni mogą myśleć, że ich pozycja dotyczy ich samych, a nie ludzi, i nie tego, czego Bóg chciałby, by robili, pełniąc tę funkcję.
Jak powiedział szach Iranu: „Urodziłem się, by rządzić”. Ale czy wszyscy Irańczycy uważali, że urodzili się po to, by być przez niego rządzonymi? Ktoś powiedział, że Hillary Clinton powinna zostać naszym prezydentem, ponieważ „zasługuje na to”. Niezależnie od jej zasług, czy w oczach niektórych osób urząd prezydenta sprowadza się jedynie do politycznej łupy, zwykłej nagrody, a nie do tego, co jest najlepsze dla narodu amerykańskiego?
Jako przeciwny przykład: gdyby ktokolwiek mógł urodzić się „ze srebrną łyżeczką w ustach”, byłby to milioner William Borden (1887–1913) z niezwykle zamożnej rodziny, która stworzyła markę mleka Borden. Jednak jego rodzice zapewnili mu solidne chrześcijańskie wychowanie, a on sam przyjął Chrystusa w wieku siedmiu lat. Studiował na Uniwersytecie Yale, gdzie w tamtym czasie nie odczuwało się zbytniego wpływu duchowego . Jednak już na ostatnim roku studiów w zorganizowanych przez niego grupach modlitewnych i na studiach biblijnych uczestniczyło 1000 osób. Zajmował się również pomocą pijakom z centrum miasta i innym potrzebującym; gdy potrzebna była nowa siedziba misji, mógł po prostu zapłacić gotówką i ją kupić. Wstąpił do China Inland Mission, specjalnie po to, by zostać misjonarzem wśród milionów muzułmanów w Chinach. Wyjechał do Egiptu, aby uczyć się języka arabskiego, a podczas pobytu tam wkrótce zachorował na zapalenie opon mózgowych i zmarł w wieku 25 lat. W swojej Biblii napisał: „Żadnych rezerw, żadnych odwrotów, żadnych żalów”. A jednak przywódcy Kościoła Prezbiteriańskiego w USA w 1969 roku wydali oficjalne oświadczenie w imieniu swojej denominacji, w którym zaprzeczali nieomylności Biblii. Ta denominacja, jako członek Światowej Rady Kościołów, przekazała pieniądze Robertowi Mugabe, dyktatorowi Zimbabwe, który zabijał chrześcijańskich misjonarzy.
Pytanie: Co wiemy o alabastrze na podstawie Mt 26,7; Mk 14,3 i Łk 7,37?
Odp.: W starożytności nazwa „alabaster” odnosiła się do dwóch różnych minerałów.
Sam alabaster jest miękki (twardość = 2) i można go zarysować paznokciem kciuka. Nadaje się do rzeźbienia i jest odmianą gipsu. Ma jasny kolor, ale może być cętkowany różnymi barwami. Zazwyczaj powstaje w jaskiniach. Alabaster był powszechnym materiałem do przechowywania maści, jak wynika z 13. rozdziału 3. księgi „Historii naturalnej” Pliniusza Starszego.
Marmur również nazywano alabastrem. Jest on nieco trudniejszy do rzeźbienia (twardość = 3) i w rzeczywistości jest kalcytem lub aragonitem. Jest to rekrystalizowany wapień.
Pytanie: Czy w Mt 26,7-11, kiedy kobieta wylała drogie perfumy na głowę Jezusa, Jezus był zbyt skupiony na sobie? (Kwestię tę poruszył muzułmanin Ahmad Deedat)
Odp.: Zanim odpowiemy na pytanie Deedata, utrudnijmy je jeszcze bardziej. Jezus nie tylko pochwalił jej postępowanie w tej sytuacji, ale także przyjmował cześć jako Bóg od aniołów i ludzi w niebie (List do Hebrajczyków 1:6; Objawienie 5:12). Jezus przyjmował również cześć jako Bóg od ludzi (Ewangelia Mateusza 21:15-16; 28:9; Ewangelia Jana 9:38).
Być może zaskoczy was fakt, że w tej kwestii częściowo zgadzamy się z Deedatem. Widzimy, że pogląd Deedata na znaczenie Jezusa i pogląd samego Jezusa na swoje znaczenie bardzo się różnią. Przyjęcie na głowę drogiego słoika perfum – co jest aktem oddania czci – a także przyjmowanie czci, podczas gdy wszyscy Żydzi wiedzieli, że czcić należy wyłącznie Boga, byłoby posunięciem zbyt daleko idącym – CHYBA ŻE JEZUS BYŁ BOGIEM.
P: Czy w Mt 26,11 Jezus nie miał już zawsze być z nimi, czy też Jezus będzie z nimi zawsze, aż do skończenia świata, jak mówi Mt 28,20?
Odp.: I tak, i tak. Nie mieli już fizycznej obecności Jezusa wśród siebie, dlatego właściwe było, by kobieta namaściła Jezusa, gdy jeszcze fizycznie przebywał z nimi . Jednak Jezus miał być z nimi duchowo nawet po swoim wniebowstąpieniu. Więcej informacji znajdziesz w książce „When Critics Ask” na stronie 359.
P: Jak myślisz, co czuł Judasz w Mt 26,21-22, kiedy Jezus powiedział, że wie, iż jeden z nich Go zdradzi?
Odp.: Serdce Judasza prawdopodobnie zamarło. Być może w duchu obwiniał się, myśląc, że nie zatuszował wystarczająco dobrze swoich śladów. A może pojawiła się w nim iskierka nadziei, że skoro Jezus nie wymienił publicznie żadnego imienia, to być może nie jest do końca pewien, czy to właśnie on. Jednak nawet gdyby Judasz pomyślał o tym ostatnim, nie trwało to długo, ponieważ Jezus, maczając chleb w misce, wskazał, kto to jest. W ten sposób Judasz przekonał się na pewno, że zamiary jego skrycie mrocznego serca były dla Jezusa jasne jak słońce.
A jednak, mimo że się o tym dowiedział, jak czytamy w Ewangelii św. Jana 13:30, Judasz udał się do arcykapłanów i mimo wszystko zdradził Jezusa. Czasami ludzie są tak pochłonięci grzesznym kierunkiem, że myślą: „teraz już nie ma odwrotu”. Ale jeśli zmierzasz w stronę aktywnego wulkanu, zawsze możesz zawrócić, póki jeszcze jesteś w stanie iść. Jeśli podążasz grzesznym kierunkiem, „teraz” jest zawsze najlepszym momentem, by zawrócić. Pozwól Bogu zająć się konsekwencjami, a ty po prostu dbaj o to, by być Mu posłusznym.
Czy widziałeś kiedyś kogoś, kto był tak pewny i przekonany o tym, co chce zrobić, że nic, absolutnie nic, nie mogłoby zmienić jego zdania? To prawie tak, jakby mówił: „Nie mieszaj mi w głowie faktami”.
Pytanie: Czy w Mt 26,27; Mk 14,23; Łk 22,17.20 oraz 1 Kor 11,25 wszyscy muszą używać tego samego kielicha komunijnego?
Odp.: Wszyscy leżeli (a nie siedzieli) przy jednym stole, w grupie dwunastu wraz z Jezusem, mając wśród siebie zdrajcę. Tak jak nie musimy dziś robić tych rzeczy, tak samo nie musimy używać tego samego kielicha.
Znam jednego pastora, którego uważam za prawdziwego chrześcijanina, który uważa, że wszyscy muszą używać tego samego kielicha podczas komunii. Należy jednak odróżnić obrzęd, którego mamy przestrzegać, od mniej istotnych aspektów praktykowanych w tamtym czasie, takich jak wspólne leżenie przy jednym stole.
Pytanie: Czy w Mt 26,28 i Mk 14,24 przed słowem „przymierze”/„testament” powinno znajdować się słowo „nowe”?
Odp.: Prawdopodobnie nie.
W Ewangelii Mateusza 26:28
słowo „nowy” występuje w manuskrypcie Aleksandryjskim (ok. 450 r. n.e.), w manuskrypcie Ephraemi Rescriptus (V w.), w manuskrypcie Bezae Cantabrigiensis, w Ewangelii Freera, w koptyjskim manuskrypcie sahidskim (III–IV w.), w koptyjskim manuskrypcie bohairskim (III–IV w.), w lekcjonarzu bizantyjskim, w rodzinie manuskryptów f1, w rodzinie manuskryptów f13, w manuskrypcie ormiańskim, w manuskrypcie etiopskim itp.
Słowo „nowy” nie występuje w p37 (połowa III wieku), Sinaiticus (340–350 r. n.e.), Vaticanus (325–350 r. n.e.) itp.
W Ewangelii Marka 14:24
Słowo „nowy” występuje w manuskrypcie Aleksandryjskim, koptyjskim sahidskim, Diatessaronie, Lekcjonarzu Bizantyjskim, rodzinie f1, rodzinie f13, manuskryptach ormiańskich, etiopskich itp.
Słowo „nowy” nie występuje w manuskrypcie Sinaiticus, Vaticanus, Ephraemi Rescriptus, Bezae Cantabrigiensis, Ewangelii Freera, koptyjskim manuskrypcie bohairskim itp.
Ogólnie rzecz biorąc, te dwa warianty są interesujące, ponieważ ilustrują dwie tendencje dotyczące korelacji między wariantami.
1. Rękopisy aleksandryjskie, w tym Sinaiticus, Vaticanus, koptyjskie itp., są na ogół krótsze niż warianty bizantyjskie.
2. Nie ma zbyt wielu powiązań wskazujących na trendy teologiczne. Na przykład Bezae Cantabrigiensis, Ewangelii Freera, Ephraemi Rescriptus i koptyjski bohairski nie korelują z tymi wariantami, podczas gdy pozostałe tak.
Pytanie: Jaki hymn mogli śpiewać w Mt 26,30?
Odp.: Pismo Święte tego nie precyzuje, więc mógł to być dowolny hymn, w tym nowo skomponowany. Jednak po wieczerzy paschalnej zwyczajowo śpiewano słowa Psalmów 113–118, 114–118 lub 115–118.
Pytanie: Jak w świetle Mt 26,31–35; 69–72 doradziłbyś chrześcijaninowi, który podjął wielkie zobowiązania, by służyć Bogu, a potem poniósł sromotną porażkę?
Odp.: Piotr nie powiedział tego dlatego, że nie był szczery lub nie znał Jezusa; Piotr powiedział to, ponieważ nie znał własnego serca.
Jezus ostrzegł Piotra z wyprzedzeniem, choć nic nie wskazuje na to, by Piotr przyjął wówczas słowa Jezusa. Jednak później, gdy Piotr upadł, przypomniał sobie to, co Jezus powiedział wcześniej. Później, po zmartwychwstaniu Jezusa, Jezus zwrócił się specjalnie tylko do Piotra, w obecności pozostałych, aby osobiście go przywrócić do łask (J 21,15-18). Jezus wypowiedział łagodne słowa przywrócenia i nadania sensu, a nie słowa potępienia w stylu: „to już koniec z tobą”. Piotr nigdy nie mógł cofnąć swoich trzech zaparć, ale mógł podnieść się na nogi i iść dalej.
Pytanie: Skoro w Mt 26:39,42 Jezus jest Bogiem i ma umysł Boga, to jak mógł modlić się: „Ojcze mój, jeśli to możliwe, niech ten kielich mnie ominie”?
Odp.: List do Filipian 2:6-7 pokazuje, że Jezus dobrowolnie pozbawił się wielu swoich boskich mocy i atrybutów, kiedy przyszedł na ziemię. Na przykład Jezus odczuwał zmęczenie (J 4,6) i nauczył się posłuszeństwa (Hbr 5,8), o czym prawdopodobnie nie miał powodu wiedzieć w Niebie. Również na ziemi Jezus nie wiedział wszystkiego, ponieważ nie znał dnia ani godziny swojego powrotu, o czym mowa w Mt 24,36 i Mk 13,32.
W tym przypadku Jezus nie mówi, że zna inną drogę. Raczej dostrzega, że droga, która przed Nim leży, będzie niezwykle bolesna, i pyta Boga Ojca, czy Ojciec widzi jakąś inną drogę.
Odpowiedź na to pytanie padła już w latach 246–265 n.e., kiedy Dionizy, biskup Aleksandrii, udzielił zasadniczo tej samej odpowiedzi w „Fragmencie egzegetycznym nr 3” w dziele „The Ante-Nicene Fathers”, tom 6, str. 108
Pytanie: Czy w Mt 26,52 Jezus sprzeciwia się wszelkiej wojnie i karze śmierci (egzekucji)?
Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a potem sama odpowiedź.
To, co nie jest odpowiedzią: Jezus nauczał, że po powrocie zabije tych, którzy byli przeciwko Niemu (Mt 24,5-7.31; Mk 13,7-8; Ap 19,15.17-21). Nie odpowiada to jednak na zadane pytanie, ponieważ to, co czyni Bóg, a to, czego mamy przestrzegać, nie musi być tym samym.
Odpowiedź: Nie, z czterech powodów.
1) Jezus nie mógł sugerować, że wierzący nigdy nie powinni nosić miecza; w przeciwnym razie dlaczego zaledwie kilka godzin wcześniej Jezus powiedział w Ewangelii Łukasza 22:36-38, że ci, którzy nie mają miecza, powinni go kupić? Co więcej, gdy apostołowie powiedzieli, że mają dwa miecze, Jezus nie kazał im się ich pozbywać, lecz powiedział: „To wystarczy”.
2) W tej sytuacji Jezus zwracał się do Piotra, tuż po tym, jak ten uderzył niewolnika arcykapłana, aby nie uderzał nikogo innego swoim mieczem.
3) Jezus mówił o tych, którzy „żyją z miecza”, a nie o wszystkich, którzy posiadają miecze. Może to oznaczać zarówno tych, którzy zarabiają na życie zabijaniem ludzi, jak i tych, którzy postrzegają zabijanie ludzi jako rozwiązanie swoich problemów.
4) Druga część tego wersetu jest spostrzeżeniem, a nie rozkazem.
Inne wersety, które pokazują, że miecze są dopuszczalne, to List do Rzymian 13:1-4; Ewangelia Łukasza 14:31; 19:27; 20:14-16; Dzieje Apostolskie 25:11; 1 List do Koryntian 9:7. Kiedy żołnierze zapytali Jana Chrzciciela, co powinni zrobić (Łk 3:14), Jan miał doskonałą okazję, by powiedzieć im, żeby opuścili armię, ale tego nie uczynił. Podobnie w Dziejach Apostolskich 10 setnik Korneliusz był człowiekiem pobożnym. Skazywanie morderców na śmierć było nie tylko dozwolone, ale wręcz nakazane w czasach Starego Testamentu w Księdze Liczb 35:31,33 oraz jeszcze przed Prawem Mojżeszowym w Księdze Rodzaju 9:6.
Inne wersety, które mówią lub sugerują, że nie powinniśmy żyć według miecza, to: 2 List do Koryntian 10:4-5; Ewangelia Mateusza 5:25; Ewangelia Jana 18:36; oraz List do Rzymian 12:17.
Chociaż Jezus w Ewangelii Łukasza 22:36, a Nowy Testament ogólnie, nauczają o obronnym użyciu miecza oraz o użyciu miecza przez państwo w Liście do Rzymian 13:1-4, to nigdy nie popierają one agresywnego użycia miecza ani użycia miecza przez państwo przeciwko heretykom. Żaden z pierwszych chrześcijan nie opowiadał się za użyciem miecza przez państwo przeciwko niewierzącym. Historycznie rzecz biorąc, tę niebiblijną doktrynę po raz pierwszy głosił Firmicus Maternus w latach 346/348 n.e., a później, około 386 r. n.e., Augustyn z Hippony.
Pytanie: W Mt 26,52 – kiedy (o ile w ogóle) powinniśmy używać środków fizycznych w służbie Królestwa Chrystusowego?
Odp.: W historii widzieliśmy, że próbowano tego wielokrotnie, a skutki były katastrofalne. Nie chodzi o to, że wszystkie te działania zakończyły się porażką militarną; pamiętajmy, że krucjaty odniosły sukces na Bliskim Wschodzie przez kilka stuleci, a także zakończyły się sukcesem w postaci splądrowania Konstantynopola. Były one jednak katastrofami duchowymi w tym sensie, że bardzo dobrze służyły szatanowi w realizacji jego celów. Można by jednak argumentować, że walki obronne, takie jak bitwa pod Tours czy odparcie tureckiego ataku na Wiedeń, były sukcesami.
Zatem w kontekście obrony dopuszczalne może być zatrudnienie ochroniarza w kościele lub skorzystanie z ochrony policyjnej. Jednak ofensywne działania z użyciem przemocy zagłuszają przesłanie ewangeliczne. Jeśli nie masz już żadnego przesłania do przekazania, to po co w ogóle przechodzić do ofensywy?
Pytanie: Ile aniołów liczy dwanaście legionów, o których mowa w Mt 26,53?
Odp.: Rzymski legion w pełnym składzie liczył 6 000 żołnierzy, więc byłoby to 72 000 aniołów. Skoro w 2 Król. 19:35 jeden anioł zabił w ciągu jednej nocy 185 000 asyryjskich żołnierzy, to 72 000 aniołów wystarczyłoby – na pobliskie układy słoneczne!
P: Jak w Mt 26:64 Jezus mógł przemawiać przed Sanhedrynem, skoro w Iz 53:7 jest napisane, że Mesjasz nie otworzy ust?
O: Nie oznacza to, że Jezus miałby się narodzić i przez całe życie pozostawać niemym. Księga Izajasza 53 wyjaśnia to jednak, mówiąc: „jak owca milcząca przed tymi, którzy ją strzygą”. Jezus przemówił tego dnia, ale kiedy Jego oskarżyciele wystąpili przeciwko Niemu przed Poncjuszem Piłatem, Piłat był zdumiony i zaskoczony, że Jezus nie odezwał się wtedy ani nie odpowiedział na żaden zarzut, jak podają Ewangelię Mateusza 27:14 i Ewangelię Marka 15:4-5.
P: Jak w Mt 26,64 Kajfasz mógłby ujrzeć Syna Człowieczego siedzącego po prawicy mocy i przychodzącego na obłokach nieba?
Odp.: W Apokalipsie 1:7 jest napisane, że każde oko ujrzy powrót Chrystusa na obłokach, w tym również ci, którzy Go przebili. Tak więc nawet ci, którzy już umarli, będą mogli zobaczyć to wydarzenie. Ponadto Jezus skierował te słowa do Kajfasza oficjalnie, jako do arcykapłana reprezentującego naród izraelski, a nie tylko jako do osoby prywatnej. Zatem cały Izrael również to ujrzy.
P: Dlaczego w Mt 26,65 arcykapłan rozdarł swoje szaty?
Odp.: Rozerwanie szat było poważnym gestem; nie można ich było już ponownie nosić, a w tamtych czasach ubrania były dość drogie. Czyniono to wyłącznie wtedy, gdy ktoś usłyszał bluźnierstwo przeciwko Bogu (Miszna Sanhedrin 7:5) lub też w wyniku wielkiego oburzenia lub żalu (2 Król. 18:37; Judyta 14:19; 1 Księga Machabejska 11:71; Dzieje Apostolskie 14:14). Było to świadectwem, że nie mieli udziału w bluźnierstwie przeciwko Bogu i potępiali je. Arcykapłan chciał więc pokazać, że jako dobry Żyd nie może tolerować tego, co uznawał za bluźnierstwo. Jednak chwileczkę. Księga Kapłańska 21:10 i następne mówią, że arcykapłanowi nie wolno było rozdzierać swoich szat. Tak więc arcykapłan, w swoim zapale, by pokazać, jak bardzo miał rację, a jak bardzo Jezus się mylił, sam złamał tutaj Prawo Starego Testamentu.
