< Maswali ya Biblia kutoka Zaburi

 

S: Je, thamani kuu ya kitabu cha Zaburi katika Biblia ni nini?

J: Hiyo ni swali gumu kwa sababu kuna mambo mengi muhimu katika Zaburi. Unaweza kunufaika kutoka kustudia Zaburi katika viwango vingi.

Mafundisho: Zaburi ina mengi kuhusu tunachopaswa kuamini.

Mazoea: Kwa njia ya mafundisho ya moja kwa moja na kwa mfano, Zaburi inatuonyesha tunachopaswa na tusichopaswa kufanya, iwe kuhusu usafi wa maadili, nidhamu ya kuomba kwa Mungu, au jinsi ya kumwomba Mungu.

Unabii unaohusiana na Masihi.

Lakini licha ya umuhimu wa mambo haya, sidhani ndiyo jambo muhimu zaidi. Mambo haya yangeweza kufunikwa kwa mtindo rahisi zaidi, moja kwa moja, kama vile katika Kumbukumbu la Torati au Warumi. Kitabu cha Zaburi, zaidi ya kitabu kingine chochote cha Agano la Kale, kinakaa kwenye ukweli wa thamani wa uhusiano wetu na Mungu. Tunajifunza mafundisho, mazoea, unabii, na mambo mengine katika muktadha wa Daudi na wengine wakisifu, wakiungama, wakipiga kelele, na kwa ujumla wakiomba kwa Mungu. Tunaona jinsi Daudi anavyohisi pamoja na anavyofikiri, na tunaona jinsi Mungu anavyojibu. Vitabu vya Zaburi na 1 na 2 Samweli ni mizani kamili; kila kimoja kinachangia kuelewa kingine.

   Ndiyo, Neno la Mungu ni la kweli, lenye hekima, na linapaswa kutiiwa, lakini tunakosa kipande muhimu cha maisha yetu ya kiroho tukisahau kwamba njia ya Mungu ni nzuri sana, kwani Yeye anawajali watu Wake.

S: Je, muhtasari wa kitabu hiki ni upi?

J: Zaburi imegawanywa rasmi katika 'vitabu' vitano. Ndani ya kila kitabu, zaburi za mtu binafsi si lazima ziwe na uhusiano wa mada na zaburi zilizotangulia au zinazofuata. Hapa kuna muhtasari wa jumla.

Kitabu 1: Zaburi 1-41. Vichwa vya habari vinasema Daudi aliandika zaburi zote hizi isipokuwa 1, 2, 10, 30, na 33, ambazo hazina jina, lakini labda zinaandikwa na Daudi.

Kitabu 2: Zaburi 42-72. Hasa zaburi za wana wa Kora, ikifuatiwa na zile za Asafu, ikifuatiwa na zile za Daudi. Zaburi ya 72 ni ya Sulemani.

Kitabu 3: Zaburi 73-89. Zaburi 73-83 ni za Asafu. Zaburi 84-88 ni za wana wa Kora, na Zaburi 89 ni ya Ethani Mwezrahi.

Kitabu 4: Zaburi 90-106. Zaburi 102 na 103 ni za Daudi, na zilizobaki hazina jina.

Kitabu 5: Zaburi 107-150. Zaburi 108-110, 122, 131, 133, 138, 140-145 ni za Daudi. Zaburi 120-134 zinaitwa 'Zaburi za Kupanda,' na zilisomwa wakati wa safari kwenda Yerusalemu au na makuhani wakitembea wakifanya wajibu wao.

 

S: Katika Zab, ni nani aliandika Zaburi?

J: Hatujui ni nani aliandika nyingi kati yao. Kati ya zaburi 150 katika Biblia yetu, 101 zina maandishi ya juu yanayotaja mwandishi. 73 zinasemekana kuandikwa na Daudi, 2 na Sulemani, 12 na wana wa Kora, na 12 na Asafu. Hata hivyo, maandishi hayo yaliongezwa baadaye, na yanaweza kuwa si sahihi. Wakati Yesu alisema baadhi ya zaburi ziliandikwa na Daudi.

S: Katika Zab 1, ni nini kinachopekee kuhusu zaburi hii?

J: Zaburi nyingi ni maombi, iwe kwa msamaha, maombi ya msaada, kulia kwa Mungu, au kumsifu. Kwa tofauti, Zaburi 1 ni ya kufundisha zaidi, zaburi ya hekima inayoeleza kwa wasomaji baraka za kufurahia sheria ya Mungu.

   Mtu angeweza kujaribu kuweka 'mambo ya kufanya na ya kutofanya' ya Torati dhidi ya mwelekeo wa kufundisha na uhusiano wa Zaburi, lakini Zaburi 1 inaonyesha kwamba kuweka Zaburi kama tofauti na sheria si lengo la Zaburi. Kwanza kabisa, zaburi hii inaanza na kutafakari sheria ya Mungu. Zaburi hii inaiita uongo udanganyifu kwamba maisha ya dhambi ni maisha mazuri. Tunapaswa kuchagua kama tunaaamini majaribu yanayovuta moyo wetu katika zaburi hii.

S: Je, muhtasari wa Zab 1 ni upi?

J: Zaburi hii rahisi lakini nzuri ina muundo usio wa usawa. Inafanana na chiasm.

Mwenye heri hatendi kwa ushauri wa waovu

- Hawezi kusimama wala kukaa kama mtenda dhambi

- - Anafurahia sheria ya Mungu

- - - Na hustawi kama mti uliolelewa vizuri

- - - Waovu wanyauka kama makapi makavu

- Hawezi kusimama wala kukaa katika hukumu

Uangalifu wa Mungu kwa wenye haki, lakini waovu wataanguka

Maana ya Zaburi 1 inafanana na Yeremia 17:5-8.

S: Katika Zab 1:1, baadhi wanatembea vipi kulingana na shauri la waovu?

J: Msemo wa kwanza unaweza kutafsiriwa kwa urahisi kama 'Heri' au 'Lo, furaha ya.' Kwa ajabu, zaburi inazungumza kwanza kuhusu kile ambacho si tabia ya mtu mwenye heri. Neno la Kiebrania 'asat hapa lina maana pana: linaweza kumaanisha 'shauri' au 'baraza.'

   Kwa njia yoyote, hatutaki kutembea kulingana na ushauri wa waovu wala kuwa mwanachama wa 'baraza' lao. Inaweza kuhusisha kufanya lile ambalo watu waovu wanashauri, kuogopa lile wanachosema tuwe naogope, kuamini lile ambalo waovu wanasema kuamini, au kusema au kukaa kimya kama wanavyosema.

S: Katika Zab 1:1, ni nini tofauti kati ya ushauri usio wa kimungu na ushauri wa kipagani?

J: Ushauri usio wa kimungu ni ushauri usio wa Kibiblia ambao unaweza kuwa mzuri au mbaya. Kwa mfano, mtu anaweza kusema kwamba kuendesha barabara kuu kwa kawaida ni ya haraka zaidi kuliko kuchukua barabara za mitaa. Hii inaweza kuwa ushauri mzuri, lakini 'usio wa Kibiblia.' Ushauri wa kipagani unaweza kuwa ushauri unaokataa waziwazi Mungu, utendaji wa Mungu leo, au hukumu ya Mungu ijayo. Kwa kawaida zaidi, ushauri wa kipagani ni wa hila zaidi kwa kudanganya kwamba Mungu hatafanya chochote kamwe. Njia ya kwanza ni ya ukana Mungu wazi wazi, lakini njia ya kawaida zaidi ni ile ambayo wengine huiita 'ukana Mungu wa vitendo.' Hii ni desturi ya watu ambao wana umbo la utauwa lakini wanakataa nguvu yake, kama ilivyoandikwa katika 2 Timotheo 3:5.

S: Katika Zab 1:1, baadhi leo wanasimama vipi katika njia ya watenda dhambi?

J: Ukisimama katika njia ya watenda dhambi, labda ni kwa sababu unatarajia kukutana na watenda dhambi kama marafiki, unataka kusafiri katika njia ile ile wanayoenda, au vyote viwili. Mambo mengi hufanywa kwa sababu ya shinikizo la wenzako, shinikizo la kijamii, shinikizo la mitandao ya kijamii, au shinikizo la jamii. Matumizi moja ya aya hii ni kuchagua marafiki wako kwa hekima. Matumizi ya pili, muhimu vivyo hivyo, ni kuchagua kwa hekima vitu vinavyokuathiri.

   Angalia Ufafanuzi wa Kinjili wa Biblia uk.374.

S: Katika Zab 1:1, baadhi leo wanakaa vipi katika kiti cha wenye dharau?

J: Kwanza kabisa, Zaburi 1:1 inaonyesha mfululizo wa ushawishi wa kawaida, hadi kufanya kazi pamoja na waovu, hadi kudharau wenye haki. 'Kiti' kinaashiria mahali au chanzo cha dharau na usemi wa kudhalilisha. Hawa ni watu wanaojaribu kuinua heshima yao, machoni pa wengine na wao wenyewe, kwa kuleta wengine chini kwa kuwadhihaki kwa kuwa wajinga, wabaya, au mbaya sana.

S: Katika Zab 1:1, ni lini ni jema, au angalau kukubalika, kudhihaki au kudharau leo?

J: Kuwa mwangalifu sana unapofikiri ni wakati wa kudhihaki, kwa sababu mtu anayedhihakiwa anaweza mara moja kujifunga dhidi ya chochote kingine unachosema baada ya hapo. Wakati mmoja Paulo alidhihaki ukosoaji wake katika 2 Wakorintho 12:13, kuhusu kuomba msamaha wao kwa kutokuwa mzigo wa kifedha kwao. Wakati mmoja ambapo kudhihaki kunaweza kuwa sahihi ni kama mtu anachukuliwa kuwa amepotea kabisa na unataka kuonya wengine.

S: Katika Zab 1, ni njia kumi gani ambazo watu wanabarikiwa wanaotafakari sheria ya Bwana?

J: Wakati Zaburi 23 ni mfano wa kondoo, Zaburi 1 ni mfano wa mimea. Zaburi hii ya thamani inaweza kuandikwa 'Upanzi wa mbili.' Kutokana na kutafakari Zaburi 1, tunaweza kuona angalau njia kumi ambazo wenye haki wanabarikiwa.

1.             Kutokuwa katika utumwa wa dhambi ni, kwa sehemu, thawabu yake yenyewe inayostahili.

2.             Wenye haki hawaangukii ushauri wa kipagani, wa kipuuzi.

3.             Wanaendelezwa, kama mti karibu na mito ya maji. Haijalishi msimu wa ukame una muda gani, kama mto haukukauka, mti utakuwa sawa.

4.             Wazaa matunda yao kwa wakati wake. Kwa maneno mengine, mambo wanayojaribu kutimiza, ya kiroho na vinginevyo, kwa kawaida yatafanywa.

5.             Jani halikauki. Maisha yao, matumaini, na ndoto hazikauki, hata wakati wa magumu.

6.             Wanastawi katika wanachofanya.

7.             Hawafukuliwi na upepo wa mabadiliko na hali.

8.             Watasimama katika hukumu mwishoni.

9.             Wataketi katika ufalme wa Mungu pamoja na watakatifu wengine. (Watakatifu ni waaminifu wote.)

10.          Bwana anajua njia yao, kwa maana Yeye anaitambua, anaikubali, na anaziangalia njia yao.

 

S: Katika Zab 1:1, ni nini hasa kibaya katika kusimama katika njia ya watenda dhambi?

J: Hii haimaanishi kuzuia njia yao, bali kuwa barabarani ambapo watenda dhambi huenda. Kama hutakuwa mtenda dhambi, kwa nini ungekuwa mahali ambapo huna sababu ya kuwa? Mithali 5:8 inasema hatupaswa hata kukaribia mlango wa mwanamke mbaya. Hatupaswa kuwa marafiki na mtu mwenye hasira kama Mithali 22:24 inavyosema, na tunapaswa kua

cha kusikiliza mafundisho yanayotupoteza mbali na ujuzi wa Mungu kama vile Mithali 19:27 inavyoonyesha. Hatupaswa kulipa fikira amri za kidini za wale wanaokataa ukweli, bali kuwakataa, kama vile 1 Timotheo 1:3, Tito 1:9-11, na Yuda 3 zinavyoonyesha.

S: Katika Zab 1:2, waaminifu wanapaswa kufurahia sheria ya Bwana vipi?

J: Zaburi 119 ni jibu zuri kwa swali hili. Kwa ufupi, wakati baadhi hawataki hata kujua sheria ya Mungu, waaminifu wanapaswa kuelewa na kutii sheria ya Mungu. Hata hivyo, kuna hatua ya tatu, kwamba Zaburi 37:4 inasema kufurahia Bwana. Tunapaswa kutambua furaha ya kumfurahisha Mungu!

   Kwa upande mwepesi, mtoto wangu anafurahi kunitii. Tunapokwenda uwanjani, anakuja kwangu ili nipate kumpa agizo la atakachofanya. Kama atakavyo, ninaamrisha aue mashetani na kupigana na wageni wa angani.

S: Katika Zab 1:2, Wakristo wanapaswa kutafakari vipi?

J: Tunapaswa kutafakari kuhusu Mungu wa Kweli na Neno lake. Hatupaswi kutazama ndani ya nafsi zetu, bali juu kwa Mungu. Hatupaswi kujaribu tu kutupu nafsi zetu, bali kuzijaza na Roho Mtakatifu.

   Hii inatofautiana na tafakuri ya mashariki, ambayo ni kuvuta ndani ya nafsi kwa hisia, wakati Wakristo wanazingatia nje ya nafsi zetu kwa Mungu.

S: Katika Zab 1:3, wale wanaofurahia sheria ya Mungu wanafanana vipi na miti yenye maji mengi?

J: Mti daima utakuwa na maji ya kutosha. Hata wakati hainyeshi kwa muda, mti bado utakuwa na maji ya kutosha. Kama mti huu, tunaweza kubaki wabichi daima na kustawi iwe wakati una mvua nyingi au ukame. Miti yenye maji mengi ni yenye afya, imara, na huzaa matunda. Bila shaka miti haikuli matunda yake yenyewe, matunda ni kwa manufaa ya wengine. Vivyo hivyo, kama waaminifu ni 'kawaida' kwetu kuwa na afya ya kiroho, imara, na kuzaa matunda kwa manufaa ya wengine. Mwanamke au mwanaume Mkristo mwenye afya anaishi maisha ya ustawi wa kiroho.

   Makapi ni ganda tu ambalo hupigwa upepo kwa urahisi. Lakini tunaweza kubaki, hata wakati wa upepo, kwa sababu tuna furaha ya Bwana. Hata wakati hakuna mambo ya kufurahisha karibu nasi bado tunaweza kuwa na furaha ya Bwana.

S: Katika Zab 1:5, ni nini tofauti kati ya kutosimama na kutokukaa?

J: Waovu bado watakabiliana na hukumu, lakini hawataweza 'kusimama' katika hukumu. Kwa maneno mengine, waovu hawatanusurika hukumu wakisimama. Kuna furaha na utulivu katika kukusanyika pamoja na waaminifu wengine ambao waovu hawajui. Kwa hivyo waovu 'hawawezi kusimama huko, na hawawezi kukaa hapa.'

S: Katika Zab 1:6, je, Bwana anajua njia ya waovu pia?

J: Kwa upande mmoja, Mungu anajua njia ya waovu, kwa sababu Mungu anajua kila kitu. Kwa upande mwingine, Mungu hajui njia ya waovu, kwa maana ya kuitambua kama njia halali, au kuikubali.

S: Katika Zab 1:6, jinsi gani njia ya waovu inaanguka, na si tu kwamba waovu wanaanguka?

J: Neno la Kiebrania kwa waovu hapa, rasa, linaweza kumaanisha waovu wa hali ya juu, wanaoishi kwa tamaa za uovu, na waliomtenganika na Mungu. Waovu wenyewe hakika wataanguka, lakini hiyo si maana ya aya hii. Badala yake, mambo waliyofanya kazi yake, matumaini yao yote, na matamanio ni kama makapi ambayo upepo hufukuza. Uchoyo wao wote, tamaa, na kiburi ni kama moshi unaoinuka na kutoweka. Yote waliyofikiri kuwa na maana na thamani maishani mwao ni kama vumbi katika upepo.

S: Katika Zab 2:1, je, si kuzidisha kusema kwamba mataifa yanaghadhabu na wafalme wa dunia wanasimama?

J: Waaminifu waliokuwa wanateswa au kuuawa kwa imani yao kupitia historia hawafikiri hivyo. Viongozi wengine wa kisiasa wana chuki isiyoelezeka [kwa asili yake] dhidi ya raia wao watulivu, wanaotii sheria ambao wanaitwa Wakristo. Mtu mmoja alikadiriwa kwamba Wakristo zaidi waliuawa kwa imani yao katika karne ya ishirini, kuliko katika karne yoyote iliyopita. Hapa kuna orodha ya sehemu ya mateso ya Wakristo.

 

Tarehe	Mateso	Waliouawa (maelfu)
50-323 B.K.	Mateso 10 ya Wakristo wa Mapema	50
525 B.K.	Wakristo wakikimbia mateso ya Wayahudi wa Ethiopia
527-568	Justiniani anawatesa Wamonophysite Misri
700-	Waislamu wanawatesa Wakristo
978-1000	Malkia Judith wa Kiyahudi wa Axum awatesa Wakristo
1000-	Mateso ya Waldenses
10-12 karne	Kuchoma na kuua wazushi Ulaya
1100-1300	Wamongolia wauawa Wakristo wengi wa Nestorian
1211	Huko Strasbourg, Waldenses wachomwa	0.08
1252	Kauli ya Papa Innocent IV ya kutumia mateso
1261-1331	Wadominika wanaleta Inkwizisheni
1480	Inkwizisheni ya Hispania na Ferdinand na Isabella
1527	Mantz na Anabaptists wengine wauawa Zurich
1545	Waldenses wanatesiwa Italia
1562	Huko Toulouse, Wafaransa wauawa Wahuguenoti	4
1618-48	Vita vya Miaka Thelathini viua 1/3 ya Wajerumani	7000
1600's	Inkwizisheni ya Hispania	50
1655	Waldenses wengi wauawa Italia na Ufaransa
1915-	Mateso ya Wakristo chini ya Ukomunisti
1940-1946	Manazi wauawa Wayahudi na Waprotestanti
c.1950	Wakomunisti wa China wawatesa Wakristo
1990-	Mateso makali Sudan na Waislamu
1998-	Waislamu wawatesa Wakristo Indonesia kwa nguvu

 

S: Katika Zab 2:1, kwa nini watu wanafanya mipango bure?

J: Watu wenye akili wanafanya hivi mara kwa mara. Unapopanga kwa msingi wa dhana potofu, imani ya uongo katika uwezo wako wa kudhibiti matukio, na kwa malengo yasiyo sahihi, mipango yako iliyofikiriwa kwa makini haitafanya kazi vizuri. Sisi sote tuna dhana potofu wakati mwingine, lakini watu wengine wenye akili wanaweza kuwa na kipaji cha kuhalalisha ushahidi ili kujificha kutoka hali zinazokuwa tofauti na wanavyotaka.

 

S: Katika Zab 2:1-3, kwa nini baadhi ya watu wana tatizo kubwa sana la kukubali mamlaka leo?

J: Watu wengi wana tatizo, si la kumtii Mungu, bali la kukubali mamlaka yoyote juu yao. Labda ni mchanganyiko wa malezi na wenzao wanaohangaika nao. Kwa mfano, mama wa mpiga risasi (wa maafisa wa polisi) huko Dallas katika mkutano wa Black Lives Matter alifundisha mwanawe kutorudi nyuma kwa mtu yeyote. Labda badala ya kuwapiga risasi watu wale ambao alidai alikuwa na malalamiko dhidi yao, angeliepuka.

   Mungu Mwenyezi anapowaangalia watu wanaotaka Kumpinga, Mungu anawacheka tu. Picha ni ya kuchekesha sana, kama vile panya anayepigia kelele simba.

   Jambo moja ni kwamba kwa wale ambao ni wajinga kwa kukataa mamlaka, wao wenyewe wanapaswa kupuuzwa; na hawapaswi kuwa na mamlaka juu ya wengine, kama vile 1 Wakorintho 14:38 inavyoonyesha

.

S: Katika Zab 2:1-2, kwa nini inataja mataifa, watu, wafalme, na watawala?

J: Kuna 'miwani' tofauti ambayo mtu anaweza kutumia kuangalia historia. Baadhi ya hizi ni 'watu,' 'mataifa ya kisiasa,' 'wafalme halisi na wa dhahiri,' na 'watawala wa kweli.'

S: Katika Zab 2:1-12, tunajua vipi kwamba hii inahusu Masihi?

J: Msemo 'mtiwa mafuta' katika aya ya 2 unaweza kuhusu mfalme, lakini neno la Kiebrania ni 'Masihi.' Zaidi ya hayo, kuna mistari mitatu ya ushahidi.

Katika Agano Jipya, Zaburi 2 na Zaburi 110 ndizo zaburi mbili zinazotajwa mara nyingi zaidi. Zaburi 2 inatajwa katika Agano Jipya katika maeneo manne. Zaburi 2:1-2 inatajwa kama inayomhusu Kristo katika Matendo 4:25-27, Zaburi 2:7 inatajwa katika Matendo 13:33 na Waebrania 5:5, na Zaburi 2:9 inatajwa katika Ufunuo 2:27.

