< Pytanie biblijne dotyczące Księgi Ozeasza

Pytanie: Jaki jest zarys treści Księgi Ozeasza?

Odp.: Oto ogólny zarys Księgi Ozeasza 1–3

1–3 Rodzina Ozeasza jako alegoria

-1-2:1 Niewierność Izraela

--1:3-9 Bóg bezlitośnie rozproszy tych, którzy nie należą do Jego ludu

--1:10–2:1 Bóg miłosiernie zgromadzi tych, którzy są Jego ludem

-2:2-13 Boża nagana i sąd

-2:14-3:5 Bóg przywróci ją i okaże miłosierdzie

--2:14-2:23 Bóg przywraca Izraelitów

--3 Ozeasz wykupił swoją żonę z niewoli

W odniesieniu do rozdziałów 4–14 komentatorzy dzielą Księgę Ozeasza na dwie grupy: 1 nagana i wielokrotne nagany.

1 nagana: Oto przykładowy zarys

4:1-6:3 Niewierność Izraela

6:3–10:15 Boża nagana i sąd

11–13 Miłosierdzie Boże

– 14 Powrót do Boga, który jest pełen miłosierdzia

Główną wadą tego podejścia jest to, że fragmenty dotyczące Bożego miłosierdzia znajdują się w 5:15-6:3 oraz 11:8-11, a fragmenty dotyczące Bożego sądu – w 11:12-13:16.

3 upomnienia: Oto zarys tego podziału.

1–3 Rodzina Ozeasza jako alegoria

1:2-9 Zarzuty i kary

1:10-21 Pan przywróci swój lud

2:2-13 Zarzuty i kary

2:14–3:5 Odkupienie Pana i Ozeasza

4–6:3 Zarzut nieuznania Boga

4:1-5:14 Zarzuty i wyroki

4 – Przeciwko ludowi

5:1-5:14 – przeciwko kapłanom

5:15–6:3 Powrót, a Bóg nas uzdrowi

6:4-11:11 Zarzut złamania przymierza z Bogiem

6:4–11:7 Zarzuty i wyroki

11:8–11:11 Miłosierne odkupienie Boże

11:12–14:9 Zarzut niewierności wobec Pana

11:12–13:16 Oskarżenia i wyroki

14 Nawróćcie się, a Bóg was przyjmie

Pytanie: Jaki jest główny przekaz Księgi Ozeasza?

Odp.: W przeciwieństwie do Księgi Przysłów i innych ksiąg, które skupiają się na mądrości Bożej, czy też do Księgi Obadiasza, Nahuma i innych ksiąg, które skupiają się na Bożym sądzie, Księga Ozeasza skupia się na silnych emocjach Boga. Bóg ma żarliwą pasję, która nienawidzi grzechu, ale jeszcze bardziej kocha zagubionych. Bóg dołożył wielkich starań, a także sprawił, że Ozeasz dołożył wielkich starań, aby zilustrować Izraelowi obecny stan ich przymierza z Nim.

P: Jakie są charakterystyczne cechy Księgi Ozeasza?

Odp.: Księga Ozeasza jest jedyną księgą poświęconą prorokowi z północy, który przemawiał do ludu północnego. Niektóre charakterystyczne imiona Boga, których używa Ozeasz, to „Najwyższy”, „Święty”, a także nawiązania do historii Izraela i wzmianki o złotych cielcach. Oczywiście nie należałoby oczekiwać, że prorocy z królestwa południowego w sposób wyraźny wspominaliby o złotych cielcach.

P: Dlaczego w Księdze Ozeasza numery niektórych wersetów różnią się o jeden?

Odp.: W tekście masoreckim numery wersetów są w niektórych miejscach o jeden większe niż w Septuagincie. Różnice w numeracji wersetów nie mają jednak wpływu na znaczenie tekstu.

P: Kiedy powstała Księga Ozeasza, o której mowa w Oz 1,1?

Odp.: Została napisana około 760–720 r. p.n.e. Król Jeroboam, o którym mowa w Księdze Ozeasza, znany jest nam jako Jeroboam II, o którym mowa w 2 Król. 14:23–29. Jeroboam I, pierwszy król podzielonego królestwa północnego, wykonał złote cielęta w Betel i Dan, aby lud mógł je czcić zamiast udawać się do Jerozolimy.

P: Dlaczego w Księdze Ozeasza 1:1 wspomniano o czterech królach Judy, a tylko o jednym królu Izraela?

Odp.: Ozeasz tego nie wyjaśnia. Być może miało to na celu podkreślenie legitymizacji królów judzkich w przeciwieństwie do królów izraelskich. Innymi słowy, Ozeasz nie chciał nadawać tytułu króla uzurpatorom tronu królestwa północnego.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Ozeasza 1:1-2 Bóg nakazał Ozeaszowi poślubić właśnie taką kobietę, skoro Księga Kapłańska 21:5, 13-14 mówi, że kapłani nie powinni tego robić?

Odp.: Po pierwsze, Pismo Święte nigdzie nie wspomina, że Ozeasz był kapłanem. Bóg miał szczególny cel, nakazując Ozeaszowi to uczynić. Żona Ozeasza miała być żywą alegorią niewierności Izraela wobec ich Boga. Innymi słowy, miała to być lekcja dla Izraela.

P: Czy w Księdze Ozeasza 1:1-2 Gomer była taką kobietą przed poślubieniem Ozeasza, czy dopiero po tym?

Odp.: Najpierw to, co nie jest odpowiedzią, a potem sama odpowiedź.

Nie jest to odpowiedź: Różne uprzedzenia skłoniły niektórych do przekonania, że był to jedynie sen lub że Gomer była w rzeczywistości praworządna, a cała sytuacja stanowiła jedynie alegorię. Jednak Pismo Święte nie potwierdza tych fantazyjnych domysłów.

Odpowiedź: W Księdze Ozeasza 1:2 Ozeasz otrzymał polecenie, by poślubić kobietę dopuszczającą się cudzołóstwa. Z jednej strony mogło to być proroczym zapowiedzią tego, co zacznie robić później. Z drugiej strony mogła być kobietą rozwiązłą już przed ślubem.

Pytanie: Czy w Księdze Ozeasza 1:2-3 Bóg nakazuje Ozeaszowi popełnić cudzołóstwo? (Tak twierdził pewien muzułmanin.)

Odp.: Nie, Bóg nigdy nie nakazał Ozeaszowi popełnić cudzołóstwa, a Ozeasz nie popełnił cudzołóstwa. Ozeasz poślubił raczej kobietę, która wcześniej była prostytutką, a później powróciła do prostytucji.

Pytanie: Czy zgodnie z Ozeasza 1:2 współcześni chrześcijanie powinni poślubiać prostytutki?

Odp.: Nie, ponieważ wierzący powinni poślubiać wyłącznie wierzących. Ponadto należy wyobrazić sobie, jaki wpływ duchowy miałaby żona na męża i dzieci.

Jednak osoba wierząca może poślubić kogoś, kto w przeszłości prowadził niemoralne życie, ale okazał skruchę i nawrócił się do Chrystusa. Należy jednak pamiętać o wielu chorobach przenoszonych drogą płciową, na które może cierpieć współmałżonek. Niektóre z chorób, o których należy wiedzieć, to chlamydia, rzeżączka, kiła, brodawki narządów płciowych, opryszczka, wirus brodawczaka oraz AIDS.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Ozeasza 1:4, 6, 9 dzieci Ozeasza otrzymały tak dziwne imiona?

Odp.: Chociaż niektórym dzieciom z Afryki nadawano dziwne i negatywne imiona, takie jak „choroba”, z powodu ich religijnych przesądów, Ozeasz nie robił tego ani ze względu na kulturę, ani z osobistych preferencji.

Bóg nakazał Ozeaszowi nadać swoim dzieciom te dziwne imiona jako znak dla Izraelitów. Można by pomyśleć, że Bóg był „niesprawiedliwy”, zmuszając Ozeasza do tego. Bóg nie jest niesprawiedliwy, ale w tym życiu postępuje nierówno, a ma prawo tak postępować. Bóg cenił naród izraelski bardziej niż życie rodzinne Ozeasza. Ozeasz nie sprzeciwił się temu, by Bóg wykorzystał go w ten szczególny sposób, a Bóg ostatecznie sprawi, że wszystko będzie sprawiedliwe i równe.

Pytanie: Co wiemy o Dolinie Jezreel z Księgi Ozeasza 1:4?

Odp.: Jezreel odnosi się zarówno do bardzo żyznej doliny, jak i do miasta położonego na skraju tej doliny. Słowo „Jezreel” oznacza „rozsiane lub zasiane przez Boga”. Może jednak odnosić się zarówno do błogosławieństwa zasianego przez Boga, jak i do przekleństwa zasianego przez Boga.