Pytanie: Jak to się stało, że w Mt 26,69-75 Piotr, apostoł Jezusa, skłamał ze strachu?
Odp.: Piotr zgrzeszył w tej sytuacji, co sam gorzko uświadomił sobie w Ewangelii Mateusza 26:75; Ewangelii Marka 14:72 oraz Ewangelii Łukasza 22:62. Piotr pokładał nadzieję w Jezusie i mimo że Jezus ich uprzedził, apostołowie uciekli ze strachu, gdy Jezus został aresztowany. Jezus wyraźnie przebaczył Piotrowi za trzykrotne zaparcie się Go w Ewangelii Jana 21:15-19.
Pytanie: Jakie cechy charakteryzowały akcent galilejski w Mt 26,73 i Mk 14,70?
Odp.: Chociaż nie wiemy tego na pewno, w Galilei i pobliskiej Dekapoli mieszkało wielu Greków oraz Żydów posługujących się językiem greckim, więc być może były to cechy zaczerpnięte z języka greckiego. Oprócz wymowy słów mogły to być również idiomy i dobór słownictwa.
Pytanie: Dlaczego Piotr przeklął w Mt 26,74 i Mk 14,71?
Odp.: Chociaż Pismo Święte tego nie wyjaśnia, mogły być za tym dwie przyczyny.
Strach: Być może Piotr się bał.
Dla efektu: Być może chciał w ten sposób „udowodnić” Żydom, że nie jest uczniem Jezusa.
Niezależnie od tego, przekleństwo Piotra, podobnie jak jego zaparcie się, nie jest dla nas dzisiaj przykładem do naśladowania. Zgodnie z Listem do Efezjan 5:4 nie powinniśmy używać wulgarnego języka, a zgodnie z Ewangelią Mateusza 12:36 będziemy sądzeni za każde bezsensowne słowo.
Pytanie: Dlaczego w Mt 27,1 zebrali się ponownie w ciągu dnia?
Odp.: Być może nie było to tak bardzo osobne zebranie, ale musiało wyglądać na osobne. Zgromadzenia Sanhedrynu i tak miały odbywać się w ciągu dnia. Po jednym posiedzeniu nie można było wydać wyroku skazującego. Zgodnie z prawem żydowskim wyrok śmierci mogli wydawać wyłącznie w ciągu dnia i musieli zebrać się dwukrotnie, aby się upewnić. Ponadto nocne posiedzenie mogło być zwołane jedynie przez część członków Sanhedrynu, podczas gdy w posiedzeniu dziennym uczestniczyła cała rada.
Jednak żydowska Sanhedryna nie mogła nikogo skazać na śmierć pod władzą Rzymian (z wyjątkiem przypadków zbezczeszczenia terenu Świątyni), więc interesujące jest to, że zwrócili się do Rzymian, których nienawidzili, aby stracili kogoś, kogo nienawidzili jeszcze bardziej. Oczywiście dla Sanhedryny lepiej też wyglądałoby, gdyby to Rzymianie skazali Jezusa, a nie tylko Żydzi.
Pytanie: Co wiemy o Poncjuszu Piłacie na podstawie Mt 27,2?
Odp.: Poncjusz Piłat był rzymskim namiestnikiem; a dokładniej – „prefektem”. Prefekci sprawowali władzę nad małymi, kłopotliwymi obszarami. Nie mieli zbyt wielkiej władzy, mniejszej niż legaci cesarscy i prokonsulowie; mieli jednak takie same uprawnienia jak oni w zakresie orzekania w sprawach sądowych na swoim terenie. Posiadali prawo do orzekania kary śmierci, od której można było się odwołać jedynie do Cezara, jeśli skazany był obywatelem rzymskim.
Według Józefa Flawiusza (Dzieje starożytnych Żydów, księga 18, rozdz. 3–4, s. 379–381 oraz Wojny żydowskie, księga 2, s. 169–177, il. 2–4) przed październikiem 31 r. n.e. Piłat był pozbawiony poczucia sprawiedliwości i bojaźni Bożej, był niesprawiedliwy, nie lubił Żydów i tak naprawdę ich nie rozumiał. Tak samo twierdzi Filon z Aleksandrii w dziele „O poselstwie do Gajusza”, rozdziały 38–40, str. 784–786. Piłat celowo wniósł do Jerozolimy rzymskie sztandary z wizerunkami cesarza. Ograbił skarbiec świątynny, aby zbudować akwedukt. Łukasz 13:1 mówi, że Piłat zabił Galilejczyków i zmieszał ich krew z ofiarami. Wtedy lud w Jerozolimie wzburzył się, a on kazał swoim żołnierzom zabić wielu z nich. Piłat umieścił w świątyni jerozolimskiej brązowe tarcze z wizerunkiem cesarza, wyłącznie po to, by drażnić Żydów. Lud wzburzył się tak bardzo, że sam cesarz rzymski unieważnił decyzję Piłata, nakazując usunięcie tarcz. Piłat uzyskał to stanowisko dzięki swojemu mentorowi w Rzymie, Sejanowi, bliskiemu przyjacielowi i powiernikowi cesarza Tyberiusza. Według Filona celem Sejana było całkowite zniszczenie Żydów. Jednak w październiku 31 r. n.e. Sejan został stracony pod zarzutem zdrady wobec Tyberiusza, a po tym wydarzeniu Tyberiusz uchwalił ustawy przeciwko antysemityzmowi.
Po październiku 31 r. n.e. Piłat prawdopodobnie czuł, że stąpa po „cienkim lodzie” w stosunku do cesarza Tyberiusza. Stosunki z nim i z Żydami pogorszyły się jeszcze bardziej około 33 r. n.e., a Piłat został odwołany w 36 r. n.e. po tym, jak zabił grupę Samarytan, którzy zgromadzili się, by obejrzeć święte naczynia. Samarytanie zwrócili się do Witeliusza, legata Syrii, który nakazał Piłatowi złożyć cesarzowi sprawozdanie ze swoich działań.
Podczas procesu Jezusa Piłat wydaje się nieco bardziej przychylny Jezusowi niż przywódcy żydowscy. Piłatowi prawdopodobnie nie mogło być mniej do Jezusa samego, a raczej po prostu sprzeciwiał się Sanhedrynowi. Jednak gdy żydowscy kapłani zagrali swoją „kartą atutową”, grożąc, że pójdą i powiedzą cesarzowi, iż toleruje on kogoś, kto nazywa siebie Królem Żydów, Piłat, jako człowiek pragmatyczny, uległ żądaniom Sanhedrynu. W pewnym sensie plecy Jezusa zostały rozcięte biczem właśnie dlatego, że Piłat był człowiekiem pozbawionym kręgosłupa.
Pytanie: Czego możemy się dowiedzieć o ludziach na przykładzie Judasza z Mt 27,3-5?
Odp.: Tak jak Judasz później bardzo żałował tego, co zrobił, tak niektórzy źli ludzie bardzo żałują swoich czynów, czasem aż do rozpaczy. Judasz mógł pomyśleć o tym, jak będzie się czuł z powodu swoich czynów, zanim je popełnił, ale tego nie zrobił. Podobnie niektórzy źli ludzie, którzy obecnie bardzo żałują swoich czynów, mogli o tym pomyśleć, zanim je popełnili, ale tego nie zrobili.
Judas był zniewolony przez pieniądze i sam odczuwał przerażenie z powodu tego, do czego doprowadziło go to zniewolenie.
Pytanie: Czy w Mt 27,5 Judasz powiesił się, czy też jego ciało pękło, jak mówi Dz 1,18-19?
Odp.: Dzieje Apostolskie 1:18-19 mówią, że Judasz spadł głową w dół na pole, co sugerowałoby upadek z co najmniej pewnej wysokości. Połączenie tych wersetów daje dwie możliwości. W obu scenariuszach Judasz powiesił się, najprawdopodobniej na drzewie, być może zwisającym nad urwiskiem.
Powieszenie się nie powiodło: gdy Judasz jeszcze żył, lina pękła, a on spadł głową w dół na pole, a jego ciało pękło.
Powieszenie się powiodło, a Judasz zginął w wyniku powieszenia. Jednak gdyby nikt nie wszedł, by go zdjąć, prędzej czy później ciało spadłoby w ten czy inny sposób.
Tak czy inaczej, doszło do powieszenia, zerwania liny i rozerwania ciała.
Pytanie: Czy w Mt 27,7 i Dz 1,18 to kapłani, czy Judasz Iskariota kupili to pole?
Odp.: Kapłani byli „zbyt pobożni”, by zrazić Boga, używając krwawych pieniędzy. Co więcej, ponieważ Judasz wrzucił pieniądze do części świątyni, do której dostęp mieli wyłącznie kapłani, pieniądze te – co dziwne – mogły zostać przez nich uznane za „święte”, ponieważ dotknęły świętego miejsca. Judasz był już martwy, więc kapłani dokonali tej transakcji jako pełnomocnicy Judasza, używając „jego” trzydziestu srebrników. W makabryczny sposób to właśnie Judasz osobiście wszedł w posiadanie tego pola. W Ewangelii Mateusza 27:6 kapłani nie chcieli, aby te 30 srebrników krwawych pieniędzy powróciło do skarbca świątynnego.
Pytanie: W jaki sposób fragment Mt 27,9-10 stanowi wypełnienie proroctwa Jeremiasza, skoro Jeremiasz wspomniał o tym tylko częściowo, a Zachariasz również wspomniał o tym tylko częściowo?
Odp.: Chrześcijanie mają sześć odpowiedzi.
Błąd kopisty, brak wskazania proroka – Augustyn z Hippony stwierdził, że w wielu rękopisach nie ma imienia proroka, choć uważał, że najlepsze rękopisy z serii „ ” zawierają imię „Jeremiasz”. (Augustyn, *Harmonia Ewangelii*, księga 3, rozdz. 7.30–31, s. 191–192)
Błąd kopisty dotyczący Zachariasza – Kilka greckich rękopisów rzeczywiście podaje imię Zachariasz zamiast Jeremiasza.
Błąd w tłumaczeniu: Papiasz, uczeń apostoła Jana, odnotowuje, że Mateusz pierwotnie napisał swoją ewangelię w języku hebrajskim. Jeśli to prawda i została ona przetłumaczona na język grecki, ten szczegół mógł wówczas ulec zmianie.
Nieudokumentowana przepowiednia Jeremiasza. Sam Zachariasz 1:4 cytuje Jeremiasza 18:11. Zachariasz 7:7 wspomina, że powtarza słowa dawnych proroków.
Łańcuch świadectw (zwany również catena): Jedną z praktyk midraszowych było cytowanie różnych proroctw i łączenie ich w tak zwany „łańcuch świadectw”. Marka 1:2-3 prawdopodobnie również stanowi łańcuch świadectw. Niektórzy twierdzą więc, że jeśli dzieło ma dwóch autorów, a na drugiego autora pojawia się jedynie krótka aluzja, powszechną praktyką jest wymienianie wyłącznie pierwszego autora. Łańcuchy świadectw (zwane również catena) były powszechne nie tylko w Biblii, ale także we wczesnych pismach chrześcijańskich. Często wymienia się tylko bardziej znanego autora i powinniśmy patrzeć na starożytną literaturę przez pryzmat jej praktyk, a nie naszych.
W łańcuchu świadectw wymienia się po prostu bardziej znanego proroka, tak jak ma to miejsce w Ewangelii Marka 1:2-3. Według Talmudu babilońskiego (Baba Bathra 14b) Jeremiasz został umieszczony na czele tej części Starego Testamentu.
Pytanie: Dlaczego w Mt 27,15 i Mk 15,6 Piłat uwolnił jednego więźnia podczas święta?
Odp.: Najwyraźniej była to jego zwyczajowa praktyka. Najwyraźniej sądził, że Żydzi uznają go za bardziej sprawiedliwego lub humanitarnego, jeśli tak postąpi. Późniejsze dzieło żydowskie, Miszna Pesahim 8:6, również sugeruje ułaskawienie jednego więźnia podczas Paschy. Oczywiście jego wyobrażenia o sprawiedliwości i miłosierdziu różnią się od naszych dzisiejszych, a Biblia nie popiera jego poglądów.
P: Co jeszcze wiemy o żonie Poncjusza Piłata z Mt 27,19?
Odp.: Biblia nie podaje żadnych innych informacji. Tradycja kościelna głosi, że nazywała się Klaudia Prokula, później potajemnie przyjęła chrześcijaństwo, a Kościół greckokatolicki uznaje ją za świętą.
P: Czy w Mt 27,22; Mk 15,14; Łk 23,23 i J 19,14 Jezus musiał umrzeć powolną, bolesną śmiercią na krzyżu, czy też mógł umrzeć mniej boleśnie od miecza lub w wyniku choroby? (Moja żona zastanawiała się nad tym)
Odp.: Pismo Święte opisuje jedynie to, co się wydarzyło, a nie cały wachlarz możliwości tego, co mogło się wydarzyć. Kiedy szatan skłonił ludzi do zabicia Jezusa, najwyraźniej sprawił Mu najbardziej bolesną śmierć, jaką ludzie potrafili wówczas zadać. Jezus przyjął najgorszą karę, aby ofiarować nam najlepszy dar.
Pytanie: Jak w Mt 27,24 ludzie dzisiaj czasami próbują „umyć ręce”, by przekonać innych, że nie mieli udziału w czymś, podczas gdy w rzeczywistości mieli?
O: Politycy potrafią sprawiać wrażenie chętnych i biegłych w dystansowaniu się od nieudanych wyników lub złych, a obecnie niepopularnych rozwiązań politycznych, za którymi głosowali. Kiedy słyszysz, jak polityk mówi, że „odziedziczył” jakiś problem, może to być prawda, ale nadal możesz zapytać, co zrobił, by rozwiązać ten problem w czasie swojej kadencji.
Piłat wyglądał niemal śmiesznie, próbując obrać „drogi środkowej”, czyli zachować neutralność wobec Jezusa. Dzisiaj wielu również próbuje obrać drogę środkową, ale tak naprawdę nie jest to możliwe. Albo Jezus był kłamliwym oszustem, albo złudzeniami ogarniętym szaleńcem, albo Panem. Nie ma tu żadnego kompromisu.
Przygotowano już trzy krzyże, więc Piłat już wcześniej postanowił skazać na śmierć trzech więźniów. Jednak to Jezus zajął miejsce Barabasza na środkowym krzyżu.
Pytanie: Dlaczego w Mt 27,25 chcieli, by krew Jezusa spadła na nich i na ich dzieci?
Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.
1. Piłat przynajmniej sprawiał wrażenie bardzo niechętnego do wzięcia na siebie odpowiedzialności, a tłum mógł pomyśleć, że Piłat nie wyda wyroku śmierci na Jezusa, jeśli nie okażą gotowości do wzięcia na siebie odpowiedzialności.
2. Ponadto, choć żona Piłata ostrzegła go, by nie miał nic wspólnego ze śmiercią tego człowieka, Piłat już wcześniej, w sytuacjach nieopisanych w Biblii, wykazywał skłonność do rozlewania krwi. Niezależnie od tego Piłat chciał, by tłum oświadczył, że bierze na siebie odpowiedzialność, co w pewnym sensie zwalniałoby go z wyłącznej odpowiedzialności za skazanie Jezusa na śmierć. Być może Piłat po prostu prowokował tłum, aby się zabezpieczyć, tak aby słowa tłumu uzasadniły jego decyzję, gdyby Żydzi lub Rzymianie później ją kwestionowali.
3. Rodzice nie mogą decydować, czy przerzucić swoją osobistą winę na swoje dzieci lub potomków. Niestety, Hitler i inni naziści nazywali ówczesnych Żydów „zabójcami Chrystusa” i używali tego określenia, próbując usprawiedliwić swoje straszliwe zbrodnie. Sam Hitler nakazał zaginięcie wielu księży katolickich i innych chrześcijan. Oczywiście Rzymianie byli Włochami, a Hitler sprzymierzył się z Włochami. Tak, grzechy Rzymian i Żydów doprowadziły Jezusa na krzyż, ale to grzechy nas wszystkich naprawdę doprowadziły Jezusa na krzyż.
4. Ostatecznie ci, którzy są pokryci krwią Jezusa, mają swoje grzechy zmyte, ale oczywiście nie o to chodziło tutaj tłumowi.
Pytanie: Czy w Mt 27,28-29 szata Jezusa była szkarłatna, czy też purpurowa, jak w J 19,2-3?
Odp.: Istnieją dwie różne odpowiedzi i obie mogą być prawdziwe.
Czerwono-fioletowa: W języku angielskim odcień czerwono-fioletowy można uznać za rodzaj fioletu lub szkarłatu. W starożytnej grece istnieje większa niepewność co do dokładnego zakresu widma światła każdego koloru. Gdy język hebrajski/aramejski jest tłumaczony na grekę – jak wskazuje Papiasz w odniesieniu do Mateusza – niepewność ta jest jeszcze większa.
Wielobarwna: Byłoby rzeczywiście dziwne, gdyby kosztowna szata królewska miała tylko jeden kolor. Starożytne kolorowe rysunki przedstawiające ludzi w Egipcie pokazują wiele kolorów. Szaty w wielu kolorach były dostępne dla zwykłych ludzi co najmniej już w czasach Józefa, 1900 lat przed Jezusem.
Pytanie: Dlaczego w Mt 27,29 nałożyli na Jezusa koronę cierniową i dali Mu trzcinę?
Odp.: Zrobili to, aby założyć Mu fałszywą koronę w celu wyśmiania Go, a trzcina miała służyć jako fałszywe berło. Ciernie mogły być skierowane do wewnątrz, aby zranić Jezusa, lub na zewnątrz, aby przypominały koronę, z cierniami skierowanymi w obie strony. Niektórzy czerpią ogromną przyjemność z wyśmiewania innych. Jednak Jezus nosił koronę cierniową, abyśmy my mogli nosić koronę chwały. Przykłady rzymskich żołnierzy bawiących się w wyśmiewanie więźniów można znaleźć w dziele Dio Cassiusa „Historia” 15.20-21 oraz u Filona w „In Flaccum” 6.36-39.
Być może nie chodziło też wyłącznie o wyśmiewanie Jezusa, ale poprzez Niego również o wyśmiewanie narodu żydowskiego
Pytanie: Dlaczego w Mt 27,32 i Mk 15,21 Szymon z Cyreny musiał nieść krzyż Jezusa?
Odp.: Jezus był zbyt słaby, by nieść belkę poprzeczną, a Rzymianie oczywiście nie mieli ochoty nieść jej sami. Rzymianie nie udawali w tej sytuacji, że postępują sprawiedliwie. Na marginesie, późniejsi rabini zakazali krzyżowania jako zbyt okrutnej kary, a Rzymianie zezwalali na nie wyłącznie na bezpośredni rozkaz cesarza.
Archeolodzy odkryli ossuarium, czyli miejsce przechowywania kości należące do Żydów z Cyreny. Jedno z ossuariów jest przeznaczone dla „Aleksandra, syna Szymona”, ale imiona Aleksander i Szymon były powszechne, więc prawdopodobnie nie był to ten sam Szymon. Informacja ta pochodzi z pracy N. Avigada „A Depository of Inscribed Ossuaries in the Kidron Valley” opublikowanej w IEJ 12 [1962] 1-12.