Wafasiri wa Kiyahudi walitambua zaburi hii kama ya kimesia. Ufafanuzi wa pesher miongoni mwa Hati za Bahari ya Chumvi, 4QFlorilegium, unaitambua Zaburi 2:7 kama ya kimesia.

Waandishi wa Kikristo wa mapema kumi na watatu waliowahi kutambua zaburi hii kuwa ya Kimesia ni: Klementi wa Roma (96-98 B.K.), Justini Shahidi (c.138-165 B.K.), Melito wa Sardisi (170-177/180 B.K.), Irenaeus wa Lyon (182-188 B.K.), Klementi wa Aleksandria (193-209 B.K.), Tertuliani (198-220 B.K.), Hippolytusi wa Portus (222-235/236 B.K.), Origeni (225-253/254 B.K.), Novatiani (250/4-256/7 B.K.), Kyprian wa Carthage (c.246-258 B.K.), Adamantius (c.300 B.K.), Methodius (c.260-311/312 B.K.), Lactantius (c.303-320/325 B.K.), na Eusebius wa Kaisaria (318-325 B.K.).

S: Katika Zab 2:2, kwa kuwa hii ni zaburi ya kutawazwa, ni nini kusudi la utawazaji?

J: Utawazaji unaweza kuwa sherehe ya furaha wakati mfalme mpya anapandishwa kiti cha enzi. Hata hivyo, pia hutumikia kusudi zito zaidi. Ni wakati ambapo wakuu na watu wanaahidi utiifu wao kwa mfalme mpya. Kama mtu anaahidi utiifu na kisha kurudi nyuma baadaye, anachukuliwa kuwa msaliti na kushughulikiwa vikali. Bila shaka kama mtu katika utawazaji atakataa kuahidi utiifu kwa mtawala mpya, basi wanaona wana tatizo hilo kushughulikia pale pale. Kama mtu anadai kuwa Mkristo, ni kama kuvunja ahadi yake kama anasaidia mambo yanayopigana dhidi ya Mungu. Uko upande wa Mungu au upande wa mpinzani wake. Hata hivyo, kupingana na au kufanya kazi dhidi ya kiongozi wa kidini ambaye hafanyi anachotaka Mungu si kupinga Mungu.

S: Katika Zab 2:3, minyororo na pingu zinazozungumziwa hapa ni zipi?

J: Hizi ni minyororo inayoonekana ya maadili na heshima, au minyororo ya uwajibikaji wao mbele ya Mungu siku ya hukumu. Ukifikiri juu yake, ya kwanza ni sehemu ndogo ya ya pili. Njia ya tatu mbadala ni kwamba inaweza kuwa mipaka ya uovu ambao Mungu anaruhusiwa wafanye.

S: Katika Zab 2:4, Mungu anawacheka wafalme au kuwadharau wasioamini wengine lini?

J: Njia ya mwisho ambayo Mungu anawacheka falme na wafalme ni kuangamiza ufalme, kuua watawala, na ili watengane Naye Jehanamu milele. Mungu anapocheka, si jambo la kudharau.

   Pia, Kristo atarudi na kupigana vita dhidi ya mataifa yanayomkabili katika Ufunuo 19:11-16, Yoeli 3:11-16, na Yuda 14. Baada ya Miaka ya Elfu, kutakuwa na vita kubwa nje ya Yerusalemu katika Ezekieli 38-39, Zekaria 12:7-11; 14:2-8,12; na Isaya 29:6.

S: Katika Zab 2:4-6, tunapaswa kuonya maadui wa Mungu wasimpinge lini?

J: Tunapaswa kuonya katika muktadha wa tatu.

Kama tunawajali watu, tunapaswa kuwaonya ili wasiumizwe maishani mwao. Pia tunataka wamwamini Mungu na kuishi nasi milele Mbinguni.

Kwa utukufu wa Mungu, tunataka ulimwengu uone utendaji wa Mungu.

Kwa ajili ya wanaotazama, waaminifu wanapaswa 'kushikilia neno la uzima' katika Wafilipi 2:16 na kutumia hali za ulimwengu (nzuri na mbaya) kushiriki Injili na watu.

S: Katika Zab 2:7, Yesu anatangazwa kuwa Mwana wa Mungu vipi?

J: Kuna angalau njia tano.

Kabla ya wakati kuanza, Yesu alikuwa Mwana wa Mungu.

Akizaliwa duniani, Yesu alitangaziwa ulimwengu kuwa Mwana wa Mungu. Pia, wakati wa kujifanyika mwili, Mungu Baba alikuwa Baba wa Yesu, kwa njia isiyo ya kimwili.

Wakati wa ubatizo wa Yesu, Baba alitangaza kwamba Yesu alikuwa Mwanawe katika Mathayo 3:17. Yohana Mbatizaji pia alishuhudia kwamba Yesu alikuwa Mwana wa Mungu hapa katika Yohana 1:34.

Wakati wa kubadilika sura, Baba alisema, 'Huyu ni Mwanangu, ninayempenda. Msikilizeni!' katika Mathayo 3:17; Marko 9:7; na Luka 9:35.

Katika ufufuo, Yesu ambaye tayari alikuwa Mwana wa Mungu, alitangazwa kuwa Mwana wa Mungu katika Warumi 1:4 na mzaliwa wa kwanza kutoka kwa wafu katika Wakolosai 1:18.

Kristo atakapowasili, atakiriwa na kukubaliwa na wote kama Bwana katika Wafilipi 2:9-11.

S: Je, Zab 2:7 inaonyesha kwamba Yesu alizaliwa kama mtoto wa roho wa baba wa mbinguni na mama wa mbinguni, kama Wamormon wengine wanavyofundisha?

J: Hapana. Inafundisha kwamba Masihi alikuwepo kabla ya kuja duniani, lakini kwamba Yesu alikuwa na wazazi wa mbinguni haipo katika aya hii. Angalia Wakati Wanachama wa Madhehebu Wanauliza uk.62 kwa jibu zuri zaidi.

S: Katika Zab 2:7, je, wafalme wa kale kwa kawaida walijichukulia kuwa wana wa kupitishwa wa mungu wa taifa, kama Mwongozo wa Biblia wa Asimov wenye shaka unavyosema uk.489-490?

J: Wengi hawakufanya hivyo. Lakini walifanya hivyo miongoni mwa Mafarao wa Misri, wafalme wa Babeli, na watawala wengine.

S: Katika Zab 2:9, Masihi anavunjavunja mataifa vipi?

J: Ingawa kwa kiwango kidogo Mungu wa zamani alimruhusu Waashuru, Wababeli, Waseleukidi, Manazi, n.k. kuangamizwa, hiyo si maana ya aya hii. Badala yake, katika nyakati za mwisho, Kristo atarudi na kupigana vita dhidi ya wafalme wa dunia waliokusanyika dhidi Yake. Angalia mjadala wa Zaburi 2:4 kwa aya zinazotaja hili.

S: Katika Zab 2:10, kwa nini baadhi wanaendelea na mipango ya kipuuzi ambayo ni ya wazi kwa mtu asiye na upendeleo?

J: Labda hawana upendeleo. Kuna angalau sababu nne tofauti, na bila shaka inaweza kuwa kwa zaidi ya sababu moja pia.

Ujasiri wa kipuuzi: Hawahesabu gharama kwa sababu katika uzoefu wao mdogo, angalau hadi sasa, wamekuwa wakionekana vizuri. Katika Luka 14:28-32, Yesu anatoa mifano mitatu: kujenga mnara, kuweka msingi, na kwenda vitani, ambapo kunaweza kuwa na janga kutohesabu gharama.

Wamepona mara nyingi: Mara nyingi kama huvai mkanda wa usalama hakuna matokeo; hupati ajali na polisi hakusimamishi. Kwa hivyo kwa sababu ya mafanikio ya zamani, baadhi hawataki kufanya kitu ambacho kuna uwezekano mdogo wa kuokoa maisha yao, hata kama kimsingi hakuhitaji juhudi.

Matumaini yasiyona msingi: Watafuatilia kitu, bila hata kujali kukadiri uwezekano wa mafanikio, kwa sababu thawabu ni kubwa sana. Fikiria watu milioni 10 wananunua tikiti za bahati nasibu, nawe ununue pia, kwa sababu ya malipo makubwa.

Hofu inayolemaza akili: Watafuatilia kitu, bila kujali uwezekano wa mafanikio, kwa sababu hawawezi kufikiria kuishi na matokeo kama hawafanikiwi.

 

S: Katika Zab 2:12, kwa kuwa Yesu ni mvumilivu, ghadhabu Yake inaweza kuwaka moto haraka vipi?

J: Zaburi 50:3 inalinganisha utendaji wa ghadhabu ya Mungu na moto. Msitu unaweza kuwa tulivu kwa miaka mingi, ukiwa na vichaka vinavyoongezeka. Moto wa msitu unapoanza, ni wa polepole mwanzoni, na kisha unasambaa juu ya matawi ya miti haraka kuliko farasi hata anaweza kukimbia. Yesu ni mvumilivu na mpole. Hata hivyo, hiyo haikanuши ukweli kwamba Yeye pia analikanyaga shinikizo la ghadhabu ya Mungu (Isaya 63:1-6; Ufunuo 14:19-20; 19:15b).

   Tofauti kati ya ghadhabu ya Mungu na moto ni kwamba ghadhabu ya Mungu ni kwa sababu ya dhambi, na Mungu kwa uvumilivu hutoa maonyo na kuwaambia watu jinsi ya kuepuka ghadhabu Yake.

S: Katika Zab 2:12, watu wanaweza kubarikiwa vipi wanaokimbilia kwa mtu ambaye ghadhabu yake inawaka haraka?

J: Vitendo vya nguvu ya polisi ya kumkamata muuaji ni baraka kwa waathiriwa wanaowezekana. Vivyo hivyo, ghadhabu ya Mungu ni baraka kwa wale wanaoonewa na Shetani na wengine. Kama kusimama upwind wa moto mkali ni bora kuliko downwind, Mungu anatuonya kwamba moto Wake unakuja katika Zaburi 50:2. Unataka kuwa upwind au downwind wake?

S: Katika Zab 3:1-8, je, Daudi alikuwa na wasiwasi kidogo hapa?

J: Hapana. Kama unafikiri watu wanakufuatilia, si kuwa na wasiwasi kama kweli wanakufuatilia. Sauli na jeshi lake walimfuatilia Daudi kwa miaka. Baada ya hapo hali 'iliboreka,' baada ya Daudi kutawazwa mfalme, kuwa vita vya wenyewe kwa wenyewe. Fikiria kukimbia kwa miaka, na kisha kutokuwa na maadui waliobaki. Baada ya Yoabu kumshinda Hanuni Mwamoni, Daudi labda alifikiri hivyo alipotembea kwenye paa la jumba lake la kifalme. Kwa kweli, adui mkubwa zaidi wa Daudi, aliyekaribia sana kumwua, alikuwa dhambi yake mwenyewe.

   Tunaona hapa kwamba Daudi alikuwa na hali tofauti, na ni sawa kwetu pia kuwa na hisia tofauti. Licha ya muda wote Daudi aliotumia akikimbia kwanza kutoka kwa Sauli, kisha kutoka kwa Absalomu, Zaburi 3:5-6 inaonyesha kwamba Daudi bado aliweza kulala kwa amani. Tunapokuwa na msongo mkubwa wa mawazo, tunahitaji kuweza kumpa Mungu na kulala kwa amani pia.

   Katika maisha yetu tunaweza kuwa na nyakati za magumu na nyakati za utulivu, lakini siku zote tunapaswa kuwa macho, kwa sababu Shetani anazungazunka kama simba anayetafuta kumeza mtu (1 Petro 5:8). Siku zote tuna adui katika asili yetu ya dhambi. Sifuni Mungu anayetupa ushindi katika maisha yetu! (Warumi 7:24-25)

S: Katika Zab 3:1-8, watu wanaposema ni muda wa kuacha kushughulikia tunachoshughulikia, pamoja na kuteseka kwa matokeo ya maamuzi mabaya, maovu tuliyofanya mapema, tunapaswa kufanya nini?

J: Ingawa ulimwengu unaweza kusema ni wakati wa kuacha tu na kutupa taulo, hatupaswi kukata tamaa bali bado kumkaribia Mungu kama Daudi alivyofanya. Kwa sababu ya dhambi ya Daudi, ambayo ilipelekea wengine kushuka pia, na kuleta aibu kwa jina la Mungu. Lakini licha ya dhambi ya Daudi, Daudi alijua kwamba Mungu bado alimpenda. Tunapokuwa katika hali kama hii, Mungu anaweza kutusaidia kudumisha nafasi yetu, kuirejesha nafasi tuliyopoteza (labda na kampuni nyingine), au vinginevyo kuwa na jambo jipya kwetu kufanya. Mungu atuadhibunapo, na tunastahimili, Mungu anaweza kuleta baraka mwishoni. Lakini kipengele kimoja muhimu unachopaswa kufanya ni kuchagua kama unajitegemea wewe mwenyewe kama ngao yako au Mungu kama ngao yako.

S: Katika Zab 3:1-2, ni aina zipi za upinzani aliozipata Daudi?

J: Kwanza kabisa Daudi angeweza kukumbuka kwamba Sauli alimdulia mkuki ukutani ili kumua moja kwa moja. Pili, Sauli alituma jeshi lake kumfuatia Daudi na wanaume wake. Tatu watu walizungumza dhidi ya Daudi na uhalali wake kama mfalme. Hata baada ya Sauli na Yonathani kuuawa kwenye Mlima Gilboa, upinzani haukusimama.

   Baadaye katika utawala wake ilikuwa mbaya zaidi. Daudi alikuwa katika shida kubwa kwa sababu ya kupoteza heshima ambayo watu walikuwa nayo kwa Daudi kwa sababu ya dhambi yake mwenyewe katika uzinzi na Bathsheba na mauaji ya Uria Mhiti. Daudi alitoka Yerusalemu akilia, akiwa amefunika kichwa chake na kupiga miguu uchi katika 2 Samweli 15:30, kwa sababu alikimbia kutoka kwa mwanawe Absalomu. Mbali na tishio la kimwili, kulikuwa na maumivu ya kihisia ya raia wake, wale waliomheshimu zamani, wakimcheka na kumlaani. Walidai kwamba Mungu alimalizia na Daudi, na hangalinda tena, kwa sababu ya uzinzi na mauaji ya hila aliyofanya.

   Daudi angeweza kufanya nini? Angeweza kuomba, kuweka moyo wake ukiwa umezingatia Mungu, na kukimbia. Daudi alikuwa na huzuni hapa, hata zaidi ya wetu wengi, na suluhisho lake, na letu lilikuwa kukaribia Mungu.

S: Katika Zab 3:3, 7:10; 18:2,30; 28:7; 33:20; 59:11; 84:11; 115:9-11; 119:14; 144:2, tunahitaji ngao ya aina gani, na Mungu ni ngao yetu vipi?

J: Tunahitaji ngao, na Mungu anaweza kuwa ngao yetu kwa njia nyingi.

Mashambulio halisi yanayokuja upande wetu ambayo tunayaona

Kutulinda dhidi ya uchochezi, na uongo ambao unaweza kuharibu uhusiano mzuri

Hofu na wasiwasi wetu kuhusu mambo ambayo si matatizo ya kweli

Mashambulio halisi ambayo yanaweza kutupiga ambayo hayaonekani

Kutulinda dhidi ya maamuzi yetu ya kipuuzi na ya dhambi

Kulinda mali na hali yetu ya kifedha ni muhimu kidogo kuliko kulinda tabia yetu ya ndani.

S: Katika Zab 3:4-5, unaweza kusema nini kwa mtu ambaye ana msongo wa mawazo kiasi kwamba hawezi kulala?

J: Uliza tu mtu huyo, hata kama ni wewe mwenyewe, je, ulimwengu utaenda kulingana na mpango wako au wa Mungu? Zaburi mara kwa mara inasisitiza kwamba Mungu ni ngao na mlinzi wetu. Zekaria 2:8 inasema kwamba watu wa Mungu ni 'mboni ya jicho Lake.' Wafilipi 4:6-7 inasema kwamba hatupaswi kuwa na wasiwasi kuhusu kitu chochote, bali kumwomba Mungu na amani ya Mungu, inayozidi akili zote, italinda mioyo na akili zetu katika Kristo Yesu. Mungu akiangalia juu yako, hakuna mtu mwingine mwenye nguvu ya kutosha wa kuogopa.

S: Katika Zab 3:7; Zab 5:10; Zab 7:6; Zab 28:4; Zab 35:1-8; Zab 54:5; Zab 55:15; Zab 58:6-8,10; Zab 59:5,12-13; Zab 68:21-23; Zab 69:15,22-25,27-28; Zab 79:12; Zab 83:9-17; Zab 109:1,7-15; Zab 137:8-9; Zab 141:10, je, tunapaswa kumwomba Mungu kuwadhuru maadui wetu?

J: Hizi huitwa 'zaburi za laana.' Hapa kuna mambo matatu ya kuelewa mahali pake sahihi katika Biblia, ikifuatiwa na mtazamo tofauti.

Mungu anatupa mifano pamoja na mafundisho mazuri. Kitabu cha Zaburi kinatoa mifano ya maombi ya watu. Zinaonyesha Daudi na wengine wakiomba wakiwa na furaha, wakiwa na huzuni, wakiwa na upendo, na wakihisi kulipiza kisasi.

Hisia fulani katika Zaburi 35:5-8; 42:11a; 7:8; 69:22-28; 109; 137:9 hazionyeshi kumpenda adui kama Mungu alivyofundisha katika Agano Jipya. Zaburi hizi zinaonyesha kwamba tunapaswa kuomba kwa lolote lililoko moyoni mwetu. Mungu hana budi kusema 'ndiyo' kwa kila sala, lakini tunapomfunulia moyo wetu mbele ya Mungu, tufanye hivyo kwa mtazamo kwamba Mungu anaweza kubadilisha mioyo yetu.

Kiwango cha juu zaidi kinahitajika kwetu kuliko kwao, kulingana na Chrysostom (c.397 B.K.) katika Kazi Mbalimbali 151,288. Wakristo wanapaswa kuwapenda maadui wao kama Yesu alivyofundisha katika Mathayo 5:43-48 na Luka 6:27-35.

Mtazamo tofauti: rufaa ya haki: Maswali 735 ya Biblia Yanayotatanisha Yaliyojibiwa uk.150 yana mtazamo tofauti sana. Inasema, 'Ingawa hili limewasumbua baadhi ya Wakristo, haipaswi kuwa hivyo... Hizi si laana zinazoonyesha matamanio mabaya dhidi ya jirani asiye na hatia aliyemkasirisha mzaburi. Ni rufaa za haki, zinazoelekewa mahakama ya juu ya ulimwengu.'

S: Katika Zab 3:7-8, ni nini muhimu kuhusu wito wa Daudi mwenye haki kwa msaada kwa Mungu hapa?

J: Swali si sahihi, Daudi hakuwa mwenye haki, bali aliyetubu. Daudi alipata hili alichostahili, na Mungu hata alituma, kama Nathani alitabiri kwamba upanga hautaondoka katika nyumba ya Daudi katika 2 Samweli 12:9-12. Vitendo vya Daudi vilisababisha wengine kukufuru jina la Mungu kulingana na 2 Samweli 12:14.

   Kwa hivyo jambo muhimu ni kwamba hii si sala ya mtu mwenye haki akimwomba Mungu alinde mtumishi wake mwaminifu. Hii ni sala ya mtu asiye mwenye haki, lakini aliyetubu, chini ya adhabu na laana ya Mungu kwa alichofanya, akimkaribia Mungu ili Amhifadhi licha ya kuwa chini ya hukumu ya Mungu aliyostahili.

S: Zaburi 4:1-8 iliandikwa lini?

J: Maandishi ya juu ya kichwa, ambayo si maandiko matakatifu na si sahihi kila wakati, hayatuambii iliandikwa lini. Lakini kulingana na mfanano fulani na mpangilio, labda Zaburi 3 iliandikwa Daudi alipokuwa na wasiwasi akikimbia kutoka kwa Absalomu, na Zaburi 4 ni siku iliyofuata alipoamini katika Mungu. Daudi ameenda kutoka kuogopa wanaomfuatia, hadi 'Jinsi gani wanaweza! Mungu atawaadhibu badala yake,' ambayo katika kesi ya Absalomu ndivyo ilivyotokea.

S: Katika Zab 4:1-8, ni muhtasari gani wa anachotaka kusema Daudi hapa?

J: Hii si ombi zaidi bali ni tafakuri kuhusu Mungu. Daudi ana mambo matatu, ambayo yamechanganyika katika zaburi hii. Kwanza, Daudi anawaita wengine kuacha kumkejeli Mungu na kurudi Kwake. Pili, Daudi angekumbusha wenyewe na wengine kwamba Mungu anawalinda watumishi Wake na kuwafanya wafanikiwe. Tatu, Daudi anakumbusha mwenyewe kutotenda dhambi, wala wasiwasi kuhusu mipango iliyopangwa na Mungu, bali kwamba anaweza kulala kwa ujasiri katika umakini wa Mungu na kulala kwa amani.

S: Katika Zab 4:1, 5:1, 6:1, 8:1, 9:1, 12:1, n.k. kabla ya zaburi, ni nini vitu hivi: Neginoth, Gittith, n.k.?