Nabot był człowiekiem sprawiedliwym, a jego winnica znajdowała się w Jezreel, jak opisano w 1 Król. 21. Silna i zła królowa Izebel oraz słaby i zły król Achab zleciły fałszywe oskarżenie Nabota, aby przejąć tę najlepszą winnicę. Później Jehu zabił Jorama, syna Achaba, w Jezreel.

Dzisiaj nadchodzą czasy próby, czyli „Dolina Jezreel”, zarówno dla poszczególnych osób (wierzących i niewierzących), jak i dla kościoła. W zależności od wyniku tej próby mogą otworzyć się nowe obszary służby, powołania i błogosławieństw – albo nie.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Ozeasza 1:4 krew Jezreel ma spocząć na domu Jehu, skoro Jehu podążał za Bogiem?

Odp.: Bóg posłużył się prorokiem, by nakazać Jehu, by został królem Izraela, co uczynił w 2 Księdze Królewskiej 9. Jednak Bóg nie nakazał mu zabić Achazjasza (2 Kronik 22:7-9), ani krewnych Achazjasza, o których mowa w 2 Księdze Królewskiej 10:12-14; Bóg nie nakazał Jehu postępować podstępnie, udając, że służy Baalowi (2 Księga Królewska 10:18-19), a następnie zabijać ich wszystkich.

Jehu niestety był wybiórczy w swoim sprzeciwie wobec bałwochwalstwa. Nie odwrócił się od złotych cielców w Betel i Dan, jak opisano w 2 Księdze Królewskiej 10:28-31. Ponadto rysunek i inskrypcja na asyryjskim czarnym obelisku (841 r. p.n.e.) przedstawiają Jehu kłaniającego się Salmanasarowi III. Chociaż Jehu był niekonsekwentny w podążaniu za Bogiem, był konsekwentny w działaniu na własną korzyść.

Warto zastanowić się nad tym, że Bóg musiał wiedzieć o tym wszystkim jeszcze przed wybraniem Jehu, ale najwyraźniej Jehu nadal był lepszym wyborem niż Izebel i Achab.

Pytanie: Jakie znaczenie ma imię trzeciego dziecka w Księdze Ozeasza 1:8-9?

Odp.: Trzy imiona dzieci oznaczają: „Bóg rozproszy”, „bez litości” i „nie mój lud”. Jednym z powodów nadania trzeciego imienia mogła być niepewność Ozeasza co do tego, czy dziecko to rzeczywiście było jego, czy też nie.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Ozeasza 2:1-7 Ozeasz błagał swoją żonę?

Odp.: Odpowiedź wynika z Księgi Ozeasza 3:1-3; Ozeasz błagał swoją żonę, by go nie opuszczała i nie wracała do prostytucji.

Nie znamy wszystkich powodów, dla których chciała powrócić do tego grzesznego stylu życia. Być może chodziło o przyjemność. Być może wynikało to z tego, że uważała, iż Ozeasz nie dostarczał jej wystarczająco emocji w codziennym życiu. Być może uważała, że prorok nie zarabia zbyt wiele, więc nie stać jej na luksusy, których pragnęła. Być może była to kombinacja powyższych czynników. Ostatecznie jednak nie była zadowolona z tego, gdzie się znajdowała. Zawsze są inne miejsca, gdzie trawa wydaje się bardziej zielona. Jak powiedziała Erma Bombeck: „Trawa jest zawsze bardziej zielona nad szambo”.

Pytanie: Czy w Księdze Ozeasza 2:2, 5-13 Gomer nie zasługiwała na to, co ją spotkało?

Odp.: Technicznie rzecz biorąc, Gomer nie była niegodna. Wręcz przeciwnie, w pełni zasługiwała – na rozwód i pogardę ze strony Ozeasza. Porzuciła swój honor jako żona i zamieniła go na hańbę. Wiele osób odrzuciło Boga i nie tylko nie jest godnych, ale wręcz zasługuje na Bożą karę. Jednak tak jak Ozeasz przyjął Gomer, gdy ta powróciła, tak Bóg przyjmuje buntowników, którzy okazują skruchę i przychodzą do Niego.

P: Jaki jest związek między pragnieniem, plonami i kochankami w Ozeasza 2:3f-5?

Odp.: Baal był rzekomo bogiem grzmotu i deszczu, a tym samym obfitych plonów, a co za tym idzie – płodnych zwierząt i ludzi. Bóg dał im te rzeczy, a oni mimo to zwracali się ku Baalowi. Bóg był rozgniewany, że srebro i złoto, które otrzymali dzięki Bożemu dobrobytowi, oddawali Baalowi. Dlatego Bóg zamierzał odebrać im te rzeczy.

Pytanie: Czym były „dni Baalim” w Księdze Ozeasza 2:13?

Odp.: Nie chodziło tu o żadne konkretne święto. Termin „Baalim” jest raczej liczbą mnogą imienia Baal i odnosi się do dni świątecznych uroczystości, podczas których Izraelici oddawali cześć bałwochwalczym Baalom z religii kananejskiej, fenickiej i ugarickiej.

P: Jakie znaczenie ma „brama nadziei” w dolinie Achor, o której mowa w Księdze Ozeasza 2:15?

Odp.: Achor to dolina między Jerycho a Ai, gdzie w Księdze Jozuego 7:26 ukamienowano Achana. To miejsce sądu za grzech miało stać się bramą nadziei.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Ozeasza 2:16 powinni nazywać Boga „Ishi” zamiast „Baali”?

O: Słowo „Ishi” oznacza „mój mąż”, a „Baali” – „mój pan/Władca”. Baal, co oznacza „pan/Władca”, było powszechnym tytułem nadanym kananejskim bożkom.

P: Dlaczego w Księdze Ozeasza 2:17 Bóg chciał, aby nie pamiętali nawet imion bożków?

O: Prawdopodobnie po to, aby wiedza i szczegóły dotyczące kultu bożków nie zostały zapamiętane, a tym samym nie stanowiły pokusy dla kolejnych pokoleń.

Na marginesie warto dodać, że Gedeon nie został przemianowany na cześć bożka. Jego nowe imię, Jerubaal, oznaczało raczej, że Baal będzie z nim walczył, co nie było wyrazem czci dla Baala.

Pytanie: Czy zgodnie z Księgą Ozeasza 2:17 współcześni chrześcijanie powinni nazywać rzeczy imionami bożków?

Odp.: Nie. Chociaż 1 List do Koryntian 8:4 pokazuje, że bożek to tak naprawdę nic (tylko kłamstwo), nie powinniśmy nazywać rzeczy imionami bożków z dwóch powodów.

W przypadku bożków, które ludzie nadal czczą: mogłoby to legitymizować złe praktyki religijne.

W przypadku wszystkich bożków: nie chcemy sprawiać wrażenia, że traktujemy bałwochwalstwo lekko.

Gdybyś dzisiaj musiał wymyślić nową nazwę dla produktu, czy chciałbyś nazwać go imieniem pogańskiego bożka? – Mam nadzieję, że nie.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Ozeasza 2:23 Bóg okazał im miłosierdzie, skoro wcześniej tego nie uczynił?

Odp.: Gdyby ktoś zrozumiał nienawiść Boga do grzechu i dostrzegł, jak daleko od Boga oddalili się niegodziwi Izraelici, mógłby rozsądnie (choć błędnie) założyć, że Bóg nigdy nie da im kolejnej szansy. Jednak miłość Boga do nich była tak wielka, że tak się nie stało. Bez względu na to, jak bardzo byli źli, Bóg i tak im przebaczyłby i przyjąłby ich z powrotem, gdyby okazali skruchę i powrócili do Niego.

P: Kiedy spełni się proroctwo z Oz 3,4?

Odp.: Są dwa spełnienia.

1. Podczas wygnania nie było świątyni, więc nie składano ofiar. Izraelici nie mieli króla, księcia ani kapłańskiego efodu. Od czasu wygnania resztka żydowska nie była nękana bałwochwalstwem, tak jak miało to miejsce przed wygnaniem.

2. Od czasu zburzenia świątyni w 70 r. n.e. Żydzi również nie składali ofiar. Nie mieli też ani króla, ani księcia, ani kapłańskiego efodu. Zasadniczo nie praktykują też pogańskiego bałwochwalstwa.

Pytanie: Jak w Księdze Ozeasza 3:5 powrócą do Dawida, swojego króla?