P: Czy Szymon z Cyreny, który niósł krzyż (Mt 27,32), to ten sam Szymon trędowaty, o którym mowa w Mt 26,6?
Odp.: Jest to możliwe, ale bardzo mało prawdopodobne. Szymon było bardzo popularnym imieniem.
Pytanie: Dlaczego w Mt 27,34.48 i Mk 15,36 ktoś nałożył na gąbkę ocet zmieszany z żółcią i mirrą, aby podać go Jezusowi?
O: Jezus powiedział, że jest spragniony, a rzymscy żołnierze zwykle pili napój zwany „posca”, przygotowywany z rozcieńczonego octu. Tradycja głosiła, że kobiety z Jerozolimy dodawały do rozcieńczonego octu żółć – środek znieczulający i narkotyczny. Jednak Jezus odmówił przyjęcia żółci, ponieważ wiedział, że musi w pełni znosić ten ból za nas. Obok Jezusa umieszczono dwóch złoczyńców, co nieświadomie spełniło proroctwo z Księgi Izajasza 53:12, że Jezus zostanie zaliczony do grona przestępców.
Pytanie: Dlaczego w Mt 27,40-42 zachęcali Jezusa, by zszedł z krzyża?
Odp.: Jezus nie mógł zejść z krzyża z własnej woli, ponieważ był do niego przybity. Nie wierzyli w Jezusa i ponownie z niego kpili. Twierdzili, że uwierzą w Jezusa, jeśli zstąpi z krzyża.
Po pierwsze, nie byli szczerzy, ponieważ nie uwierzyli nawet wtedy, gdy Jezus wskrzesił Łazarza z martwych, i nie uwierzyli nawet wtedy, gdy sam Jezus później zmartwychwstał. Czyż nie jest to większy cud niż zejście z krzyża?
Po drugie, osoba, która zginęła na drzewie, była przeklęta zgodnie z Księgą Powtórzonego Prawa 21:23, a wiara w kogoś, kogo Bóg pozwolił, by został przeklęty poprzez śmierć na krzyżu, byłaby obraźliwa. Żydowscy przywódcy nie chcieli pozbawić Jezusa statusu Mesjasza, ponieważ już wcześniej uważali, że nie jest On Mesjaszem. Chcieli raczej jasno pokazać światu, że Jezus nie kwalifikuje się do bycia Mesjaszem.
Szatan wykorzystywał to jako pokusę. Jezus mógł to powstrzymać w dowolnym momencie, wzywając swoje dwanaście legionów aniołów. Gdyby jednak to uczynił, Jego odkupienie za nas nie miałoby miejsca.
Wielu muzułmanów uważa, że Jezus nie mógł umrzeć na krzyżu, ponieważ Allah nie pozwoliłby, by coś takiego spotkało proroka. Patrzą jednak wyłącznie na ten świat i nie wiedzą, że Jezus jest kimś znacznie więcej niż tylko prorokiem.
Jak powiedział William Booth: „Twierdzili, że uwierzyliby, gdyby On zstąpił; my wierzymy, ponieważ On pozostał w niebie”.
Pytanie: Dlaczego w Mt 27,46–47 i Mk 15,36 ktoś powiedział, że Jezus wzywa Eliasza?
Odp.: Ludzie w tłumie mówili po łacinie, grecku, aramejsku/hebrajsku i prawdopodobnie w kilku innych językach. Kiedy Jezus mówił „Eli, Eli”, niektórzy sądzili, że Jezus mógł mówić „Eliasz”. Należy pamiętać, że zarówno w języku hebrajskim, jak i rzymskiej łacinie nie występowała litera „j”. Ponadto, ponieważ z Jego ciała wypływał płyn, wypełniając osierdzie wokół serca, Jezus musiał odczuwać ogromne pragnienie, co mogło utrudniać mu wyraźne mówienie.
Z drugiej strony niektórzy mogli prawidłowo usłyszeć, co Jezus mówił, ale celowo przekręcali Jego słowa, aby się z Niego wyśmiewać.
Pytanie: Co Jezus miał na myśli, mówiąc w Mt 27,46 i Mk 15,34: „Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił”?
Odp.: Fizyczny ból był tylko jedną z części odkupienia Jezusa. Większą część tego cierpienia stanowiło to, że sam Bóg Ojciec opuścił Jezusa, gdy grzechy świata zostały na Niego złożone. Nie było to spokojne pytanie teologiczne, lecz raczej krzyk agonii. Był to krzyk bólu emocjonalnego, a nie tylko fizycznego. W sposób, którego być może nie potrafimy w pełni pojąć, Ojciec odwrócił się od Jezusa, który niósł na swoich barkach ciężar wszystkich naszych grzechów.
Pytanie: Czy fragmenty z Mt 27,46 i Mk 15,34 wskazują, że Jezus nie jest Bogiem, jak naucza fałszywy przywódca religijny, wielebny Moon?
Odp.: Nie. Najpierw przytoczę słowa fałszywego Mesjasza, wielebnego Moona, a następnie przedstawię ich obalenie.
„Boska Zasada” (wydanie piąte, 1977 r.), str. 210–212: „…Jezus, jako człowiek, który wypełnił cel stworzenia, stanowi jedno ciało z Bogiem. … Niemniej jednak w żadnym wypadku nie może być samym Bogiem. … Jezus, będąc jednym ciałem z Bogiem, może być nazwany drugim Bogiem (obrazem Boga), ale w żadnym wypadku nie może być samym Bogiem. … Jezus był człowiekiem, który doprowadził do doskonałości cel stworzenia, co nie oznacza, że był samym Stwórcą. … Co więcej, gdy zauważymy, że Jezus powiedział na krzyżu: „Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?”, staje się jasne, że Jezus nie jest samym Bogiem”.
Jednak zgodnie z Listem do Hebrajczyków 1:8, 10 i Listem do Tytusa 2:13 Jezus jest Bogiem; posiada pełnię boskości, jak stwierdza List do Kolosan 1:19. Inne wersety wskazujące, że Jezus jest Bogiem, to List do Rzymian 9:5, Ewangelia według św. Jana 5:23 oraz 1 List św. Jana 5:20. Uczeń Tomasz zwrócił się do Jezusa słowami „mój Bóg” w Ewangelii według św. Jana 20:28. Ewangelia Jana 1:3, 10, 11, 14 oraz List do Kolosan 1:16 pokazują, że Jezus nie był jedynie człowiekiem doskonałym, ponieważ wszystko w niebie i na ziemi zostało stworzone przez Jezusa i dla Jezusa.
Pomyłka może wynikać z tego, że termin „Bóg” jest używany w Biblii w więcej niż jednym znaczeniu. Z pewnością, przynajmniej na ziemi, Ojciec pełnił rolę Boga Jezusa, ponieważ Jezus na ziemi uczył się posłuszeństwa (List do Hebrajczyków 5:8).
Pytanie: Jakie znaczenie miało rozdarcie na dwoje zasłony świątynnej, o którym mowa w Mt 27:51 i Mk 15:38?
Odp.: Zasłona oddzielała Miejsce Najświętsze od reszty świątyni. Jej rozdarcie oznaczało, że rytuały świątynne i rządzące nimi prawo przestały obowiązywać. Rozdarcie to pokazało, że dzięki ofierze przebłagalnej Jezusa bariera została przełamana i możemy mieć bliską relację z Bogiem. Gdyby zasłona świątynna została zjedzona przez robaki i stopniowo słabła, aż nie byłaby w stanie utrzymać własnego ciężaru, rozerwałaby się z boku na bok. Zamiast tego jednak zasłona została rozdarta od góry do dołu, co nie ma żadnego naturalnego wyjaśnienia.
Zasłona świątynna symbolizowała ciało Jezusa, a jej rozdarcie oznacza, że sami możemy wejść do Miejsca Najświętszego, zgodnie z Listem do Hebrajczyków 10:19-20
Ponadto, ponieważ żydowskie władze i przywódcy religijni odrzucili Jezusa, Bóg nie będzie już więcej zstępował do tej świątyni.
Pytanie: Czy w Mt 27:51 istnieją jakieś pozabiblijne dowody na rozdarcie zasłony świątynnej?
Odp.: Coś podobnego znajduje się w b Yoma 39b (str. 580). Mówi się tam, że drzwi świątyni otworzyły się same z siebie 40 lat przed zburzeniem świątyni w 70 r. n.e.
Pytanie: Czy to prawda, że w Mt 27,51 nie ma żadnych dowodów na to trzęsienie ziemi poza Ewangelią Mateusza?
Odp.: Nie, to nieprawda. Albo sceptycy mają rację i Mateusz wymyślił opowieść mającą na celu przekazanie pewnego przesłania, w którą wczesny Kościół dał się zwieść, wierząc, że jest ona zgodna z faktami, albo naprawdę miało miejsce trzęsienie ziemi, groby zostały rozbite, niektórzy zmarli powstali z martwych i prawdopodobnie wstąpili do nieba po zmartwychwstaniu Jezusa. Ponadto Wzgórze Świątynne leży na uskoku geologicznym, więc można się spodziewać pewnych trzęsień ziemi.
Stwierdzenie, że nikt nigdy o tym nie wspominał poza Ewangelią Mateusza, jest nieprawdziwe. Dysponujemy współczesnymi badaniami geologicznymi, dwoma pozabiblijnymi źródłami niechrześcijańskimi oraz pięcioma pozabiblijnymi źródłami chrześcijańskimi, które wspominają o tych wydarzeniach.
Współczesna geologia: Przeanalizowano rdzenie osadów o głębokości dwudziestu stóp, pobrane z trzech lokalizacji wokół Morza Martwego. Widoczne są warstwy trzęsieniowe, które dopasowano do historycznych trzęsień ziemi. Odnotowano nieznane trzęsienie ziemi z I wieku. Badacze policzyli roczne warstwy od udokumentowanego trzęsienia ziemi z 31 r. p.n.e. i ustalili datę trzęsienia ziemi z I wieku na 31 r. n.e. z dokładnością +/- 5%. W kilku specjalistycznych pracach naukowych trzęsienie to jest wymienione jako „33 r. n.e.”. Więcej informacji można znaleźć w: „High resolution geological record of historic earthquakes in the Dead Sea basin” (Instytut Nauk o Ziemi, Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie; Katedra Geofizyki, Uniwersytet w Tel Awiwie): Journal of Geophysical Research, tom 106, nr B2, str. 2221–2234, 2001. „Tabela 3… 33 r. n.e. Doniesienia pochodziły z regionu Judei. Świątynia w Jerozolimie uległa zniszczeniu”.
„Trzęsienie ziemi w basenie Morza Martwego na początku I wieku”, International Geology Review, DOI:10.1080/00206814.2011.639996.
Widoczne nie tylko w próbkach rdzeniowych, ale także w wąwozach w pobliżu Morza Martwego. Zdjęcie warstwy pozostawionej przez trzęsienie ziemi z 33 r. n.e. http://logosresearchassociates.org/Documents/Austin_33%20AD%20Seismite%20Ze'elim.pdf rysunek 13. (14 czerwca 2013 r.)
Flegon był greckim pisarzem pochodzącym z Karii (w Azji Mniejszej), który wkrótce po 137 r. n.e. napisał, że w czwartym roku 202. olimpiady [33 r. n.e.] miało miejsce „największe zaćmienie Słońca” oraz że „w szóstej godzinie dnia [o godz. 12:00 w południe] zapadła noc, tak że na niebie nie pojawiła się nawet żadna gwiazda”. W Bitynii miało miejsce wielkie trzęsienie ziemi, a w Nicei wiele rzeczy zostało przewróconych.” (The Case for Christ, str. 111). Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 2, rozdz. 14, str. 437; księga 2, rozdz. 33, str. 445; księga 2, rozdz. 59, str. 455.
Tales (lub Tallus) był palestyńskim historykiem, o którym wspomina Juliusz Afrykański (piszący w latach 232–245 n.e.). Juliusz pisze: „Tę ciemność Tallus w trzeciej księdze swojej Historii nazywa – jak mi się wydaje bez powodu – zaćmieniem słońca”. (The Ante-Nicene Fathers, tom 6, str. 136). W tym kontekście Juliusz omawia, w jaki sposób okres od wydania edyktu Artakserksesa do ukrzyżowania Chrystusa wypełnił proroctwo z Księgi Daniela 9. (Nie mamy jednak żadnych dowodów na to, że Tales wspomniał o trzęsieniu ziemi).
Ireneusz (182–188 r. n.e.) w dziele „Fragmenty zaginionych pism”, rozdz. 28, str. 573 (w zbiorze „Ojcowie przednicejscy”) wspomina, że „gdy Jezus zstąpił, wiele dusz wstąpiło do nieba i widziano je w ich ciałach”. Pisze on również w dziele „Przeciw herezjom”, księga 4, rozdz. 34, str. 512: „A zapowiedziane znaki związane z męką Pańską nie spełniły się w żadnym innym przypadku. Nie zdarzyło się bowiem przy śmierci żadnego człowieka spośród starożytnych, aby słońce zaszło w południe, ani aby rozdarła się zasłona świątyni, ani aby zadrżała ziemia, ani aby pękły skały, ani aby umarli powstali, ani aby którykolwiek z tych ludzi [z dawnych czasów] został wskrzeszony trzeciego dnia, ani przyjęty do nieba… Dlatego prorocy nie mówili o nikim innym, jak tylko o Panu, w którym zbiegały się wszystkie wyżej wymienione znaki.”
Ignacy (przed 116 r. n.e.), uczeń apostoła Jana, w swoim Liście do Magnesian, w rozdziale 9, wspomina o tych, których Jezus wskrzesił.
Klemens Aleksandryjski w dziele „Stromata” (193–202 r. n.e.), księga 6, rozdział 6, str. 491, pisze: „‚Ale ci, którzy zasnęli, zstąpili jako zmarli, a wstąpili jako żywi.‘ Ewangelia mówi: ‚wiele ciał tych, którzy zasnęli, powstało‘ – co wyraźnie oznacza, że zostali przeniesieni do lepszego stanu. Miało więc miejsce powszechne przemieszczenie i przeniesienie dzięki planowi zbawczemu Zbawiciela”.
Według niektórych sceptyków ci pierwsi pisarze zostali „oszukani i wprowadzeni w błąd”, sądząc, że to się wydarzyło. Podobnie jest w przypadku innych cudów, w tym zmartwychwstania: albo pierwsi chrześcijanie zostali oszukani i wprowadzeni w błąd, sądząc, że to naprawdę miało miejsce, albo nie. Nie dysponujemy dodatkowymi naocznymi świadkami, więc albo ufamy temu, co powiedzieli autorzy Ewangelii, albo nie. Dotyczy to również Pawła, który w 1 Kor. 15:13-19 stwierdził, że gdyby zmartwychwstanie nie miało miejsca, to jego głoszenie byłoby daremne, on sam byłby fałszywym świadkiem, nasza wiara byłaby daremna, a chrześcijanie zasługiwali by na większe współczucie niż wszyscy inni ludzie. Podobnie jak apostoł Paweł, nie widzę tu żadnego kompromisu.
Orygenes (225–254 r. n.e.) wspomina o ciemnościach ogarniających ziemię oraz o pękniętych grobach w dziele „Przeciw Celsusowi”, księga 2, rozdział 33, str. 445.
Dionizy z Aleksandrii (246–265 r. n.e.) wspomina o trzęsieniu ziemi opisanym w Ewangelii Mateusza w „Liście do biskupa Bazylidesa”, kanon 1, str. 94.
Podsumowując, mamy powody, by uznać relację o zmartwychwstaniu wybranych osób za prawdziwą, ponieważ:
1. Nasze zaufanie do autorów Ewangelii i ich relacji dotyczących innych wydarzeń.
2. Pisarze wczesnego Kościoła rzeczywiście o tym wspominali
3. Osoba, która nie znała zmarłego, i tak nie miałaby możliwości zweryfikowania tego, więc pisarze żydowscy i rzymscy nie mogliby o tym wiedzieć.
4. Pisarze żydowscy nie mieliby powodu, by o tym wspominać,
5. Wydarzenie zmartwychwstania ludzi zostałoby przyćmione przez zmartwychwstanie Jezusa.
Po części zgadzam się z tym, co powiedziałeś na temat trzęsień ziemi. Jednak zamiast twierdzić, że autorzy Ewangelii wykorzystują te kataklizmy jako symbol ogromnego znaczenia i konsekwencji Bożej interwencji, uważam, że to Bóg wykorzystał te kataklizmy. Oprócz Ewangelii nie zapominajmy o trzęsieniach ziemi w Apokalipsie ani o tym, co miało miejsce po śmierci Uzjasza w 6. rozdziale Księgi Izajasza. Również w historii Kościoła, kiedy Jan Chryzostom został wygnany z Konstantynopola w 403 r. n.e., miało wówczas miejsce trzęsienie ziemi. Nie należałoby oczekiwać, że wczesni pisarze odnotowywali drobne trzęsienia ziemi. Jeśli chodzi o drobne trzęsienia ziemi występujące w tym regionie, dysponuję szczegółowymi danymi jedynie dla Grecji i Turcji. Encyklopedia Britannica podaje w odniesieniu do Grecji i Turcji, że:
W latach 1902–1946 odnotowano 58 trzęsień ziemi
W latach 1947–1966 odnotowano 82 trzęsienia ziemi
W latach 1967–1976 odnotowano 45 trzęsień ziemi
W latach 1977–1981 miało miejsce 9 trzęsień ziemi
Warto również zauważyć, że badania archeologiczne w Qumran wskazują, iż w 31 r. p.n.e. (przed Chrystusem) miało miejsce niszczycielskie trzęsienie ziemi, a jednak żaden ze starożytnych pisarzy, z wyjątkiem Józefa Flawiusza, nie odnotował tego wydarzenia.
Wniosek: Wydaje się, że istnieją dwie możliwości (i nie ma kompromisu)
1. Brak trzęsienia ziemi: autorzy Ewangelii mogą mieć rację co do swoich cennych nauk moralnych, ale opisali trzęsienia ziemi, które nie miały miejsca. Nie możemy ufać temu, co mówią, przynajmniej jeśli chodzi o rzeczywiste wydarzenia.
2. Trzęsienie ziemi: Można ufać temu, co mówią autorzy Ewangelii, a oni opisali trzęsienia ziemi, które rzeczywiście miały miejsce.
Pytanie: Jak w Mt 27,52-53 zmarli mogli wyjść ze swoich grobowców?
Odp.: Wszechmogący Bóg ma moc uczynić wszystko, co zechce, w tym wskrzesić zmarłych. Niektórzy sceptycy twierdzą, że naruszałoby to prawa natury; cóż, to Bóg ustanowił prawa natury.
Aniołowie w Niebie zapewne patrzą na słowa sceptyków w podobny sposób, jak my patrzymy na słowa wielu sceptyków z czasów braci Wright, którzy twierdzili, że „człowiek nigdy nie będzie w stanie latać”. Siła nośna może przewyższyć prawo grawitacji, o ileż bardziej Stwórca jest w stanie przewyższyć prawa swojego stworzenia!
Pytanie: Czy fragment z Mt 27, 52–53, w którym ludzie wyszli ze swoich grobów podczas zmartwychwstania Jezusa, wskazuje na prawdopodobieństwo, że Maryja została w ciele wzięta do nieba, jak naucza pewien pisarz katolicki?