J: Hizi ni vyombo vya muziki. Kanisa la Agano Jipya liliamriwa waziwazi kwamba liimbe kwa kila mmoja katika zaburi katika Wakolosai 3:16. Kwa bahati mbaya, hatujui jinsi vyombo vya muziki vilivyoonekana au vilivyosikika. Labda tutajua tunapojiunga na ibada na vyombo vya muziki Mbinguni katika Ufunuo 5:8; 14:1-2; na 15:2.

   Kama kidokezo, wanachama wengi wa Kanisa la Kristo, Wamenoniti, na Waamishi hawaamini katika kutumia vyombo vya muziki kanisani, ni kuimba tu.

S: Katika Zab 4:1, 5:1, 6:1, 8:1, 9:1, 12:1, n.k. mbali na Biblia, tunajua lini kwamba vyombo vya muziki vilitumika kwanza?

J: Ilikuwa kawaida kwamba wakosoaji wasioamini wa Biblia walipata marejeleo haya 'ya ala' muhimu katika kuthibitisha sehemu hizi zilikuwa zisizolingana na wakati kwani mashaka waliamini kwamba vyombo vya muziki haikuvumbuliwa hadi baadaye sana. Hata hivyo, Je, Akiolojia Inaweza Kuthibitisha Agano la Kale? uk.33 inaeleza kwamba zeze, filimbi, vinubi, hata oboi wa pamoja (=mabomba mawili) vilitumiwa wakati wa kale. Kamusi ya Kibaiblia ya Uakiolojia ya Wycliffe uk.397-399 inatoa mifano mingi.

   Zeze ya dhahabu na filimbi ya fedha ilipatikana huko Ur (c.2500 K.K.), na picha ya zeze ipo kwenye uchoraji katika kaburi la Beni Hasan Misri 1900 K.K..

S: Katika Zab 4:1, ni kwa njia gani Mungu ni haki yetu?

J: Mungu ni kiwango cha haki. Kristo akawa haki yetu, akifa msalabani kutimiza mahitaji ya haki ya Mungu. Kwa hivyo sasa tunatangaziwa kuwa wenye haki kwa hukumu mbele za Mungu, kwa sababu Kristo, Mwenye Haki, ni haki yetu. Hatimaye, Roho Mtakatifu anatupa nguvu ya kuishi maisha ya haki hapa duniani sasa.

S: Katika Zab 4:1, kwa nini wakati mwingine inaonekana kama Mungu hasikii?

J: Mungu daima husikiliza maombi ya watu wa kimungu, lakini wakati mwingine Mungu anajibu hapana. Mara nyingine, Mungu hajibu haraka kama tunavyotaka.

   Kwa watu wasio wa kimungu, si kwamba Mungu hawezi kusikia, lakini wakati mwingine dhambi za watu ni kiasi kwamba Mungu anachagua kutolipa fikira sala yao, kama Zaburi 66:18 inavyoonyesha.

S: Katika Zab 4:1 na Zab 5:1, kwa nini tunahitaji kumwomba Mungu asikilize sala yetu, kwa kuwa Yeye anasikia kila kitu tayari?

J: Mwenyezi Mungu hahitaji nguvu yoyote katika maombi yetu, Mjuzi wa Yote hahitaji kuarifiwa hali. Mungu mzuri, mwenye upendo mkubwa sana hahitaji kushawishiwa kuwa mzuri na mwenye upendo pia. Badala yake Mungu, ambaye yuko huru kufanya apendavyo, amechagua kusikiliza maombi yetu, kutukuzu kwa sababu ya sifa zetu, na kutumia ahadi Yake ya kujibu maombi yetu katika mapenzi Yake kutimiza hamu Yake.

   Sasa Mungu alimpa Adamu na Hawa utawala juu ya dunia. Walipotenda dhambi, walikabidhi angalau sehemu ya utawala huo kwa Shetani. Shetani sasa ni mkuu wa ulimwengu huu (Yohana 12:31; 14:30; 16:11), mungu wa enzi hii (2 Wakorintho 4:4), mkuu wa anga (Waefeso 2:2), na ulimwengu wote uko chini ya nguvu ya yule mwovu (1 Yohana 5:19). Hata hivyo, ahadi ya Mungu kwetu ya kujibu maombi yetu inashinda utawala wote ambao Shetani ameupora.

S: Katika Zab 4:2, watu wanageuza utukufu wa Daudi kuwa aibu vipi?

J: Utukufu wa Daudi hapa ni kumtukuza Mungu. Hakuna mtu anayeweza kuondoa tabia ya kweli ya Mungu au utukufu Wake. Hata hivyo, waaminifu duniani wanaweza kumtukuza Mungu (au kutomtukuza Mungu) kwa maisha na vitendo vyao. Hatimaye, wasioamini wangeweza kumcheka na kumdhihaki imani na uaminifu wa Daudi kwa Mungu. Watu wana mwelekeo wa kukasirishwa na mambo mengi. Lakini tunazingatia kukasirisha mambo dhidi yetu, badala ya mambo yanayomkasirisha Mungu.

S: Katika Zab 4:2, baadhi ya watu leo wanapenda nini kipuuzi?

J: Watu wanaweza kushikamana na vitu vya ajabu zaidi. Wanaweza hata kutunga nyimbo kuhusu dawa za kulevya, kulewa, au vitu vinavyowadhuru wenyewe. Wanaweza kutafuta uzoefu na mahusiano ambayo yataleta huzuni tu. Wanaweza kuzingatia yasiyokuwa na maana, na kamwe hawana muda wa kutafakari, achilia mbali kufanya, chochote chenye maana. Maisha ya baadhi ya watu yanazunguka umaarufu, michezo, na mitindo. Angalia 1 Yohana 2:16, ambapo majaribu matatu makuu ni tamaa za macho, tamaa za mwili, na kiburi cha maisha.

S: Katika Zab 4:2, kwa nini mtu yeyote angetafuta udanganyifu?

J: Watu wengi hawangetafuta wanachojua kuwa udanganyifu. Watu wameweka maisha yao kwa sababu za kipuuzi, lakini hakuna mtu ambaye kwa hiari angekufa kwa anachoijua kuwa uongo. Kwa upande mwingine, watu wengi wanatafuta wanachojijua kuwa udanganyifu, iwe udanganyifu unaonekana chini ya chupa, katika dawa za kulevya, au katika uhusiano wa juu juu.

S: Zab 4:4 inahusiana vipi na Efe 4:26 na Zab 37:8?

J: Zaburi 4:4 inawaambia watu (waaminifu na wasio waaminifu) kama watakuwa na hasira wasitende dhambi. Tulie moyo wenu mlalapo. Waefeso 4:26 inasema msiiache jua litue juu ya hasira yenu. Zaburi 37:8 inawaambia waaminifu tu wakae mbali na hasira. Hatimaye, Yakobo 1:20 inasema kwamba hasira ya mwanadamu haitendi haki ya Mungu.

S: Katika Zab 5:1-3, Daudi anasema ana nidhamu ya kutafakari na kusema na Mungu kila asubuhi. Tunapaswa kujenga tabia gani nzuri kila asubuhi?

J: Kila asubuhi kuwe na nidhamu ya kumshukuru Mungu kwa siku hiyo na kumweka Mungu awe sehemu ya siku yako. Tunaweza kuwa na muda wa utulivu wa asubuhi wa kuomba, kusoma Neno la Mungu, na kufikiri kuhusu hilo. Hata kama ni dakika saba tu (kama kijitabu kilivyopendekeza) hiyo ni bora zaidi kuliko dakika sifuri. Si kwamba tunachukua muda kutoka siku yetu yenye shughuli; bali ni kuchukua muda kwa ajili ya kilicho muhimu katika siku yetu.

S: Katika Zab 5:2 ni nini kinachogusa kuhusu jinsi Daudi anavyomwandikia Mungu?

J: Ingekuwa ajabu kidogo leo kwa rais wa nchi kumwandikia Mungu kama 'Rais wangu.' Hata hivyo hiyo kimsingi ndivyo alichokuwa akifanya. Daudi alikuwa mfalme, na Daudi kwa makusudi alimwandikia Mungu kama 'Mfalme wangu.' Daudi alijua ni nani aliyesimamia utawazaji wake kama mfalme, na haikuwa Daudi. Ilikuwa Mungu. Pia angalia kwamba wazaburi wote na manabii katika Biblia hawakuona haja ya kuomba kwa Enoki, Nuhu, Ibrahimu, Musa, Samweli, au 'mtakatifu' yeyote wa kibinadamu. Walikuwa watu wa kimungu, lakini hakuna aliyeambiwa kuomba kwao. Daudi pia hakuomba kwa malaika wowote; kwa Mungu tu. Katika Agano Jipya hakuna aliyefanya hivyo pia.

S: Katika Zab 5:3 na kuendelea, kanuni gani muhimu ya maombi ipo hapa?

J: Mara tunapomwomba Mungu, tunapaswa kusubiri jibu, si kwa kuweza kulazimika kwa haraka kuchukua mambo mikononi mwetu. Kama F.B. Meyer alisema, 'Tunakosa majibu mengi, kwa sababu tunachoka kusubiri kwenye gati kwa meli zinazorudi.'

S: Katika Zab 5:4-6, 9-10, kwa nini Daudi ana mwelekeo mkubwa sana wa matendo ya waovu, na je, tunapaswa hivyo?

J: Kibinafsi, watu waovu walikuwa wakimfuatia Daudi katika sehemu kubwa ya kazi yake. Zaidi ya hayo, walitaka kuangamiza nchi yake na kile alichokipenda. Hata kama watu hawakuwa wakikufuatia kimwili, watu waovu wanafanya kazi kikamilifu katika kuangamiza familia, na jamii, nchi, na ulimwengu tunaouishi. Wanaweza kufanya kazi hadharani, au kufanya kazi kwa siri zaidi. Kwa hivyo tunapaswa kuwa na wasiwasi kuhusu hilo.

   Kwa Mungu, na tuomba dhidi ya uovu, katika aina zake nyingi, katika jamii yetu. Leo, na tuomba si kwa uharibifu wa watu hawa waovu, bali kwa wokovu wao, kuondolewa kwao, na uharibifu wa matokeo ya uovu wao. Na tuomba wageuke kutoka njia zao mbaya, lakini tuomba kwamba sisi wenyewe tugeuke kutoka njia zetu mbaya pia.

S: Katika Zab 5:4-6, hii inasema nini kuhusu hisia za Mungu?

J: Kwanza kabisa, hii haina uhusiano wowote na asili ya kibinadamu ya Kristo, kwa sababu Zaburi iliandikwa kabla ya kujifanyika mwili kwa Kristo. Kuna majibu mawili yanayowezekana.

Kificha: Kama Mungu hakuwa na hisia kabisa, basi Mungu asingepata raha ndogo zaidi kutoka kwa uovu kuliko kutoka kwa wema. Katika kesi hiyo, Mungu asingehisi chochote, na kutopata raha kutoka kwa kitu alikuwa ni jambo lisilo na maana.

Hisia za kweli (ingawa si sawa kabisa na zetu): Zaburi 5:4-6 inaashiria kwamba Mungu hapati raha kwa uovu bali kwa wema. Mungu 'anachukia' (sane'ta) watenda uovu, na 'achukia' (yeta'eb) watu waendeao na damu na walaghai.

   Angalia Ufafanuzi wa Biblia wa Mpositoli juzuu ya 5 uk.88 kwa maelezo zaidi.

S: Katika Zab 5:5-6, kwa kuwa Mungu anachukia watu waendeao na damu na waovu, kwa nini Mungu alimrehemu Sauli wa Tarso, ambaye baadaye alibadilisha jina lake kuwa Paulo?

J: Ghadhabu ya Mungu ni kali kwa wale wasiokubu toba. Lakini Mungu pia amejaa rehema na neema. Mungu pia ni 'mvumilivu kwa makusudi.' Ezekieli 18:23,32 inasema kwamba Mungu hataki kifo cha mwovu, bali kwamba ageuke kutoka uovu wake na aishi. Angalia pia Ezekieli 33:12-20.

S: Katika Zab 5:5, Mungu anachukia vipi wote wanaotenda uovu?

J: Hapa kuna mambo saba ya kuzingatia kuhusu upendo na chuki ya Mungu.

11.          Mungu ana rehema kwa wote Aliowaumba (Zaburi 145:8,13b), kwa sababu Mungu ni upendo (1 Yohana 4:8b).

12.          Mungu pia ana ghadhabu, ambayo 'anaonyesha kila siku' (Zaburi 7:11).

13.          Mungu anaweza kupenda na kuchukia. Paulo na sisi sote tulikuwa 'vitu vya ghadhabu' (Waefeso 2:3) kabla hatujaokoka. Mungu anaweza kuchukia dhambi inayofanywa na asiyeamini (au mwaminifu), na wakati huo huo kujua kwamba mtu huyo atatubu na anakwenda Mbinguni.

14.          Chuki ya Mungu inaweza kuwa ya muda kwa baadhi. Mungu alitumia Yona kuwaonyea Waniniwe adhabu inayokuja. Walipotubu, Mungu alirekebisha.

15.          Chuki ya Mungu inaweza kuwa ya kudumu kwa baadhi. Kwa wale waliokataa wema wa Mungu na wanakataa kumfuata Kristo, Mungu anawahukumu.

16.          Upendo wa Mungu, ghadhabu, na hisia nyingine ni za kweli. Ugumu wa Kusema wa Biblia uk.263-264 unaeleza kwamba kosa la Thomas Aquinas, Calvin, na Wamajilifu wengine walifundisha kwamba Mungu ni 'asiye na hisia' katika kutokuwa na hisia zozote. Mungu ana hisia za kweli.

17.          Mungu anaonyesha hisia Zake kwa wakati matukio yanapohusuika. Mungu anaweza kuchelewesha ghadhabu Yake pia, lakini bila kujali, Mungu anaonyesha hisia Zake kwa wakati.

18.           

S: Katika Zab 5:7, Daudi angeweza kutazamia vipi kuabudu kuelekea hekalu takatifu la Mungu, ambalo halikujengwa hadi utawala wa Sulemani?

J: Kuna njia tatu ambazo hii ni kweli.

Katika sehemu ya mwisho ya aya, neno la Kiebrania hapa, hekal, linamaanisha hekalu na hema pia.

Daudi alitazamia kuabudu Mungu baadaye, mbinguni.

Maandishi ya juu ya vichwa vya zaburi si maandiko matakatifu, na labda yaliandikwa na mtu mwingine baadaye.

S: Katika Zab 5:9, Mungu anasema nini kuhusu baadhi ya watu?

J: Baadhi ya watu husema uongo kiasi kwamba ni bora zaidi kutokuamini neno moja wanalolisema. Upande wa nyuma ni kwamba tunapaswa kujulikana kama watu wanaoshika neno lao, ambao wasioamini pamoja na waaminifu wanajua wanaweza kuamini. Tutashika neno letu, 'hata itakapoumiza.' Wakati pekee tunapaswa kuvunja neno letu ni wakati kushika hilo kutakuwa kutokumtii Mungu.

S: Katika Zab 5:9, kaburi au kaburi wazi ni nini?

J: Unataka kutembea kuzunguka kaburi wazi. Hutaki kuanguka ndani yake, na hutaki harufu mbaya na magonjwa yanayowezekana kutoka ndani, ambayo yanaweza kukupata. Mtu anaweza pia kuchimba kaburi wazi mapema, kama wanapanga kuua mtu na kumtupa mwili wake haraka. Hutaki kuonekana na hatia kwa mtu mwenye 'maneno machafu,' na hutaki kupata tabia zao za uvumi, lugha chafu, na usemi mwingine mbaya. Hatimaye, unataka kukaa mbali na mtego wowote ambao mtu anaweza kuufanya kwa maneno yake.

S: Katika Zab 5:11-12 na Zab 6:8-10, jambo gani muhimu la zaburi hizi?

J: Jambo hili linaonyeshwa katika zaburi nyingine pia, lakini linasemwa waziwazi hapa. Hata wakati nyakati ni ngumu, mtazamo wetu na mwitikio unapaswa kutegemea imani katika Mungu.

S: Katika Zab 5:5-12, ni ujumbe wa pili, au unaopingana, katika zaburi hii, ambao umefichwa waziwazi?

J: Zaburi hii ni rahisi kuelewa kama kuanza asubuhi ukijitolea kwa Mungu, na kubadilisha kati ya kupigana katika maombi dhidi ya uovu na kuamini katika utendaji wa Mungu. Lakini kama mawimbi mawili ya redio yanaweza kupita mahali pamoja (kwa vituo viwili tofauti vya redio), zaburi hii pia inasikika kwenye 'masafa' ya pili (kwa maneno ya uhandisi wa umeme).

   Zaburi hii inaweza kuchukuliwa kama utafiti wa tofauti na mwingiliano kwa mada muhimu sana ya uaminifu.

Daudi kwa uaminifu anatafakari na kumwomba Mfalme wake kila asubuhi.

Mungu hapati raha kwa wasi.

Mungu anachukia, anaangamiza, na anachukia wale wanaotaka kuua watu na walaghai wanaouwa amana.

Kwa upendo wa uaminifu wa Mungu, Daudi ana ujasiri wa kumkaribia Mungu licha ya wasio waaminifu.

Waasi ni wasio waaminifu, wa hatari, wapambe, ambao wataanguka kwa ushauri wao wa udanganyifu.

Kwa kumwamini Mungu, tunatumaini kwamba Yeye atatutetea.

S: Katika Zab 5:5-12, ulijisikiaje mtu alipokuwa si mwaminifu kwako, na ulidhani anapaswa kuwa?

J: Wakati mwingine matarajio ya uaminifu yamewekwa vibaya. Kwa mfano, baadhi ya viongozi wa kisiasa wanatarajia wafuasi wao na maafisa waliochaguliwa nawo wawe waaminifu kwao, bila kujali. Wanatarajia uaminifu huu wa kibinafsi kuwa juu ya uaminifu kwa nchi yao. Wakati mwingine bosi anaweza kutarajia wasaidizi wake wawe waaminifu na kuunga mkono kila kitu anachokusudia kufanya; hata mambo ambayo yatadhuru kampuni kwa manufaa yake anayoyafikiri. Wazazi na watoto wako wanaweza kutarajia uwe mwaminifu na kufanya chochote kusaidia. Je, utafanya hivyo? - ikiwemo kuwasemea uongo au kuwaibea? Wanaweza kukuelewa vibaya ukikataa kutenda dhambi kwa kuwasemea uongo.

   Lakini iwe matarajio ya uaminifu yamewekwa vibaya au la, bado inaweza kumdhuru mtu anahisi amesalitiwa.

S: Katika Zab 5:5-12, unaweza kufanya nini ili kuonekana na kweli kuwa mwaminifu zaidi kwa watu na mambo unapaswa kuwa mwaminifu kwao?

J: Kuna mkakati wa pande tatu hapa. Kwa upande mmoja, unaweza kuwaambia kwamba una 'mgongoni mwao' na wanaweza kukutegemea. Pili, kuwa wa kutegemewa, unayeweza kutegemewa kufanya unachosema ikiwezekana. Tatu, na muhimu vivyo hivyo, wafahamishe mapema mambo unayokataa kufanya kwao, kama vile mambo ya kinyume cha sheria na kusema uongo. Makampuni fulani yanaweza kutotaka kuajiri muuzaji au meneja ambaye hako tayari kuwasemea uongo. Badala ya kuwa na nafasi hiyo, kisha kugundua matarajio hayo baadaye, ni bora kusema waziwazi mapema, na usizingatiwe kwa nafasi hiyo.

S: Katika Zab 6:1, neno la Kiebrania 'sheminith' linamaanisha nini?

J: Neno hili la Kiebrania linamaanisha 'nane,' na linaweza kuhusu chombo chenye nyuzi nane au oktavu.

S: Katika Zab 6:1-10, ni mambo gani mawili yanayomtaabisha Daudi?

J: Kwanza kabisa, katika Zaburi 6:1-5 Daudi anaugua, kwa wazi akiwa mgonjwa. Pili, katika Zaburi 6:7-10 Daudi anasumbuliwa na maadui zake. Wakati mwingine shida nyingi zinaweza kutupata wakati mmoja, kama ilivyotokea kwa Ayubu.

S: Katika Zab 6:1-10, ni aina gani ya zaburi hii?

J: Hii ni ya kwanza kati ya saba zinazoitwa zaburi za toba. Daudi haelezi alichofanya kosa, lakini anaamini ni kwa sababu ya hasira na kutokuridhika kwa Mungu. Misemo miwili ya kwanza, katika aya ya 1, inatoka tofauti kidogo katika Kiebrania kuliko katika Kiingereza. Ni ya msisitizo sana. Inaweza kutafsiriwa kwa usahihi zaidi, ingawa kwa ufasaha mdogo zaidi, 'Si katika hasira yako uniburudishe, na si katika kutokuridhika kwako uniadhibu.' Kisayansi Daudi haombi kuadhibiwa kabisa, lakini anajua kama Mungu kwa ghadhabu Yake kamili atamwadhibu Daudi hatanusurika.

S: Katika Zab 6:4-7, unapaswa kustahimili hali mbaya tu lini dhidi ya kuomba ukombozi?