Odp.: Oczywiście wszyscy wiedzieli, że Dawid zmarł dwa pokolenia wcześniej. Ozeasz zestawia ich przeszłe posłuszeństwo wobec Dawida z przyszłym posłuszeństwem wobec obiecanego potomka Dawida, którego dziś znamy jako Chrystusa.

P: Czy w Księdze Ozeasza 3:5 nie jest dziwne, że mieszkaniec północy wspomina o królu Dawidzie?

Odp.: Nie jest to wcale dziwne, że ten pobożny prorok tak powiedział. To prawda, że mieszkańcy północy na ogół buntowali się przeciwko południu, ale ten północny prorok był posłuszny Bogu i rozumiał Bożą obietnicę daną królowi Dawidowi w czasach zjednoczonego królestwa.

P: Dlaczego w Księdze Ozeasza 4:1-3 w kraju nie było wiedzy o Bogu?

Odp.: Należy tu zwrócić uwagę na dwie kwestie.

1. Wśród ludu Bożego nie było powszechnego uznania Boga.

2. Wiedza o prawdziwym Bogu była niewielka, ponieważ rodzice i lewici nie nauczali ludu o prawdziwym Bogu. Rzeczywiście, za czasów Jeroboama wielu kapłanów i lewitów opuściło królestwo północne i osiedliło się w Judzie.

Pytanie: Co oznacza w Księdze Ozeasza 4:2 wyrażenie „krew dotyka krwi”?

Odp.: W tłumaczeniu NIV brzmi to jako „rozlew krwi następuje po rozlewie krwi”. Chodzi tu o to, że dochodziło do tak wielu morderstw, że krew spływała na zaschniętą krew wcześniej zamordowanych ofiar.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Ozeasza 4:6, 14 ludzie giną z powodu braku wiedzy, skoro Bóg osądza ludzi na podstawie tego, co wiedzą, jak wynika z Listu do Rzymian 4:15, Listu do Rzymian 5:12 i 2 Listu Piotra 2:21?

Odp.: Te wersety z Listu do Rzymian i 2 Listu Piotra pokazują, że Bóg nie pociąga nikogo do odpowiedzialności za to, co zostało uczynione w niewinnej niewiedzy. Ludzie nie mogą wiedzieć, jeśli nie mieli okazji się tego nauczyć.

Jednak nie każda niewiedza jest z konieczności niewinna. Ludzie czasami nie dowiadują się o Bogu, ponieważ odmawiają czerpania wiedzy z tego, co było dla nich dostępne. Istnieje niewiedza z wyboru i istnieje niewiedza wynikająca z apatii.

P: Jak w Oz 4:7 mogli zamienić swoją chwałę na coś haniebnego?

Odp.: List do Rzymian 1:21-32 pokazuje, w jaki sposób grzeszni ludzie „dokonują zamiany” Boga, Jego prawdy i Jego sprawiedliwości na bożki oraz ich kłamstwa i zepsucie.

P: Co oznacza w Księdze Ozeasza 4:8 stwierdzenie, że niektórzy „żywią się grzechem ludzi”?

Odp.: Ludzie mogą żywić się grzechami innych na co najmniej trzy sposoby.

Zysk: Obecnie ogromne sumy pieniędzy zarabia się na przemyśle tytoniowym, alkoholowym i pornograficznym. Aby nikt nie miał co do tego wątpliwości: nasze ciało jest świątynią, a palenie jest grzechem; nie jest wolą Bożą, aby ktokolwiek wyrządzał krzywdę własnemu ciału, jak pokazuje 1 List do Koryntian 3:16-17.

Legitymizacja: Kiedy inni grzeszą, ludzie mogą próbować usprawiedliwić swoje własne grzechy, zarówno w swoich oczach, jak i w oczach innych. Uważają, że ich grzechy są mniej poważne, ponieważ przynajmniej nie są tak złe jak grzechy innych.

Zastępcza przyjemność: Niektórzy czerpią radość z plotkowania i słuchania o wyczynach innych, a rzeczywiście, wiele dostępnych w sprzedaży powieści romantycznych zawiera w sobie ten grzech.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Ozeasza 4:14 Bóg nie ukarze tutaj niemoralnych kobiet?

Odp.: Bóg nie ukarałby niemoralnych kobiet surowiej niż mężczyzn, z którymi dopuściły się niemoralności. Jednak zgodnie z ostatnią częścią tego wersetu obie strony poniosą zgubę (a nie tylko karę).

P: Co sprawia, że niektórzy ludzie są uparci, a nawet bardziej uparci niż inni, jak wspomniano w Ozeasza 4:16?

Odp.: Mogą istnieć trzy nakładające się na siebie powody, dla których są oni tak mocno przywiązani do tego, co złe.

a) Zmiana przekonań sprawiłaby im ogromny ból; być może uświadomiliby sobie, że wszystko, co robili do tej pory, było złe.

b) Całkowicie wierzą w kłamstwo i dopóki nie uświadomią sobie, że to kłamstwo, nie są w stanie dostrzec, w jaki sposób nowa idea mogłaby być prawdziwa.

c) Postanowili, niezależnie od faktów, wierzyć w coś innego. Czasami jest to po prostu wewnętrzna decyzja, ale czasami ludzie wiedzą, że ich rodzina może ich opuścić, albo że mogą zostać prześladowani lub zabici, jeśli się zmienią. Dlatego (nielogicznie) nowa idea musi być błędna. Faryzeusze nie mogli uwierzyć w Jezusa, ponieważ widzieli, że mogą stracić swój prestiż. Każdy, kto wierzył w Jezusa, mógł zostać wykluczony z synagogi. Tak więc nawet w czasach Jezusa dla wielu osób wiara w Niego była ciężką walką.

Pytanie: W jaki sposób niemoralność Izraelitów w Księdze Ozeasza 4:18 przypomina kwaśny napój?

Odp.: Napój zazwyczaj ma przyjemny smak, jest orzeźwiający i zdrowy. Kwaśny lub zepsuty napój jest nieprzyjemny, sprawia, że jeszcze bardziej pragniesz dobrego napoju, a ponadto jest niezdrowy i powoduje ból brzucha, który utrzymuje się długo po jego wypiciu.

P: Dlaczego w Księdze Ozeasza 5:6 niektórzy będą szukać Boga, ale Go nie znajdą?

Odp.: Jeremiasz 29:13 obiecuje, że ci, którzy szukają Boga, znajdą Go, ale tylko wtedy, gdy będą Go szukać całym sercem. W Ewangelii Mateusza 7:8 Jezus nauczał, że wszyscy, którzy szczerze pragną służyć Bogu, znajdą Go. Jednak ci ludzie szukali Boga, by uzyskać ochronę, ale nie pragnęli szczerze Mu służyć. Charakteryzuje ich obłudny rytualizm, ale brakuje im prawdziwej wierności przymierzu. Otaczające wersety, Ozeasz 5:4-5,7, wymieniają ich problemy.

Ozeasz 5:4 – Ich uczynki, które wciąż tkwią w ich sercach (tj. nie okazali skruchy), nie pozwalają im powrócić do Boga. Dzisiaj niektórzy ludzie nie przychodzą do Boga, ponieważ wiedzą, że muszą zaprzestać pewnych działań.

Ozeasz 5:5 – Są aroganccy w poszukiwaniu Boga. Oprócz rażącej arogancji wielu innych przyjdzie do Boga tylko na własnych warunkach, a nie na warunkach Boga.

Ozeasz 5:7 – Są niewierni Bogu. Chociaż obchodzą biblijne święta religijne, lud Boży zawierał małżeństwa sprzeczne z prawem Bożym i miał dzieci, które nie znały Boga.

Pytanie: Kim jest król Jareb, o którym mowa w Oz 5,13 i Oz 10,6?

Odp.: Hebrajskie słowo „melek Yareb” może być imieniem własnym lub też oznaczać „wielki król”, co wynika z oznaczenia samogłosek w tekście masoreckim. Być może Jareb był izraelskim pseudonimem jednego z królów asyryjskich. Słowo „Yareb” jest powiązane z hebrajskim słowem oznaczającym „walczyć”. Zatem może to oznaczać „walczący król” lub „wojowniczy król”.

P: Co w Księdze Ozeasza 6:1 odróżnia skruchę powierzchowną i chwilową od skruchy prawdziwej i trwałej?

Odp.: Nawet najbardziej zatwardziały przestępca w więzieniu okazuje skruchę – skruchę z powodu tego, że został złapany. Chociaż każdy rodzaj skruchy może wiązać się z żalem z powodu przeszłych konsekwencji i strachem przed przyszłymi, powierzchowna skrucha na tym się kończy.