Odp.: Nie. Ludwig Ott przedstawił to nie jako dowód, ale jako argument wspierający w książce „Fundamentals of Catholic Dogma” (1960), str. 209. Nie potwierdza to nawet, że Maryja została w ciele wzięta do nieba, z dwóch powodów:
a) Nie jest jasne, czy ludzie, którzy wyszli ze swoich grobów, zostali przywróceni do życia w ciałach śmiertelnych (tak jak Łazarz), czy też zmartwychwstali.
b) Maryja wciąż żyła (J 19,27; Dz 1,14), kiedy Jezus umarł i zmartwychwstał, więc nie należałaby do tej grupy.
Pytanie: Czy w Mt 27,54 rzymski setnik powiedział: „Syn Boży” czy „Syn Boży”?
Odp.: Żołnierze byli obecni na wypadek, gdyby ktoś próbował wejść i uratować skazanych. W języku greckim występuje przedimek określony (odpowiadający angielskiemu „the”), a tutaj nie został on użyty. Jednak szyk wyrazów wskazuje, że jest to forma określona, czyli „Syn Boży”, zgodnie z „Believer’s Bible Commentary” (s. 1310). Z drugiej strony „Evangelical Commentary on the Bible” (s. 758) wskazuje, że może to być rozumiane w obu znaczeniach.
P: Czy w Mt 27,57-59 Józef z Arymatei wykazał się odwagą, prosząc o ciało Jezusa?
O: Z technicznego punktu widzenia ciało straconego przestępcy stanowiło własność Rzymu. Często Rzymianie pozostawiali ciała na krzyżu, by zgniły i stały się pożywieniem dla ptaków. Jednak zgodnie z prawem żydowskim nie wolno było pozostawiać ciała na krzyżu przez całą noc w okresie Paschy. Jeśli więc rzymski urzędnik wyrażał na to zgodę, uzasadnione było zwrócenie się do Rzymian o pozwolenie na zabranie ciała w celu pochówku. Czasami rzymski urzędnik udzielał takiej zgody za opłatą, choć nic nie wskazuje na to, by Piłat tak postąpił w tym przypadku. Zazwyczaj nie uważano za nic niezwykłego, że ktoś – być może krewny – prosił o wydanie ciała w celu pochówku. Jednak gdy Józef, niebędący krewnym, wyraźnie poprosił o ciało, nie zgadzając się wcześniej na wyrok śmierci Jezusa, dał do zrozumienia, że nie jest już tylko potajemnym naśladowcą Jezusa. Jak stwierdza „Believer’s Bible Commentary” na stronie 1310: „W prawdziwym sensie Józef pogrzebał samego siebie – pod względem ekonomicznym, społecznym i religijnym – kiedy pochował ciało Jezusa. Ten czyn na zawsze oddzielił go od establishmentu, który zabił Pana Jezusa”. Zazwyczaj ciało skazanego przestępcy wrzucano do Doliny Hinnom, swego rodzaju miejskiego wysypiska śmieci, gdzie pochłaniały je ognie lub dzikie zwierzęta. Józef jednak pragnął godnego pochówku. Prawdopodobnie nie zdawał sobie sprawy, że w ten sposób wypełnia proroctwo z Księgi Izajasza 53:9, zgodnie z którym Jezus w swojej śmierci miał znaleźć się wśród bogatych.
Pytanie: Skąd wiemy, że w Mt 27,65 wyrażenie „postawić straż” oznacza 4–16 rzymskich żołnierzy, a nie strażników świątynnych?
Odp.: W języku greckim obie interpretacje są możliwe.
Tryb oznajmujący: już macie straż
Tryb rozkazujący: weźcie tę rzymską straż, którą wam przyznaję Oto trzy możliwe interpretacje oraz zalety i wady każdej z nich.
Macie już własną straż świątynną: Na korzyść tej tezy przemawia fakt, że to właśnie strażnicy świątynni aresztowali Jezusa. Ponieważ ciało ukrzyżowanego przestępcy stało się teraz własnością Rzymian, musieli poprosić Piłata o pozwolenie na pilnowanie ciała. Przeciwko temu poglądowi przemawia fakt, że pieczęć żydowskich kapłanów nie miałaby większego znaczenia, podczas gdy pieczęć Cesarstwa Rzymskiego, wykonana ze sznurka i wosku, byłaby trudna do sfałszowania. Złamanie jej oznaczałoby śmierć dla każdego, kto by to uczynił.
Mają już przydzieloną rzymską straż: Być może kapłanom przydzielono już rzymską straż.
Weź strażnika rzymskiego: Przeciwko tej tezie przemawia brak wyraźnego przykładu użycia słowa echein w znaczeniu „wziąć” zarówno w grece klasycznej, jak i hellenistycznej.
Z drugiej strony mogły to być strażnicy żydowscy, o czym świadczy fakt, że później złożyli raport arcykapłanom, a nie Piłatowi. Jednak nawet rzymscy strażnicy niechętnie wróciliby do Piłata bez żydowskich sojuszników, ponieważ mogłoby to oznaczać dla nich wyrok śmierci.
Pytanie: Czy w Mt 28,9 Jezus ukazał się najpierw Marii Magdalenie, czy też najpierw Piotrowi (Kefasowi), jak sugeruje Paweł w 1 Kor 15,5?
Odp.: Maria Magdalena była pierwszą osobą, która ujrzała Jezusa, ale Piotr był pierwszym apostołem, który Go ujrzał. W rzeczywistości Paweł nie stwierdził, że Piotr był pierwszą osobą, której Jezus się ukazał. Spośród osób wymienionych przez Pawła Piotr był pierwszym na liście, który ujrzał zmartwychwstałego Jezusa, po nim następowali inni uczniowie, a następnie ponad 500 osób. Z jednej strony być może Paweł celowo nie wspomniał o kobietach, ponieważ w ówczesnym sądzie zeznania kobiet nie były brane pod uwagę, jak podaje książka „When Critics Ask” na stronach 365–367. Z drugiej strony być może Paweł po prostu zapomniał o tym, że kobiety pojawiły się przed Piotrem. Tak czy inaczej nie ma tu jednak żadnej sprzeczności, ponieważ Paweł nigdy nie powiedział, że nikt nie widział Jezusa przed Piotrem.
Pytanie: Czy w Mt 28,11-15 arcykapłani musieli przekupić strażników i skąd pochodziły pieniądze?
Odp.: Arcykapłani prawdopodobnie nie musieli przekupywać strażników, ponieważ strażnicy obawiali się, że sprawa wyjdzie na jaw. Jednak arcykapłani prawdopodobnie wpadli w panikę i doszli do wniosku, że przekupienie strażników oraz zaoferowanie „uspokojenia” Piłata, o czym mowa w Mt 28,14, będzie najbezpieczniejszym rozwiązaniem. Najwyraźniej mieli duże doświadczenie w przekupywaniu ludzi. Pieniądze na łapówki pochodziły z ofiar, które Żydzi płacili świątyni w ramach podatku świątynnego.
P: Jakie inne przykłady osób, którym zapłacono duże pieniądze za rozpowszechnianie kłamstwa, można znaleźć w Mt 28:12-15 i dlaczego ludzie to robią?
Odp.: Ludzie rozpowszechniają kłamstwa dla pieniędzy z wielu powodów. W tym przypadku żołnierze zrobili to ze strachu o swoje życie. Inni robią to, ponieważ bardziej cenią pieniądze niż swoją uczciwość. Trzecim powodem jest chęć zastąpienia zjawiska nadprzyrodzonego wyjaśnieniem naturalistycznym. Ale „trzymajcie się mocno”, bo oto przykłady kilku bardzo wpływowych kłamstw, które pojawiały się na przestrzeni dziejów.
Fałszywe Dekretale to około 100 listów, które „dowodziły”, że Piotr twierdził, iż otrzymał władzę nad Kościołem Chrystusowym i mógł przekazać tę władzę następnemu papieżowi itp. Dowodziły one również, że biskupi nie podlegali władzom lokalnym ani innym przywódcom kościelnym, lecz wyłącznie papieżowi. Podawano, że ich autorami byli pisarze z lat 78–731 n.e., ale w rzeczywistości zostały one napisane około lat 847–859 n.e., w większości przez Izydora Mercatora we Francji. Chociaż listy te nigdy nie zostały uznane przez Kościół prawosławny, w Kościele rzymskokatolickim wykorzystano je do ustanowienia prawa kościelnego na synodach w Wormacji (868 r.), Kolonii (887 r.), Metz (893 r.) i Triburze (895 r.). Prawie wszyscy zgodzili się, że były to fałszerstwa już w latach 900–1100 n.e. Na przykład, dlaczego papieże cytowali osoby urodzone po ich śmierci? Jednak zanim ustalono, że są to fałszerstwa, teksty te spełniły już swoją rolę w umacnianiu władzy i bogactwa Kościoła rzymskokatolickiego.
Protokoły mędrców Syjonu: to fałszywy tekst rzekomo napisany przez żydowskich mędrców, dotyczący tego, jak doprowadzić do bankructwa nieżydowskich biznesmenów i ostatecznie przejąć władzę. W rzeczywistości został napisany przez antysemickiego Rosjanina niebędącego Żydem, prawdopodobnie Siergieja Nilusa, w latach 1901–1903. Nawet po tym, jak brytyjska gazeta ujawniła, że jest to fałszerstwo, tekst ten był wykorzystywany do prób udowodnienia istnienia światowego spisku żydowskiego, a po jego publikacji rozpoczęły się rosyjskie pogromy mające na celu zabijanie Żydów i przejmowanie ich mienia. Była to lektura obowiązkowa dla niemieckich uczniów po dojściu nazistów do władzy w 1933 roku.
Palenie tytoniu: Na początku lat 50. badania medyczne wykazały związek przyczynowo-skutkowy między paleniem a rakiem płuc. Jednak koncerny tytoniowe energicznie podważały te twierdzenia. Jeszcze w 2005 roku, w sprawie McTear przeciwko Imperial Tobacco w Szkocji, argumentowano, że nie można udowodnić, iż palenie tytoniu przez daną osobę spowodowało raka płuc . Na marginesie, Stany Zjednoczone uzyskują około 32 miliardów dolarów rocznie z podatków od wyrobów tytoniowych.
Szczepionki MMR: W 1998 roku Andrew Wakefield opublikował w brytyjskim czasopiśmie medycznym „Lancet” artykuł łączący szczepienia z autyzmem. Po tym wydarzeniu wskaźniki szczepień MMR w Wielkiej Brytanii drastycznie spadły. W innych badaniach próbowano powtórzyć wyniki Wakefielda, ale nie udało się wykazać żadnej korelacji. Wakefield nie ujawnił, że otrzymał fundusze od prawników pozywających producentów szczepionek, którzy mogli wykorzystać jego badanie do poparcia swojej sprawy. Wakefield twierdzi, że nie kierowały nim motywy finansowe, ale miał on również zarobić 43 miliony dolarów na sprzedaży zestawów testowych. Gdy sprawa wyszła na jaw, artykuł Wakefielda został oficjalnie wycofany przez czasopismo „Lancet”, a jemu samemu zakazano dalszego wykonywania zawodu lekarza w Wielkiej Brytanii. W związku z tym przybył do Stanów Zjednoczonych, aby tam praktykować medycynę, a w 2016 roku nakręcił film: „Vaxxed: From Cover-Up to Catastrophe”.
Ataki na katolików w stanie Odisha: Popularny przywódca hinduski, Lakshmanananda Saraswati, został zamordowany przez maoistów, do czego ci ostatni później się przyznali. Ostatecznie aresztowano pięciu katolików, pracownika organizacji World Vision oraz kilku maoistów. Doszło do zamieszek wymierzonych przeciwko katolikom, a pięciu hindusów aresztowano za podpalenie katolickiego domu. Wszyscy zostali jednak uniewinnieni przez sąd. Więcej informacji można znaleźć na stronie https://en.wikipedia.org/wiki/Murder_of_Lakshmanananda_Saraswati.
Przeciwko chrześcijanom w Indiach: A propos, czy wiesz, że około 10 lutego 2022 r. w Frisco w Teksasie organizacja Global Hindu Heritage Foundation (GHHF) zorganizowała zbiórkę funduszy, z których między innymi miało zostać sfinansowane wyburzenie kościołów w Indiach, które według niej zostały „wybudowane nielegalnie”?
Rozpowszechnianie kłamstw dla zysku nie ustało.
Więcej informacji znajdziesz poniżej. (18 marca 2023 r.)
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Protocols_of_the_Elders_of_Zion, https://en.wikipedia.org/wiki/Vaccine_hesitancy
https://en.wikipedia.org/wiki/Andrew_Wakefield
https://en.wikipedia.org/wiki/Tobacco_politics
Pytanie: Jak, zgodnie z Mt 28,19, mamy czynić „uczniami” wszystkie narody, a nie tylko słuchaczy czy nawróconych?
Odp.: Najpierw módlcie się i głoście ewangelię, ale to tylko pierwszy krok. Kiedy ktoś pokłada wiarę w Chrystusie, wasza praca się nie kończy; wręcz przeciwnie – zaczyna się proces formacji uczniowskiej. Ktoś musi poświęcić czas, być może co tydzień, na spotkanie z tą osobą – indywidualnie lub w grupie – ucząc ją podstaw wiary oraz tego, jak powinna żyć dla Chrystusa w swoim otoczeniu. Samo głoszenie Ewangelii lub głoszenie Ewangelii i zbawianie ludzi jest łatwiejsze niż to, o co Jezus prosi nas w tym miejscu. W zawodach takich jak hydraulik, elektryk itp. zazwyczaj istnieją trzy poziomy: praktykant, czeladnik i mistrz. Mistrz, a raczej czeladnik, szkoli praktykanta, a mistrz może szkolić czeladnika. W Kościele potrzebujemy podstawowego szkolenia dla nowych chrześcijan oraz bardziej zaawansowanego szkolenia dla chrześcijan na poziomie „czeladnika”. Ale w obu przypadkach – kiedy ostatnio kogoś uczyłeś jako ucznia?
Pytanie: Skoro w Mt 28,19 mowa jest o jednym Bogu, to w jaki sposób Jezus może być Bogiem i jak Trójca Święta może być prawdziwa?
Odp.: Jeden Bóg może mieć „wielość”, nie będąc przy tym oddzielnymi bogami. Nawet w Koranie, kiedy przemawia Allah, używane są słowa „my” (Nahnu) i „ja”.
Bóg nie podlega ludzkim ograniczeniom i może objawiać się nam tak, jak tylko zechce.
W Piśmie Świętym występuje trójca: Mt 28,19; 1 P 1,2; Ef 2,18; Ap 4,8; 2 Kor 13,14; J 15,26.
Istnieje tylko jeden, niepodzielny Bóg. Księga Powtórzonego Prawa 4:35-39; 6:4; Księga Izajasza 43:10-12; 44:6,8; 45:5-6,14,21; 46:9; 1 List do Tymoteusza 1:17; 6:15-16.
Trzy odrębne osoby: Ewangelia według św. Mateusza 3:16-17; Ewangelia według św. Łukasza 3:21-22; Ewangelia według św. Jana 1:1; 6:38; 14:31; 15:26; 16:28; 17:5; Dzieje Apostolskie 5:31-32; Ewangelia według św. Marka 10:38-40
Jezus jest Bogiem. Ewangelia Jana 1:3; List do Kolosan 1:16-17; List do Hebrajczyków 1:6-9; Ewangelia Jana 9:38; 2 List do Koryntian 11:3; Ewangelia Jana 20:28-29; Apokalipsa św. Jana 5:8-9; 22:20
Duch Święty jest Bogiem. List do Rzymian 8:9-16; Ewangelia Łukasza 1:35; 1 List Jana 4:12-16; 1 List do Koryntian 3:16 w porównaniu z 1 Listem do Koryntian 6:19; Dzieje Apostolskie 5:4
Są równi pod względem natury, chwały i czci. Ewangelia według św. Jana 5:18; 5:23; List do Kolosan 2:9-10; (Księga Izajasza 44:6; Apokalipsa św. Jana 1:8 w porównaniu z Apokalipsą św. Jana 1:17-18; 22:13)
Różnią się rolą i rangą. 1 List do Koryntian 11:3; 1 List do Koryntian 15:25-28; Ewangelia według św. Mateusza 12:18; List do Efezjan 1:3,17; Ewangelia według św. Jana 1:33; 14:16,26,28; List do Rzymian 8:26-27.
Nawiasem mówiąc, fakt, że Jezus jest częścią Trójcy Świętej, nie oznacza, że Jezus jest jedną trzecią Boga, tak samo jak wysokość stołu nie stanowi jednej trzeciej stołu. Nie da się wyjaśnić Boga za pomocą matematyki, ale gdybyś próbował, Trójca Święta nie byłaby 1 + 1 + 1 = 1, lecz 1 razy 1 razy 1 = 1.
Pytanie: Co to jest modalizm w kontekście Mt 28:19, Mt 24:36 i Mt 3:16-17 i dlaczego jest on błędny?
Odp.: Trójca Święta naucza, że istnieje jeden nieodłączny Bóg w trzech odrębnych osobach. Modalizm naucza o jednym Bogu, który jest zarówno nieodłączny, jak i jedną osobą. W rzeczywistości istnieją dwa rodzaje modalizmu. Patripassianizm głosi, że Ojciec jest Synem, który jest Duchem Świętym. Modalizm dynamiczny głosi, że Ojciec stał się Synem, który stał się Duchem Świętym. Oba rodzaje modalizmu są błędne z następujących powodów.
1. Jezus powiedział: „Ojciec jest większy ode Mnie” (J 14,28). Chociaż Jezus, wypowiadając te słowa, pozbawił się swojej chwały na ziemi, faktem pozostaje, że jeśli Ojciec był większy od Niego, to istnieje różnica między Ojcem a Synem.
2. Gdyby modalizm był prawdziwy, Jezus musiałby być podczas swojego chrztu brzuchomówcą, magikiem, a ostatecznie kłamcą (Mt 3,16-17; Mk 1,10-12; Łk 3,21-22). Podczas swojego życia na ziemi Jezus był poddany Ojcu (Hbr 5,7-8). Nie miałoby to sensu, gdyby nie było nikogo innego, komu Jezus był podporządkowany.
3. Podobnie Jezus czynił to, co nakazał Ojciec (J 14,31). Jezus nauczył się posłuszeństwa wobec Ojca, jak czytamy w Liście do Hebrajczyków 5,8.
4. Mateusz 24:36 mówi, że nikt nie zna dnia ani godziny powrotu Chrystusa, nawet Syn, lecz tylko Ojciec. Zatem przynajmniej podczas pobytu Jezusa na ziemi istniała różnica między tym, co wiedział Ojciec, a tym, co wiedział Jezus. Chociaż niektóre greckie rękopisy nie zawierają sformułowania „ani Syn”, to najlepsze greckie rękopisy oraz większość greckich rękopisów zawierają sformułowanie „ani Syn”.
5. Jezus został posłany przez kogoś innego, jeśli fragmenty z Ewangelii św. Jana 5:36-37; 6:29,38 mają jakiekolwiek znaczenie. Niebo nie było puste, gdy przyszedł Jezus.
6. Skoro Ojciec coś przyznał Synowi i nadał mu władzę w Ewangelii św. Jana 5:22, 26, 27, świadczy to o tym, że Ojciec i Syn są odrębnymi osobami.
7. Dlaczego Jezus miałby modlić się do Ojca lub prosić Ojca o coś w Ewangelii św. Jana 17:5, 14:16, 26, 28 i w innych miejscach, gdyby Jezus po prostu rozmawiał sam ze sobą? Co więcej, skoro modlitwy Jezusa przedstawiono jako rozmowę z kimś innym, Biblia wprowadzałaby w błąd, gdyby nie było nikogo innego, z kim Jezus rozmawiał.