J: Pamoja na kuumia katika aya ya 2, na labda kufa karibu katika aya ya 5, Daudi pia amechoka tu kutoka kwa ugonjwa wake katika aya ya 6-7. Kwa maneno mengine, Daudi hakuwa mgonjwa tu, Daudi pia alikuwa 'amechoka kuwa mgonjwa.' Unaona katika sala hii dharura fulani, ambapo Daudi anahisi hawezi kustahimili zaidi. Angalau hiyo ni sauti ile ile katika zaburi yote hadi Mungu anapofanya moyo wake upya katika aya ya 8. Ni sawa daima kuomba ukombozi. Kwa upande mwingine, Mungu hajibu 'ndiyo' kila wakati. Paulo aliomba ukombozi kutoka kwa mwiba wake katika nyama katika 2 Wakorintho 12:7-10.

S: Katika Zab 6:5, unafikiria nini kuhusu hoja ya Daudi kwamba hawezi tena kumtumikia Mungu duniani akifa?

J: Ingawa ni kweli, tunapaswa kuwa waangalifu katika kufikiri kwamba 'Mungu anahitaji sisi' kutimiza mapenzi Yake. Mungu anaweza kuwaondoa watu wengine, kama Mordekai alivyosema katika Esta 4:14. Mungu anaweza pia kuwa na mambo Anayotaka tufanye sasa hivi mbinguni. Lakini Paulo alikuwa na fikira kama ya Daudi katika Wafilipi 1:20-26.

   Hakukuwa imefunuliwa kwa Daudi kama ujuzi kamili tulio nao kuhusu Yesu, mbingu, Jehanamu, na mbingu mpya na dunia mpya. Lakini haikuwa tatizo; Daudi alimwomba Mungu kwa nuru aliyokuwa nayo, na maombi yake yalimpendeza Mungu.

S: Katika Zab 6:5 na Zab 115:17, je, wafu hawamkumbuki Mungu?

J: 'Wafu' hawamsifii Mungu, kama Zaburi 115:17 inavyotukumbusha. Ndiyo maana tunahitaji uzima wa milele, na katika Zaburi 115:18 Daudi alisema kwamba waaminifu wangemsifu Mungu milele. Daudi hakujua tunachojua kuhusu Mbinguni, mbingu mpya na dunia mpya, n.k., lakini Daudi aliandika kwa nuru aliyokuwa nayo. Leo tunajua mengi zaidi, ingawa bado hatujui kila kitu. Lakini leo inaonekana hatuzuiiwi sana na tunachojua, bali kwa kiasi gani tunaamini.

S: Katika Zab 7:1, tunajua nini kuhusu wakati zaburi hii iliandikwa na Kush Mbenyamini?

J: Hatujui chochote kingine kuhusu Kush, aliyempinga Daudi, isipokuwa kilichopo katika maandishi haya ya kichwa. Hii labda iliandikwa Daudi alipokuwa akikimbia kutoka kwa Sauli katika 1 Samweli 22:8; 24:9; 26:19, kama vile Ufafanuzi wa Maarifa ya Biblia: Agano la Kale uk.796 unavyosema. Hata hivyo, haina maana kwa Daudi kusema aya za 3-4 baada ya kumwua Uria.

S: Katika Zab 7:1, shida ya Daudi hapa ni nini?

J: Si ugonjwa wala maadui wanaomshambulisha kimwili. Badala yake, Kush alikuwa akimwambia Mfalme Sauli, Mbenyamini mwenzake, kwamba Daudi alikuwa si mwaminifu kwake. Mashambulio ya uchochezi yanaweza kuwa mazito kama mashambulio mengine.

   Angalia Ufafanuzi wa Kimataifa wa Biblia uk.562, Ufafanuzi wa Biblia wa Mwaaminifu uk.556, Ufafanuzi wa Biblia wa Mpositoli juzuu ya 5 uk.100, na Maoni ya Keil-Delitzsch juu ya Agano la Kale juzuu ya 5 sehemu ya 1 uk.138 kwa maelezo zaidi.

S: Katika Zab 7:3-5, kwa kuwa Daudi aliomba maadui wamuue kama alilipa uovu kwa yule aliyekuwa katika amani naye, kwa nini haukutokea baada ya kumua Uria Mhiti?

J: Mungu angeweza kuruhusu hili kutokea, lakini Mungu alichagua kuwa na rehema kwa Daudi na kutompa Daudi adhabu na kifo ambacho Daudi alikuwa anastahili.

   Wakati wa kuandika zaburi hii, Daudi anasema hakufanya kitu chochote kati ya mambo haya, na kama alikuwa amefanya, basi yuko tayari kukabili matokeo. Lakini Daudi aliimba wimbo tofauti baada ya kumua Uria Mhiti.

S: Katika Zab 7:7-8, Daudi alipomwomba Mungu amhukumu kulingana na haki yake mwenyewe, je, hii inathibitisha kwamba matendo mema yaliokolea katika nyakati za Agano la Kale?

J: Hapana. Zaburi zinarekodia maombi ya Daudi na wengine, na hivi ndivyo Daudi alivyomwomba Mungu. Haioneshi kwamba Daudi alielewa mambo kamili hapa. Lakini kama Biblia inavyotufundisha katika maisha ya Daudi baadaye, Daudi hakutaka Mungu amhukumu kulingana na haki yake baada ya dhambi yake na Bathsheba. Unaweza kuona hili katika Zaburi 51. Pia, Mungu hakupenda kwamba Daudi alikuwa mtu wa damu.

S: Katika Zab 7:8, je, Daudi kutaka kuhukumiwa kulingana na haki yake mwenyewe ni mfano wa haki ya matendo?

J: Sala ya Daudi haikuwa na hekima. Zaburi 7:8 inatuonyesha kwamba tunaweza kumwomba Mungu chochote, lakini tunapaswa kusoma Zaburi yote na kuhusu maisha ya Daudi ili kuelewa kile ambacho kina hekima na kile ambacho hakina. Angalia mjadala wa Zaburi 35:24 kwa jibu.

S: Katika Zab 7:11, je, Mungu ni kiumbe chenye furaha, kwa kuwa Yeye anaonyesha ghadhabu Yake kila siku?

J: Ndiyo, Mungu ana furaha, na Mungu pia anaonyesha ghadhabu. Zingatia mambo manne unapotafakari hisia za Mungu.

Mungu ana hisia kwa kiasi fulani kama binadamu. Mungu anaweza kuwa na furaha, hasira, huzuni, n.k. Yesu alikuwa na hisia za kawaida za kibinadamu duniani, na hakuna kinachoashiria kwamba Yesu alipoteza chochote, cha kibinadamu au kingine, alipopaa mbinguni.

Kinyume na wanachosema Wamajilifu wachache (lakini labda si wengi), Biblia inapofundisha kwamba Mungu anaonyesha upendo, au hisia nyingine, hiyo si mfano wa anthropomorphic tu. Kwa maneno mengine, Mungu atuambiapokuwa anatupenda, hiyo si kujifanya tu ili binadamu aweze kuhusiana na Mungu asiye na hisia. Badala yake, Biblia ni ya kweli.

Mungu ana furaha na baraka, hasa tunapoonyesha upendo wetu Kwake katika ibada na huduma, Mungu anafurahi katika watu Wake (Sefania 3:17) na anafurahia maombi yetu Kwake.

Hata hivyo, usidhani kwamba kwa Mungu ama aina ya hisia, kina cha hisia, au hisia za wakati mmoja zimezuiwa na viwango vya kibinadamu. Mungu anaweza kuhusiana na kila kiumbe katika ulimwengu wakati mmoja.

S: Katika Zab 7:14-16, 9:15; 35:8; 57:6; Mith 26:27, ni njia gani baadhi ambazo watu wanaochochea matatizo wanapata matatizo yaliyorudishwa kwao?

J: Aya nyingine zote zinazungumza dhidi ya dhana ya shimo ambalo mtu anachimba, kisha wenyewe wanaanguka ndani yake. Unapochimba mtego wa kumkamata mtu, hakikisha mtu anayekamatwa si wewe. Baadhi waliowasaliti wengine wamesalitiwa wenyewe. Baadhi, kama Yakobo, waliodanganya wengine, walidanganywa wenyewe, kama na Labani. Baadhi, kama Daudi, waliomua mtu bila haki, kama Uria, walikaribia kuuawa na mwanawe mwenyewe, Absalomu.

S: Katika Zab 8:1-9, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Kama zaburi nyingi na mashairi mengine ya Kiebrania, hii ni chiasm. Ina muundo ufuatao.

1a Jinsi gani jina la Mungu lilivyo tukufu juu ya dunia yote

-   1b-2 Utukufu wa Mungu juu ya mbingu

- -   3-4 Kwa nini Mungu ana nia kubwa sana kwa wanadamu?

- -   5 Mungu amemtia mwanadamu taji ya utukufu na heshima

- 6-8 Mungu alimpa mwanadamu utawala juu ya dunia, wanyama na viumbe vya baharini

9 Jinsi gani jina la Mungu lilivyo tukufu juu ya dunia yote

S: Katika Zab 8:1-2, ni mambo manne gani yanayosemwa na aya mbili hizi kuhusu ukuu wa Mungu?

J: Ukitazama dunia tu, unaweza kuona maajabu makuu ya uumbaji katika yote yake.

Zaidi ya hayo mbingu pia.

Hata mtoto anaweza kuona jinsi Muumba alivyo mkuu.

   Hii itanyamazisha maadui wa Mungu ambao wangepaswa kujua vizuri zaidi kama macho yao yalikuwa wazi. Wakati mwingine sindano ndogo ya swali la mtoto inaweza kupasua puto la mshaka.

   Ufafanuzi wa Kimataifa wa Biblia uk.562 na Ufafanuzi wa Biblia wa Mpositoli juzuu ya 5 uk.109 wana tahadhari muhimu hapa. Katika maandiko yote, asili haisifiwi kwa ajili yake yenyewe, bali kutoa sifa kwa Mungu.

S: Katika Zab 8:1, jina la Mungu linatukufu vipi 'katika dunia yote,' kwa kuwa baadhi hawamjui wala kumtambua Yeye, wakati ule au sasa?

J: Uumbaji wa Mungu, dunia, mimea, wanyama, na kadhalika, humsifii Mungu kwa kuonyesha njia Zake. Uumbaji si kamili; nawo pia ulitiishwa kwa kufadhaika wakati wa Anguko (Warumi 8:19-22). Hata hivyo, bado unaonyesha nguvu na tabia ya Mungu katika Uumbaji, bila kujali kama mtu anaitambua au la.

S: Katika Zab 8:2, Mungu amesimamisha sifa vipi kutoka kinywani mwa watoto wachanga?

J: Sifa zinaenea kutoka kwa watoto wachanga hadi nyota. Mungu amesimamisha sifa kutoka kinywani mwa watoto wachanga kwa angalau njia tatu.

19.          Je, umewahi kuona watoto wa miaka mitatu hadi mitano wakiimba nyimbo za sifa? Unapaswa kweli kuona shauku yao ya kupendeza, isiyogawanyika, ili kuelewa. Mathayo 18:2-5 inasema kwamba hatuwezi kumkaribia Yesu isipokuwa kama mtoto mdogo. Hilo halifanyi mengi kwa kiburi chetu.

20.          Hata kupiga kelele na kulia kwa watoto wachanga ni ushuhuda wa jinsi tunavyoumbwa kwa ajabu (Zaburi 139:14). Mtoto huyo mchanga anapojifunza kutabasamu na kuchagua kusema maneno ya kwanza, kama 'baba' na 'mama,' tunaweza kuona kwamba mtoto huyo wa kupendeza si programu ya mantiki ngumu tu, bali mtu mzuri sana mwenye mapenzi, hisia, na udadisi.

21.          Wakati mwingine hata maneno ya uelewa rahisi wa watoto yanaweza kunyamazisha hoja ngumu zaidi za wale wanaopinga Mungu.

22.           

S: Katika Zab 8:3, kwa kuwa kila kitu [inadaiwa] kilianza kwa bahati nasibu kutoka kwa 'Big Bang,' mbingu zinasifu Mungu vipi?

J: Hakuna kitu kilichoweza kuanza kwa bahati nasibu, kwani mambo hayatokei bila sababu yoyote kabisa. Hata hivyo, Mungu aliiumba ulimwengu, ilikuwa lazima kuwe na sababu ya kwanza.

   Mtu akisema ulimwengu ulianza kwa bahati nasibu, mwambie aorodheshe vitu vyote anavyovijua vilivyotokea bila sababu yoyote kabisa. Wanasayansi wa kidunia wanasema kwamba isipokuwa labda kuoza kwa kiini cha atomi yoyote, ambayo tunajua kidogo sana kuihusu, hawajashuhudia kitu kimoja kilichotokea bila sababu yoyote kabisa.

 

S: Katika Zab 8:4, kukataa Mungu kunadhalilisha binadamu vipi?

J: Kama hakukuwa Mungu aliyempa mtu heshima na maana, basi ni msingi gani wa kuwa na thamani ya juu zaidi kuliko mbu, au bomba la majaribio la kemikali? Bila Mungu, na ikilinganishwa na ulimwengu, sisi ni muhimu kiasi gani. Kinyume na unavyoweza kufikiri, HATUKO chembe za vumbi. Badala yake, dunia ni chembe ya vumbi, na sisi tunaishi kwenye kipande kidogo cha chembe ya vumbi. Hatungekuwa na msingi wa kuwa na maana yoyote ya juu kuliko jamii ya sokwe au mbwa mwitu. Lakini Mungu aliumba katika mfano Wake (Mwanzo 1:26-27), tunaenda kutoka vumbi hadi utukufu.

  Kama kidokezo, neno la Kiebrania kwa mwanadamu hapa, 'enos, linamaanisha mwanadamu wa kufa, dhaifu. Mwana wa Sethi aliitwa Enosi.

S: Katika Zab 8:4, kwa kuwa kuna maendeleo katika uwanja wa akili ya bandia katika kompyuta, je, tuko karibu kuunda kompyuta zinazoweza kufikiri kama binadamu?

J: Hapana. Mifumo ngumu zaidi ya akili ya bandia iliyoundwa na binadamu inakosekana mbali sana hata na ubongo wa wanyama wa uti wa mgongo wa ugumu wa wastani, achilia mbali ubongo wa binadamu. Iwe unazungumza kuhusu mitandao ya neva au mifumo ya wataalamu, jibu ni hapana. Angalia maswali mawili yanayofuata kwa maelezo zaidi.

S: Katika Zab 8:4 je, maendeleo katika teknolojia ya mitandao ya neva ya kawaida na mchanganyiko yametengeneza programu za kompyuta zinazofikiri kama binadamu?

J: Hapana, hakuna kulinganisha. Kimwili, ubongo wa binadamu una takriban neuroni 10 pangto 11, na miunganiko 10 pangto 15. Taarifa hupitishwa kwa mbinu mbili tofauti: moja ni hatua ya awali ya analogi kwa kutumia kazi ya sigmoid, na nyingine ni mchakato unaoonekana kuwa wa dijitali. Bado hatuelewi maelezo ya mbinu ya pili. Tofauti za mbinu ya kwanza peke yake ndizo tunazotumia kwa kawaida katika mitandao ya neva ya kompyuta.

   Tofauti kati ya ubongo na mtandao wa neva ni ya aina pamoja na kiwango. Hata mitandao ya neva inayobadilika zaidi, na mchanganyiko wa mitandao ya neva, mbinu za kijeni hazifikii mbali na fikira za angavu, hisia, matamanio, na ufahamu wa hata mamalia wa kawaida.

S: Katika Zab 8:4, je, maendeleo katika programu za mifumo ya wataalamu yamefanya kompyuta zinazofikiri kama binadamu?

J: Hapana. Kuna aina mbalimbali za mbinu za mifumo ya wataalamu: mnyororo wa mbele, mnyororo wa nyuma, kina kwanza, upana kwanza, na kadhalika. Hata hivyo, sisi ni zaidi sana kuliko mfumo wa wataalamu wenye uwezo wa kujifunza, kwani tuna mapenzi ya kuchagua ni mbinu gani ya mfumo wa wataalamu ya kutumia. Kwa kweli, tunaweza kuchagua wakati wa kuchagua ni aina gani ya fikira ya kutumia. Kwa kweli, tunaweza kuchagua kwa mfululizo wa machaguo usio na kikomo karibu. Tofauti kati ya ubongo wetu na mfumo mkubwa wa kujifunza, unaobadilika, unaotegemea vipande ni aina pamoja na kiwango.

S: Katika Zab 8:4, je, maendeleo katika programu za programu kama programu ya 'Eliza' yamefanya kompyuta zinazofikiri kama binadamu?

J: Eliza ilikuwa programu ya kompyuta ya akili iliyoandikwa miaka kadhaa iliyopita iliyokusudiwa kuigiza msikilizaji anayeshiriki. Nimesikia kuhusu katibu mmoja aliyeingiliana nayo na akadhani kwa makosa Eliza alifikiri kama mtu halisi. Eliza ilifanya kazi kwa kuchukua nomino na vitenzi vikuu katika sentensi, na kuuliza maswali yaliyoiga maneno hayo. Hiyo ilikuwa kutoka 1964 hadi 1967.

   Siku hizi, mwaka 2024, nimesoma Asia Mashariki kwamba wasichana wengine wana 'marafiki wa kiume wa mtandaoni.' Hizi ni mifumo ya AI ambayo wanaweza kuzungumza nayo na kushiriki mapambano yao, lakini hakuna mtu halisi. Wanajua kikamilifu mshirika wao wa mazungumzo si mtu halisi, lakini wanafanya hivi badala ya kuingiliana na watu halisi.

S: Katika Zab 8:4 inazungumza kuhusu mwanadamu, lakini kutoka Zab 8:5-9 inabadilika kwa Mungu au Yesu. Je, mimi ni sahihi?

J: Swali lako kwa kweli ni tu 'ncha ya barafu' ya swali kubwa zaidi. Sehemu ya mwisho ya zaburi, ya kila kitu chini ya miguu Yake, kweli inamhusu Yesu kama Waebrania 2:5-9 na 1 Wakorintho 15:27 zinavyoonyesha. Hata hivyo, tatizo kubwa zaidi ni: Zaburi 8 inahusiana vipi na wanadamu?

   Zaburi yote ni jinsi asili kwa ujumla inavyotukuza ukuu wa Mungu. Inaanza na ukubwa wa miili ya angani na kisha kuzingatia kwa kuendelea, hadi mwanadamu, kisha hadi Mwana wa Mtu. Kwanza inalinganisha miili ya angani na wanadamu wadogo kwa ujumla katika aya ya 5, kuuliza kuna nini maalum kuhusu mwanadamu - na Mwana wa Mtu. Inajibu kwa kusema kwamba wakati mwanadamu anaonekana chini kidogo ya viumbe vya mbinguni sasa, yeye atakuwa/ni mtawala juu yao.

   Kwa hivyo hii inamhusu mwanadamu vipi?

Kabla ya anguko, mwanadamu alikuwa na utawala juu ya dunia yote, kulingana na Mwanzo 1:26-28. Hata hivyo, Zaburi 8 inasema zaidi ya jinsi isingekuwa, au jinsi ilivyokuwa.

Lakini si leo. Zaburi 8 HAIHUSU hali yetu ya sasa, kama Waebrania 2:8 inavyofundisha.

Hata hivyo Yesu, Mwana wa Mtu, anatangazwa kupokea utawala wote kulingana na Waefeso 1:22; Waebrania 2:6-8; Wakolosai 1:16-20; na 1 Wakorintho 15:27.

Lakini usimame na Yesu tu. Zaburi 8:5-9 inamhusu moja kwa moja Mwana wa Mtu (Yesu), lakini Waefeso 2:6 inasema kwamba waaminifu watakuwa na upendeleo wa kuketi pamoja na Kristo kwenye kiti Chake cha enzi.

S: Katika Zab 9:1-20, ni nini kinachovutia kuhusu muundo wa zaburi hii?

J: Zaburi 9 na 10 zote ni sehemu ya akrosaikh moja, herufi ya kwanza ya kila msemo ikiwa herufi inayofuata ya alfabeti ya Kiebrania. Zaburi 9 ina aleph (A) hadi kaph (K), na Zaburi 10 ina lamed (L) hadi tau (T). Katika kitabu 1 karibu zaburi zote zina kichwa, isipokuwa zaburi 10. Katika Septuagint, Vulgate, na baadhi ya hati za kale za Kiebrania Zaburi 9 na 10 zimeandikwa kama zaburi moja. Hoja pekee ya kupingana ni kwamba sauti ya zaburi 9 ni ya ushindi, wakati sauti ya Zaburi 10 ni malalamiko na sala juu ya watu wasio na Mungu.

S: Katika Zab 9:1, je, Mungu anataka sisi tujisifu wakati wowote?

J: Kwa kweli, Ndiyo, kuhusu Yeye. Lakini hapana, hatupaswi kujisifu kuhusu sisi wenyewe.

   Tunapaswa kumsifu Mungu, si kwa siri tu bali pia kwa wengine, kuhusu alichofanya Mungu. Kuwa mwangalifu; wakati mwingine chini ya kivuli cha kujisifu kuhusu alichofanya Mungu... ingawa wewe..., kweli inaweza kuwa kujisifu mwenyewe chini ya kivuli cha kumsifu Mungu. Ukimtukuza Bwana mbele ya wengine, jaribu kujiweka nje ya picha.

S: Katika Zab 9:5-6, ni nini muhimu kuhusu kuangamiza hata kumbukumbu yao?