Prawdziwa skrucha to szczere uczucie: „Chciałbym cofnąć się w czasie i tego nie robić”. Polega na zadośćuczynieniu tam, gdzie to możliwe – na przykład, jeśli coś ukradłeś, a potem okazałeś skruchę, zwracasz to, być może dodając coś od siebie. Jest to przysięga złożona samemu sobie, że nigdy więcej tego nie zrobisz. Obejmuje ona nie tylko chęć naprawienia swoich czynów, ale także pragnienie zmiany, by już nigdy nie być takim człowiekiem. Wreszcie jest to przebaczenie sobie, pozostawienie tego grzechu za sobą na zawsze i pójście dalej.

W czasach kościoła od Nicei do Efezu żył niegdyś niemoralny człowiek, który stał się chrześcijaninem. Zobaczył prostytutkę, z której usług korzystał w przeszłości, i zignorował ją. Podążyła za nim, zawołała go po imieniu i powiedziała: „To wciąż ta sama ja”. Odpowiedział: „Tak, ale ja już nie jestem tym samym człowiekiem”.

Pamiętaj o łaskawości Pana.

Pytanie: Jak w Księdze Ozeasza 6:1 zachęcasz innych do powrotu do Boga?

Odp.: Chociaż tylko Bóg może przyciągnąć ich do Siebie, a to oni – a nie ty – muszą zdecydować się podążać za Bogiem, możesz udzielić im rady, by zachęcić ich do powrotu do Boga. Jednym ze sposobów (ale nie jedynym) pogrupowania tego, co możesz powiedzieć, jest podział na przeszłość, teraźniejszość i przyszłość.

Przeszłość: Pomóż im przypomnieć sobie, jak wyglądało ich życie, zanim wkroczyli na tę grzeszną ścieżkę. Brak poczucia winy, depresji i stresu. Przypomnij im, jak się wtedy czuli.

Teraźniejszość: W pewnym momencie możesz zapytać, jak im się teraz powodzi. Jak myślisz, co Bóg widzi, gdy patrzy na ich czyny? Skoro Bóg, aniołowie, demony i być może ludzie w niebie widzą (publicznie) to, co robisz, czy na pewno chcesz to robić?

Przyszłość: Jak w końcu staniesz przed Bogiem i wyjaśnisz swoje czyny oraz powody, dla których je popełniłeś? Czy będziesz się wstydził przed Jezusem?

Pytanie: Jakie znaczenie mają dwa i trzy dni w Księdze Ozeasza 6:2?

Odp.: Istnieją dwa poglądy i oba mogą być prawdziwe.

Krótki gniew i bardzo szybkie przebudzenie: Uważali, że gniew Boży potrwa tylko przez krótki czas.

Nawiązanie do ukrzyżowania i zmartwychwstania Jezusa: Być może chodziło również o zaszczepienie w ich umysłach koncepcji, której doświadczą przyszłe pokolenia.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Ozeasza 6:3 tak ważne jest wyznanie Pana?

Odp.: Zobaczmy najpierw, dlaczego mogło to być ważne dla nich, następnie dlaczego niektórzy wierzący niechętnie uznają Pana, a na koniec inne powody, dla których jest to ważne.

Dla zbuntowanych Izraelitów ważne było zerwanie lojalności wobec kultu Baala. Archeolodzy prowadzący wykopaliska z okresu podziału królestwa nie znaleźli zbyt wielu artefaktów świadczących o kulcie Prawdziwego Boga; znaleźli natomiast liczne przedmioty wskazujące na kult pogański. W rzeczywistości sytuacja w pewnym momencie była tak zła, że Eliasz sądził, iż jest jedynym, który wciąż czci Boga (1 Krl 19:14). Był jednak w błędzie; Bóg poinformował go, że było 7 000 osób, które nie zgięły kolan przed Baalem (1 Król. 19:18). Jednak liczba 7 000 to wciąż niewiele w porównaniu z populacją Izraela wynoszącą od jednego do półtora miliona.

Drugim powodem jest to, że Izraelici mogli sądzić, iż są tak buntowniczy, że Bóg już ich nie przyjmie. Uznanie Go niosło ze sobą nadzieję, że On będzie przy nich, jak sugeruje Księga Ozeasza 6:3b.

Niektórzy wierzący niechętnie uznają Boga, ponieważ nie chcą być nazywani chrześcijanami. To określenie może wiązać się z jawnymi prześladowaniami, takimi jak utrata szansy na pracę lub ewentualna utrata przyjaciół. Jednak bycie chrześcijaninem wymaga odwagi na wiele sposobów. Wymaga również miłości, nawet gdy to boli. Musisz zdecydować, czy bardziej cenisz przyjaźń niż samą osobę, czy też bardziej kochasz tę osobę, by opowiedzieć jej o Chrystusie.

Drugim powodem jest to, że niektórzy chrześcijanie kierujący się cielesnymi pragnieniami mogą próbować „siedzieć na płocie”. Mogą chcieć uchodzić za ludzi lubiących imprezy i o luźnych zasadach moralnych, gdy nadarzy się okazja do grzechu, ale jednocześnie chcą nadal dobrze wyglądać w oczach innych, więc nie chcą się jednoznacznie opowiedzieć. Muszą jednak zdecydować, czy naprawdę chcą prowadzić życie oddające cześć Bogu, czy nie. Jest wielu fałszywych chrześcijan, którzy tego nie robią i oszukują samych siebie, myśląc, że pójdą do nieba.

Inni wierzący mają zupełnie inny powód. Czasami wierzący nie chcą być postrzegani jako chrześcijanie, ponieważ wiedzą, że pod wieloma względami daleko im do doskonałości i nie chcą zhańbić imienia Chrystusa ani uchodzić za hipokrytów. Chcą więc zachować swoją wiarę w tajemnicy, „dopóki się nie poprawią”. Z jednej strony nikt z nas nigdy nie będzie doskonały, a z drugiej strony świadomość, że inni, którzy cię obserwują, wiedzą, że jesteś chrześcijaninem, może stanowić dodatkową motywację do wytrwania w prowadzeniu moralnego życia.

Ważne jest, by wyznawać Chrystusa, ponieważ zgodnie z Ewangelią Mateusza 5:13-16 mamy być solą i światłem świata, aby inni widzieli nasze dobre uczynki i chwalili Ojca w niebie. Mamy świecić jak gwiazdy we wszechświecie, głosząc innym słowo życia, jak mówi List do Filipian 2:14-16. Wreszcie 2 List do Tymoteusza 2:12 mówi, że jeśli wytrwamy, będziemy królować z Chrystusem, ale jeśli wyrzekniemy się Chrystusa, On wyrzeknie się nas. Zobacz także Ewangelię według św. Mateusza 5:32-33.

P: W Księdze Ozeasza 6:4, w jaki sposób ich wierność/dobroć przypominała poranną mgłę lub rosę?

Odp.: To poetyckie porównanie było bardzo trafne. Chociaż mgła o poranku może być gęsta, nie utrzymuje się długo w promieniach słońca.

Pytanie: W Księdze Ozeasza 6:5, w jaki sposób prorocy „przecięli na pół” Izraelitów?

Odp.: Słowa Boże wypowiedziane przez nich potępiły Izraelitów. Bóg chciał, aby Izraelici wiedzieli, dlaczego są karani, zanim ich ukarze, a prorocy im to przekazali.

P: Czy w Księdze Ozeasza 6:6 Ozeasz był przeciwny ofiarom mojżeszowym?

Odp.: Nie. Żadne ofiary na świecie nie pomogą, jeśli serce człowieka nie jest nastawione na służbę Bogu. Posłuszeństwo i cześć wobec Boga są najważniejsze, a ofiary całopalne miały być drugorzędnymi, zewnętrznymi znakami wewnętrznego uznania Boga.

P: Dlaczego w Księdze Ozeasza 7:6 jest napisane: „ich piekarze”?

Odp.: Hebrajski tekst masorecki mówi: „ich piekarz”, podczas gdy Septuaginta mówi: „Efraim”. Sformułowanie „ich piekarze” ma większy sens, ponieważ ogień piekarza był tak gorący, że mógł spać całą noc bez podsycania ognia i nie obawiać się, że zgaśnie.

P: Jaki był grzech polegający na pożarciu wszystkich ich sędziów i królów, o którym mowa w Oz 7,7?

Odp.: Są tu dwa aspekty.

Konkretni królowie: Królestwo Północne charakteryzowały zamachy i bunty. W następnym pytaniu omówiono niektórych z królów, którzy zostali zabici.

Ogólne spojrzenie na władzę: Liczne zabójstwa królów były symptomem ogólnego braku szacunku dla władzy. Ludzie, którym brakuje szacunku dla zewnętrznej władzy, często nie szanują również swojego sumienia i autorytetu moralnego.