8. Za kim wstawia się za nami Duch Święty w Liście do Rzymian 8:26-27?
9. Gdyby Jezus był sługą, to komu służył w Ewangelii Mateusza 12:18?
10. Kto opuścił Jezusa na Golgocie w Ewangelii Marka 15:34 i Ewangelii Mateusza 27:46?
11. Inne wersety pokazujące tę odrębność to: Ewangelia Jana 1:33; 1 List do Koryntian 11:3; 15:25-28; List do Efezjan 1:3, 17; List do Hebrajczyków 1:9
Oto kilka cytatów z Witnessa Lee, założyciela kościoła lokalnego. Kościół lokalny posiada grupy studenckie o nazwie „Chrześcijanie na kampusie”. Zazwyczaj ich kościoły noszą nazwę „Kościół w [nazwa miasta]”.
„W ten sposób trzy Osoby Trójcy Świętej stają się trzema kolejnymi etapami w procesie Bożego planu”. W. Lee. Boży plan, Living Stream 1968, str. 10.
„Podobnie Ojciec, Syn i Duch Święty nie są trzema Bogami, lecz trzema etapami jednego Boga, którego mamy posiadać i którym mamy się cieszyć”. W. Lee. *Concerning the Triune God*, Living Stream, bez daty, str. 31
„W niebiosach, gdzie człowiek nie może widzieć, Bóg jest Ojcem; kiedy objawia się wśród ludzi, jest Synem; a kiedy wchodzi w ludzi, jest Duchem. Ojciec objawił się wśród ludzi w Synu, a Syn stał się Duchem, aby wejść w ludzi. Ojciec jest w Synu, a Syn stał się Duchem – te trzy osoby są po prostu jednym Bogiem”. W. Lee. O Trójjedynym Bogu, „Żywy Strumień”, bez daty, str. 8–9
Po śmierci i zmartwychwstaniu On [Syn] stał się Duchem tchnionym w uczniów. W. Lee. „O Trójjedynym Bogu”, Living Stream, bez daty, str. 8
„...Syn stał się Duchem, abyśmy mogli się nim nasycać jak wodą życia...” W. Lee. „Concerning the Triune God” („Living Stream”), bez daty, str. 8
„...Wiemy, że Pan jest Synem i że nazywany jest również Ojcem... Teraz czytamy, że jest On Duchem. Musimy więc jasno zrozumieć, że Chrystus, Pan, jest również Duchem”. W. Lee. „Wszechogarniający Duch Chrystusa”, Living Stream, 1969, str. 4, 6, 8
Należy zauważyć, że tezy te są obalone przez wersety przytoczone na początku tej odpowiedzi.
Pytanie: Co dokładnie oznacza wyrażenie „w imię” w Mt 28:19?
Odp.: Nowy Testament został napisany w języku greckim, z wyjątkiem Ewangelii Mateusza, o której Papiasz wspomniał, że została napisana w języku Hebrajczyków. Musimy więc zapytać, co to wyrażenie oznaczało w tych językach.
W literaturze greckiej wyrażenie „w imieniu” jest terminem finansowym lub księgowym, na przykład: „te pieniądze są zdeponowane w imieniu posiadacza konta”.
W literaturze hebrajskiej termin ten ma znacznie szerszy zakres znaczeniowy niż w greckiej, choć obejmuje również znaczenie greckie. W języku hebrajskim określa on relację z czymś lub kimś. Na przykład, gdy Żyd kupował niewolnika, czasami chrzczono go „w imieniu niewolnictwa”. Jeśli Żyd uwalniał niewolnika, chrzczono go „w imieniu wolności”. Jaka byłaby dla Żydów różnica między zwykłym ubojem zwierzęcia a złożeniem go w ofierze Bogu? Zabijali zwierzę „w imieniu ofiary całopalnej” (lub ofiary za grzech, lub innego rodzaju ofiary), „w imieniu ognia ołtarza”, „w imieniu miłego zapachu”, „w imieniu Boga” lub „w imieniu dobrej woli Boga”.
Tak więc, gdy wierzący przyjmował chrzest, następujące sformułowania były równoważne:
„w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego” (Mt 28:19)
„w imię Jezusa Chrystusa” (Dz 2,38; 10,48),
„w imię Pana Jezusa” (Dz 19,5)
„w Chrystusa” (Galacjan 3:27)
„w Chrystusa Jezusa” (Rzymian 6:3-4)
Pytanie: W Mt 28:19, skoro modalizm jest błędny, a Ojciec i Syn są sobie bardzo bliscy, to jak bardzo są sobie bliscy?
Odp.: Chociaż Pismo Święte nie podaje wielu szczegółów, oto sześć rzeczy, które możemy powiedzieć.
1. Tak jak Jezus jest w Ojcu, tak my jesteśmy w Jezusie, a Jezus jest w nas
Istnieje związek między tymi relacjami: Ojciec–Jezus, Jezus–my, my–Jezus. Jan 14:20; 17:23; 6:57
Niemniej jednak Trójca Święta to coś więcej niż tylko ta analogiczna relacja. Mt 28,19; J 1,1.18; Flp 2,6-7; Kol 1,15
Ojciec, Jezus i my wszyscy mamy pewne wspólne cechy, takie jak życie wieczne. Ewangelia św. Jana 16:13-15
Ojciec i Jezus „posiadają” wszystko wspólnie. Ewangelia według św. Jana 16:15; 17:10. Duch Święty objawia nam to. Ewangelia według św. Jana 16:14-15
Niemniej jednak Ojciec nie posiada niektórych rzeczy, które dzielimy z Jezusem po Jego ludzkim narodzeniu. List do Hebrajczyków 1:6-10; 2:14; 7:3
2. Tak jak Ojciec i Jezus są jednym, tak i my mamy być jednym
Mamy być zjednoczeni między sobą w pewien sposób, podobnie jak Ojciec i Jezus. Ewangelia Jana 17:11, 21-22
Niemniej jednak Oni są Jednością w pewnych aspektach, w których my nie możemy być jednością. Ewangelia Jana 5:23
3. Ojciec mieszka w Jezusie
Na ziemi Ojciec mieszkał w Jezusie. Ewangelia św. Jana 10:38; 14:10-11. Jezus był napełniony Duchem Świętym. Ewangelia św. Łukasza 4:1, 18
Jeśli naprawdę znasz Jezusa, to znasz Ojca i widziałeś Ojca. Ewangelia Jana 14:7-9
Niemniej jednak Ojciec nie stał się Jezusem, nie przekształcił się w Niego ani nie zmienił się w Niego. List do Hebrajczyków 13:8; 1:9; Ewangelia Jana 14:10,24,26; 15:1; 16:27-28,32; 17:5
4. Jezus żyje w Ojcu
Na ziemi Jezus był w Ojcu. Ewangelia Jana 10:38; 14:11
Niemniej jednak są oni odrębni; Jezus nie był ventriloquistą. Ewangelia według św. Mateusza 3:16; Ewangelia według św. Jana 8:18. Jezus został opuszczony na Golgocie. Ewangelia według św. Marka 15:34; Ewangelia według św. Mateusza 27:46
Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przez Jezusa. Ewangelia Jana 14:6; 6:45; Dzieje Apostolskie 4:12
Niemniej jednak, mimo że byli sobie tak bliscy na ziemi, Jezus i tak udałby się do Ojca. Ewangelia Jana 14:12; Ewangelia Marka 16:19; Ewangelia Jana 20:17
Jezus nazywany jest Ojcem Wiecznym, co może odnosić się do tego, że jest źródłem życia wiecznego. Izajasz 9:6
Niemniej jednak Jezus nie stał się Ojcem, nie ewoluował w kierunku Ojca ani nie przemienił się w Ojca. List do Hebrajczyków 13:8; Ewangelia Jana 20:17; 14:10,24,26; 15:1
5. Bóg/Ojciec/Chrystus/Duch Święty są w nas
Ludzie widzą Boga poprzez nas i w nas.
Niemniej jednak Bóg nie mieszka wyłącznie w nas, tak samo jak gwiazdy nie istnieją wyłącznie w teleskopach. 1 List do Tymoteusza 6:16; Jeremiasz 23:24; Objawienie 19:11
Ojciec/Jezus/Duch Święty faktycznie również mieszka/ma swój dom w każdym wierzącym. Ewangelia Jana 14:17,23; 17:26; List do Rzymian 8:9-11; List do Galatów 4:6; 1 List do Koryntian 6:19; 1 List Jana 4:15-16; 2 List do Tymoteusza 1:14
Niemniej jednak Bóg/Ojciec/Chrystus/Duch nie stali się nami ani nie przemienili się w grzesznego człowieka. List Jakuba 1:13; List do Hebrajczyków 4:15; 1 List Piotra 2:22; 1 List Jana 3:5
Bóg działa w nas i poprzez nas. List do Filipian 2:13; przykłady: 1 List do Koryntian 15:10; List do Rzymian 15:18-19
Lud Boży, Kościół, stanowi razem Ciało Chrystusa. 1 List do Koryntian 6:15; 10:17; 12:27; List do Efezjan 4:12; List do Kolosan 1:24.
Niemniej jednak nie jesteśmy fizycznym ciałem Chrystusa. Kolosan 1:22. Bóg nie ogranicza się do działania poprzez nas. Księga Rodzaju 1; Dzieje Apostolskie 9:1-6; Apokalipsa.
Pomaganie nam lub niepomaganie nam jest tym samym, co w przypadku Jezusa Chrystusa. Ewangelia według św. Mateusza 25:35-45; Ewangelia według św. Jana 13:20; Dzieje Apostolskie 9:4-5; 22:7-8; 26:14-15.
Niemniej jednak ludzie mogą chwalić lub znieważać Boga bezpośrednio, nie czyniąc nic w stosunku do wierzących. List do Rzymian 1:18-32; Apokalipsa 9:20-21
6. Żyjemy w Bogu/Ojcu/Chrystusie/Duchu
Jesteśmy w Jezusie i w Ojcu. Ewangelia Jana 17:21; List do Kolosan 2:6,12; 3:3-4; 1 List Jana 4:12,15-16; 5:20.
Musimy trwać w Jezusie Chrystusie i w Jego miłości. Ewangelia Jana 15:1-9; 1 List Jana 2:27
Niemniej jednak nie jesteśmy teraz w pełni z Bogiem; wciąż musimy odejść i być z Bogiem. 2 List do Koryntian 5:8; 1 List do Koryntian 13:12; List do Filipian 1:23
Ponieważ Jezus żyje, my też będziemy żyć. Ewangelia Jana 14:19; List do Kolosan 3:4; 1 List do Koryntian 15:12-22
Niemniej jednak nie stajemy się Bogiem ani Chrystusem, nie rozwijamy się w tym kierunku ani nie ewoluujemy w ich stronę; stajemy się raczej pobożni i podobni do Chrystusa. Izajasz 42:8; 43:10; List do Rzymian 8:29; 1 List Jana 3:2; List do Filipian 3:21
Jesteśmy nowymi stworzeniami w Chrystusie. 2 List do Koryntian 5:17. Mamy umysł Chrystusa. 1 List do Koryntian 2:16.
Niemniej jednak nie stajemy się zombie; nadal mamy swoje własne (odnowione) umysły i osobowości. 1 List do Koryntian 6:2-6; 11:13; 13:11 i 14:20; List do Rzymian 14:5-6
Pytanie: Czy w Mt 28:19 ten werset został zafałszowany w czasach Soboru Nicejskiego, skoro Euzebiusz cytuje go 18 razy przed Niceą, nie wspominając o Trójcy Świętej, a dopiero po Nicei cytuje go z formułą trynitarną? Victor Paul Wierwille, założyciel ruchu „The Way”, twierdził to w swojej książce „Jesus Christ is Not God” (1981), str. 19–20.
Odp.: Ten argument oparty na milczeniu jest błędny z kilku powodów. Chociaż Euzebiusz z Cezarei był przede wszystkim historykiem, a nie teologiem, nawet Wierwille przyznaje, że Euzebiusz cytuje ten werset po soborze nicejskim.
Po drugie, co najważniejsze, wielu pisarzy chrześcijańskich na długo przed Euzebiuszem cytowało ten werset w całości.
W „Didache” (ok. 60–120 r. n.e.), rozdz. 7, str. 379, cytuje się to następująco: „Po wypowiedzeniu najpierw wszystkich tych słów, chrzcz w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego w wodzie żywej [tj. w wodzie płynącej]. Jeśli jednak nie masz wody żywej, chrzcz w innej wodzie; a jeśli nie możesz w zimnej, to w ciepłej. Jeśli jednak nie masz ani jednej, ani drugiej, wylej trzykrotnie wodę na głowę w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego”.
Ireneusz (182–188 r. n.e.) zacytował to następująco: „Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego” (Ireneusz, Przeciw herezjom, księga 3, rozdz. 17.1, s. 444).
Tertulian (198–220 r. n.e.) nieznacznie parafrazuje ten werset w następujący sposób: „On [Jezus] nakazał pozostałym jedenastu, gdy odchodził do Ojca, aby «poszli i nauczali wszystkie narody, które miały być ochrzczone w imię Ojca, i Syna, i Ducha Świętego»”. W dziele „Przepis przeciwko heretykom”, rozdz. 20, str. 252.
Tertulian ujął to nieco inaczej w dziele „O chrzcie”, rozdz. 13, str. 676: „Bóg – mówi [Jezus] – «nauczajcie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego»”.
Hipolit (222–235/6 r. n.e.) cytuje to następująco: „Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”. Z „Przeciw herezji Noetusa”, rozdz. 14, s. 228
„Traktat przeciwko Nowacjanowi” (254–256 r. n.e.), rozdz. 3, s. 658: „Idźcie i głoście Ewangelię narodom, chrzcząc ich w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. To znaczy, że ta sama Trójca, która w czasach Noego działała symbolicznie poprzez gołębia, teraz działa w Kościele duchowo poprzez uczniów”.
Traktat o ponownym chrzcie (ok. 250–258 r. n.e.), rozdz. 7, s. 671: „Idźcie, nauczajcie narody; chrzczcie je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”.
Siódmy Sobór Kartagiński (258 r. n.e.), str. 567 Munnulus z Girby powiedział: „… a zwłaszcza w Trójcy chrztu, jak mówi nasz Pan: «Idźcie i chrzcijcie narody w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego»”.
Siódmy Sobór Kartagiński (258 r. n.e.), str. 569. Wincenty z Thibaris powiedział: „Idźcie i nauczajcie narody, chrzcząc je w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego”.
Wiktorin z Petau (zm. 307 r. n.e.) cytuje to następująco: „On [Jezus] wysłał apostołów, mówiąc: «Idźcie, nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego»”. Komentarz do Apokalipsy, rozdział pierwszy, nr 15, str. 345
Dlaczego więc Wierwille próbuje zaciemnić sprawę, spierając się o daty, kiedy Euzebiusz zacytował poszczególne fragmenty, skoro mamy tak wielu innych wcześniejszych pisarzy, którzy wyrażali się bardzo jasno?
Na koniec zapoznaj się z następnym pytaniem, aby dowiedzieć się, co jeszcze wczesni chrześcijanie mówili o Trójcy Świętej.
Pytanie: Jakie były niektóre nauki wczesnego Kościoła na temat Trójcy Świętej zawarte w Mt 28,19?
Odp.: Oto niektóre z nich.
Mathetes do Diognetusa (ok. 130–200 r. n.e.)
„Tak jak król posyła swego syna, który również jest królem, tak On Go posłał; jako Bóg(1) Go posłał; jako do ludzi Go posłał; jako Zbawiciela Go posłał...” rozdz. 7 Przypis (1) wyjaśnia, że słowo „Bóg” odnosi się tutaj do osoby posłanej.
Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.)
„gdy bowiem wypowiadamy jakieś słowo, zrodzimy je; jednak nie poprzez odcięcie, tak by zmniejszyć słowo [które pozostaje] w nas, gdy je wypowiadamy; i tak jak widzimy to również w przypadku ognia, który nie zmniejsza się, gdy rozpali [inny], ale pozostaje taki sam;... Słowo Mądrości, które samo w sobie jest tym Bogiem zrodzonym przez Ojca wszystkich rzeczy, a także Słowem, Mądrością, Mocą i Chwałą Ojca, złoży za mnie świadectwo...” „Dialog z Tryfonem”, rozdz. 61. W rzeczywistości wszystkie rozdziały od 57 do 63 dotyczą boskości Jezusa.
Teofil z Antiochii (168–181/188 r. n.e.)
„Podobnie też trzy dni, które poprzedzały pojawienie się ciał niebieskich [słońca, księżyca i gwiazd], są symbolami Trójcy (greckiej triady): Boga, Jego Słowa i Jego Mądrości”. Do Autolykusa, księga 2, rozdz. 15, str. 101.
Teofil, biskup Antiochii (168–181/188 r. n.e.)
„Samo bowiem Pismo Święte uczy nas, że Adam powiedział, iż usłyszał głos. A czymże innym jest ten głos, jeśli nie Słowem Bożym, które jest również Jego Synem?” Teofil do Autolika, księga 2, rozdz. 22, str. 103
Ireneusz (182–188 r. n.e.)
„Ale to, że On [Jezus] sam w sobie, ponad wszystkich ludzi, jacy kiedykolwiek żyli, jest Bogiem, Panem i Wiecznym Królem oraz Słowem Wcielonym, głoszonym przez wszystkich proroków, apostołów i przez samego Ducha Świętego, mogą dostrzec wszyscy, którzy osiągnęli choćby niewielką część prawdy” (Ireneusz, Przeciw herezjom, księga 3, rozdz. 19.2, s. 449).
„Wiedz, że każdy człowiek jest albo pusty, albo pełen. Jeśli bowiem nie ma Ducha Świętego, nie ma wiedzy o Stwórcy; nie przyjął Jezusa Chrystusa, który jest życiem; nie zna Ojca, który jest w niebie;...” (Ireneusz, Przeciw herezjom 3:16)
„Ona [Kościół] wierzy również w te punkty [doktryny] tak, jakby miała tylko jedną duszę... Kościoły bowiem, które zostały założone w Niemczech, nie wierzą ani nie przekazują niczego innego, podobnie jak te w Hiszpanii, w Galii, na Wschodzie, w Egipcie, w Libii ani...”
Klemens Aleksandryjski mówił o „Świętej Trójcy” w dziele Stromata (193–202 r. n.e.), tom 5, rozdz. 14, str. 468.
Tertulian (ok. 213 r. n.e.)
„Słowo zatem jest zarówno zawsze w Ojcu, jak mówi: «Ja jestem w Ojcu», jak i zawsze z Bogiem, zgodnie z tym, co jest napisane: «A Słowo było u Boga»; i nigdy nie jest oddzielone od Ojca ani inne niż Ojciec, ponieważ «Ja i Ojciec jesteśmy jednym»”. Przeciw Prakseasowi, rozdział 8.