J: Kwanza baadhi ya msingi kwa watu wa magharibi. Watu wana mwelekeo wa kufikiri kwamba kila mtu anafikiri kama wao. Mwanasaikolojia maarufu wa Austria Sigmund Freud alisema kwamba watu wote wana msukumo mkuu tatu, kujilinda, kutosheka kwa ngono, na kujiharibu. Freud alikuwa na kiburi sana kufikiri kwamba hata watu wote wa kisasa wa magharibi, achilia mbali watu wote, wanafikiri kama yeye mwenyewe.

   Watu wengine katika tamaduni nyingine wana msukumo tofauti sana. Tamaduni fulani zinasisitiza nguvu, na wengine heshima, zaidi ya ukweli au starehe. Kwa mfano, mwanamke mmoja wa Kichina alitazamia kwa furaha siku ya kuzikwa pembeni pa mume wake katika uwanja wa makaburi wa mababu. Zaburi 9:5-6 inapiga mstari wa moyo wa hilo; si tu kwamba watakabiliana na ghadhabu ya Mungu na kuangamizwa, bali hata heshima ya kumbukumbu yao, ambayo waliithamini sana, yote itaisha.

S: Katika Zab 9:5, kwa kuwa Mungu amewakemea makafiri, ni kali kiasi gani mwamko, kwa kuwa wengi wa makafiri hawakujua?

J: 'Amewakemea makafiri' pia inaweza kutafsiriwa 'amewakemea mataifa.' Bila kujali tafsiri, aya hii kamwe haikusema kwamba Mungu tayari amekemea kila asiyeamini, bali kwamba Mungu ameangamiza mataifa mengi.

S: Katika Zab 9:9, 18:2; 46:7; 48:3; 59:9,16-17; 62:2,6; 94:22; 144:2; ni nini 'ngome' au 'makimbilio' kwetu?

J: Neno la Kiebrania hapa, misgob, haimaanishi mahali pa utulivu pa kupumzika, bali ngome ya kujitetea vizuri sana. Tunapokuwa na wasiwasi wa akili, au tukijaribiwa, au tukiwa na huzuni, au tunapoanza kuwa na uchungu, wapi tunaweza kwenda kwa ulinzi wa hilo? Tunaweza kwenda kwa Mungu katika sala.

S: Katika Zab 9:13 n.k., malango ya kifo hapa ni yapi?

J: Msemo huu wa kisanaa unamaanisha tu kwamba mzaburi alihisi karibu na kufa. Lakini badala ya kujali hilo peke yake, mzaburi anasema atazungumza kuhusu maajabu ya Mungu katika malango ya Sayuni katika aya ya 14.

S: Katika Zab 9:16; Zab 32:4,5,7; 45:11, 47:4; 48:8; 49:13,15; 50:6; n.k., 'sela' inamaanisha nini?

J: Nje ya aya hizi, neno halipatikani kwa hivyo hatuna uhakika. Hata hivyo, kulingana na muktadha, neno linaonekana kumaanisha 'amina' au 'na iwe hivyo.' Maelezo ya chini ya NASB kwa Zaburi 3:2 yanasema, 'Sela inaweza kumaanisha: Pumzika, Falseto au Kipindi cha Muziki.'

S: Katika Zab 9:19, je, tunapaswa kumwomba Mungu haki Yake? Kama hakuna anayefanya hivyo, je, bado itakuja?

J: Haki ya Mungu ni ya lazima kabisa mwishowe. Daudi hapa aliomba kwamba baadhi ya haki ya Mungu ije sasa, ili kuwaonyesha wapagani kwamba kulikuwa Mungu mmoja wa Kweli, Mungu wa Israeli.

S: Katika Zab 9:20, kwa nini Mungu anaweka hofu kwa baadhi ya watu?

J: Mungu anajaribu kupata makini yao. 'Hofu' hii ni zaidi ya heshima au kujua jinsi Mungu alivyo mkuu; hii ni hofu. Mungu hapa anaweka hofu ya Mungu kwa wanadamu wa kufa, 'enos kwa Kiebrania, wanaomkumbuka kwa makusudi Mungu katika Zaburi 9:17 na kumsahau maskini katika Zaburi 9:18.

S: Ni nini kinachovutia kuhusu Zab 10:1-18?

J: Herufi ya kwanza ya kila aya ni herufi inayofuata ya nusu ya mwisho ya alfabeti ya Kiebrania. Kila aya ya Zaburi 9 inaanza na herufi ya nusu ya kwanza ya alfabeti ya Kiebrania.

S: Katika Zab 10:1 na vifungu vingine, kwa nini Mungu wakati mwingine anaonekana kuwa mbali na kutofanya chochote?

J: Fikiria kwa sekunde kwamba Mungu alitoa angalau adhabu ya sehemu kwa kila dhambi, mara baada ya kutokea. Zaidi ya hayo kwamba adhabu zilikuwa za kutosha kupoteza, haziwezi kuepukwa, na daima zilijulikana kwa uhakika kuja kutoka kwa Mungu mwenye haki. Hapa kuna baadhi ya matokeo.

23.          Uhuru mdogo sana wa kutenda dhambi. Ingekuwa vigumu kujaribiwa kutenda dhambi katika hali hizi.

24.          Uhuru mdogo sana wa kumpenda na kumtii Mungu, mbali na matokeo ya haraka. Mungu aliumba watu ambao, ingawa wameanguka, wamechagua kwa hiari kumtii Mungu.

25.          Haja ndogo ya imani. Malaika hawana imani kwamba Mungu yuko; wana ujuzi wa hakika kwamba Mungu yuko.

   Pili, ingawa tunaweza kupambana na ukimya wa Mungu, wakati mwingine Mungu anaweza kutokuchukua hatua, kutupa nafasi, kwa sababu Anataka sisi na wengine kuona haja. Hatimaye, kumbuka kwamba lengo la mwisho la Mungu si manufaa yetu, bali utukufu Wake.

S: Katika Zab 10:3, neno hili linapaswa kuwa 'bariki' au 'laani'?

J: Neno hapa linaweza kuwa 'bariki' kama katika baraka ya kuaga. Kwa Kiingereza tunasema 'good-bye,' ambayo ni ufupisho wa 'God be with you' (Mungu awe nawe). Hapa na katika Ayubu 1:11, neno linatumika kwa hisia ya kejeli. Kwa hivyo Zaburi 10:3 inaweza kutafsiriwa '...sema kwaheri na kumwacha Bwana.'

S: Zab 10:5-7 inasema nini kuhusu kiburi cha waovu?

J: Waovu wana kiburi kwa njia nyingi. Wanafikiri daima wanapaswa kustawi, kama wanastahili kulingana na nafsi zao. Pili, wanamkana Bwana, kwa sababu hawahitaji Mungu kama wanafikiri wanaweza kufanya kila kitu wenyewe. Tatu, wanazingatia sana ustawi wao wa sasa au unaotarajiwa, kwamba hawamfikiri Mungu kabisa. Hatimaye wanafikiri wanaweza kutumia zana za udhalimu na ulimi mbaya bila kuzingatia kwamba inaweza kuwarudikia.

S: Zab 10:8-10 inasema nini kuhusu udanganyifu wa waovu?

J: Wanajua mahali pa siri, na kwa makusudi kwenda huko ili kuwa na nafasi ya kuwinda wengine. Wana mpango uliopangwa mapema, na wanajua wanachofanya. Wanalenga hasa maskini, ambao mara nyingi hawana njia ya kupinga kwa ufanisi. Wanaweza kujivizia kama simba wenye hofu, wanaotumia hofu mwathiriwa anapowaona kwa mshangao. Au wanaweza kujivizia kama wawindaji wenye wavu, mwathiriwa akipita kwa amani, bila kujua kabisa kinachokaribia hadi ni wakati mwingine.

S: Zab 10:15 inamaanisha nini kwa kuvunja mkono wa waovu?

J: Hii inamaanisha kuangamiza nguvu zao. Fikiria askari imara, aliye na silaha, aliye tayari vizuri, mwenye upanga mrefu na ngao, na mkono uliovunjika. Yuko tayari vizuri na amejihami vizuri kupigana, isipokuwa hawezi kwa mkono wake uliovunjika.

S: Katika Zab 11:1, ni lini tunaweza kuwa na jaribu la 'kukimbia' kwa mfano leo?

J: Marafiki wanaposema, iwe wa kweli au wa bandia, kwamba tunapaswa kukimbia. Tunapotaka kukimbia badala ya kusimama kwa kinachohaki, kwa sababu tunaweza kupoteza au kuumizwa tukibaki. Hata hivyo, wakati mwingine kukimbia hakukufanya salama zaidi. Jambo muhimu ni kuomba na kuamua kwa akili, na usifanye kitu kulingana na hofu tu.

S: Katika Zab 11:1-3 tunapaswa kushughulikia jaribu la kukimbia tunapostahili kutokukimbia vipi, na tunapaswa kukimbia lini?

J: Ni sawa kuwa na ufahamu wa hatari na vizuizi, uwezekano na ukali, lakini mwishowe tunahitaji kuamua kile ambacho kinastahili. Kwa mfano, katika nyakati za kanisa la mapema, mateso moja ya Kirumi ilisisitiza kwamba Wakristo wakabidhi vitabu vyote vya Kikristo. Wakristo walikuwa tayari kukabidhi vitabu vilivyoandikwa na viongozi mbalimbali wa kanisa, lakini walivificha maandiko badala ya kuvikabidhi.

S: Katika Zab 11:3, msingi gani unaohusu aya hii?

J: Nyumba iliyojengwa vizuri zaidi itaanguka kuwa mabomoko kama msingi wake utaangamizwa. Misingi hapa inaweza kuwa mambo mawili.

Chochote kinachotegemewa, kizuri au kibaya. Mambo yanayotegemewa watu kwa usalama wao yakiangamizwa, wanaweza kuogopa sana mustakabali. Mambo ambayo watu wanatumainia yakiangamizwa, wanaweza kuwa na kukata tamaa au kutokuamini sana mustakabali. Mambo ambayo watu waliburudika nayo yakiangamizwa, wanaweza kuwa na huzuni kubwa sana kuhusu mustakabali.

Mambo ya kimungu: Taasisi, desturi, na watu wa kimungu wanapoangamizwa au kugeukia uovu, waaminifu wana changamoto ya kuwa imara kama mwamba. Hatuwezi kuwa hivyo kama mambo hayo ya kimungu ndiyo msingi wa imani yetu. Tunaweza kufanya hivyo tu kama msingi wetu ni Mungu Mwenyewe.

   Hatimaye msingi wetu ni Mungu. Tunaweza kumwamini Yeye anayejaribu wote na anawapenda wenye haki.

S: Katika Zab 12:1, ni nini kinachovutia kuhusu mpito kati ya hii na zaburi iliyotangulia?

J: Katika Zaburi 12:1, neno kwa mtu wa kimungu ni hasid, na neno kwa upendo wa agano, kama katika Zaburi 11:7, ni hesed. Lakini wakati Zaburi 11 inasisitiza upendo wa uaminifu wa Mungu, Zaburi 12 inalia kwa watu wachache wa kimungu. Kwa Kiebrania pamoja na Kiingereza, neno la kwanza ni 'Saidia.' Kama John Knox alisema, 'Bwana, uje kunisaidia; utauwa umekufa: katika ulimwengu wa chini, mioyo ya kweli imekuwa nadra.'

S: Katika Zab 12:1-8, Daudi alienda vipi kutoka kuamini Mungu anaona wenye haki katika Zab 11 hadi zaburi hii?

J: Daudi alikuwa na ujasiri katika Mungu katika Zaburi 11, lakini Daudi anaona wanafiki wengi, waaminifu wanaoisha na maskini wanaoonewa katika Zaburi 12:1-5. Unaweza kupata si maskini tu, bali mtu yeyote, kufanya mambo dhidi ya maslahi yao wenyewe na ustawi wao, kama mtu mwovu anaweza kuwafanya waathiriwa waamini uongo wake. Lakini hata licha ya uonevu na uongo, Daudi bado ana ujasiri kwamba Mungu atasimama.

S: Katika Zab 12:1-8, kwa nini zaburi hii fupi ya kukata tamaa iko katika Biblia?

J: Inaonekana kwamba hisia nyingi ambazo watu hupitia zipo katika Biblia. Chuki, wivu, hasira ya kuua, tamaa, hata wazimu, zinaonyeshwa katika Biblia na kushughulikiwa. Miongoni mwa mambo mengine, Biblia ni kitabu kuhusu maisha, mzuri na mbaya, na Biblia ni faida kusomwa hata kama ni kwa kujifunza kutoka kwa mafanikio na kushindwa kwa wengine.

S: Katika Zab 12:2-4, ni nini hasa dhambi za ulimi ambazo Mungu anazitaja hapa?

J: Katika Zab 12:2a wanasema 'bure' inaweza kumaanisha kusema uongo, iwe uongo wazi wazi au nusu ukweli.

Katika Zab 12:2b wanasema ili kupambe wengine.

Katika Zab 12:2c wana 'moyo wa pande mbili' ambapo wanasema kama wanataka kitu kimoja, lakini nia yao ni kinyume.

Zb 12:3 wanasema mambo ya kiburi

Zb 12:4 wanajaribu kushinda wengine kwa uongo wao na ufasaha laini.

S: Katika Zab 12:8, jinsi gani uchafu unatukuzwa, wakati ule na leo?

J: Neno la Kiebrania hapa, zullut, linamaanisha kuthamini vitu vichafu au tele au visivyo na thamani. Wakati ule, ibada ya sanamu, ukahaba wa hekalu, na kutoa watoto wao kwa sanamu hizo, zilikuwa hazina manufaa yoyote na za upole sana katika kuleta uovu. Leo watu wanaabudu sanamu, iwe miungu mingine, ngono potovu, nguvu, siasa, au ubepari. Leo baadhi wanaonekana kuwa na haraka ya kutoa watoto wao madhabahuni mwa utata wa jinsia.

S: Katika Zab 13:1-2, kwa nini unafikiri Daudi anasema 'hadi lini' mara nne?

J: Daudi alikuwa na kilio cha uchungu kwa sababu Daudi alihisi Mungu alimkumbuka au hakujali. Katika lamentation hii ya kibinafsi, Daudi alikuwa amejitokeza ili kumtumikia Mungu, na matokeo yalikuwa kwamba alidhalilishwa na kukata tamaa. Daudi aliuliza ni muda gani angepaswa kuvumilia hali hii.

S: Katika Zab 13:1-2, je, ni sawa kwetu kuomba sala za 'hadi lini' kwa Mungu?

J: Zaburi hii inatuonyesha kwamba ni sawa. Hata hivyo, hata tunapoomba kwa hisia kali, tunapaswa kuomba kwa heshima, kwa imani kwamba Mungu atafanya mambo kwa wakati Wake, na kwa matumaini ya kuamini kwamba Mungu ataishughulikia hali kwa hekima Yake. Kama Ufafanuzi wa Biblia wa Mwaaminifu uk.562-563 unavyosema, 'Zaburi hii ni kama majaribio mengi yanayotumwa na Mungu: yanaanza na huzuni lakini yanaisha na wimbo!'

S: Katika Zab 13:1-2, kwa nini Mungu wakati mwingine anaonekana kuwa mbali nasi, au hatuoni?

J: Wakati mwingine ni sisi tuliohamia mbali zaidi na Mungu kwa sababu ya dhambi zetu. Tunatamani kutubu na kurudi katika upendeleo wa Mungu. Hata hivyo, nyakati nyingine si kwa sababu ya hilo, na si hivyo katika zaburi hii. Wakati mwingine inaweza kuwa mtihani wa kutusimamisha, na wakati mwingine Mungu hatusemei 'ndiyo' au 'hapana,' bali 'subiri.' Zaburi 13:3-4 inatukumbusha kwamba wakati mwingine Mungu hufanya mambo katika maisha yetu, si kwa ajili yetu, bali kwa utukufu Wake, na kama ushuhuda wa kuleta wengine Kwake.

S: Katika Zab 13:1-2, tunaweza kufanya nini ili kuwa na subira zaidi?

J: Fikiria kuona watu wawili wanakutana kutumia muda pamoja. Mmoja wao anaonekana kana kwamba hakuna kingine angependa kufanya sasa hivi zaidi ya kuwepo huko. Mwingine anazungumza, lakini pia anaangalia saa na simu yake, na kutazama wengine. Wote wawili wanatumia muda sawa kabisa pamoja. Lakini wa pili ni dhahiri anafikiri muda wake unapotea wakati angeweza kufanya kitu muhimu zaidi.

   Tunapokwenda kwa Mungu katika sala, je, tunamtendea Mungu kama mtu wa kwanza au wa pili? Tunapokuwa na haraka tukifanya huduma, tunapaswa kutambua kwamba 'mafanikio' ni ya Mungu; sehemu yetu ni utii. Kama tuna haraka katika kumtumikia Mungu, basi tuna nini kingine cha kufanya ambacho ni muhimu zaidi? Tunapomwona mtu, kama mtoto wetu au mjukuu wetu, je, tunafanya kama wa kwanza au wa pili. Wakati mwingine jambo kuu ambalo Mungu anatutumia tufanye kwa wakati fulani ni kujenga na kuimarisha mahusiano yetu na familia na wengine. Ufunguo mmoja wa subira ni kutambua kwamba sasa hivi huna kitu muhimu zaidi cha kufanya maishani mwako kuliko anachotaka Mungu ufanye sasa hivi.

S: Katika Zab 13:4, unaitikiaje unapokuwa na kukata tamaa kwa kushindwa kunaoonekana?

J: Hii inaweza kutokea katika mauzo, hali nyingine za kazi, muktadha wa michezo, mtihani wa shule, au kujaribu kuokoa ndoa au mahusiano mengine. Unapokuwa katika hali hii, peleka kwa Mungu. Fanya kazi kwa bidii kuigeuza, lakini wakati mwingine unashuku kwamba hata ukifanya kwa nguvu zako zote hali haitaboreka. Mwomba Mungu atoe msaada, na utegemee Mungu kufanya anachofikiri ni bora.

S: Katika Zab 14:1, ni aina gani ya mpumbavu huyu?

J: Kuna aina tano za wapumbavu katika Biblia, ikiwemo wavivu. Mpumbavu huyu, nabal kwa Kiebrania, ni mpumbavu mkaidi ambaye amechagua kubaki katika upumbavu badala ya kugeuka kwa hekima kwa Mungu. Hii ni tofauti na mtu asiye na uzoefu, mtu anayepotoshwa tu na wengine, au mtu mvivu.

S: Katika Zab 14:1:1-7, ni sehemu gani za zaburi hii?

J: Hii inafanana sana na Zaburi 53. Zaburi hizi mbili ni za pekee kwa kuwa ni tafakuri ambazo hazimwandikii Mungu moja kwa moja. Kuna sehemu tatu.

Zaburi 14:1-3 inaonyesha jinsi watu wasio na Mungu wanavyoweza kuwa. (Hata hivyo, Ufafanuzi wa Biblia wa Mpositoli juzuu ya 5 uk.143 unaigawanya aya ya 1 kuwa sehemu tofauti ili kuifanya ya chiasm.)

Zaburi 14:4-6 inaonyesha mshangao kwa kukosekana kwa hekima yao.

Zaburi 14:7 inatarajia na kutamani wokovu wa Israeli.

S: Katika Zab 14:1, kwa nini wapumbavu wanakosomwa sana katika Biblia?

J: Hii si upole wa kiakili bali upumbavu wa kimaadili. Kuna ujinga wa kujifanya, na ujinga ambao si wa wasio na hatia. Si sana kwamba hawajui, bali hawajali kujua. Mara nyingi imani kwamba hakuna Mungu imejengwa katika hamu kwamba asiwepo Mungu wa kuwajibishwa mbele Yake. Kuna maneno manne ya Kiebrania ya mpumbavu pamoja na moja kwa mvivu. Angalia Maswali 735 ya Biblia Yanayotatanisha Yaliyojibiwa uk.150-151 na Ufafanuzi wa Biblia wa Mwaaminifu uk.564 kwa maelezo zaidi.

S: Katika Zab 14:1, kwa kuwa hakuna anayefanya jema, vipi kuhusu Nuhu, Ibrahimu, na Musa, bila kutaja Daudi?

J: Kiwango cha chini kiasi gani cha wema unachomaanisha? Hakuna mtu aliyewahi kutembea duniani alikuwa mwema kabisa, kulingana na kiwango cha Mungu, isipokuwa Yesu Kristo. Bila Yesu Kristo, kama Mbingu zilikuwa tu kwa wale waliokuwa wema wa kutosha kustahili uzima wa milele, mbingu zingelikuwa tupu ya watu!

   Wakati kila kitu kilipoteza kwa sisi sote, na haikuwa na njia, Yesu Kristo alishuka duniani na kuwa njia. Tunaweza kuwa wema, bila dhambi kabisa Mbinguni, na kwenye njia ya kuwa wema kabisa duniani. Kama mtu angeangalia maisha yako leo, dhidi ya miaka michache iliyopita, angefikiri unasafiri kwenye barabara gani?

S: Katika Zab 14:4, waovu wanakula watu vipi kama wanavyokula mkate?