Pytanie: Jakie znaczenie ma analogia do ciasta w Księdze Ozeasza 7:8?

Odp.: Byli „dwulicowi”. Pomimo tego, że ogólnie rzecz biorąc ciasto jest w porządku, ciasto przypalone z jednej strony i surowe z drugiej nadaje się jedynie do wyrzucenia. Lud ten mieszał się z bałwochwalcami. Jak powiedział H.A. Ironside, jeśli umieścisz kanarka w klatce z wróblami, aby nauczyć je śpiewać, wróble będą po prostu dalej ćwierkać, zagłuszając kanarka.

Pyt.: Co jest takiego złego w wadliwym łuku, o którym mowa w Oz 7:16?

Odp.: Łuki były jedną z najważniejszych broni tamtych czasów. Żołnierze nie mają łuków ani broni – nie wyruszają na walkę. Ale jeśli mają łuki, na których, jak sądzą, mogą polegać, wyruszają na walkę, a łuki te nie działają, to jest to o wiele, wiele gorsze niż brak łuku w ogóle.

Pytanie: W Księdze Ozeasza 8:2 w jaki sposób ludzie twierdzą, że znają Boga, skoro tak nie jest?

Odp.: Twierdzili, że wierzą w Boga, ale było to tylko pozory. Nie mogli mówić o wierności Bogu, skoro jednocześnie służyli bożkom. W Księdze Ozeasza 8:5 w tekście hebrajskim czytamy: „Pan odrzucił waszego cielca”, ale w Septuagincie jest: „Wyrzućcie waszego cielca”. Innym znaczeniem jest: „wasz cielec cuchnie”. Oczywiście, gdyby odrzucili swoje cielę, musieliby odrzucić swoje dziedzictwo religijne sięgające czasów Jeroboama I, o którym mowa w 1 Królów 12:28.

Pytanie: Co było złego w ustanawianiu królów, jeśli nie pochodziło to od Boga, jak wspomniano w Księdze Ozeasza 8:4?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

1. Pierwotny podział na królestwo północne i południowe został (niechętnie) zatwierdzony przez Boga w 1 Król. 11:11-13, 11:29-39, 12:22-24.

2. Sukcesja królów w królestwie północnym naznaczona była rozlewem krwi.

a. Baasa został królem, zabijając Nadaba i całą rodzinę Jeroboama (1 Król. 15:27-29).

b. Zimri został królem, zabijając Elę (1 Król. 16:9-10)

c. Zimri spalił się na śmierć, zanim Omri zdążył go zabić (1 Król. 16:16-18).

d. Zwolennicy Omriego zabili Tibniego, aby sam mógł zostać królem (1 Król. 16:21-22).

e. Joram i Jezabel (2 Król. 9:22-24, 30). Bóg jednak poparł ten bunt.

f. W Judzie Atalia zabiła całą rodzinę królewską z wyjątkiem Joasza (2 Król. 11:1-2).

g. W Izraelu Szallum zamordował króla Zachariasza (2 Król. 15:10).

h. Menahem zabił Szalluma (2 Król. 15:13-14).

i. Pekach zamordował Pekachiasza (2 Król. 15:23,25).

Pytanie: W Księdze Ozeasza 8:7, w jaki sposób zasiali wiatr i zebrali burzę?

Odp.: Kiedy siejesz grzech, możesz zebrać jego konsekwencje. Oczywiście konsekwencje te mogą obejmować popełnianie jeszcze większych grzechów. Z czasem konsekwencje te mogą stać się poważniejsze niż sam pierwotny grzech. Ponadto, gdy bardzo silny wiatr przetacza się nad dojrzałym polem zboża, może zdmuchnąć to, co dobre i dojrzałe na wierzchu, pozostawiając wszystko inne, co teraz jest bezwartościowe.

P: Czym w Księdze Ozeasza 8:8 jest naczynie gliniane, które nie sprawia przyjemności?

Odp.: Niektóre naczynia są dziełami sztuki, a inne zawierają cenną mirrę lub przyprawy. Są jednak naczynia, które służyły jako toalety – co jest zastosowaniem niegodnym. Tutaj jednak może chodzić o to, że niektóre naczynia były wadliwe lub tak źle wykonane, że nie nadawały się do żadnego użytku. Niektórzy ludzie, podążając własną drogą, doszli do punktu, w którym nie nadają się już do niczego.

P: Dlaczego w Oz 8:13 i Oz 9:3 mieliby powrócić do Egiptu?

O: Bóg nie mówi, że pragnie, by powrócili do Egiptu. Przeciwnie, Bóg przepowiada, że będą tak nieposłuszni, że opuszczą tę ziemię i powrócą do Egiptu. Ohydne szczegóły można przeczytać w Księdze Jeremiasza 41:46–44:30. Chociaż fizycznie nigdy więcej nie znaleźli się w niewoli w Egipcie, to jednak „w swoich sercach powracali do Egiptu” zarówno po pomoc, jak i w celu oddawania czci bożkom. Bóg może uwolnić ludzi z niewoli, jednak oni sami mogą zdecydować się zawrócić i ponownie popaść w niewolę.

Pytanie: Czy przywódcy religijni, o których mowa w Księdze Ozeasza 9:7–17, byli złymi ludźmi?

Odp.: Nie. Byli to prawdziwi prorocy, których lud traktował wrogo. Ci przywódcy religijni nauczali ich prawidłowo, ale ludzie uważali ich za głupców.

Pytanie: Jak w Księdze Ozeasza 10:1 pusta winorośl może przynosić owoce dla siebie samej?

Odp.: Stanowi to ostry kontrast w stosunku do Psalmu 80, gdzie Bóg zasadził Izrael jako owocną winorośl. Jeremiasz 2:21 i Ezechiel 10:10-11 pokazują, że sytuacja ulegnie zmianie. Bezowocna winorośl dostarcza pożywienia sobie samej, ale nie zapewnia pożywienia nasionom w winogronach dla innych ani nie pozwala na wyhodowanie kolejnej winorośli. Podobnie niektórzy ludzie organizują swoje życie tak, by przynosiło korzyści wyłącznie im samym, nie przynosząc pożytku innym ani chwały Bogu. Jak w ciągu ostatnich pięciu lat starałeś się dawać życie i pożywienie innym?

Pytanie: Dlaczego w Księdze Ozeasza 10:3 Izraelici mieli w przyszłości mówić, że nie mają króla, ponieważ nie czcili Pana?

Odp.: W 1 Samuela 8 Izraelici poprosili Samuela, by zwrócił się do Boga z prośbą o króla. Bóg był tym niezadowolony, ale niechętnie dał im króla. Posiadanie własnego króla kojarzyło im się z niezależnością. W czasach Ozeasza Izraelici mieli króla. Jednak od czasu, gdy Babilończycy przejęli kontrolę nad Judą, Żydzi nigdy więcej nie mieli króla aż do czasów Machabeuszy. Po tym krótkim okresie nigdy więcej nie mieli króla, aż do powtórnego przyjścia Chrystusa i Jego panowania nad wszystkim. Obyśmy nigdy nie byli tak zadowoleni z siebie, by zaprzestać szukania Pana (zob. Księga Przysłów 30:8-9). Albo: miejcie na uwadze cel i nie idźcie na kompromisy.

Pytanie: Kim są w Księdze Ozeasza 10:14 Szalman i miasto Bet-Arbel?

Odp.: Shalman mógłby być Salmanasarem V z Asyrii z 727 r. p.n.e., ale bardziej prawdopodobne jest, że odnosi się to do króla Moabu, który nazywał się Salamanu. Salamanu żył w tym samym czasie co Ozeasz i został wymieniony na liście danin Tiglat-Pilesera III.

Bet-Arbel (Dom Arbel) może być miastem Arbela w Jordanii, położonym 18 mil (29 kilometrów) na południowy wschód od Morza Galilejskiego, zgodnie z informacją Euzebiusza. Alternatywnie może to być współczesne Arbel, położone 2 mile (3,2 kilometra) na zachód od Morza Galilejskiego (1 Księga Machabejska 9:2)

Pytanie: W Księdze Ozeasza 11:1, w jaki sposób Bóg wyprowadził swojego syna z Egiptu?

Odp.: Jakub, który otrzymał nowe imię Izrael, udał się do Egiptu i tam zmarł. Chociaż jego szczątki zostały wyniesione z Egiptu (Rdz 48:29-30; 49:29-50:14), nie jest to tutaj głównym punktem. W ciągu 430 lat Izrael przekształcił się z człowieka mającego dwunastu synów w wielki naród liczący ponad milion ludzi. Podobnie jak w innych miejscach, Ozeasz zestawia ze sobą życie człowieka o imieniu Izrael i życie narodu izraelskiego. Drugim przykładem takiego zestawienia jest fakt, że żona i dzieci Ozeasza miały być symbolami relacji Izraela z Bogiem. Było to również zapowiedzią Jezusa, do którego odnosi się to proroctwo w Ewangelii Mateusza 2:15.