Hipolit (170–235/6 r. n.e.) po zacytowaniu fragmentu Ewangelii św. Jana 1,1
„Jeśli więc Słowo było u Boga i samo było Bogiem, co z tego wynika? Czy można by powiedzieć, że mowa tu o dwóch Bogach? Nie będę wprawdzie mówił o dwóch Bogach, lecz o jednym; jednak o dwóch Osobach i o trzeciej ekonomii (porządku), a mianowicie o łasce Ducha Świętego. Ojciec jest bowiem jeden, ale istnieją dwie Osoby, ponieważ jest też Syn; a ponadto istnieje trzecia – Duch Święty. Ojciec postanawia, Słowo wykonuje, a Syn objawia się, przez którego wierzy się w Ojca. Ekonomia tej harmonii sprowadza się do jednego Boga; albowiem Bóg jest Jeden. To Ojciec rozkazuje, Syn jest posłuszny, a Duch Święty udziela zrozumienia; Ojciec jest ponad wszystkim, Syn jest we wszystkim, a Duch Święty jest we wszystkich. I nie możemy myśleć o jednym Bogu inaczej, jak tylko wierząc w prawdę o Ojcu, Synu i Duchu Świętym”. Przeciw herezji Noetusa, rozdział 14.
Atanazy (296–373 r. n.e.)
„Zjednoczeni bez pomieszania, rozróżnieni bez rozdzielenia. Niepodzielni i bez stopni”. Kazanie na temat Ewangelii Łukasza 10:22 „Albowiem tylko na krzyżu człowiek umiera z rozpostartymi rękami. Stąd też należało, aby Pan również to zniósł i rozpostarł swoje ręce, aby jedną z nich przyciągnąć lud starożytny, a drugą tych z pogan i zjednoczyć obu w Sobie”. Wcielenie 25:3
Bazyli z Kapadocji (329–379 r. n.e.)
„gdyż powinni wyznawać, że Ojciec jest Bogiem, Syn jest Bogiem, a Duch Święty jest Bogiem, tak jak nauczono ich w słowach Bożych...” List 8 do Cezarejczyków (str. 116)
Hilary (355–367/368 r. n.e.)
„Dzieła Boga wykraczają zatem poza zrozumienie naszej ludzkiej natury i nie wpisują się w nasz racjonalny proces myślenia, ponieważ działanie nieograniczonej wieczności wymaga nieskończonego pojmowania rzeczy. Nie jest więc to wniosek rozumu, lecz ograniczenie mocy, gdy Bóg stał się człowiekiem, gdy Nieśmiertelny umiera, gdy Wieczny zostaje pogrzebany. Z drugiej strony nie zależy to od naszego sposobu myślenia, lecz od wszechmocy, że On jawi się jako Bóg z człowieka, jako nieśmiertelny z tego, kto umarł, i jako wieczny z tego, kto został pochowany. Stąd też jesteśmy ożywiani przez Boga w Chrystusie poprzez Jego śmierć”. O Trójcy, księga 1, rozdz. 13, s. 44
„Ponieważ rzeczy, które nie mają tej samej natury, nigdy nie są otaczane równym szacunkiem, a równość szacunku nie powoduje rozdzielenia tych, którzy są czczeni. Tajemnica narodzin wymaga jednak równości szacunku.” (o J 5,23)
Grzegorz z Nyssy (335–394 r. n.e.)
„Kiedy mówimy, że Boskość Ojca, Syna i Ducha Świętego jest jedna, a jednak zabraniamy ludziom mówić: «są trzej Bogowie»?” Z dzieła „Nie trzej Bogowie”
Ambroży z Mediolanu (340–397 r. n.e.)
„Słowa te zostały zatem napisane w odniesieniu do Boga, którego Imię, godność i prawda są wspólne [zarówno dla Ojca, jak i] dla Syna”. O wierze chrześcijańskiej 3:3:17.
Podsumowanie
W Kościele nie było osób nieuznających Trójcy Świętej. Gnostycy, arianie i inni heretycy byli wykluczani z Kościoła. Doktryny Świadków Jehowy, mormonów i innych są współczesnymi wymysłami.
Pytanie: Co wczesny Kościół wierzył na temat Trójcy Świętej, jak wynika z Mt 28:19?
Odp.: Następujący przywódcy Kościoła z okresu przed i po soborze nicejskim nauczali doktryn dotyczących Trójcy Świętej. Warto zauważyć, że publikacja Świadków Jehowy „Czy należy wierzyć w Trójcę Świętą?”, wydana przez Towarzystwo Strażnica, cytuje większość z tych pisarzy wczesnego Kościoła, próbując wykazać, że nie wierzyli oni w Trójcę Świętą.
|
Przywódca |
Źródła |
Wypowiedzi i przekonania |
|
Ignacy: uczeń apostoła Jana, zmarł w 107 lub 116 r. n.e. |
17 miejsc: List do Polikarpa, rozdział 3, List do Efezjan 7 |
„Jezus jest Bogiem” „Bóg Wcielony” |
|
Anonim, ok. 130 r. n.e. |
Do Diognetusa, rozdział 7 |
Chrystus posłany jako Król, Bóg, człowiek i Zbawiciel. |
|
Justyn Męczennik, ok. 138–165 r. n.e. |
„Dialog z Tryfonem”, rozdz. 55–56, 59, 61–64, 66, 74–78 |
„Zasługujący na czczenie jako Bóg i Chrystus”. Popełnił błąd, sądząc, że istniał czas przed Chrystusem. |
|
Teofil z Antiochii, 168–181/188 r. n.e. |
Do Autolika, księga 2, rozdz. 22 |
czyż ten głos [w Ogrodzie Edenu] jest czym innym niż Słowo Boże, które jest również Jego Synem? (Był pierwszym znanym nam, który użył terminu „Trójca”) |
|
Ireneusz: uczeń apostoła Jana. 182–188 n.e. |
„Przeciw herezjom”, księga 3, rozdz. 19.2, str. 449 |
„Jezus sam w sobie jest […] Bogiem i Panem […]” |
|
Klemens Aleksandryjski pisał w latach 193–217/220 n.e. |
„Stromata” (193–202 r. n.e.), księga 5, rozdz. 14, „Nauczyciel” |
„Trójca Święta” Hymn na cześć Jezusa: „Panie wszystkich czasów i przestrzeni; Jezu, Zbawicielu naszego rodzaju ludzkiego;” |
|
Tertulian, ok. 213 r. n.e. |
Cała książka „Przeciw Praksjaszowi” |
Drugi znany pisarz, który użył terminu „Trójca”. |
|
Hipolit, uczeń Ireneusza, 225–235/6 r. n.e. |
„Przeciw herezji Noetusa” |
„Syn Boży, który będąc Bogiem, stał się człowiekiem”. Po zacytowaniu fragmentu z Ewangelii św. Jana 1,1–3 pisze: „Widzimy zatem Słowo, które stało się ciałem, i przez Niego poznajemy Ojca, i wierzymy w Syna, (oraz) oddajemy cześć Duchowi Świętemu”. |
|
Orygenes z Aleksandrii pisał w latach 225–254 n.e. |
„De Principiis”, księga 1, rozdz. 3.8 Orygenes był w swoich czasach postacią bardzo kontrowersyjną, ale jego poglądy na temat Trójcy Świętej nie były kwestionowane. |
„Moc Trójcy jest jedna i ta sama”. Orygenes popełnił błąd w kwestii preegzystencji dusz i ostatecznego uniwersalizmu ludzkości |
|
Nowacjan, 210–280 r. n.e. |
Traktat o Trójcy Świętej |
Książka składająca się z 32 rozdziałów poświęcona Trójcy Świętej |
|
Atanazy (296–373) |
Kazanie na temat Łukasza 10:22 |
Zjednoczeni bez pomieszania, odróżnieni bez rozdzielenia, niepodzielni bez stopni |
|
Bazyli z Kapadocji, 357–379 r. n.e. |
List 8 do mieszkańców Cezarei, O Duchu |
Ojciec jest Bogiem, Syn jest Bogiem, Duch Święty jest Bogiem. Omówienie sporu ariańskiego |
|
Grzegorz z Nyssy 335–394 r. n.e. |
O tym, że nie ma trzech Bogów, Przeciw Eunomiuszowi |
natura Ojca i Syna jest taka sama |
|
Hilary 355–367/368 r. n.e. |
Napisał książkę pt. „O Trójcy Świętej” |
Wystarczy. |
|
Ambroży z Mediolanu 340–397 r. n.e. |
O wierze chrześcijańskiej |
Słowa „Święty, Święty, Święty” z Ap 4,8 odnoszą się do Trójcy Świętej. |
|
Jan Chryzostom 392–407 r. n.e. |
Homilia 3 na temat Ewangelii św. Jana 1,1 |
Wieczność Słowa jako osoby; nie stworzonego |
|
Augustyn z Hippony 354–430 r. n.e. |
Księga: O Trójcy Świętej |
Nie uznawał żadnej różnicy w rangi |
|
Nestoriusz: Sobór w Efezie, 431 r. n.e. |
Założyciel chrześcijaństwa nestoriańskiego |
Jego przekonanie, że Jezus był Bogiem, nigdy nie było przedmiotem krytyki |
|
Cyryl z Aleksandrii (431–444 r. n.e.) |
Główny przeciwnik Nestoriusza na Soborze w Efezie |
Zaczął kłaść nacisk na Maryję jako Matkę Bożą (niestety) |
|
Patryk z Irlandii ok. 389–461 r. n.e. |
Nie napisał zbyt wiele. Jest autorem „Listu do Korotykusa”. |
Słynna analogia Trójcy Świętej do liścia koniczyny |
Pytanie: W Mt 28,19, skoro słowo „Trójca” nie występuje w Biblii, to w jaki sposób Trójca może być biblijna, a tym samym prawdziwa?
Odp.: W Biblii nie ma też słów „Stary i Nowy Testament”, „uniesienie”, „misje”, „uczniostwo” ani „ewangelizacja”. Termin „jedność”, po arabsku tawhid, również nie występuje w Koranie. Samo nadawanie etykiet biblijnym pojęciom nie czyni ich ani bardziej, ani mniej prawdziwymi. Jak nazwać Trójcę, która dzieli wspólne Imię, w którym mamy być ochrzczeni?
Dla muzułmanów, choć słowo „Trójca” nie występuje w Biblii, to słowo oznaczające jedność, tawhid, również nie występuje w Koranie. Dla mormonów z Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich słowa „wieczny postęp” również nie występują w Księdze Mormona.
P: Dlaczego w Mt 28,19 nie potrafię wyobrazić sobie Trójcy Świętej?
Odp.: Nie powinieneś tego sobie wyobrażać. Nie jesteś w stanie wyobrazić sobie Boga jako Wszechmocnego, wszechobecnego ani wiecznego, ale ludzkie ograniczenia nie ograniczają Boga. Czy oczekiwałbyś, że w pełni pojąłeś wszystko na temat Nieskończonego Boga? A zresztą, w jaki sposób twój umysł może określać i ograniczać to, czym jest Bóg? Możemy jednak zrozumieć to, co Bóg objawił o sobie samym.
Trzeba przyznać, że Trójca Święta może budzić zamieszanie z trzech powodów.
1. Prawda Boża często jest zagmatwana dla osób niezbawionych.
2. Fałszywi nauczyciele przyczyniają się do tego zamieszania. Na przykład Świadkowie Jehowy nie uznają Trójcy Świętej, ale sami często albo błędnie przedstawiają Trójcę, którą odrzucają, albo nawet nie wiedzą, czym właściwie jest ta Trójca, którą odrzucają. Chociaż niektórzy mormoni twierdzą, że odrzucają Trójcę Świętą, spotkałem wielu mormonów, którzy mówią, że ją uznają. Jednak ci, z którymi rozmawiałem, nie wiedzieli, czym ona jest. Trójca Święta to znacznie więcej niż tylko trzy osoby będące jedną w miłości, duchu i celu.
3. Nie możemy po prostu obwiniać sekt. Wielu prawdziwych chrześcijan samych nie potrafi jasno wyjaśnić, czym jest Trójca Święta.
Pytanie: W Mt 28,19 Trójca Święta po prostu nie pasuje do mojego wyobrażenia o Bogu.
Odp.: Musisz zdecydować, czy chcesz podążać za Bogiem, niezależnie od własnych uprzedzeń, czy też podążać wyłącznie za własnym wyobrażeniem, bożkiem lub bogiem.
Pytanie: Jeśli Trójca Święta jest prawdziwa, to czy zgodnie z Mt 28,19 Jezus jest w 1/3 Bogiem?
O: Nie, to błędne przedstawienie Trójcy Świętej wynika z ludzkiego rozumowania, i to nawet niezbyt trafnego. Wysokość biurka nie stanowi 1/3 samego biurka.
Zgodnie z Listem do Kolosan 2:9 Jezus posiada pełnię Boga. Tak samo jak absurdalne jest twierdzenie, że skoro słońce daje światło, nie może dawać ciepła, tak samo fakt, że Jezus posiada pełnię Boga, nie oznacza, że Ojciec i Duch Święty nie mogą również posiadać tej pełni.
P: Czy w Mt 28,19 koncepcja Trójcy Świętej wywodzi się z religii babilońskich i asyryjskich, w których występowały trójce bogów?
Odp.: Nie. Kiedy Jezus nakazał chrzcić w ____ Ojca, Syna i Ducha Świętego, użył słowa „Imię”, a nie „imiona”. Triada to politeizm, w którym występują trzy odrębne istoty i trzej odrębni bogowie. Trójca Święta to jeden, niepodzielny Bóg i trzy odrębne Osoby.
Z drugiej strony, gdyby były to po prostu trzy części jednej istoty, w języku greckim można by było powiedzieć „w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego”, ale tak nie jest. Użyto słowa „imię” w liczbie pojedynczej, co podkreśla ich jedność, ale przed słowami „Ojciec”, „Syn” i „Duch” znajduje się przedimek „the”, co podkreśla ich odrębność.
Pytanie: Dlaczego, zgodnie z Mt 28,19, nie powinniśmy odmawiać oddania czci jakiemukolwiek ojcu, który wysłał własnego syna, by ten został torturowany i umarł zamiast niego samego, jak twierdził pewien kaznodzieja z ruchu Jedności Pięćdziesiątników?
Odp.: Szkoda, jeśli odmawiasz oddania czci Bogu, chyba że na własnych warunkach. Ojciec nie tylko posłał Jezusa, by dobrowolnie umarł za nas, ale także zapytał Abrahama, czy byłby gotów złożyć w ofierze Izaaka.
Pytanie: Czy w Mt 28,19 mowa jest o Credo Nicejskim, sformułowanym po raz pierwszy w Nicei w 325 r. n.e.?
Odp.: W rzeczywistości stało się to wcześniej. Wiele osób nie zdaje sobie z tego sprawy, ale zgodnie z tomem 7 dzieła „Ante-Nicene Fathers” (str. 524) Credo Nicejskie w Nicei stanowiło jedynie nieznaczne poprawienie starego Credo Jerozolimskiego. Jest ono również bardzo podobne do Credo z Neocaesarei z 315 r. n.e.
P: Czy w Mt 28,19 wprowadzono jakieś dodatki do Credo Nicejskiego?
Odp.: Tak. Oto oryginalne Wyznanie Wiary Nicejskie z 325 r. n.e. (Tłumaczenie zaczerpnięte z „Ante-Nicene Fathers”, tom 7, str. 524.
Oryginał z Nicei podpisany przez 318 biskupów w 325 r. n.e.
Wierzymy w jednego Boga, Ojca Wszechmogącego, Stwórcę wszystkich rzeczy, widzialnych i niewidzialnych:
i w jednego Pana Jezusa Chrystusa, Syna Bożego, zrodzonego z Ojca, Jednorodzonego, to znaczy z istoty Ojca,
przez którego wszystko zostało stworzone, zarówno to, co w niebie, jak i to, co na ziemi:
który dla nas, ludzi, i dla naszego zbawienia zstąpił, stał się ciałem i stał się człowiekiem:
Cierpiał i trzeciego dnia zmartwychwstał:
I wstąpił do nieba:
I powróci, aby sądzić żywych i umarłych.
I w Ducha Świętego.
[anatem]
A tych, którzy twierdzą, że był czas, kiedy Go nie było, lub że zanim został zrodzony, nie istniał, lub że został stworzony z niczego; lub którzy twierdzą, że Syn Boży ma jakąkolwiek inną istotę, lub że jest zmienny lub niestabilny – tych Kościół katolicki i apostolski poddaje anatemie.
Dodatki zatwierdzone na Soborze w Konstantynopolu w 381 r. n.e. i ratyfikowane na Soborze w Efezie (431 r. n.e.)
O niebie i ziemi.
Zrodzony z Ojca przed wszystkimi światami.
Przez Ducha Świętego z Dziewicy Maryi.
Został ukrzyżowany również za nas za panowania Poncjusza Piłata,
I został pogrzebany.
Zasiada po prawicy Ojca,
którego królestwo nie będzie miało końca.
Pan, Dawca życia,
który pochodzi od Ojca;
który wraz z Ojcem i Synem jest czczony i wielbiony;
Który przemawiał przez proroków:
w jednym, świętym, katolickim i apostolskim Kościele.
Wyznajemy jeden chrzest na odpuszczenie grzechów.
Oczekujemy zmartwychwstania umarłych,
oraz życia w przyszłym świecie. Amen.
[Brakowało anatematu]
Zgodnie z tomem 1 książki „Creeds of Christendom” (Wyznania wiary chrześcijaństwa), str. 24–29, niektóre z tych sformułowań znaleziono w dwóch wyznaniach wiary Epifaniusza oraz w wyznaniu wiary Cyryla Jerozolimskiego z 350 r. n.e.
Drugą zmianą w Credo było dodanie słów „i Syna”, stwierdzających, że Duch Święty został zesłany przez Ojca i Syna. Po raz pierwszy pojawiło się to na III Soborze w Toledo w 589 r. n.e. Zostało to formalnie dodane do Credo przez Kościół katolicki i stało się przyczyną formalnego rozłamu z Kościołem prawosławnym pod przewodnictwem patriarchy Focjusza około 879 r. n.e.
Pytanie: Czy w Mt 28,19, skoro słowo „ich” w zdaniu „uczycie wszystkie narody, chrzcząc je” odnosi się do narodów, a narody nie mogą być zanurzane w wodzie, oznacza to, że nie można tego rozumieć jako odniesienia do chrztu wodą?
Odp.: Nie. „Narodu” również nie da się uczynić uczniem ani nauczyć, ale „narody” odnoszą się do ludzi z tych narodów. Było to oczywiste dla pierwszych chrześcijan, którzy rozumieli, że Mt 28,19 odnosi się do chrztu wodnego. Oto dowód.
Didache (ok. 125 r. n.e.), rozdz. 7, str. 379: „chrzcz w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, w wodzie żywej. Jeśli jednak nie masz wody żywej, chrzcz w innej wodzie; a jeśli nie możesz w zimnej, to w ciepłej. Jeśli jednak nie masz ani jednej, ani drugiej, wylej trzykrotnie wodę na głowę w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”.
Tertulian (198–220 r. n.e.) napisał całe dzieło zatytułowane „O chrzcie”. W jednym miejscu Tertulian pisze: „Ale teraz, gdy wiara została poszerzona i stała się wiarą, która wierzy w Jego narodziny, mękę i zmartwychwstanie, do sakramentu dodano rozszerzenie, a mianowicie akt pieczętowania chrztu; w pewnym sensie jest to odzienie wiary, która wcześniej była naga i która nie może teraz istnieć bez właściwego jej prawa. Zostało bowiem ustanowione prawo chrztu i określona formuła: «Idźcie» – mówi – «nauczajcie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego»”. O chrzcie, rozdz. 13, s. 676
Hipolit, biskup Portus (222–235/6 r. n.e.), mówi o chrzczeniu w imię „Ojca, Syna i Ducha Świętego”. Krótko wspomina o Korneliuszu. „Przeciw herezji Noetusa”, rozdz. 14, s. 228
Traktat „Przeciw Nowacjanowi” (254–257 r. n.e.), rozdz. 3, s. 658, mówi, że należy chrzcić w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego.