J: Wazo nyuma ya mfano huu wa rangi ni kwamba watu wanaoharibu maisha ya wengine, kifedha na vinginevyo, ili kupata utajiri, hawafikirii wanafanya kitu kibaya zaidi ya kula mkate. Watu ni mawindo kwao tu. Wanajificha kwa kutouliza swali: vipi kama matokeo ya vitendo vyao yatawarudikia?

S: Katika Zab 15:1-5, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi hii fupi ni swali moja na jibu lake. Si kila mtu angeweza kuwa 'mgeni' katika hekalu la Mungu, iwe duniani, au mbinguni. Kulingana na Ufafanuzi wa Kimataifa wa Biblia uk.366 ilikuwa desturi kwa mwaabudu kuuliza vigezo vya kuruhusiwa ndani, kama katika aya ya 1. Aya za 2-5 ni jibu. Hii inafanana na Zaburi 24:3-6, na kidogo inafanana na Isaya 33:14-16. Katika Zaburi 15:2-5 ni ya kuvutia kwamba kuwa bila lawama (tamim), kutunza jirani yako, na kuchukia uovu, vyote vimefungamana, kana kwamba Mungu hatambui kimoja bila vingine viwili.

S: Je, Zab 15:1-5 inahusu watu tu wasio na dhambi, au watu wa kimungu ambao bado wana dhambi?

J: Inahusu watu ambao bado wana dhambi, lakini wametangaziwa kuwa wenye haki na Mungu, na wako katika mchakato wa kufanywa wasio na dhambi. Hata hivyo, hatutafikia ukamilifu wa kutokuwa na dhambi hadi tufike Mbinguni.

   Kwa kweli, baadhi ya watu wana wazo kwamba 100% ya watu wanafanya tu kile kilichoko katika maslahi yao ya ubinafsi. Wanadai kwamba hata matendo mema kwa wengine si zaidi ya kupata wengine kuwaelewa au kutunakulia baadaye. Watu hao si watu wa moyo wema, wasio na ubinafsi ambao ungependa kuwa karibu nao. Mwandishi wa Kikristo Gene Getz alisema kwamba watu wengi hufanya mambo kwa sababu tatu: tumaini la thawabu, hofu ya adhabu, au ili kuchukuliwa kama mtu bora machoni pa nafsi zao na wengine. Gene pia alieleza kwamba ingawa hiyo ndiyo msukumo kwa wengi, Wakristo wana msukumo wa juu zaidi: upendo wa agape usio na ubinafsi unaofanywa kwa ajili ya wengine, hata wakati hakuna thawabu kwetu.

S: Katika Zab 15:1, hisia gani zinaonyeshwa hapa?

J: Maeneo mengi ya zaburi si mafundisho bali mifano ya waaminifu wanaotamani Mungu.

S: Katika Zab 15:4, leo tunapaswa kudharau watu wachafu?

J: Hapana, leo tuna kiwango cha juu zaidi kuliko walivyokuwa nacho katika nyakati za Agano la Kale. Bado tunapaswa kudharau dhambi hata hivyo, tukiunganisha na upendo na haraka ya kumwokoa mtu, kama Yuda 22-23 inavyoonyesha.

S: Katika Zab 15:4, kwa nini tunapaswa kushika neno letu, hata inapodhuru?

J: Mungu anachukia midomo ya uongo, kulingana na Mithali 12:22 na 19:1, pamoja na 16:13; 14:5,25; 21:6,28. Mtu yeyote atashika neno lake wakati ni faida kwao. Lakini kushika neno lako wakati si rahisi kufanya hivyo ni alama ya mtu wa kimungu. Wakati pekee unapaswa kuvunja neno lako ni wakati Mungu anataka uvunje kwa sababu kushika hilo itakuwa dhambi. Kwa hivyo, kwa mfano, kama katika wakati wa hasira uliahidi kulipiza kisasi kwa mtu, basi, kwa kuwa Mungu anatuamrisha kutolipiza kisasi, unapaswa kuvunja neno lako na kulipiza kisasi kwa mtu huyo. Au bora zaidi, kamwe usiahidi kulipiza kisasi mwanzoni.

S: Katika Zab 15:5, riba ni nini?

J: Inamaanisha kukopa pesa kwa faida, ambayo Waisraeli hawapaswi kufanya kwa Waisraeli wenzao (Kutoka 22:25; Mambo ya Walawi 25:35-37), lakini wangeweza kukopa kwa faida kwa Mataifa (Kumbukumbu la Torati 23:19-20). Kwa Kiebrania ni 'kuwaumiza,' na inatumika kwa wale wanaotoza faida ya kupita kiasi au ada leo.

S: Katika Zab 16:1, hii inasema nini kuhusu 'hatari iliyoepukwa'?

J: Ni wangapi kati yetu tumekuwa katika hali iwe tukiwa wadogo au wazima, ambapo mambo kama yangekuwa tofauti kidogo tungelikufa au kuumizwa vibaya. Haikuwa tofauti wakati wa kale. Daudi, aliyekuwa peke yake mara nyingi na kondoo, na alikuwa mkimbizi kutoka kwa Mfalme Sauli, na baadaye kutoka kwa Absalomu, angeweza kukumbuka hali hatari alizokuwa nazo, na hasa kukumbuka kumshukuru Mungu kwa kumlinda.

S: Katika Zab 16:2-4, kwa nini watu wangechagua huzuni badala ya furaha?

J: Watu wanafanya hivyo kila wakati. Wanchagua raha ya muda mfupi pamoja na huzuni ya muda mrefu badala ya furaha ya milele. Au kama mwandishi maarufu wa kompyuta na profesa, Donald Knuth wa miaka ya 1960 alivyosema, 'Uboreshaji wa mapema ndiyo chanzo cha maovu yote (au angalau mengi yake) katika upangaji wa programu.' (Sanaa ya Kupanga Programu).

S: Katika Zab 16:2, kwa nini Daudi anasema mbali na Mungu hana kitu chema?

J: Kwa sababu ni kweli. Mbali na alichotoa Mungu, hatuna kitu chema. Hii haimaanishi kwamba watu hawawezi kupata raha ya muda mfupi kutoka kwa mambo ya dhambi ambayo Mungu hatutaki kuwa nayo, lakini ni ya muda mfupi, na mara nyingi itakuwa na matokeo ambayo si ya muda mfupi. Matokeo yanaweza kuwa ya nje, au yanaweza kuwa kama uraibu ambao unaathiri tabia yetu.

   Katika maisha yetu hatupaswi tu kuamini kwamba Mungu ni wa kweli, bali kwamba njia Yake ndiyo njia bora. Tunapaswa pia kufikia hitimisho kwamba hatuna kitu chema mbali na Mungu.

S: Katika Zab 16:4, Kut 23:13, hii inasema nini kuhusu miungu ya sanamu?

J: Mbali na kutowaabudu, hata hutaki kutamka majina yao midomoni mwako. Kwa hivyo una uwezo wa kumpa kitu jina, usikipe jina la miungu ya Kigiriki-Kirumi, Kinorse, Kimisri, au miungu mingine. Katika kanisa la mapema, Katiba za Kitume kitabu 5 sura 10 inasema vivyo hivyo.

S: Katika Zab 16:5-6, ni nini 'kura zilizowekwa' hapa?

J: Kwa kweli, nchi ya ahadi iligawanywa kwa makabila kumi na mawili (na Yosefu akipata sehemu mbili na Walawi hawakupata), na ndani ya makabila kila ukoo na kisha familia ilikuwa na sehemu. Kwa kweli Walawi, mbali na kuwa na miji iliyoenea katika nchi, walisemekana kuwa na Bwana kama sehemu yao. Kwa mfano, Henry C. Morrison na mkewe walihudumu kwa miongo kadhaa Afrika kabla ya kulazimika kurudi nyumbani kwa sababu ya afya yake. Walipokuwa wakisafiri hadi New York, kulikuwa na bendi na umati mkubwa ukisubiri. Ilidhihirika kwamba Rais wa zamani Teddy Roosevelt pia alirudi kutoka kuwinda wanyama Afrika, na umati na sherehe ilikuwa kwa Roosevelt. Henry alihisi akiwa na huzuni kwamba ilionekana kila mtu alimkumbuka, lakini akampa Roosevelt karibisho kubwa aliyeenda tu kuwinda. Alikuwa na huzuni hadi Mungu alimwonyesha kwamba 'bado hujafika nyumbani.' Haikuwa kura ya Henry na mkewe kupata sherehe ile kubwa; lakini karibisho lao mbinguni bila shaka lilikuwa kubwa zaidi sana kuliko Roosevelt alilopokea duniani.

S: Katika Zab 16:8; 15:5, umuhimu wa 'hatatikiswa' ni upi?

J: Zaburi 15 inasisitiza kwamba wale wanaotembea kwa uadilifu na hawafanyi mambo ya kipagani hawatatikiswa. Zaburi 16:8 inasema kwamba wale wanaomtegemea Mungu kwa kila kitu chema pia hawatatikiswa.

S: Katika Zab 16:8-10, Mtakatifu hapa ni nani?

J: Ingawa zaburi inaanza na Daudi akitafakari ulinzi wa Mungu kwake, zaburi hii hatimaye inaendelea kuzungumza, si kuhusu Daudi, bali kuhusu Mtakatifu wa Mungu, ambaye ni Masihi. Hii inamhusu Yesu kulingana na Petro katika Matendo 2:25-28 na Paulo katika Matendo 13:35.

S: Katika Zab 17:1, midomo ya kujibu/ya udanganyifu ni nini?

J: Hizi ni midomo ya unafiki inayomwomba Mungu kana kwamba mtu ni wa kimungu, lakini mtu hayuko tayari kumtii Mungu.

S: Katika Zab 17:1, ni nini tofauti kati ya 'kutosema uongo sana' na kutokuwa na midomo ya udanganyifu?

J: Hatupaswi kushuhudia uongo wala kusema uongo kwa kila mmoja kabisa. Ni tofauti kati ya kujaribu kusimamia na kupunguza kidogo dhambi, na kujaribu kuiondoa kabisa maishani mwako. Unapokuwa na tabia ya kutotumia udanganyifu katika kitu chochote, hiyo inaweza kuwa instinct yako na kukuweka nje ya dhambi. Hata hivyo, inapaswa kutajwa kwamba ni sawa kukaa kimya badala ya kutoa taarifa kwa wale wanaoweza kuitumia dhidi yetu. Pia, kama kuna mambo mengi yanayohusika, huhitaji kusema kila kitu, kama Samweli aliambiwa katika 1 Samweli 16:2-4.

   Kwa hivyo ukizingatia mipaka hiyo, angalia kinywa chako na kila siku ujifunze kutokuwa na udanganyifu wowote midomo yako.

S: Katika Zab 17:1-6, tunapaswa kushughulikia vipi inapotokea kitu kibaya sana, au kinachoweza kuwa kibaya sana, kwetu, na tunajua hatukufanya kitu chochote cha kustahili?

J: Daudi kamwe hakuuliza, 'kwa nini mimi?,' bali 'sasa nifanye nini?' Daudi tayari alijua haikuwa na dhambi wala sababu hii ingempata yeye zaidi ya watu wengine. Daudi angetubu kwa uovu wowote alikuwa akifanya ambao ungeleta hili juu yake, isipokuwa Daudi alijua haikuwa na kitu. Lakini mwitikio sahihi wa Daudi ni kwamba alipeleka kwa Mungu na kuomba msaada.

S: Katika Zab 17:4-5, tunapaswa kuomba vipi, kama Daudi, kudumishwa mbali na njia mbaya ili miguu yetu isianguke?

J: Akifuatwa na watu waovu, ingeweza kumjaribu Daudi kuwa vivyo hivyo. Si tu kwamba tunapaswa kujitolea kufuata Mungu, bali tunapaswa pia kuomba kumwomba Mungu atuweke mbali na ushawishi mbaya ambao, kutoka kwa raha au hofu, utasimama njia yetu au kutukengeushia mbali na kumfuata Mungu kikamilifu. Ni jema kumwomba Mungu alете katika maisha yako anachotaka. Lakini tunaweza pia kumwomba Mungu aondoe katika maisha yetu, mambo ambayo, ingawa tunaweza kuyapenda, yanatuepusha katika kumfuata Mungu.

S: Katika Zab 18:1-50, zaburi hii inahusu nini?

J: Hii ni zaburi ya sifa baada ya Daudi kuokolewa kutoka hali hatari (labda na Sauli). Ni zaburi ndefu zaidi ya 'zide,' na inagawanyika vizuri katika sehemu mbili. Aya za 1-30 zinaeleza ulinzi mkubwa anaotoa Mungu. Aya za 31-50 zinaadhimisha alichofanya Mungu. Hata hivyo, zaburi hii si kuhusu Daudi tu. Ni kuhusu Daudi kwa kiwango kidogo, lakini kwa kiwango kikubwa zaidi Warumi 15:9 inaonyesha kwamba kweli inahusu Mwokozi wetu. Zaburi hii ni changamoto kwetu. Haituulizi 'je, unaomba Mungu mara kwa mara?,' bali inakuchallenge mara kwa mara kuomba sala za kumshukuru Mungu kwa alichofanya. Bila shaka tunapaswa kuomba tunapokuwa na mahitaji, lakini usisahau pia kuomba sala ambapo huombi chochote; unamsifu tu na kumshukuru Mungu kwa alichofanya.

S: Katika Zab 18:1-50, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Hii imepangwa kama chiasm, ambayo ni ya kawaida kwa zaburi nyingi.

Bwana ni Mwamba wa Israeli

- 4-6 Msongo wa mawazo

- - 7-15 Bwana anakuja kusaidia

- - - 16-19 Ukombozi wa Bwana

- - - - 20-29 Uaminifu wa Mungu kwa waaminifu

- - - 30-36 Ukamilifu wa kimungu

- - 37-42 Ushindi wa mfalme juu ya maadui

- 43-45 Ukombozi wa utukufu

46-50 Bwana anaishi! Ahsaniwe Mwamba wangu!

   Angalia Ufafanuzi wa Biblia wa Mpositoli juzuu ya 5 uk.168 kwa maelezo zaidi.

S: Katika Zab 18:1-2, ni nini tofauti kati ya kumpenda Mungu kwa nguvu zako zote, na kumpenda Mungu ambaye ni nguvu yetu?

J: Tunataka kufanya vyote viwili, lakini kuna tofauti. Yesu alisema kumpenda Bwana Mungu wako kwa moyo wako wote, nafsi yako yote, akili yako yote, na nguvu zako zote katika Marko 12:30. Lakini labda utagundua kwamba hata unapompa Mungu kila ulichonacho, unachompa bado hakitoshi. Mungu anatupa nguvu, lakini unapaswa kujifunza kuwa na nguvu za Mungu zinazotiririka kupitia kwako, badala ya kumtumikia Mungu kwa nguvu zako mwenyewe tu. Njia za kuzuia hili ni kutokuwa tayari kumwamini Mungu, kuchukua sifa kwa alichofanya Mungu kupitia kwako, au kuwa na kiburi juu ya wengine. Hakikisha utukufu na sifa zinamwendea Yeye, si wewe. Na unapomruhusu nguvu za Mungu kutiririka kupitia kwako na kubadilisha wengine, utagundua kwamba wewe mwenyewe pia unabadilika.

S: Katika Zab 18:9, giza/mawingu ya giza chini ya miguu ya Mungu ni vipi?

J: Msemo huu wenye rangi ya kisanaa ni wa kweli kwa njia ya kuona na kama mfano wa kimaadili.

Kwa kuona, alionekana akiwa mwangaza 'Kama mwonekano wa upinde wa mvua katika mawingu siku ya mvua,...' katika Ezekieli 1:28 (NIV 1985).

Kama mfano wa kimaadili, Mungu ni safi na ana giza la uovu limebakiwa chini ya miguu Yake.

S: Katika Zab 18:20, Daudi aliposema Mungu alimtendea kulingana na haki yake na mikono safi, je, hii inathibitisha kwamba matendo mema yaliokolea katika nyakati za Agano la Kale?

J: Hapana kwa sababu mbili. Daudi hakuzungumza kuhusu Mungu kumwokoa milele, bali Mungu kumsaidia maishani mwake. Pili, maisha ya Daudi yaliyofuata yalionyesha kwamba Mungu hakumtendea Daudi kama Daudi aliyostahili, bali baada ya dhambi na Bathsheba Mungu alimtendea Daudi kwa huruma.

S: Katika Zab 18:20-21, hii inasema nini kuhusu majaribu yetu?

J: 'Mtihani' kwa Daudi haukuwa kama angenusurika au la. Mtihani ulikuwa je, Daudi atashika uaminifu wake mambo yakiwa magumu.

S: Katika Zab 18:32,34, kwa nini Mungu anahitaji kutusimamisha na kuandaa mikono yetu kwa vita, kwa kuwa Mungu Mwenyewe anatuokoa na ni nguvu yetu katika Zab 18:2,17-19?

J: Ukitazama mfano, ushindi wa Yoshua wa Nchi ya Ahadi, vyote viwili ni kweli. Mungu aliwafanya wavuke Mto Yordani kwenye ardhi kavu, wakishangazisha Wakanaani, na Mungu alifanya kuta za Yeriko zianguke, na baadaye Mungu alipanua siku Kanaani walipopigana na wafalme wa Wakanaani wa kusini. Hawakuruhusiwa kuchukua nyara za Yeriko, kwani hawakusababisha mji uanguke. Hata hivyo, walipaswa kupigana vita vingine, na wangeweza kuchukua nyara basi.

   Leo, Mungu anapigana vita fulani kwa ajili yetu, kwa njia kwamba hatuhitaji kufanya chochote. Lakini, labda katika wingi wa mapambano yetu, tunapaswa kufanya mapambano wenyewe. Mungu anaweza kutusaidia 'kuandaa mikono yetu kwa vita,' lakini tunahitaji kuwa tayari na kuweza kupigana wenyewe.

S: Katika Zab 18:34 Mungu anafunza mikono yetu kwa vita vipi leo, kwa kuwa Yesu ni mkuu wa amani?

J: Uliza askari yeyote wa washirika aliyepigana katika Vita vya Pili vya Dunia. Wakati mwingine tunapigana kwa ulinzi, na kwa walioonewa na kwa haki kwa wengine, na tunapaswa kuwa tayari kupigana vizuri. Lakini hatuhitaji kupigana ili kuvamia au kuonea wengine.

   Lakini ni mstari unaoelea wakati kiongozi anahalisha, 'ili kujipatia ulinzi kidogo zaidi, nitashambulia na kuchukua kabisa yako.' Ni kama miaka michache iliyopita, Wakossaki walipokuwa wanapigana vita dhidi ya Wapole, kilio chao cha vita kilikuwa 'uhuru' walipofanya ukatili dhidi ya raia wa Kikatoliki na Kiyahudi.

S: Katika Zab 18:46, Mungu anaweza kuwa Mwamba katika maisha yako leo vipi?

J: Tunaweza kumwamini Yeye, na kutegemea Yeye atuangalie. Hali zinapokuwa nzuri sana, tunaweza kukumbuka kwamba imani yetu iko kwa Mungu Mwamba wetu na si kwa hali. Hali zinapokuwa mbaya, vivyo hivyo tunaweza kukumbuka kwamba imani yetu iko kwa Mungu Mwamba wetu. John Calvin aliwahamasisha Wakristo kusoma zaburi hii kila siku.

S: Katika Zab 18:49 na Rum 15:9, hii inamhusu Kristo vipi?

J: Kiwango ambacho Mungu alikuja kumsaidia Daudi hapa kingesuala kidogo, hadi utambue hii si hasa kuhusu Daudi, bali kuhusu Kristo, kama Warumi 15:9 inavyoonyesha. Kama F.B. Meyer aliandika, 'sauti ni nyembamba na peke yake, lakini jibu linaitetemsha uumbaji.' Mauti na Shetani hawaacha watu watoke. Vizuri mtu atakuwa anatoka hapa: Mungu ni Mwenyezi, na Atadhihirisha hilo. Mwandishi wa Zama za Kati Fulgentius ana picha yenye rangi, ya Yesu chini ya Kuzimu, akitumia msalaba Wake kama kondoo wa kupiga mbao, akipiga malango ya Kuzimu na kuyavunja wazi.

S: Kwa nini Zab 18:1-50 na 2 Samweli 22 zinafanana sana?

J: Zinafanana sana, ingawa kuna tofauti chache; labda Zaburi 18 ndiyo toleo lililoboreshwa zaidi. Zote mbili zinasema zaburi iliandikwa Bwana alipomwokoa Daudi kutoka kwa maadui zake na kutoka kwa mkono wa Sauli. Kwa nini kutoingiza zaburi ile ile katika maeneo mawili katika vitabu tofauti?

S: Katika Zab 19:1-4, nyota ziko umbali gani kutoka kwetu?

J: Baadhi ziko mbali sana, lakini ya karibu zaidi ni moja ya nyota tatu za Alpha Centauri, inayoitwa Proxima Centauri. Iko umbali wa miaka-nuru 4.2465. Hiyo ni maili trilioni 25, au kilomita trilioni 40. Kama ungeweza kusafiri kwa chombo cha angani hadi Proxima Centauri, na gharama ya safari ilikuwa senti 1 kwa kila maili elfu moja, ingegharimu zaidi ya dola milioni 250.

   Moja ya galaxi za karibu zaidi inaonekana katika kundinyota la Virgo, ni miaka-nuru milioni 17 mbali.

S: Katika Zab 19:1-6 na Rum 1:19-20, asili inaweza kutuonyesha nini kuhusu Mungu?