Pytanie: W Ozeasza 11:1-2 w jaki sposób Bóg przypomina rodzica, którego dzieci nie chcą mieć z Nim nic wspólnego?

Odp.: Bóg wyprowadził Izraelitów z Egiptu za pomocą potężnych cudów. Jednak później ci ludzie zapomnieli o tym, co Bóg uczynił, i zwrócili się ku innym bogom. Jeśli ktoś ma dziecko, które odwraca się od rodzica, Bóg rozumie ten ból. Bóg doświadczył czegoś podobnego i rozumie ten ból serca.

2. W Księdze Ozeasza 11:4, w jaki sposób Bóg daje nam łagodne więzy?

Odp.: Obraz ten przedstawia właściciela wołu, który odsuwa jarzmo od pyska zwierzęcia, aby mogło łatwiej jeść. Wiązania mogą oddalać problemy i utrzymywać dobre rzeczy blisko nas.

P: Jaki jest sens wzmianki o Admie i Zeboim w Oz 11:8?

Odp.: Po wielkim zniszczeniu Efraima (Królestwa Północnego) Bóg dodaje tę wzmiankę. Adma i Zeboim to dwie nieznaczące wioski, które zostały zniszczone wraz z Sodomą i Gomorą. Bóg nie traktuje ich jako nieistotnych i skazanych na wieczne zniszczenie, lecz mówi, że je kocha i zachowa tych, którzy powrócą do Niego.

P: Co oznacza metafora wiatru wschodniego w Księdze Ozeasza 12:1?

Odp.: Sirocco to suchy, gorący wiatr pustynny wiejący ze wschodu. Pogoń za tym wiatrem jest bezcelowa. Nie tylko nie przynosił on deszczu, ale także wywiewał ziarno z upraw i sprawiał, że inne rzeczy traciły swoją wartość. Bóg ukarze Jakuba zgodnie z jego postępowaniem, to znaczy zgodnie z postępowaniem Jakuba, o czym mowa w Księdze Ozeasza 12:2. Ponieważ Izraelici pozbawili swoją religię wartości, bezwartościowe rzeczy powrócą, by ich prześladować.

P: W Księdze Ozeasza 12:3, w jaki sposób Izrael chwycił za piętę swojego brata?

Odp.: Człowiek o imieniu Jakub, przemianowany na Izraela, uczynił to w Księdze Rodzaju 25:26. Naród izraelski wywodzi się od Jakuba. Tutaj, podobnie jak w innych miejscach Księgi Ozeasza, Bóg zestawia ze sobą życie jednostki i życie narodu.

Pytanie: Czy w Księdze Ozeasza 12:7 hebrajskie słowo oznacza „kupca” czy „Kananejczyka”?

Odp.: Hebrajskie słowo to brzmi „Kena'an”. Dosłownie oznacza „Kananejczyka”, ale było również używane jako obraźliwe określenie nieuczciwego kupca. Septuaginta przetłumaczyła to jako „Chanaan” (Kanaan).

Jednak kontekst 12 rozdziału Księgi Ozeasza wyraźnie odnosi się do kupców, a nie do Kananejczyków. Pokazuje to niektóre z wyzwań związanych z tłumaczeniem. Dosłowne słowo ma jedno jasne znaczenie, ale jest powszechnie używane w znaczeniu przenośnym, a w tym przypadku kontekst wskazuje wyraźnie na to drugie znaczenie.

Pytanie: Co jest niewłaściwego w składaniu ofiar z byków w Gilgal, o czym mowa w Księdze Ozeasza 12:11?

Odp.: Była to uroczysta praktyka religijna, która stanowiła całkowite nieposłuszeństwo wobec Boga. Ofiary miały być składane wyłącznie w Jerozolimie, a nie w mieście w królestwie północnym. Istnieją praktyki religijne, które są nie do upodobania Bogu. Innymi słowy, lepiej nic nie robić, niż angażować się w takie praktyki. Podobnie istnieje toksyczna duchowość, w przypadku której brak duchowości jest lepszy niż duchowość skierowana ku rzeczom, które nie pochodzą od Boga.

P: Co oznacza w Księdze Ozeasza 12:12 stwierdzenie, że Izrael służył za żonę?

Odp.: Patriarcha Jakub, który otrzymał imię Izrael, służył Lamanowi po siedem lat za każdą ze swoich żon – Leę i Rachelę. W Księdze Ozeasza, podobnie jak w innych częściach Biblii, historia narodu i historia poszczególnych osób są często zestawiane ze sobą.

Pytanie: Jakie przykłady podaje Księga Ozeasza 13:1-2, pokazujące, w jaki sposób niegdyś potężny naród, lud lub organizacja upada i przestaje istnieć?

O: Niniwa była jednym z najstarszych miast na Bliskim Wschodzie. Jednak po upadku Imperium Asyryjskiego zarówno Niniwa, jak i Asyria upadły, by już nigdy nie odrodzić się. Ich miejsce zajęła Babilonia, która jednak nigdy nie była niezależna po przejęciu władzy przez Persów. W późniejszych czasach włoska rodzina Colonna dała światu papieży i wybierała papieży. Jednak w 1298 roku papież Bonifacy VIII nakazał swojej armii zniszczenie całego włoskiego miasta Palestrina, gdzie mieszkała rodzina Colonna, mimo że wcześniej zapewnił mieszkańców, iż oszczędzi ich, jeśli się poddadzą. Możemy spojrzeć na Imperium Mongolskie i zauważyć, że im większe są imperia, tym bolesniejszy jest ich upadek.

Pytanie: Co oznacza „całowanie cieląt” w Księdze Ozeasza 13:2?

Odp.: Chociaż cielęta były wykorzystywane w kulcie Baala, nie jest to tutaj głównym punktem. Ozeasz pisał w czasach Jeroboama i to właśnie Jeroboam jako pierwszy wprowadził kult złotych cieląt w Betel i Dan. Jest to istotne, ponieważ choć ludzie dopuszczali się bałwochwalstwa już przed Jeroboamem, to właśnie on zinstytucjonalizował ten kult; uczynił to, aby mieszkańcy Królestwa Północnego nie udawali się już do Jerozolimy. Można o tym przeczytać w 1 Księdze Królewskiej 12:25-33.

Pytanie: W Księdze Ozeasza 13:11, w jaki sposób Bóg dał im króla w gniewie i dlaczego? Jakie ma to znaczenie dla nas?

Odp.: W 1 Księdze Samuela 8:6-20; 12:20-21 lud prosił o króla, a Bóg przez Samuela powiedział im, że tak naprawdę nie będą chcieli króla, który zabierze im najlepsze pola i uczyni niektórych z ich synów i córek sługami. Jednak oni nalegali, by być jak inne narody wokół nich, więc Bóg niechętnie dał im króla. Czasami możemy o coś prosić, a Bóg mówi „nie” i zamyka drzwi. Możemy jednak mimo wszystko nalegać i próbować siłą otworzyć drzwi, które Bóg zamknął, a Bóg może po prostu odwrócić się, spojrzeć na nasze nastawienie i dać nam to, o co prosimy, co ostatecznie przyniesie nam smutek.

Pytanie: Czy w Księdze Ozeasza 13:14 znajduje się wyraźna wzmianka o wierze w życie pozagrobowe?

Odp.: Tak. Według hebrajskiego uczonego Waltera Kaisera w książce „Hard Sayings of the Bible” (str. 325): „Pierwsza część tego wersetu nie zawiera żadnego znaku pytającego, dlatego rozumiem ją jako jedną z najpiękniejszych obietnic ewangelicznych w Starym Testamencie”. To samo hebrajskie słowo zostało przetłumaczone jako „gdzie” w Księdze Ozeasza 13:10. Na stronie 326 autor pisze: „Bóg może i wybawi ich z mocy grobu. Może ich wybawić nawet wtedy, gdy śmierć wyrządziła już najgorsze”. Paweł również cytuje Księgę Ozeasza 13:14 w 1 Liście do Koryntian 15:55.

Pytanie: Czy w Księdze Ozeasza 14:1-2 naród, lud lub organizacja, które niegdyś były potężne, a teraz stoją u progu upadku, mogą kiedykolwiek powrócić i odrodzić się, a jeśli tak, to w jaki sposób?