Traktat o ponownym chrzcie (254–257 r. n.e.), rozdz. 7, s. 671: „chrzczcie ich w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego”.
Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.): „Gdyż Pan po swoim zmartwychwstaniu, wysyłając swoich uczniów, pouczył ich i nauczył, w jaki sposób powinni chrzcić, mówiąc: «Dana mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi. Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego». Wskazuje On na Trójcę Świętą, w której sakramencie miały być chrzczone narody. Czy zatem Marcion wyznaje Trójcę Świętą? Czy zatem uznaje tego samego Ojca, Stwórcę, co my? Czy zna tego samego Syna, Chrystusa zrodzonego z Dziewicy Maryi, który jako Słowo stał się ciałem, który poniósł nasze grzechy, który pokonał śmierć poprzez swoją śmierć, który jako pierwszy sam zapoczątkował zmartwychwstanie ciała i pokazał swoim uczniom, że zmartwychwstał w tym samym ciele? Zupełnie odmienna jest wiara Marciona, a co więcej, innych heretyków – nie, u nich nie ma nic poza perfidią, bluźnierstwem i sporami, które są wrogie świętości i prawdzie. Jak więc ktoś, kto został wśród nich ochrzczony, może wydawać się, że dzięki swojej wierze uzyskał odpuszczenie grzechów i łaskę boskiego miłosierdzia, skoro nie posiada samej prawdy wiary?” Listy Cypriana, List 72, rozdz. 3, s. 380–381
Pytanie: Czy w Mt 28,19 pierwotnie brzmiało: „chrzcijcie w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”?
Odp.: Jedna ze stron internetowych twierdzi, że nie. Jako dowód podaje ona nienazwany rękopis koptyjski oraz hebrajską (ebionicką) Ewangelię Mateusza z początku VII wieku. Wersja ebionicka jest odrębnym dziełem, stanowiącym skróconą wersję Ewangelii Mateusza.
Wbrew temu oto dowody na to, że fraza ta znajdowała się w oryginale.
Didache (ok. 60–120 r. n.e.), tom 7, rozdział 7, str. 379, cytuje to następująco: „Po wypowiedzeniu najpierw wszystkich tych słów, chrzcij w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego, w wodzie żywej [tj. w wodzie płynącej]. Jeśli jednak nie masz wody żywej, chrzcz w innej wodzie; a jeśli nie możesz w zimnej, to w ciepłej. Jeśli jednak nie masz ani jednej, ani drugiej, wylej trzykrotnie wodę na głowę w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”. Nie istniała żadna precyzyjna „formuła”, ponieważ w Didache występują zarówno chrzest w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego (rozdz. 7, str. 379), jak i „w imię Pana” (rozdz. 9, str. 380).
Ireneusz (182–188 r. n.e.): „I znowu, udzielając uczniom mocy odrodzenia ku Bogu, On [Jezus] rzekł do nich: «Idźcie i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego»”. Ireneusz, Przeciw herezjom, księga 3, rozdz. 17.1, s. 444.
Tertulian (198–220 r. n.e.) nieznacznie parafrazuje ten werset w następujący sposób: „On [Jezus] nakazał pozostałej jedenastce, udając się do Ojca, aby «poszli i nauczali wszystkie narody, które miały być ochrzczone w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego»”. *Przepis przeciwko heretykom*, rozdz. 20, s. 252.
Tertulian ujął to nieco inaczej w dziele „O chrzcie”, rozdz. 13, str. 676: „Bóg – mówi On [Jezus] – «nauczajcie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego»”.
Hipolit (222–235/6 r. n.e.) cytuje to następująco: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”. „Przeciw herezji Noetusa”, rozdz. 14, str. 228
„Traktat przeciwko Nowacjanowi” (254–256 r. n.e.), rozdz. 3, str. 658: „Idźcie i głoście Ewangelię narodom, chrzcząc ich w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Oznacza to, że ta sama Trójca, która w czasach Noego działała w sposób symboliczny poprzez gołębia, teraz działa w Kościele duchowo poprzez uczniów”.
Traktat o ponownym chrzcie (ok. 250–258 r. n.e.), rozdz. 7, s. 671: „Idźcie, nauczajcie narody; chrzczcie je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego”.
Siódmy Sobór Kartagiński (258 r. n.e.), str. 567 Munnulus z Girby powiedział: „… a zwłaszcza w Trójcy chrztu, jak mówi nasz Pan: «Idźcie i chrzcijcie narody w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego»”.
Siódmy Sobór w Kartaginie (258 r. n.e.), str. 569. Wincenty z Thibaris powiedział: „Idźcie i nauczajcie narody, chrzcząc je w imię Ojca, Syna i Ducha Świętego”.
Wiktorin z Petau (zm. 307 r. n.e.) cytuje to następująco: „On [Jezus] wysłał apostołów, mówiąc: «Idźcie, nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego»”. Komentarz do Apokalipsy, rozdział pierwszy, nr 15, str. 345
Pytanie: Jakie są dowody na to, że Mateusz napisał Ewangelię według św. Mateusza?
Odp.: Wczesny Kościół powszechnie uznawał, że apostoł Mateusz napisał Ewangelię według św. Mateusza. W rzeczywistości istnieje wiele dowodów.
Papiasz (95–110 r. n.e.) wymienia z nazwy Ewangelię Mateusza i Ewangelię Marka. Fragment 6 z „Historii kościelnej” Euzebiusza, tom 3, rozdział 39.
Klaudiusz Apollinaris (160–180 r. n.e.) wspomina o Mateuszu, Ewangeliach i Prawie. Ojcowie przednicejscy, tom 8, str. 72
Ireneusz (182–188 r. n.e.) cytuje Mt 1,1 jako dzieło Mateusza. Ireneusz, „Przeciw herezjom”, księga 3, rozdz. 16.2, s. 440
Klemens Aleksandryjski (193–202 r. n.e.): „A w Ewangelii według Mateusza rodowód, który zaczyna się od Abrahama, jest kontynuowany aż do Marii, matki Pana”. Stromata, tom 1, rozdz. 21, str. 334
Tertulian (198–220 r. n.e.) mówi: „Mam na myśli Ewangelie Jana i Mateusza – podczas gdy tę, którą opublikował Marek, można uznać za dzieło Piotra, którego tłumaczem był Marek. Nawet Ewangelię Łukasza ludzie zazwyczaj przypisują Pawłowi. I może się wydawać, że dzieła opublikowane przez uczniów należą do ich mistrzów”. Tertulian, Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi, księga 4, rozdz. 5, s. 350
Tertulian napisał: „…że Testament Ewangeliczny ma za autorów apostołów, … a także ludzi apostolskich… Spośród apostołów zatem Jan i Mateusz jako pierwsi zaszczepiają w nas wiarę; natomiast spośród ludzi apostolskich Łukasz i Marek odnawiają ją później”. Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi, księga 4, rozdz. 2, str. 347
Juliusz Afrykański (232–245 r. n.e.) wspomina o „ewangelisty Mateusza” i „Łukasza”, porównując dwa rodowody Jezusa w swoim „Liście do Arystydesa”, rozdz. 3, str. 126
Orygenes (225–254 r. n.e.) wspomina o Mateuszu, Marku, Łukaszu i Janie. Orygenes, „Przeciw Celsusowi”, księga 5, rozdz. 56, s. 568.
Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) wspomina o „Ewangelii według św. Mateusza”, cytując Mt 5,23–24 w „Traktatach Cypriana – Świadectwa”, rozdz. 3, s. 533. Zob. również „Traktaty Cypriana”, traktat 12, księga trzecia, 1.40.
Dionizy z Aleksandrii (246–265 r. n.e.): „Było to «pod koniec szabatu», jak powiedział Mateusz; było to «wcześnie, gdy jeszcze było ciemno», jak pisze Jan; było to «bardzo wcześnie rano», jak ujął to Łukasz; i było to «bardzo wcześnie rano, o wschodzie słońca», jak podaje nam Marek. Tak więc nikt nie wskazał nam jasno dokładnej pory, o której zmartwychwstał”. List 5 do biskupa Bazylidesa, str. 94
Adamantiusz (ok. 300 r. n.e.) „Czy zgodzisz się, jeśli wykażę na podstawie Ewangelii, że nie są one zmyślone?” … „Napisali je uczniowie Chrystusa: Jan i Mateusz; Marek i Łukasz”. „Dialog o prawdziwej wierze”, część pierwsza, „b 5”, s. 41
Wiktorin z Petau (męczennik, zm. 304 r. n.e.) wspomina o Psalmie, Ewangelii Mateusza, Księdze Izajasza i Księdze Daniela. Komentarz do stworzenia świata, str. 342
Po 325 r. n.e.
Hegemoniusz (IV wiek): „Duch w Ewangelii Mateusza również starannie odnotowuje te słowa naszego Pana Jezusa Chrystusa: «Uważajcie, aby nikt was nie zwiódł; bo wielu przyjdzie w moim imieniu, mówiąc: Ja jestem Chrystusem, i wielu zwiodą. Ale jeśli ktoś wam powie: Oto tu jest Chrystus, albo tam – nie wierzcie. Powstaną bowiem fałszywi Chrystusowie, fałszywi apostołowie i fałszywi prorocy, i będą czynić wielkie znaki i cuda, tak że, gdyby to było możliwe, zwiedliby nawet wybranych. Oto wam to wcześniej powiedziałem. Jeśli wam powiedzą: «Oto jest na pustyni», nie wychodźcie; jeśli powiedzą: «Oto jest w ukrytych komnatach», nie wierzcie temu»”. Spór z Manesem, rozdz. 35, str. 209
Pytanie: Kiedy powstała Ewangelia według św. Mateusza?
Odp.: Możemy jedynie stwierdzić, że Ewangelia Mateusza została napisana po 33 r. n.e. i z bardzo dużym prawdopodobieństwem przed 70 r. n.e. Niektórzy liberalni uczeni uważają, że skoro Jezus nie mógł przewidzieć przyszłych wydarzeń, musiało to nastąpić między 70 a 100 r. n.e.
Pytanie: Skąd wiemy, że to, co mamy dzisiaj w Ewangelii Mateusza, jest wiernym zachowaniem tego, co zostało pierwotnie napisane?
Odp.: Istnieją co najmniej trzy dobre powody.
1. Bóg obiecał zachować swoje słowo w Księdze Izajasza 55:10-11; Księdze Izajasza 59:21; Księdze Izajasza 40:6-8; 1 Liście Piotra 1:24-25 oraz w Ewangelii Mateusza 24:35.
2. Świadectwa wczesnego Kościoła. Wielu pisarzy cytowało Ewangelię według św. Mateusza lub odwoływało się do niej. Oto niektóre z najwcześniejszych przykładów.
Klemens Rzymski (96–98 r. n.e.) cytuje Mt 6,12–15; 7,2; 15,8. Chociaż fragment Mt 15,8 (rozdz. 5, str. 9) jest identyczny z Mk 7,6 i Iz 29,13.
Ignacy w swoim Liście do Smyrneńczyków 1:1 (90–116 r. n.e.) oraz w Liście do Polikarpa, rozdz. 2, str. 94, cytuje Mt 10,16b.
Didache (= Nauka Dwunastu Apostołów) (120–150 r. n.e.), rozdz. 8, str. 379, cytuje Modlitwę Pańską z Ewangelii Mateusza 6:5, 9–13. Zgodnie z przypisem 24 pochodzi ona zdecydowanie z Ewangelii Mateusza, a nie Łukasza.
2 List Klemensa (120–140 r. n.e.), rozdz. 3, s. 252, cytuje Ewangelię według św. Mateusza 10:32 jako słowa Jezusa, a także nawiązuje do Ewangelii według św. Mateusza 22:37.
2 List Klemensa (120–140 r. n.e.), rozdz. 4, s. 252, parafrazuje Ewangelię według św. Mateusza 7:21.
2 Klemens (120–140 r. n.e.), rozdz. 5, s. 252, cytuje Ewangelię Mateusza 5:28 jako słowa Jezusa.
2 Klemens (120–140 r. n.e.), rozdz. 9, str. 253, parafrazuje Ewangelię Mateusza 12:50 jako słowa Jezusa
List Barnaby (ok. 70–130 r. n.e.), rozdział 5, cytuje fragment z Ewangelii Mateusza 20:16 (a także 22:14). Przypis w dziele „Ojcowie przednicejscy” na str. 139 wskazuje, że jest to pierwszy cytat poprzedzony autorytatywną formułą „jest napisane”.
List Polikarpa do Filipian, rozdz. 2, str. 33 (110–155 r. n.e.) cytuje w całości Ewangelię według św. Mateusza 7:1: „ale pamiętajcie o tym, co Pan powiedział w swoim nauczaniu: «Nie sądźcie, abyście nie byli sądzeni»”.
Polinekp cytuje Ewangelię według św. Mateusza 6:13a w Liście Polinekpa do Filipian, rozdz. 7, str. 34–35
Polikarp cytuje Ewangelię według św. Mateusza 26:41b w Liście Polikarpa do Filipian, rozdz. 7, str. 34–35
Dzieło „Mathetes do Diognetusa”, rozdz. 9, s. 28 (ok. 130 r. n.e.) nawiązuje do Ewangelii Mateusza 6:25, mówiąc, że Zbawiciel nauczył nas ufać w… abyśmy nie martwili się o odzież i pożywienie.
„Mathetes do Diognetusa”, rozdz. 8, str. 28 (ok. 130 r. n.e.) nawiązuje do Ewangelii Mateusza 19:17
Papiasz (95–110 r. n.e.) był jednym z pierwszych pisarzy, który osobiście rozmawiał z Piotrem, Jakubem, Janem, Mateuszem i innymi (zgodnie z fragmentem 1). W fragmencie 6 stwierdził, że Mateusz zebrał słowa [Jezusa] w języku hebrajskim.
Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.) opiera się na odniesieniach do Ewangelii Mateusza (prawie 38 razy), co stanowi więcej niż liczba odniesień do pozostałych Ewangelii. Porównanie tego z odniesieniami Justyna do innych Ewangelii można znaleźć w tomie 1 dzieła „Ante-Nicene Fathers”, str. 591. Należy pamiętać, że wiele odniesień w Ewangelii Łukasza jest wspólnych dla Ewangelii Łukasza i Mateusza. Cytuje on lub parafrazuje fragmenty z Ewangelii Mateusza 1:21; 3:11–12, 17; 4:9, 10; 5:20, 28, 29, 32; 5:34, 37, 44, 45, 46; 6:1, 16, 19, 20, 21, 22, 25, 26, 33, 41; 7:15, 16, 19, 21, 22; 8:11; 9:13; 10:28; 11:12-15, 27; 12:38 i nast.; 13:3, 42; 15:22-28; 16:21, 26; 17:12; 19:6, 12, 17, 26, 28; 21:13; 22:17, 19–21, 37; 23:15, 23, 24, 27; 24:11; 25:41; 26:39
Kanony Muratorian wspominają Ewangelię Mateusza (ok. 170 r. n.e.) wraz z pozostałymi trzema ewangeliami.
„Pasterz Hermasa” (ok. 160 r. n.e.), księga 1, Czwarta Wizja, rozdz. 2, str. 18, cytuje jedną czwartą fragmentu z Ewangelii Mateusza 26:24: „lepiej byłoby dla nich, gdyby się nie urodzili”.
„Pasterz Hermasa” (ok. 160 r. n.e.), księga 2, rozdział 6, str. 30, nawiązuje do fragmentu Ewangelii Mateusza 10:28: „Bójcie się Tego, który ma wszelką władzę, zarówno by zbawić, jak i zniszczyć”.
Heretyk Tatian (ok. 172 r. n.e.) napisał harmonizację czterech Ewangelii zwaną „Diatessaronem”. Odwołuje się w niej do 839,12 wersetów z Ewangelii według św. Mateusza, licząc w ułamkach wersetów. Stanowi to 78,4% całej Ewangelii.
Klaudiusz Apollinaris (160–180 r. n.e.) wspomina o Ewangelii Mateusza, Ewangeliach i Prawie. „Ojcowie przednicejscy”, tom 8, str. 72
Apolloniusz z Efezu (ok. 210 r. n.e.) cytuje fragment z Ewangelii według św. Mateusza 10:9 jako słowa Pana w dziele „O montanizmie”, rozdz. 4, str. 776. Cytuje również fragment z Ewangelii według św. Mateusza 12:33 w tym samym dziele, rozdz. 4, str. 776
Teofil z Antiochii (168–181/188 r. n.e.) cytuje fragment z Ewangelii według św. Mateusza 5:28 jako „głos Ewangelii” w dziele „Teofil do Autolika”, tom 3, rozdział 3, str. 115
Ireneusz (182–188 r. n.e.) często odwołuje się do wszystkich czterech Ewangelii, ale również on najczęściej korzysta z Ewangelii Mateusza. Cytuje on w całości lub we fragmentach 223 wersety z Ewangelii Mateusza. Ireneusz stwierdza, że ta Ewangelia została napisana przez Mateusza w dziele „Przeciw herezjom”, tom 3, rozdział 16, str. 441. Oto lista wersetów, które cytuje lub parafrazuje w pierwszych dziewięciu rozdziałach Ewangelii Mateusza: 1:1, 12–16, 18, 20, 23; 2:15, 16; 3:3, 7, 9–12, 16; 4:3, 7, 9, 10; 5:5, 8, 13a, 14a, 16, 18, 20–28, 33–35, 41, 44, 45; ostatnia 1/3 wersetu 5:12 oraz środkowa 1/3 wersetu 7:7; 6:12a, 19, 24, 27; 7:1-2, 5; 8:9, 11-13; 9:2a, 6, 8, 29
Ireneusz nawiązuje również do Ewangelii Mateusza 2:16; 5:39; 7:15, 19, 25; 9:17; 11:9; 12:18, 31; 13:25, 38, 44; 17:3, 7, 27
Nie sprawdziłem jeszcze dokładnie wszystkich odniesień Ireneusza do rozdziałów 10 i kolejnych Ewangelii Mateusza.
Klemens Aleksandryjski w dziele „Stromata”, księga 1, rozdz. 21, s. 334 (193–202 r. n.e.): „A w Ewangelii według św. Mateusza rodowód, który zaczyna się od Abrahama, jest kontynuowany aż do Marii, matki Pana”. Cytuje on również wiele innych fragmentów z Ewangelii Mateusza.
Tertulian (198–220 r. n.e.) podkreśla autorstwo Ewangelii według św. Mateusza, św. Marka, św. Łukasza, św. Jana, Apokalipsy oraz wielu Listów św. Pawła w dziele „Pięć ksiąg przeciwko Marcionowi”, księga 4, rozdział 5, str. 350. Cytuje on wiele wersetów z Ewangelii według św. Mateusza.
Hipolit (225–235/6 r. n.e.) cytuje Ewangelię według św. Mateusza 7:21 i 21:31 jako słowa Zbawiciela. W dziele „Obalenie wszystkich herezji”, tom 5, rozdział 3, str. 54, cytuje on również wiele innych wersetów z Ewangelii według św. Mateusza.