J: Kwa wale wanaoangalia na kutafakari, inaonyesha kuna Muumba, na inaonyesha uzuri mkubwa, nguvu, na hekima. Inatufanya tuone ulimwengu huu mkubwa na kushangaa jinsi tunavyo wadogo, na siku zetu duniani ni chache kiasi gani. Inaweza kuathiri watu kutafakari kama kuna kitu muhimu, cha milele, kama kunaweza kuwa na kusudi halisi la uwepo wetu? Ukizingatia vizuri, ulimwengu wa asili unaweza kutumika kutupelekea kumfikiria Yeye. Ukizingatia vibaya, watu wengi wameona maajabu ya ulimwengu wa asili na kuanza kuuabudu.

   Hata hivyo, ufunuo wa asili peke yake hauwezi kutueleza kuhusu Utatu, Mwokozi, au wokovu.

   Katika nyakati za Isaac Newton ilikuwa maarufu kuwa na mifano ya sayari ya mfumo wa jua, na Newton alikuwa na moja. Rafiki wake asiye na imani alimwuliza Newton ni nani aliyeunda. Newton alijibu, 'Hakuna, ilijiunda yenyewe.' Rafiki alisema, 'Hapana, ni nani aliyeiunda,' na Newton alitoa jibu lile lile. Rafiki alipoanza kukasirika, Newton alimwuliza kwa nini ilikuwa vigumu sana kwake kuamini kwamba mfano huu ulijiunda yenyewe, wakati unaamini mfumo halisi wa jua ulijiunda wenyewe.

S: Katika Zab 19:1, je, Injili inaweza kuonekana katika nyota?

J: Aya hii haikusema hivyo maalum. Inasema tu kwamba mbingu zinatangaza utukufu wa Mungu. Asili kwa ujumla inaonyesha baadhi ya tabia za Muumba, kama Warumi 1:19-20 inavyosema. Wakristo wengine wanaona katika kundinyota katika ulimwengu wa kaskazini hadithi ya injili katika picha (Libra mizani ya haki ya Mungu, Scorpio nyoka, n.k.). Hata hivyo, kupata injili katika kundinyota maalum ni nje ya Biblia, na tamaduni nyingine zina maneno mengine ya kundinyota (kama vile ndoo kubwa na ndogo dhidi ya dubu kubwa na ndogo.).

S: Katika Zab 19:1-6 na Zab 19:7-12, kwa nini sehemu hizi mbili ziko pamoja?

J: Sehemu ya kwanza inaonyesha tabia ya Mungu kupitia asili, kwanza anga la usiku, kisha jua. Sehemu ya pili inaonyesha tabia ya Mungu kupitia Sheria Yake. Jua linaona kila kitu duniani. Vivyo hivyo, Mungu na hukumu Zake zinachunguza kila mtu duniani. Hata hivyo, mbingu zinaonyesha utukufu wa Mungu tu, lakini amri za Mungu zinaonyesha mapenzi ya Mungu kwa ajili yetu.

S: Katika Zab 19:3-4, ni aina gani ya maarifa ambayo Daudi anazungumzia hapa?

J: Kuna aina tofauti za maarifa, na njia tofauti za kutazama kitu kimoja. Kwa mfano, maarifa ya kina yangehusisha kujua sayari, kujua nyota zenye mwanga, mfumo wa kundinyota na hata (kwa ajabu au la) wa kale wangeweza kutambua nyota saba ndogo ndogo ndani ya Pleiades. Maelezo haya si yanayohusishwa na Daudi hapa, zaidi ya kujua kwamba nyota Betelgeuse si angaza kama sayari Venus kunatiambia chochote kuhusu nyumba yetu ya mbinguni. Badala yake, upana mkubwa wa ulimwengu, mpangilio mgumu, na 'hali nzuri' zinazowezekana hata maisha, zinaonyesha kwamba kuna Mungu mkubwa, aliyeumba haya yote na anajali kwetu.

   Usipoteze msitu kwa sababu ya miti. Kwa kweli, usipoteze mizunguko ya oksijeni/dioksidi kaboni na maji kwa sababu ya misitu.

S: Katika Zab 19:5-6, je, kuna kitu chochote cha pekee kuhusu jua kama nyota?

J: Kuna aina tofauti za nyota, ikiwemo majitu nyekundu, vibete weupe wenye ukubwa wa dunia lakini uzito kidogo chini ya ukubwa, nyota za nyutroni, mashimo meusi, na nyingine. Lakini jua ni nyota ya kawaida ya 'darasa m.' Ni nyota moja, dhidi ya nyota za binary au trinary zinazozunguka kwa karibu. Lakini kwa maisha ya kimwili kufanya kazi duniani, ilipaswa kuwa karibu na umbali sahihi kutoka kwa jua, kubwa ya kutosha ili anga isivuke angani (tofauti na Mirihi), si kubwa kiasi kwamba maisha yangeweza kusonga, kuzunguka kwa kasi ya kutosha ili nusu isiwe ikifungia na nusu ikichemsha, na kusiwa na mzingo wenye msongo sana. Mfumo wa nyota mbili au tatu ungehusisha hali kali sana za joto kwa maisha ya kimwili kuishi.

   Jua linapoteka kiasi gani? Kwenye kiini chake ni takriban nyuzi joto milioni 27 Fahrenheit. Lakini uso wa jua ni baridi kiasi; nyuzi joto 10,000 tu Fahrenheit, ingawa bado moto wa kutosha kuyeyusha almasi.

S: Katika Zab 19:7-8, kujua na kutii amri za Mungu kunatupa furaha mioyoni mwetu na kuangaza macho yetu vipi hasa?

J: Kuna furaha ya kujua kwamba tunamfurahisha Mungu. Kujua na kufuata amri za Mungu hubadilisha, kwa kutupa hekima na kufungua macho yetu kwa busara, na kuona ulimwengu, angalau kwa sehemu, kutoka kwa mtazamo wa Mungu.

S: Katika Zab 19:10a, Neno la Mungu linafanana vipi na dhahabu safi?

J: Mungu ni wa kudumu, hautu wala kuharibika, na ni mzuri na wa kuvutia; vivyo hivyo ni Neno la Mungu. Vyote viwili ni vya thamani, na lazima uchimbe ili kupata kimoja na kingine.

S: Katika Zab 19:10, maisha ya Mkristo yangekuwa tofauti vipi kama kweli wangeamini aya hii na kuthamini Mungu, amri Zake, na hukumu Zake kama za thamani zaidi kuliko dhahabu dhidi ya kinyume chake?

J: Kama ungehesabu dakika zote Mkristo alitumia kufikiri au kuwa na wasiwasi kuhusu pesa, kupata utajiri, au kukaa nje ya madeni, dhidi ya dakika za kuomba, kutafakari, na kushiriki kuhusu Mungu, kategoriya ya pili ingetumiwa muda mrefu zaidi kuliko ya kwanza. Kama Mkristo alipata hasara katika soko la hisa au uwekezaji mwingine, dhidi ya Mkristo, au mtu wanaomupenda, alipotea katika dhambi, wangehuzunika zaidi kwa wa pili kuliko wa kwanza. Kama Mkristo alipata faida kubwa katika uwekezaji, dhidi ya Mkristo, au mtu wanaomupenda alishinda dhambi au alikuja kwa Kristo, wangeonyesha furaha zaidi kwa wa pili kuliko wa kwanza. Aya za Biblia ni rahisi kusoma; changamoto ni kwamba tunapaswa kuziamini.

S: Katika Zab 19:11-12 na Yak 1:23-25, ni kazi gani muhimu ya Neno la Mungu hapa?

J: Ni kama kioo cha ndani yetu, kutuonyesha mahali tunapohitaji kubadilika na kufanana na mfano wa Kristo. Inatufundisha kukimbia majaribu, kupingana na ibilisi, kuchukia dhambi, na kuepuka hata kuonekana kwa uovu. Neno la Mungu linatuonyesha na kutuonya, ili tuweze kukaa nje ya shida. Njia bora kabisa ya kuepuka matokeo ya vitendo vyako vibaya ni kutofanya kamwe vitendo hivyo vibaya kwanza!

S: Katika Zab 19:12-13, ni nini tofauti kati ya makosa ya siri/yaliyofichwa na makosa ya makusudi/ya hiari, na makosa ya siri ni siri kwa nani?

J: Kuna tofauti kati ya dhambi ambazo hukujua ulikuwa ukifanya, na mambo ambayo ulijua yalikuwa dhambi, lakini ulienda mbele na kuyafanya hata hivyo. Makosa ya siri yanaweza au yasionekane na mtu mwingine, lakini mara nyingi hayaonekani, au hayaonekani kama dhambi, na mtu anayetenda dhambi. Kuna aina tofauti za makosa ya siri. Mtu angeweza kutojua kitu kilikuwa dhambi, kwa sababu hawakuwa na ujuzi mzuri wa Neno la Mungu. Au hata kama walijua Neno la Mungu vizuri, lakini hawakuchukua muda wa kuchunguza moyo wao. Au, ingawa hawakuwa na uhakika kama kitu kilikuwa kikimkera Mungu au la, hawakutaka kuuliza, kwa sababu labda hawakupenda jibu.

S: Katika Zab 19:14, je, baadhi ya maombi na tafakuri zetu zinaweza kukubaliwi zaidi na Mungu kuliko nyingine? Ni nini kingehuzunisha zaidi?

J: Yakobo 4:3 inasema kwamba tunaweza kuomba na kutopata kwa sababu tunaomba tu kutumia kwa matamanio yetu. Mungu hasikii maombi yetu kama tunaziba masikio yetu kwa kilio cha maskini. Waume wanapaswa kuthamini wake zao ili maombi yetu yasizuiwe, kulingana na 1 Petro 3:7.

Kaa katika Neno la Mungu na utakuwa na mifano mizuri ya kuomba. Zingatia Mungu, na tafakuri zako zitampendeza zaidi kuliko ukizingatia nafsi yako.

S: Katika Zab 20:1, muktadha wa zaburi hii ni upi?

J: Hii ni zaburi ya kifalme yenye mchanganyiko wa kibinafsi cha mfalme na kwaya ya watu. Ingawa hakuna maandishi ya kichwa yanayosema, maudhui yanaonyesha ni kabla ya vita. Ni vita au mapambano ambayo walikuwa na muda wa kuomba, kwa hivyo labda ni Israeli inayopigana dhidi ya majeshi ya Siria na Amoni.

   Hata kama tuna mapambano yasio ya kimwili, kama kazini au na mtihani shuleni, tunapaswa kumwamini Mungu vivyo hivyo. Zaburi hii inaweza kufikirika kama kuomba ushindi. Vivyo hivyo tunapaswa kumwomba Mungu ushindi, juu ya dhambi, hali zetu, kwa maneno mengine upinzani wetu, nje na ndani. Daudi aliomba kwa ujasiri, akitegemea ushindi; maombi yetu si yenye ufanisi sana kama hatuombi kwa imani, kwa matarajio ya ushindi.

S: Katika Zab 20:1-9, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Kama Donald M. Williams anavyoweka: 'Jina Linalotetea, Jina Linaloonyeshwa, Jina Linalokomboa'

Mungu atatetea Jina Lake, na katika Zaburi 20:8 Jina la Mungu linatutetea sisi.

Tunapaswa kutangaza na kuonyesha hadharani Jina la Mungu, tunapopigana vita, kabla ya ushindi pamoja na baada yake. Musa na Waisraeli walipopigana na Waamaleki, walishinda tu Musa alipoinua mikono yake katika Kutoka 17:11-13. Baadaye Musa alijenga madhabahu aitwaye 'Bwana ni Bendera Yangu.' katika Kutoka 17:14-17. Bendera ni alama, na ni jema kwetu kuwa na 'bendera' pia, hata kama ni vikumbusho vya mezani mwetu kazini au msalaba tunaovaa.

Mungu amekomboa, na tuna ujasiri kwamba Mungu atatukomboa hapa. Tunaweza kufurahi sasa, kabla ya ushindi, tukijua kwa imani kwamba Mungu atatukomboa.

   Aya za 1-5 zinaomba ushindi, na aya za 6-8 ni ujasiri wa ushindi wa siku zijazo.

S: Katika Zab 20:4, Mungu atakupa matamanio ya moyo wako lini?

J: Nilipokuwa nikukua, nilikuwa nikidhani aya hii inamaanisha kwamba Mungu angetoa matamanio ya wale wanaomfuata. Baadaye, nilikuja kuamini badala yake kwamba ilimaanisha Mungu angetupa hisia, matamanio, na matamanio mengine alitaka uwe nayo. Sasa naona kwamba vyote viwili ni kweli. Mungu huwapa watoto Wake matamanio sahihi, na pia anatamani kutimiza matamanio hayo. Bila shaka, tamaa yetu ya kumwona Mungu uso kwa uso itatimizwa tu tutakapofika Mbinguni.

S: Katika Zab 20:7, kwa kuwa Daudi aliona haja ya kuwa na magari ya vita na farasi pia, ni nini tofauti kati ya kutegemea hizo na kutegemea Mungu?

J: Watu wengi kweli wanategemea peke yake silaha na ulinzi walioujenga. Waaramu (Wasiria) hasa walikuwa na magari mengi ya vita na farasi. Wafalme wa Israeli na Yuda hawakupaswa kuweka idadi kubwa ya farasi kulingana na Kumbukumbu la Torati 17:16. Watu wana mwelekeo wa kutaka kutegemea uwezo wao wenyewe. Lakini Daudi aliona haikutosha; Mungu anaweza kutoa au kuondoa ushindi. Katika kupigana jeshi la pinzani, magari ya vita na farasi yalikuwa muhimu lakini ya kutosha. Pande zote mbili zingekuwa nazo, lakini kwa upande mmoja haitakuwa ya kutosha. Kwa kweli, kuwa na wapanda farasi wakubwa zaidi na zaidi, kama Wamidiani waliokuwa nao, haikutosha kama Mungu alikuwa dhidi yao. Daudi aliona kwamba ushindi ni wa Bwana. Lakini kwa ajili yetu, badala ya kuomba tu Mungu awe upande wetu; tuhakikishe sisi tuko kabisa upande wa Mungu.

S: Je, Zab 21:1-13 inahusiana vipi na Zab 20?

J: Zaburi 20:4 inamwomba Mungu ampe mfalme haja ya moyo wake, na Zaburi 21:2 inasema kwamba Mungu alimpa haja ya moyo wake. Daudi alikumbuka kuomba msaada na ushindi katika Zaburi 20, lakini pia hakusahau kumshukuru Mungu kwa ushindi katika Zaburi 21. Vivyo hivyo, tunapaswa kuwa na haraka sawa ya kumshukuru Mungu kwa jambo jema lililotokea, kama tunavyokuwa na haraka ya kumwomba Mungu msaada katika hali fulani.

   Zaburi 22 pia inarejelea Masihi kulingana na targum ya Kiyahudi na Talmud B. Succa 52a.

S: Katika Zab 21:1, vita au mapigano waliyokuwa wakiomba yalikuwa lini hasa?

J: Tena, hatujui kwa uhakika, lakini ilikuwa vita au mapigano ambapo watu walikuwa na muda wa kukusanyika pamoja, kuomba, na kutoa dhabihu pamoja na mfalme wao. Inafikiriwa kwamba labda ilikuwa kabla ya kupigana na majeshi ya pamoja ya Waamoni na Wasiriani katika 2 Samweli 10:14-19. Hii ingekuwa ya kuvutia kwani Zaburi 20 ingekuwa kabla ya Daudi kuzini na Bathsheba na kuamrisha kuuawa kwa Uria. Sherehe katika Zaburi 21 ingekuwa baada ya hilo.

   Hivyo Daudi alikuwa akisherehekea kweli kweli, lakini alikuwa akisherehekea na siri.

S: Katika Zab 21:1-13, muundo ni upi?

J: Mistari 21:1-7 inazungumza kuhusu ushindi wa papo hapo uliokuwa umetokea, na mistari 8-13 inamsifu Mungu kwa ujasiri wa ushindi wa siku zijazo. Ni chiasm kama ifuatavyo:

1 Mfalme anafurahi katika nguvu za Bwana

2-6 – Vipawa vya Mungu kwa mfalme

7 – – Jibu la mfalme

8-12 – Ujasiri wa watu kwa Mungu na mfalme

13 Watu wanafurahi katika nguvu za Bwana

S: Katika Zab 21:7, hatimaye Daudi anaamini nini?

J: Neno linalotafsiriwa kwa Kiingereza kama huruma au upendo ni neno la Kiebrania hesed, ambalo linamaanisha upendo wa agano. Hatimaye Daudi anaamini katika ahadi ya Mungu ya upendo imara na wa uaminifu kwa watu wake.

S: Katika Zab 21:9; 79:5; 89:46; 97:3, ghadhabu ya Mungu inafanana na moto vipi?

J: Watu na wanyama hawana hofu ya moto unapokuwa mbali nao, au hawajui uko karibu. Lakini moto unaweza kukimbia haraka sana msituni mkavu, haraka zaidi ya gari. Unaweza kukimbia haraka mno kiasi kwamba hauwezi kukimbia nawe, na hata maji au kemikali za kuzima moto hauzuii mara moja.

   Watu wengi hawana hofu ya ghadhabu ya Mungu, kwa sababu haipo karibu nao sasa hivi, na hawajioni itawahi kuja. Kweli, Mungu ni polepole katika hasira. Lakini inapokuja, huwezi kukimbia nawe, huwezi kuizuia, na inaweza haraka na bila kurudi kuangamiza kile kilicho cha thamani na cha kipendo kwako, ikiwa ni pamoja na wapendwa wako na wewe mwenyewe.

S: Katika Zab 21:10, kwa nini Mungu ataangamiza wazao wa watu waovu kutoka duniani?

J: Wokovu unatolewa kwa kila mtu, bila kujali ni nani wazazi wao (Matendo 17:30; Tito 2:11; 1 Timotheo 2:5-6; 4:10; 1 Yohana 2:2). Hatimaye kila mtu, mwanaume na mwanamke, ni Mwana wa Mungu (Warumi 8:14; Wagalatia 3:26) yaani, amezaliwa upya kama mtoto wa Mungu (Yohana 3:3-8; 1 Yohana 3:1,10; Warumi 8:16-17) au ni mtoto wa ibilisi (Yohana 8:44; 1 Yohana 3:10).

S: Katika Zab 22:1-31, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Kama zaburi nyingi nyingine za maombolezo, ina sehemu mbili; katika kesi hii, kutokuwa na matumaini ya kifo kilichoachwa, na matumaini zaidi ya hapo.

   Kuna mizunguko miwili inayoelezea hali katika Zaburi 22:1-5 na Zaburi 22:6-10, na mizunguko miwili ya kuelezea adui katika Zaburi 22:12-15 na Zaburi 22:16-18.

S: Katika Zab 22:1-2, ungeitikiaje kama ukijisikia kuachwa na baraka ya Mungu, na Mungu akiwa kimya?

J: Kwanza, tambua kwamba hautakuwa peke yako. Hana, hasa Yosefu, Samsoni, na Yohana aliyefungwa uhamishoni Patmosi wangeweza kujisikia hivyo pia. Wengine, kama Samsoni, wangeweza kujisikia wameachwa kwa sababu ya dhambi zao. Wengine, kama Yosefu, wangeweza kukera watu bila kujua wanachofanya. Wengine, kama Yohana au Ayubu, walifukuzwa, au waliteswa sana hasa kwa sababu walikuwa wakimtumikia Mungu.

   Katika kesi ya Sara, Hana, Elizabeti, Yosefu, vijana watatu katika kitabu cha Danieli, na Danieli mwenyewe, ungetaka kumwambia aangalie juu, kwa sababu wakati inaonekana kuhuzunisha zaidi, ndipo ushindi mkubwa uko karibu.

   Kwa hivyo, baki na ujasiri wako; kama Daudi alivyofanya katika Zaburi 22:3, na kama Daudi alivyokumbuka, mababu zake walifanya katika Zaburi 22:4-5.

S: Je, Zab 22 iliandikwa katika muktadha wa nyakati ngumu ambapo Wayahudi walifukuzwa kutoka nchini, hawakuwa na ufikiaji wa hekalu, na Daudi alikuwa akikimbia adui zake?

J: Hasha, licha ya madai ya watoa maoni wa kiliberali. Ni kweli kwamba iliandikwa na Daudi, karibu mwaka 1100 K.K., labda alipokuwa akikimbia adui zake. Hata hivyo, hekalu halikujengwa bado (lilijengwa wakati wa mwanaye Sulemani). Watu walikataliwa tu kuingia hekaluni, kwa sababu hekalu halikuwepo! Kuhusu mwandishi wa Zaburi kuomboleza kwa sababu watu walifukuzwa kutoka nchini, ufukuzaji wa kwanza ulifanyika chini ya Waashuru karibu mwaka 722 K.K., karibu miaka mitatu baada ya Daudi kukimbia adui zake.

S: Katika Zab 22, nini kinaonyesha kwamba inazungumza kuhusu kusulubiwa kwa Masihi?

J: Hii hairejelei Daudi, kwa sababu hakuna aliyechoma mikono na miguu ya Daudi. (Inaweza pia kumaanisha 'kama simba', lakini hata hivyo, mikono na miguu ya Daudi haikupindwa kama makucha ya simba pia.) Daudi hakugawanyiwa nguo zake. Daudi hakudharauliwa kwa sababu ilionekana kwamba Mungu hakumwokoa (22:6-8).