Odp.: Tak, w sensie politycznym miało to miejsce, gdy lud powrócił do Boga, o czym mowa w Księdze Sędziów. Jeszcze lepszym przykładem jest sytuacja, gdy Królestwo Judy zostało zniszczone przez Babilończyków, a po 70 latach jego mieszkańcy powrócili, a bałwochwalstwo nie stanowiło już problemu dla powracającej resztki ludu. W późniejszej historii wielokrotnie Imperium Bizantyjskie było bliskie rozpadu z powodu konfliktów wewnętrznych, ale zawsze odradzało się.

P: Jaki jest sens słów z Oz 14,3: „Asyryjczycy nas nie zbawią, nie będziemy jeździć na koniach”?

Odp.: Podobnie jak w innych miejscach u Ozeasza, mamy tu do czynienia z dwiema myślami, a ich połączenie jest zamierzone.

Ogólnie rzecz biorąc, Asyryjczycy byli wschodzącą potęgą już od około wieku przed tym okresem. Posiadali wiele koni, ale nawet potęga militarna Asyrii nie uratowałaby Izraela. W rzeczywistości to właśnie Asyria miała stać się wrogiem, który nadejdzie i całkowicie zniszczy północne królestwo Izraela.

W szczególności, gdy Asyryjczycy przybyli do Jerozolimy, złożyli następującą ofertę (2 Krl 18,23): „No więc, zawrzyjcie umowę z moim panem, królem Asyrii: dam wam dwa tysiące koni – jeśli tylko znajdziecie dla nich jeźdźców! Jakże możecie odeprzeć choćby jednego z najniższych urzędników mojego pana…?” (NIV).

Pytanie: Jakie są, w skrócie, „drogi Pana”, które rozumieją mądrzy, o których mowa w Księdze Ozeasza 14:9?

Odp.: Kilka punktów wskazuje, że drogi Boga są słuszne. Bóg jest surowy, a jednocześnie bardzo łaskawy. Bóg czuwa nad każdym, w taki czy inny sposób.

Pytanie: Jakie są niektóre z najwcześniejszych rękopisów Księgi Ozeasza, które zachowały się do dziś?

Odp.: Zwoje znad Morza Martwego (ok. 1 r. p.n.e.). Wśród zwojów znad Morza Martwego znajdują się trzy egzemplarze Księgi Ozeasza, oznaczone jako 4Q78, 4Q79 i 4Q82. Istnieją również dwa komentarze do Księgi Ozeasza, oznaczone jako 4Q166 (=4QpHosa) i 4Q167 (=4QpHosb). (tamże, s. 485)

4Q78 (=4QXIIc) zawiera fragmenty Księgi Ozeasza 2:13-15; 3:2-4; 4:1-19; 5:1; 7:12-13; 13:3-10,15; 14:1-6

4Q79 (=4QXIId) zawiera Księgę Ozeasza 1:6-9; 2:1-5

4Q82 (=4QXIIg) zawiera Księgę Ozeasza 2:1-5, 14-19, 22-25; 3:1-5; 4:1, 10-11, 13-14; 6:3-4, 8-11; 7:1, 13–16; 8:1; 9:1–4, 9–17; 10:1–14; 11:2–11; 12:1–15; 13:1, 6–8?, 11–13; 14:9–10

W 4Q166 zachował się komentarz do Księgi Ozeasza 2:8-9,10-14

W 4Q167 zachował się komentarz do Księgi Ozeasza 5:13-15; 6:4,7,9-10; 8:6-7,13-14.

Ogólnie rzecz biorąc, zwoje znad Morza Martwego zawierają następujące wersety z Księgi Ozeasza: 1:6-9; 2:1-5, 13-19, 22-25; 3:1-5; 4:1-19; 5:1; 6:3-4; 8-11; 7:1, 13–16; 12–13; 8:1; 9:1–4, 9–17; 10:1–14; 11:2–11; 12:1–15; 13:1, 3–10–13, 15; 14:1–6, 9–10.

Nahal Hever to jaskinia w pobliżu Engedi, w której znaleziono fragment Ksiąg Małych Proroków w języku greckim (8 Hev XIIgr). Został on napisany między 50 r. p.n.e. a 50 r. n.e. Został ukryty podczas powstania Bar-Kochby przeciwko Rzymowi. Jest to poprawiona wersja Septuaginty, sporządzona w Judei i niemal identyczna z tekstem masoreckim.

Chrześcijańskie rękopisy biblijne, pochodzące z około 350 r. n.e., zawierają Stary Testament, w tym Księgę Ozeasza. Dwa z nich to Vaticanus (325–250 r. n.e.) i Alexandrinus (ok. 450 r. n.e.), w których księgi dwunastu proroków mniejszych umieszczono przed Księgą Izajasza. Księga Ozeasza jest kompletna zarówno w Vaticanusie, jak i w Alexandrinusie.

Księgi Ozeasza, Amosa i Micheasza nie występowały w manuskrypcie Sinaiticus (340–350 r. n.e.).

P: Którzy z wczesnych pisarzy odnosili się do Księgi Ozeasza?

Odp.: Pisarze sprzed soboru nicejskiego, którzy odwoływali się lub nawiązywali do wersetów z Księgi Ozeasza, to:

Żydowski pisarz Filon z Aleksandrii (15/20 p.n.e.–50 n.e.) odwołuje się do Księgi Ozeasza 14:9, wspominając, że słowa te wypowiedział jeden z proroków.

Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.) wymienia Ozeasza jako jednego z dwunastu proroków w „Dialogach z Tryfonem”, rozdz. 19, str. 204. Cytuje również fragment z Księgi Ozeasza 10:6 w „Dialogach z Tryfonem”, rozdz. 103, str. 251.

Melito z Sardes (170–177/180 n.e.) (domyślnie) wspomina o „Starym Testamencie” i wymienia jego księgi. Nie wymienia on indywidualnie dwunastu proroków mniejszych, ale nazywa ich „Dwunastoma”. Fragment 4 z „Księgi wyciągu”, tom 8, str. 759

Teofil z Antiochii (168–181/188 r. n.e.)

Ireneusz z Lyonu (182–188 n.e.)

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 n.e.)

Tertulian (198–220 n.e.)

Hipolit (222–235/6 n.e.)

Orygenes (225–254 n.e.)

Nowacjan (250/254–256/7 n.e.)

Cyprian z Kartaginy (248–258 n.e.) cytuje Księgę Ozeasza w Traktacie 12, księga trzecia, rozdział 47.

Laktancjusz (ok. 303–ok. 325 r. n.e.)

Po soborze nicejskim (325 r. n.e.):

Atanazy z Aleksandrii (367 r. n.e.) (Wynika to z wzmianki o dwunastu prorokach) „W Starym Testamencie znajduje się zatem dwadzieścia dwie księgi; … następnie Prorocy, przy czym dwunastu z nich liczy się jako jedną księgę…”. List wielkanocny Atanazego nr 39, rozdz. 4, str. 552.

Hieronim (373–420 r. n.e.) omawia księgi Starego Testamentu. W szczególności omawia Księgę Rodzaju, Księgę Wyjścia, Księgę Kapłańską, Księgę Liczb, Księgę Powtórzonego Prawa, Pięcioksiąg, Księgę Hioba, Jezusa, syna Nave’a [Jozuego], Księgę Sędziów, Księgę Rut, Księgi Samuela i Królów (2 księgi), dwunastu proroków: Ozeasza, Joela, Amosa, Obadiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza, Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela, Daniela, Estery, Ezdrasza, Nehemiasza, List 53, rozdz. 7–8, str. 99–101.

Po soborze nicejskim pojawili się również inni pisarze.

Pytanie: Co mówi komentarz do zwoju znad Morza Martwego na temat Księgi Ozeasza?

Odp.: Oto interpretacja fragmentu z Księgi Ozeasza 5:13 zaczerpnięta z komentarza 4Q167. Tłumaczenie pochodzi z wydania „The Dead Sea Scrolls Study Edition”, tom 2, str. 333.

„[Oz 5,13, ale on nie może uleczyć] waszych ran. [puste miejsce] Interpretacja…] […] szalejący lew. Bo będę jak lew [dla E]fraima [i jak młody lew dla Domu] [Judy. Jego interpretacja dotyczy] ostatniego kapłana, który wyciągnie rękę, by uderzyć Efraima […] swoją r[ęką.] [puste miejsce] [Pójdę i powrócę na] [moje stanowisko, dopóki] nie uznają swojej winy i nie będą szukać mojego oblicza; w [swoim] ucisku [będą wstawać wcześnie, by mnie szukać. Jego interpretacja:] Bóg [ukryje] swoje oblicze przed [tą] ziemią[…] […] … a oni nie słuchali […]”.