Teodot, prawdopodobnie montanista (ok. 240 r. n.e.), cytuje Ewangelię według św. Mateusza 12:50 jako słowa Pana. „Fragmenty z dzieł Teodota”, rozdz. 20, str. 25
Juliusz Afrykański (232–245 r. n.e.) wspomina o „ewangelisty Mateusza” i „Łukasza”, porównując dwa rodowody Jezusa w swoim „Liście do Arystydesa”, rozdz. 3, str. 126
Orygenes (225–254 r. n.e.) obszernie cytuje Ewangelię Mateusza, ponieważ napisał cały komentarz do tej księgi. Cytaty Orygenesa obejmują fragment z Ewangelii Mateusza 24:23–27.
Nowacjan (257 r. n.e.) w dziele „O Trójcy Świętej”, rozdz. 8, str. 617, cytuje fragment z Ewangelii według św. Mateusza 10:29–30, twierdząc, że pochodzi on od Jezusa. W rozdziale 12 cytuje również fragment z Ewangelii według św. Mateusza 27:20, twierdząc, że pochodzi on od Jezusa. Nowacjan cytuje fragmenty z Ewangelii według św. Mateusza 1:23 (str. 635); 5:8 (str. 639–640); 10:28a (str. 636), 10:29,30 (str. 617); 12:32b (str. 641); 16:16 (str. 637); 16:16 (str. 637); 28:20b (str. 621)
„Traktat przeciwko Nowacjanowi” cytuje cztery wersety z Ewangelii według św. Mateusza: 7:2a (s. 661); 7:22, 23 (s. 659), 10:33 (s. 659), 23:12a (s. 661); być może także inne
„Traktat o ponownym chrzcie” (ok. 250–259 r. n.e.) cytuje z Ewangelii według św. Mateusza 3:11b (rozdz. 2, s. 668), 9:2b (rozdz. 18, s. 677); 10:32 (rozdz. 11, s. 673), 12:37 jako „w Ewangelii” (rozdz. 13, s. 675), 16:22,23 (rozdz. 9, s. 672); 24:4, 23, 24 (rozdz. 12, str. 674), 26:70 (str. 672), 28:19 (rozdz. 7, str. 671)
Cyprian, biskup Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) „W Ewangelii według św. Mateusza: «Każdemu, kto powie słowo przeciwko Synowi Człowieczemu, będzie to odpuszczone; ale temu, kto powie przeciwko Duchowi Świętemu, nie będzie to odpuszczone ani w tym świecie, ani w przyszłym»”. Traktaty Cypriana, traktat 3, rozdz. 28, s. 542
Cyprian, biskup Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.), cytuje fragment z Ewangelii według św. Mateusza 5:43–45, wspominając o słowach Jezusa „w Jego Ewangelii” w dziele „Traktaty Cypriana”, traktat 10, rozdz. 15, str. 495.
Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.) cytuje Ewangelię według św. Mateusza 15:13 jako słowa „Pana w Jego Ewangelii” w Liście 48:4, s. 326
Moyses i in. do Cypriana (List 25), rozdz. 4, s. 303 (250–251 r. n.e.) cytują Ewangelię według św. Mateusza 10:37–38 jako słowa „naszego Pana, niczym trąba Jego Ewangelii”
Korneliusz do Cypriana (ok. 246–256 r. n.e.) cytuje Ewangelię według św. Mateusza 5:8 jako „słowo ewangeliczne” – List 45, rozdz. 2, s. 323
Firmilian z Cezarei w liście do Cypriana (256 r. n.e.) cytuje Ewangelię według św. Mateusza 16:9 jako słowa Jezusa (List 74, rozdz. 16, s. 394).
Na VII Soborze Kartagińskim (258 r. n.e.) Lucjusz z Castra Galbae powiedział: „Skoro Pan w swojej Ewangelii powiedział: «Wy jesteście solą ziemi; jeśli jednak sól straci swój smak, czymże ją posolić?»” s. 566
Grzegorz Cudotwórca (240–265 r. n.e.) cytuje fragment Ewangelii według św. Mateusza 15:11 jako słowa Zbawiciela. List kanoniczny, kanon 1, str. 18
Dionizy z Aleksandrii (246–265 r. n.e.): „Było to «pod koniec szabatu», jak powiedział Mateusz; było to «wcześnie, gdy jeszcze było ciemno», jak pisze Jan; było to «bardzo wcześnie rano», jak ujął to Łukasz; i było to «bardzo wcześnie rano, o wschodzie słońca», jak podaje Marek. Tak więc nikt nie wskazał nam jasno dokładnej pory, o której zmartwychwstał”. List 5 do biskupa Bazylidesa, s. 94
Anatoliusz z Aleksandrii (270–280 r. n.e.) odwołuje się do Ewangelii Mateusza 26:17 w swoim Kanonie Wielkanocnym, rozdz. 8, s. 148, oraz do Ewangelii Mateusza 26:38 jako do słów „samego Pana” w rozdz. 10, s. 149
Adamantiusz (ok. 300 r. n.e.) „Czy zgodzisz się, jeśli wykażę na podstawie Ewangelii, że nie są one zmyślone?” … „Napisali je uczniowie Chrystusa: Jan i Mateusz; Marek i Łukasz”. „Dialog o prawdziwej wierze”, część pierwsza, „b 5”, str. 41
Wiktorin z Petau (męczennik, 304 r. n.e.) wspomina o Psalmie, Ewangelii Mateusza, Księdze Izajasza i Księdze Daniela w Komentarzu o stworzeniu świata, str. 342
Piotr z Aleksandrii (306, 285–311 r. n.e.) cytuje fragmenty z Ewangelii Mateusza 21:6 i 6:24 jako słowa Pana w „Listach kanonicznych”, kanon 12, s. 276–277. Nawiązuje on również do Ewangelii Mateusza 2:13-16 w kanonie 13, s. 277, a cytuje Ewangelię Mateusza 2:22-23 w kanonie 13, s. 277
Metodiusz (270–311/312 r. n.e.) „Całe duchowe przesłanie Pisma Świętego jest nam dane jako sól, która szczypie, aby przynieść korzyść, i która odkaża, bez której niemożliwe jest, aby dusza za pomocą rozumu została doprowadzona do Wszechmogącego; albowiem «wy jesteście solą ziemi» – rzekł Pan do apostołów ”. [Mt 5,13] „Uczta dziesięciu dziewic”, tom 1, rozważanie 1, rozdz. 1, s. 311
Teofil w dziele „Męczeństwo diakona Habiba” cytuje Ewangelię według św. Mateusza 10:39 oraz 7:6, traktując oba fragmenty jako „Pismo Święte” na str. 694.
Atanazy z Aleksandrii (ok. 318 r. n.e.) nie odwołał się do Ewangelii Mateusza w dziele „Przeciw poganom”. Jednak w dziele „Wcielenie Słowa” odwołał się do Ewangelii Mateusza 19:4 (rozdz. 2.6, str. 37), Ewangelii Mateusza 1:23 (a także Księgi Izajasza 7:14) (rozdz. 33.3, str. 54), Ewangelii według św. Mateusza 11:13 (rozdz. 40.4, str. 57–58) oraz Ewangelii według św. Mateusza 26:64 (rozdz. 56.4, str. 66). Chociaż Atanazy nie odwoływał się do żadnych innych wersetów z Ewangelii według św. Mateusza przed rokiem 325 n.e., to po tym czasie odnosił się do wielu innych fragmentów tej Ewangelii.
Aleksander z Aleksandrii (321 r. n.e.) cytuje Ewangelię według św. Mateusza 11:27b jako słowa Zbawiciela. Listy o herezji ariańskiej, rozdz. 5, s. 293
Aleksander z Aleksandrii (321 r. n.e.) cytuje Ewangelię według św. Mateusza 3:17 jako „w Ewangelii”. Listy o herezji ariańskiej, rozdz. 8, str. 294.
Aleksander z Aleksandrii (321 r. n.e.) cytuje Ewangelię według św. Mateusza 11:12 jako „wypowiedziane przez Chrystusa”. Listy o herezji ariańskiej, rozdz. 12, str. 295
Laktancjusz (ok. 303–ok. 325 r. n.e.) nawiązuje do Ewangelii według św. Mateusza 14:22–26, omawiając temat Jezusa chodzącego po wodzie. „Instytucje Boże”, księga 4, rozdz. 15, str. 116. Laktancjusz nawiązuje również do Ewangelii Mateusza 5:44; 7:15; 18:7 oraz rozdziałów 14, 19 i 21. Cytuje Izajasza 7:14 jako słowa Izajasza, co odpowiada również Ewangelii Mateusza 1:23.
Euzebiusz z Cezarei (318–325 r. n.e.) cytuje cały fragment Mt 5,38–40 w dziele „Wykazanie Ewangelii”, tom 1, rozdział 6, str. 11
W dziele „Historia kościelna” (318 r. n.e.), tom 3, rozdział 24, str. 152, Euzebiusz omawia cztery ewangelie: Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. „Ojcowie nicejscy i postnicejscy”, seria druga, tom 1, str. 152
Zobacz następne pytanie, aby dowiedzieć się, które wersety i fragmenty wersetów zostały zacytowane, a które nie.
Dowody dotyczące heretyków i fałszywych ksiąg
Heretyk enkratyt Tatian (ok. 172 r. n.e.) napisał harmonizację czterech Ewangelii zatytułowaną „Diatessaron”, co oznacza „przez cztery”. W dziele tym odwołuje się on do 839,12 wersetów z Ewangelii Mateusza. Stanowi to 78,4% całej Ewangelii Mateusza.
Manichejski heretyk Faustus-Milevis (383–400 r. n.e.) cytuje Ewangelię Mateusza 1:1 jako pochodzącą od Mateusza. Odpowiedź Augustyna na Faustusa Manichejczyka, księga 23, rozdz. 1, Ojcowie nicejscy i postnicejscy, seria pierwsza, tom 4, str. 313
3. Najwcześniejsze zachowane rękopisy Ewangelii Mateusza zawierają niewielkie różnice tekstowe, ale nie zawierają żadnych błędów o znaczeniu teologicznym. Zachowane do dziś rękopisy Nowego Testamentu, sporządzone przed 325 r. n.e., zawierają 91,7% Ewangelii Mateusza, czyli 982,07 z 1071 wersetów. Szczegółowe informacje na ten temat można znaleźć na stronie https://biblequery.org/Bible/BibleReliability/EarlyChristianNTQuotes.xlsx.
p1 (=Papirus z Oxyrhynchus 2) Mt 1:1-9,12,14-20; (nie 2:14) (ok. 200 r. n.e.) Tekst aleksandryjski
Poniżej podano daty dotyczące tego rękopisu.
III wiek – 1968 – Tekst Nowego Testamentu
III wiek – 1975 – Aland, wydanie trzecie
III wiek – 1990 r. – Comfort, „Wczesne rękopisy i współczesne tłumaczenia Nowego Testamentu”
III wiek – 1998 – Aland, wydanie czwarte poprawione
Połowa III wieku, podobny do p69 – 1999 – Comfort, „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts”
Na okładce widnieje napis. Chociaż O’Callaghan uważa, że może to być fragment z Ewangelii Mateusza 2:14, Philip Comfort w książce „The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts” (str. 29) twierdzi, że tak nie jest, ponieważ napis ten jest wykonany inną ręką, a nad trzema przerywanymi liniami znajduje się szerszy margines niż w pozostałej części Ewangelii Mateusza. Tekst ten mógł stanowić podtytuł lub tytuł.
str. 19 (=Papirus z Oksyrynchosa 9) Mt 10,32–11,5
Tekst głównie zachodni
IV lub V wiek – 1968 r., „The Text of the New Testament”
str. 21 (=Papirus z Oksyrynchos 10) Mt 12:24-26, 31-33 (zgodny z Bezae Cantabrigiensis i poprawionym Sinaiticusem)
str. 25 (=Papirus 16388, obecnie zaginiony. Przed II wojną światową znajdował się w Berlinie) Mt 18:32-34; 19:1-3, 5-7, 9-10
Koniec IV wieku – 1968 – Tekst Nowego Testamentu. Tekst zachodni
str. 35 Mt 25:12-15,20-23 (III wiek)
Prawdopodobnie IV wiek – 1968 – Tekst Nowego Testamentu. Pomiędzy tekstem aleksandryjskim a zachodnim
str. 37 (=Ann Arbor 1570) Mt 26:19-52 (połowa III wieku) Pismo jest podobne do listów Heroninos (256 i 260 r. n.e.)
III/IV wiek – 1969 –
str. 45 Chester Beatty I (wszystkie cztery ewangelie i Dzieje Apostolskie) (100–150 r. n.e.) (wcześniej uważany za pochodzący z końca II lub początku III wieku n.e.) (Mt 20:24–32; 21:13–19; 25:41–26:39, fragmenty Ewangelii według św. Marka, Łukasza i Jana) Oryginalny zwój liczył około 220 kart, z których zachowało się 30. Dwie z tych 30 kart pochodzą z Ewangelii według św. Mateusza.
p53 (= Papyrus Michigan Inv. 6652) Mt 26:29-40 i Dz 9:33-38; 3 litery spośród 124 liter w 9:39; 9:40-10:1. (ok. 260 r. n.e.) Datowanie opiera się na podobieństwach do liter Heronina z ok. 260 r. n.e. Jest to tekst mieszany.
p64 (Papirus Magdaleny), p67 ok. 200 r. n.e. Papirus p64 zachował Mt 26:7, mniej niż połowę liter wersetu 8; 26:10, 14–15, 22–23, 31–33 (na trzech fragmentach). Papirus P64 został zakupiony w Egipcie w 1901 r., ale udostępniono go badaczom dopiero w 1953 r. Papirus P67 zachował fragmenty Ewangelii według św. Mateusza 3:9,15; 5:20-22,25-28.
p70 (=Papirus Oxyrhynchus 24) Mt 2:13-16; 2:22-3:1; 11:26-27; 12:4-5; 24:3-6,12-15. (III wiek) p70 zawiera wyraźnie odmienną literę epsilon, a charakter pisma przypomina P. Medici 13 (z Księgi Koheleta) z III wieku.
III wiek – 1968 r. Tekst Nowego Testamentu.
p71 (=Papirus Oxyrhynchus 2385) zawiera Mt 19:10-11,17-18 (IV wiek)
IV wiek – 1968 r. – Tekst Nowego Testamentu. Zgodny z Vaticanusem
str. 77/str. 103 zawiera Mt 23:30-39 (str. 77); 13:55-57; 14:3-5 (od połowy do końca II wieku)
str. 83 zawiera Mt 20:23-25,30-31; 23:39; 24:1,6 (VI wiek)
str. 86: Mt 5,13-16; 22-25 (ok. 300 r. n.e.)
str. 101 (=Papirus z Oksyrynchosa 4401) III wiek zawiera Mt 3:10-12; 3:16-4:3
str. 102 (=Papirus z Oksyrynchosu 4402) ok. 300 r. n.e. Mt 4:11-12, 22-23
str. 103 (=Papirus z Oksyrynchosu 4403) zawiera Mt 13:55-57; 14:3-5 (II–III w.)
str. 104 (=Papirus z Oksyrhynchos 4404) (początek do połowy II wieku) zawiera Mt 21:34-37, 43, 45?
str. 110 (=Papirus z Oksyrynchosu 4494) zawiera Mt 10:13-14, 25-27 (IV wiek)
pAntinoopolis 2.54 (III wiek) zawiera Modlitwę Pańską. Mt 6:10-12. Wydaje się, że rękopis ten pierwotnie zawierał wyłącznie Modlitwę Pańską.
0171 (ok. 300 r. n.e.) zawiera Mt 10:17-23, 25-32
Vaticanus [B] (325–350 r. n.e.) i Sinaiticus [Si] (340–350 r. n.e.) zawierają całą Ewangelię według św. Mateusza.
Aleksandryjski [A] (ok. 450 r. n.e.) zachował jedynie fragment od Mt 25,7 do końca.
Koptyjski bohairski [Boh] III/IV wiek
koptyjski sahidyjski [Sah] III/IV wiek
Peshitta syryjska [Syr P] 400–450 r. n.e.
Efraemowy Rescriptus [C] V wiek
Ormiański [Arm] od V wieku
gruziński [Geo] od V wieku
Etiopski [Eth] od ok. 500 r. n.e.
Gotycka 493–555 r. n.e.
Więcej informacji na temat wczesnych rękopisów Ewangelii według św. Mateusza można znaleźć na stronie www.BibleQuery.org/Matthew Manuscripts.html.
Pytanie: Które wersety i fragmenty wersetów z Ewangelii według św. Mateusza cytowali pisarze przednicejscy (przed rokiem 325 n.e.)?
Odp.: Przed rokiem 325 n.e. pisarze kościelni cytowali około 87,5% wersetów z Ewangelii według św. Mateusza. Stanowi to 937,31 wersetów. Innymi słowy, cytowano wszystkie z 1071 wersetów Ewangelii według św. Mateusza, z wyjątkiem 133,69 wersetów. Wszystkie szczegóły można znaleźć na stronie https://biblequery.org/Bible/BibleReliability/EarlyChristianNTQuotes.xlsx. „Diatessaron” Tatiana odnosi się do 839,12 z 1071 wersetów Ewangelii według św. Mateusza.
P: Czy istnieją jakiekolwiek starsze daty rękopisów Ewangelii Mateusza, które zachowały się do dziś?
Odp.: Datowanie Rękopisu Magdaleny (str. 64 + str. 67) jest przedmiotem sporów.
Większość badaczy zgadza się, że powstał on przed III wiekiem n.e., ze względu na styl pisma na papirusie, który nie był stosowany po początku III wieku.
Wcześniejsza data (ok. 50–64/65 r. n.e.) – taki pogląd reprezentuje Carsten Thiede, niemiecki papirolog. Istnieją trzy argumenty na poparcie tej tezy.
1) Uncjał: Papirus z Magdaleny był papirusem „uncjałowym” (pisanym wyłącznie wielkimi literami), który był używany do połowy I wieku n.e.
2) Porównanie pisma z tekstami z połowy I wieku n.e. znalezionymi w Pompejach i Herkulanum
3) Hipotetycznie rzecz biorąc, być może chrześcijanie, którzy chcieli zachować swoje pisma święte, zaczęli wcześniej używać kodeksów.
Informacja ta pojawiła się w magazynie „Time” (23 stycznia 1995 r.). Zobacz książkę „The Real Jesus”, str. 78, gdzie omówiono tę kwestię, choć niekoniecznie ją poparto.
Rękopis Nowego Testamentu z późniejszej daty (II wiek n.e.). W „Expositor’s Bible Commentary”, tom 8, str. 20, stwierdza się, że obecnie dominuje pogląd, iż Ewangelia Mateusza została napisana między 80 a 100 rokiem n.e.
Kodeks: Wydaje się, że pochodzi on z kodeksu (książki), a w II wieku skrybowie przeszli z używania zwojów na książki.
Można spekulować, że być może niektóre uncjały, takie jak ten, powstały później. Sceptyczna książka Burtona Macka „Who Wrote the New Testament?” str. 9–10, choć bardzo krytycznie odnosi się do datowania Thiede’a, stwierdza, że pisma uncjałowe mogły powstać nawet tak późno, jak w 85 r. n.e. Trudno to zrozumieć, ponieważ w dziele Alanda i innych autorów „The Greek New Testament” (4. poprawione wydanie) wykazano, że rękopisy uncjałowe były używane nawet jeszcze w IX wieku, czyli znacznie później. Być może Mack miał na myśli konkretny styl pisma uncjałowego na papirusie.
Wniosek: Chociaż nie wiemy, kiedy powstały pierwsze kodeksy, nawet najbardziej konserwatywni uczeni opowiadają się za datą z połowy I wieku.
-
Zob. Milligan, *Selections from the Greek Papyri*, 1910, s. 35. 238.