Jak widać, ten zwój ma wiele luk.

Pytanie: Jakie są różnice w tłumaczeniu Księgi Ozeasza między tekstem hebrajskim a grecką Septuagintą?

Odp.: Zachowany tekst hebrajski Księgi Ozeasza zawiera więcej błędów przekazu niż jakakolwiek inna księga Starego Testamentu. Septuaginta jest szczególnie przydatna do ich poprawiania. Skupiając się na rozdziale 11 Księgi Ozeasza, poniżej przedstawiono hebrajski tekst masorecki, a po nim tekst Septuaginty, o ile nie zaznaczono inaczej.

Oz 2:1 „bracia” kontra „brat”

Oz 2:1 „siostry” a „siostra” (Septuaginta, Wulgata)

Oz 2:6 „twoja droga” a „jej droga” (Septuaginta, syryjski)

Oz 3:2 „miara jęczmienia” a „miara wina”

Oz 4:7 „zamienię/zmienię ich chwałę” (tekst masorecki, Septuaginta, Wulgata) a „zamieniłem/zmieniłem moją chwałę” (syryjski, Targum) a „moja chwała” (starożytna tradycja skrybów)

Oz 4:19 „ofiary” a „ołtarze” (Septuaginta, syryjski)

Oz 6:5 „wasz sąd” a „mój sąd” (Septuaginta, syryjski)

Oz 6:7-9 „Lecz podobnie jak Adam złamali przymierze; tam zachowali się wobec Mnie jak zdrajcy. Gilead jest miastem tych, którzy popełniają nieprawość, śliskim od śladów krwi. I jak bandy rozbójników czekają na człowieka, tak grono kapłanów morduje na drodze do Sichemu; bo popełnili niegodziwość.” vs. „Ale oni są jak człowiek łamiący przymierze: tam miasto Gilead wzgardziło Mną, czyniąc marności, mącąc wody. A twoja siła jest jak siła rozbójnika: kapłani zasłonili drogę, zamordowali lud z Sichemu; bo popełnili nieprawość w domu Izraela.

Oz 6:9 „są gromadą” w porównaniu z „zjednoczyli się” (syryjski)

Oz 7:6 „przybliżyli” vs. „rozpalili” (Septuaginta, syryjski)

Oz 7:6 „Ich piekarz śpi całą noc” (tekst masorecki w tłumaczeniu Greena i w Genewskiej Biblii Studyjnej, Wulgata) vs. „Ich piekarze śpią całą noc” vs. „ich gniew śpi całą noc” (syryjski, Targum) vs. „Efraim śpi całą noc” (Septuaginta)

Oz 7:14 „gromadzą się” (większość rękopisów hebrajskich, Targum) vs. „kaleczą się” (20 tekstów masoreckich i Septuaginta) (wyznawcy Baala mieli zwyczaj kaleczenia się na cześć Baala) vs. „myśleli o sobie” (Wulgata)

Oz 7:14 „buntują się przeciwko Mnie” (teksty masoreckie, syryjski, Targum) w porównaniu z [brak] (Septuaginta) w porównaniu z „odstąpili ode Mnie” (Wulgata)

Oz 9:1 „do radości” vs. „radować się”

Oz 9:12 „gdy się od nich odwrócę” (tekst masorecki) vs. „chociaż moje ciało pochodzi od nich” (Septuaginta) vs. „gdy się od nich odwrócę” (Wulgata, Targum)

Oz 10:5 „cielęta” vs. „cielę” (Septuaginta, syryjski)

Oz 10:9 „Gibea” a „wzgórze”

Oz 10:9 „nieprawość” (wiele tekstów masoreckich, Septuaginta, Wulgata) a „nieposłuszeństwo” (inne teksty masoreckie)

Oz 10:9-10 „nie dogoniłem ich w Gibea. Gdy zechcę, zwiążę ich” kontra „aby ich ukarać, nie dogonię ich na wzgórzu”

Oz 10:10 „gdy sami się wiążą za swoje przewrotności” a „gdy zostaną ukarani [zdyscyplinowani] za swoje dwa grzechy” (Septuaginta, syryjski, Wulgata)

Oz 11:1 „Gdy Izrael był dzieckiem, wtedy go umiłowałem i wywołałem mojego syna z Egiptu” vs. „gdyż Izrael jest dzieckiem, a ja go umiłowałem i z Egiptu wywołałem jego dzieci”.

Oz 11:2 „Jak oni ich nazwali” (Wulgata, tekst masorecki zgodnie z „New Geneva Study Bible”), w porównaniu z „Jak Ja ich nazwałem” (tekst masorecki, Wulgata) w porównaniu z „Tak jak Ja ich nazwałem” (Septuaginta) w porównaniu z „Wysłałem proroków do tysiąca z nich” (parafraza z Targumu)

Oz 11:2 „nazwali Izrael” (hebrajski i Septuaginta) w porównaniu z „Ja nazwałem Izrael” (niektóre wersje Septuaginty)

Oz 11:2 „odeszli od nich” w porównaniu z „odeszli ode mnie”

Oz 11:3 „Ja też nauczyłem Efraima chodzić; on wziął ich na ręce” (tekst masorecki) w porównaniu z: „A jednak związałem stopy Efraima; wziąłem go na moje ramiona” (niektóre wersje tekstu masoreckiego, Septuaginta, syryjski, Wulgata)

Oz 11:4 „Przyciągnąłem ich więzami ludzkimi, więzami miłości. Byłem dla nich jak ten, kto zdejmuje jarzmo z ich szczęk; i delikatnie karmię go” vs. „Gdy ludzie zostali zniszczeni, przyciągnąłem ich więzami mojej miłości: i będę dla nich jak człowiek uderzający innego w policzek: i będę miał dla niego szacunek, przekonam go do siebie”.

Oz 11:5 „Nie powróci do ziemi egipskiej” vs. „Efraim mieszkał w Egipcie”

Oz 11:6 „A miecz będzie wirował w jego miastach i zniszczy jego bramy, i pochłonie ich z powodu ich własnych zamysłów” vs. „A w jego miastach nie zwyciężył mieczem i przestał walczyć własnymi rękami; a oni będą spożywać owoce swoich własnych zamysłów:”

Oz 11:7 „A mój lud jest zdecydowany odstąpić ode Mnie i wzywa Najwyższego…” a „A jego lud będzie przywiązany do swojego mieszkania; ale Bóg będzie rozgniewany na jego skarby…”

Oz 11:8 „porzucić was… wybawić” w porównaniu z „postąpić z wami… chronić”

Oz 11:9 „powrócą” vs. „opuszczą”

Oz 11:10 „Oni” vs. „Ja”

Oz 11:10 „ryczy jak lew. Gdy ryczy, wówczas synowie z zachodu zadrżą.” w porównaniu z „ryczy, a dzieci wód będą zdumione.”

Oz 11:11 „sprawię, że będą mieszkać w swoich domach” kontra „przywrócę ich do ich domów”

Oz 11:12 „dom Izraela przez podstęp” a „dom Izraela i Judy przez bezbożność”

Oz 11:12 „Juda wciąż panuje z Bogiem i jest wierna świętym” w porównaniu z „teraz Bóg ich zna, a oni będą nazywani świętym ludem Bożym”.

Oz 13:10 „Gdzie jest twój król?” (tekst masorecki) vs. „Gdzie jest twój król?” (Septuaginta według Brentona) vs. „Ja będę twoim królem” (Septuaginta, syryjski, Targum, Wulgata)

Oz 13:14 „O śmierci, gdzie są twoje plagi? O Szeolu, gdzie jest twoja ruina?” vs. „Gdzie jest twoja kara, o śmierci? O Hadesie, gdzie jest twoje żądło?”

Oz 13:16 „Samaria będzie spustoszona/zeszpecona” vs. „Samaria zostanie całkowicie zniszczona”

Oz 14:2 / Oz 14:3 „cielęta/byki [ofiary] naszych ust” vs. „owoc naszych ust”

Bibliografia do tego pytania: tłumaczenie hebrajskie pochodzi z „Literal Translation” Jaya P. Greena, a tłumaczenie Septuaginty – z przekładu Sir Lancelota C.L. Brentona pt. „The Septuagint: Greek and English”. Wykorzystano również „The Expositor's Bible Commentary” oraz przypisy w Bibliach NASB, NIV, NKJV i NRSV.

O ile nie zaznaczono inaczej, cytaty z Pisma Świętego pochodzą z Biblii „The Holy Bible, Berean Standard Bible” (BSB), która została udostępniona w domenie publicznej: https://berean.bible