   Kwa kuwa zaburi hii haihusu mambo Daudi aliyoyapitia yeye mwenyewe, inahusu nani? Inahusu mtu aliyemfuata Mungu tangu tumboni (mstari 9), lakini aliyedharauliwa kama aliyeachwa na Mungu (mistari 6-8), na anauliza 'Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umenicha?' (mstari 1). Ni mtu ambaye mikono na miguu yake ilichomwa (mstari 16), aliyefikishwa mavumbini pa mauti (mstari 15). Hii inafanana na mtumishi anayeteseka katika Isaya 53, na hii inahusu Masihi. Angalia Hard Sayings of the Bible uk.266-267 kwa maelezo zaidi.

   Kati ya Wayahudi, Pesikta Rabbati 37:2, iliyoandikwa karibu mwaka 845 B.K., inarejelea Zaburi 22 kama unabii wa Kimesihi. Akiita Masihi Efraimu, inasema, 'Efraimu Masihi wetu wa kweli!... nawe ulidharauliwa na kukashfuliwa na mataifa ya ulimwengu kwa sababu ya Israeli, ulikaa katika giza na weusi na macho yako hayakuona nuru....' (Answering Jewish Objections to Jesus juz. 2 uk.229-231, 309)

   Kama mtu anasema kwamba kwa kuwa unabii huu unafanana sana na kusulibiwa kwa Yesu, basi Wakristo lazima wamebadilisha, tuna Septuaginta, iliyotafsiriwa na Wayahudi kabla ya wakati wa Kristo, hati ya Bahari ya Chumvi, na hati katika pango la Nahal Hever zinaonyesha kwamba walicho nacho hapo awali ni sawa na tulicho nacho leo.

 

S: Katika Zab 22:11-18, mafahali, simba, na mbwa wana umuhimu gani?

J: Wote ni hatari, lakini kama baadhi ya watu, wanaweza kuwa hatari kwa njia tofauti.

Simba ni wanyama wakubwa, wenye nguvu wanaowinda na kukaba na kuuma mawindo yao; mawindo yanaweza kuwa makubwa na katika hali nzuri ya mwili, na bado simba ataenda nyuma yao.

Mbwa ni aina tofauti ya mwindaji, makundi makubwa yao polepole yanadhoofisha mnyama kwa majeraha mengi, hadi mnyama hatimaye afe. Ingawa mbwa wengi wanaweza kushambulia mnyama mkubwa mwenye afya, wanapendelea kwa njia ya fursa wanyama waliodhoofika au walio hatarini kwa sababu ni wachanga.

Mafahali si wanyama wanaowinda, kwa hivyo hawahitaji kuua kitu chochote ili kula. Badala yake, wao ni hatari na wanauma wanyama wengine hadi wafe tu kuwa wakali au kulinda eneo. Mafahali hawafaidiki, isipokuwa labda hisia ya usalama na nguvu, kutoka kuua mnyama mwingine. Wanafanya hivyo tu.

S: Katika Zab 22:12, Bashani ina uhusiano gani na mafahali?

J: Mifugo ni mwembamba zaidi, mdogo, dhaifu, na labda si mkali sana ikiwa chakula ni chache. Lakini si mafahali wa Bashani. Bashani ilikuwa mkoa karibu na Milima ya Golani katika Syria ya kusini-magharibi ya kisasa yenye malisho tajiri, yenye maji mengi na si ya mawe sana. Inapata mvua ya inchi 24 kwa mwaka. Mafahali huko wangelishwa vizuri, wakubwa, wenye nguvu, na tayari kudhibiti vitisho vyovyote au vingine. Amosi 4:1 anasema wanawake matajiri wasiomcha Mungu 'ng'ombe wa kike wa Bashani'.

S: Zaburi 22:14-15 inasema nini kuhusu nguvu zetu?

J: Kati ya vitisho vya 'mafahali' na 'simba' wa mfano, na 'mbwa' wa mfano, hali ngumu na isiyo na matumaini imechoka nguvu zake zote.

S: Katika Zab 22:16, Kiebrania kinapaswa kutafsiriwa kwamba mikono na miguu yake ilikuwa 'imechomwa' au 'kama simba' (maandishi ya Kimasora)?

J: Wasomi walikuwa wakigombana hapo awali. Neno halisi la Kiebrania katika maandishi ya Kimasora linamaanisha 'kama simba', na neno hilo halikutumika kawaida kwa njia hii. Labda linaweza kumaanisha kwamba mikono ya Kristo ilipinda, kwa kuwa ingevingirika baada ya misumari kupigwa ndani yake na Yeye akining'inia kwa masaa mengi kwenye misumari hiyo.

   Inaweza kuwa tu njia ya kisanaa ya kusema 'kuchomwa'. Asimov's Guide to the Bible uk.895 yenye mashaka yanauliza kama 'kuchomwa' kiliingizwa na Wakristo kama rejeleo la Yesu. Hata hivyo, dhana ya Asimov si sahihi hapa kwa sababu Septuaginta, iliyotafsiriwa na Wayahudi karne nyingi kabla ya Kristo, pia inasema 'kuchomwa'.

   Suala hili lilitatuliwa na hati ya mapema iliyopatikana katika Nahal Hever (5/6HEvPs), iliyoandikwa kabla ya mwaka 50 B.K.. Inasema kwa Kiebrania, 'Wamechoma mikono yangu na miguu yangu.' Kwa hivyo Septuaginta na hati ya mapema ya Nahal Hever zinakubaliana, na maandishi ya Kimasora ni tofauti hapa.

S: Katika Zab 22:27-31, matumaini ya Daudi hapa yana umuhimu gani?

J: Katika maeneo mengi mengine, na mapema katika zaburi hii, Daudi anatumainia ukombozi wa Mungu, baraka, na anatarajia kumsifu Mungu milele. Lakini Zaburi 22:27-31 ni tofauti. Hapa Daudi anatazamia kwa shauku wengine kumsifu Mungu pia. Inapaswa kutufurahisha sana kwamba wengine wanapenda Bwana, na wanamsherehekea na kumtumikia.

S: Katika Zab 22:29, hii inaonyesha nini kuhusu mtazamo wa Daudi kuhusu maisha baada ya kifo?

J: Hii inaonyesha kwamba hata baada ya waamini kufa, watamsifu Mungu bado.

S: Katika Zab 23:1-6, zaburi hii ya thamani iliandikwa lini?

J: Maandiko hayasemi, lakini tunaweza kukisia kulingana na vidokezo vichache. Kitu fulani kingeweza kumkumbusha Daudi siku alipokuwa mchungaji. Ulinzi wa Mungu ulikuwa dhahiri sana akilini mwake sasa. Daudi alizungumza kuhusu kutayarisha meza mbele ya adui zake. Daudi pia alitumia msemo mzito sana na wa huzuni ambao hakuutumia kamwe kabla au baadaye: bonde la kivuli cha mauti.

   Kulingana na vidokezo hivi, wengine wanakisia kwamba aliandika hii alipokimbia kutoka kwa Absalomu, au aliandika hii baadaye alipofikiria tukio la hatari alilokuwa nalo na Absalomu. Kama yeye na askari wake waaminifu wangekuwa wamebaki bondeni karibu na Yerusalemu, watu wengi wa Absalomu wangekuwa wamemkamata Daudi na kumuua. Ilikuwa kwa sababu ya ushauri wa Hushai Mwarki ambapo Daudi hakusimama bali alipita bondeni kuvuka mto Yordani.

   Ilikuwa wakati wa hofu ambapo zaburi hii iliandikwa, ambayo Believer's Bible Commentary uk.579 inaiita 'shairi linalopendwa zaidi katika fasihi yote'.

S: Katika Zab 23:1-6, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: J.R. Littleproud alitoa muhtasari mfupi lakini wa kina wa zaburi hii.

23:1-3 Siri ya maisha ya furaha – kila haja imetimizwa

23:4-5 Siri ya kifo cha furaha – kila hofu imeondolewa

23:6 Siri ya milele ya furaha – kila tamaa imetimizwa.

   Angalia Believer's Bible Commentary uk.580 kwa maelezo zaidi.

 

S: Katika Zab 23:1, mchungaji hapa ni nani?

J: Kwanza nini si jibu, kisha jibu.

Si jibu: Wafalme wakati mwingine walijiita wenyewe wachungaji wa taifa, kama Hammurabi, mfalme wa Babeli, alivyofanya (ANET uk.164b). Lakini Daudi ni mzungumzaji na kondoo hapa, kwa hivyo haiwezi kuwa Daudi.

Jibu: Katika zaburi hii, pamoja na Zaburi 28:9; 80:1, ni Mungu, ingawa waamini wa Agano la Kale wangeweza pia kuelewa Mchungaji kama Masihi kwa kuwa Isaya 40:11 anasema hivyo. Tunaelewa hasa kuwa ni Mungu na Masihi, yaani Yesu Kristo, kulingana na Kristo kuwa mchungaji wetu katika Yohana 10:14, ambapo anajua kondoo wake, na kondoo wake wamjuaye, na 1 Petro 5:4. Mchungaji Mwema angeuweka uhai wake kwa ajili ya kondoo wake katika Waebrania 13:20.

S: Katika Zab 23:1,6, hii inatuambia nini kuhusu Mungu kutoa kwa Daudi, na kwetu?

J: Baadhi ya Wakristo walijaa imani kwamba Mungu atawapatia katika milele, lakini hawakuwa na uhakika kwamba Mungu atawapatia sasa hivi katika wakati huu.

   Zaburi hii inaonyesha jinsi Mungu alivyotoa kwa mahitaji mbalimbali. Mungu alitoa mahitaji ya kiroho katika Zaburi 23:2-3. Alitoa kwa mahitaji ya mwelekeo wa Daudi (mwongozo) katika Zaburi 23:3. Mungu alitoa kwa mahitaji ya kihisia ya Daudi katika Zaburi 23:4. Mungu alitoa kwa mahitaji ya kimwili ya Daudi katika Zaburi 23:5. Hatimaye, Mungu angetimiza mahitaji ya milele ya Daudi.

S: Zab 23:1-6 inazingatia hasa Mchungaji, lakini inasema nini kuhusu sisi, kondoo?

J: Inasema mambo mawili tofauti kabisa. Maandiko yanapotufananisha na kondoo, tuna thamani kwa Mchungaji, naye angeweka uhai wake hatarini kutuokoa. Lakini jambo la pili, kutufananisha na kondoo, ni kwamba kondoo si werevu sana. Wakati mwingine ukimwokoa kondoo aliyeanguka shimoni, kondoo ataruka akifurahi sana hadi kondoo ataanguka tena shimoni. Ikiwa kondoo wako msitarini, na ukiweka fimbo kama kizuizi urefu wa magoti, kondoo ataruka juu yake na kuendelea. Unapoondoa fimbo, kondoo wataendelea kufanya hivyo hivyo, kwa sababu ndivyo kondoo wa mbele wao walifanya! Kondoo pia wanachafua maji wanayokusudia kunywa wao na kondoo wengine. Ni kondoo peke yao wangetosha kuchafua watakaotumia muda mfupi baadaye – sivyo?

   Mungu hakutusifu kweli kweli alipotusema kondoo. Lakini wakati huo huo Mungu alionyesha kwamba tuna thamani kwake.

S: Katika Zab 23:1-6, je, zaburi hii ni faraja nzuri kwa watu?

J: Neno la Mungu hapa ni faraja nzuri kwa Wakristo. Lakini kweli haipaswi kufariji kila mtu. Kama hupendi kumfuata Mchungaji Mwema, na huko katika kundi lake, kwa sababu si mmoja wa kondoo wake, basi zaburi hii haitumiki kwako. Kama hujatoa maisha yako kwa Kristo, uko peke yako, na labda hadithi ya nguruwe watatu wadogo inafaa zaidi.

S: Katika Zab 23:4, fimbo na gongo ni za nani, na vingemfariji Daudi vipi?

J: Hii ni fimbo na gongo ya Mchungaji wa Daudi: Mungu. Fimbo ya mchungaji au mkongojo wa mchungaji inaweza kuinua kondoo kutoka hatarini au mahali pazito. Wadis, au vijito vya msimu, mara nyingi walikuwa ni mapengo mazito tu ya giza ardhini, na nani anajua kama ungeweza kupanda tena kwa urahisi. Fimbo au gongo pia ni silaha ya kupiga mbwa mwitu. Vivyo hivyo, tunaweza kufarijika na nguvu za Mungu katika uwezo wake wa kutuokoa na kututetea.

S: Katika Zab 23:4, je, Mungu kutupa sisi daima ni jambo la kufariji?

J: Si lazima wakati huo huo. Mchungaji mara nyingi ana mbwa wa kulinda kondoo. Mbwa wa kulinda kondoo, kwa macho yao, hisia ya kunusa, na usingizi mwepesi, ni mfumo muhimu wa onyo la mapema dhidi ya mbwa mwitu au dubu. Mbwa wa kulinda kondoo kwa kawaida wana silika ya kuwaelekeza kondoo (na pia watoto wadogo) kuwawezesha kwenda wanapotaka. Lakini kondoo wanapokataa kwenda mahali ambapo mbwa anawaongoza, mbwa anaweza kuuma visigino vyao, si ili kuwala au kuwadhuru, bali kusababisha maumivu ili wende wanapohitaji kwenda.

S: Katika Zab 23:5, meza mbele ya adui zake ina umuhimu gani?

J: Picha ni kwamba Daudi ataweza kukaa kwa amani na kufurahia chakula akijua yuko salama. Adui zake, ambao wangempenda kumdhuru, wako huko wakitazama, lakini hawataweza kufanya lolote.

Mungu ni mkarimu kwa utoaji wake, na ni mwema vya kutosha kuweza kutoa karamu ya kutosheleza; lakini pia Mungu ana nguvu za kutosha kiasi kwamba adui wa Daudi wanajua hawathubutu kufanya lolote kutatiza chakula.

S: Katika Zab 23:5, kwa kawaida tunafikiria kuhusu sehemu mbili za ushahidi wetu: 1) kushiriki injili, na 2) kuishi maisha matakatifu. Lakini kuna sehemu ya tatu ya ushahidi wetu: ushuhuda wetu wa kutegemea Mungu kwa upendo. Je, Mkristo anayefanya sehemu hii ya tatu angeonekana vipi, dhidi ya yule ambaye anaonekana kuwa na uwezo wa kusimama imara peke yake, baada ya kufundishwa na Mungu?

J: Mkristo wa kwanza, haijalishi alivyo mkomavu, hukiri wazi na hadharani kwamba alikuwa, na bado yuko, na daima atakuwa tegemezi kwa Mungu. Wa pili angeweza kusema jinsi walivyokuwa wakitegemea Mungu hapo awali, na jinsi wanavyotegemea bado kwa ahadi yake ya wokovu, lakini wanatoa hisia kwamba wana nguvu za kutosha kushughulikia mambo peke yao. Aina ya pili wangekataa kukiri udhaifu wao (wa sasa). Hii inaweza kutokana na kiburi, au kutokana na hisia potofu kwamba kama wewe ni Mkristo mkomavu, lazima uwe, au lazima utoe hisia kwamba karibu huna dhambi.

   Kama kumbuka, wakati mwingine watu wanabadilisha sehemu ya pili ambapo inachanganya sehemu ya tatu pia. Lakini vyovyote vile, Zaburi 23 inasisitiza sehemu ya tatu.

S: Katika Zab 24:1, kila kitu kinamilikiwa na Bwana vipi, wakati ofisi ya wilaya inasema nyumba yangu inamilikiwa na mimi?

J: Nani anamiliki ardhi chini ya ofisi ya wilaya na watu wanaoingia ndani yake? Tunasema tunamiliki vitu, lakini Mungu anamiliki kila kitu kwa haki ya uumbaji. Wakati mwingine tunataka kushikamana na vitu kwa gharama yoyote, bila kutambua kwamba hatukuweza kushikilia lolote vizuri tangu mwanzo. Ndiyo maana ni bora kushikilia vitu Mungu alivyokupa mikononi mwako 'kwa ulegezi', ili visivingwe kutoka mikononi mwako ikiwa Mungu atavichukua.

S: Katika Zab 24:2, je, dunia imeanzishwa juu ya bahari, au dunia 'inaning'inia juu ya bure' kama Ayubu 26:7 inavyosema?

J: Vyote viwili ni kweli, kuelewa kwamba neno 'dunia' eres kwa Kiebrania (kama kwa Kiingereza) linaweza kumaanisha udongo, ardhi, au sayari hii. Bahari zilikuja kabla ya ardhi kavu, kulingana na Mwanzo 1:9 na ushahidi wa kisayansi wa kisasa. Ardhi iko juu ya bahari, ili bahari isifurike juu yake. Tufe ya dunia inaning'inia juu ya bure angani. Angalia When Critics Ask uk.236 kwa jibu la ziada.

 

S: Katika Zab 24:3-4, Daudi anauliza nini hapa kweli kweli?

J: Daudi anauliza swali ambalo watu wachache leo wanauliza, ingawa watu wengi zaidi wangepaswa. Daudi anauliza, 'Nani anakubaliwa na Mungu?' Watu wengi hawaoni haja ya kuokolewa, kwa sababu hawajisikii kwamba wamepotea. Kama mwinjilisti mmoja alisema, unahitaji kupoteza watu kabla ya kuwaokoa. Kwa mtu ambaye amesema uongo, amefisidi, ameiba, amefanya uasherati, au amelewa au kulevya, wanahitaji kuona kwamba dhambi zao zinawazuia furaha ya milele na Mungu. Isipokuwa Mungu alifanya njia maalum, wewe, na mimi, na sisi sote, tuna uchafu mno kuingia Mbinguni peke yetu. Lakini tumshukuru Mungu kwamba alifanya njia maalum, kweli njia pekee, katika Yesu Kristo Bwana wetu.

S: Katika Zab 24:4, tofauti kati ya mikono safi na moyo safi ni nini?

J: Mikono safi inamaanisha umejizuia mwenyewe, au umezuiwa, kufanya mambo mabaya. Lakini moyo safi unamaanisha hukuwahi hata kutamani kufanya mambo mabaya. Pia, mikono ndiyo unayotumia kushika vitu.

S: Katika Zab 24:4, nini ni muhimu hapa kuhusu kutowahi kuinua roho yako kwa sanamu, dhidi ya mtu ambaye aliabudu sanamu lakini sasa ametubu?

J: Waamini wanatubu dhambi zao, na Mungu amewasamehe kupitia damu ya Yesu Kristo iliyomwagwa msalabani. Lakini ni ushuhuda mkubwa kiasi gani zaidi kwa Mkristo ambaye hakufanya dhambi fulani, kuliko yule aliyeitenda kama Mkristo kisha akatubu.

S: Katika Zab 24:7, jukumu la wakati katika zaburi hii ni lipi?

J: Mistari 1-2 si sana wakati uliopita, bali wakati wa aorist. Wakati uliopita unamaanisha kwamba ilitokea hapo awali, na isipokuwa imesemwa vinginevyo inaweza isiwe ikitokea tena. Wakati wa aorist unamaanisha kwamba ilianza hapo awali, isipokuwa imesemwa vinginevyo bado inatokea. Lugha ya Kigiriki haikuwa na wakati uliopita bali wakati wa aorist. 'Nilikuwa mtoto' ni wakati uliopita. 'Nilikuwa mwana wa wazazi wangu' ni tamko la aorist. Kwa Kiingereza tunasema zaidi, 'Mimi ni mwana wa wazazi wangu,' tukisisitiza kwamba hii ni kweli sasa, lakini je, haikuwa kweli pia hapo awali nilipozaliwa.

   Mistari 3-6 ni ya kudumu, inarejelea watu wa zamani, wa sasa na wa baadaye. Lakini mistari hii yote ni msingi wa mistari 7-10 ambayo ni mabadiliko ya ghafla kwa siku zijazo. Kilele cha zaburi hii ni utukufu wa Mfalme anayekuja Yerusalemu. Ladha ya awali ya sherehe hii ilitokea kwa muda mfupi wakati wa kuingia kwa Yesu kwa ushindi, lakini utimilifu wake wa mwisho ni kurudi kwa pili kwa Yesu.

S: Katika Zab 25, Zab 34, Zab 119, kwa nini akrostixi za alfabeti zinatumika?

J: Kwa njia ya akrostixi, uzuri na umakini vinaonyesha muundo rahisi wa kukumbuka ambao unasaidia sana katika kujifunza uchunguzi mpya haraka. Sema sentensi ya awali ya akrostixi mara tano, sema idadi sawa ya maneno (17) kwa nasibu kutoka kitabuni mara tano, na uone ni ipi unakumbuka vizuri nusu saa baadaye. Hata hivyo, huwezi kuambia wakati akrostixi ya Kiebrania inatumika tu kwa kuangalia Kiingereza.

   Zaburi 25 si akrostixi kamili ingawa. Barua moja haitumiki, na nyingine inatumika mara mbili. Zaburi 119 pia ni akrostixi, kama zilivyo sura 1, 2 na 4 katika Maombolezo.

   Akrostixi tofauti isiyo ya alfabeti, ambapo maneno yanayofuatana yanachagiza 'YHWH' katika sehemu nne muhimu ipo katika Esta (1:20, 5:4; 5:13; 7:7). Mbili ni za mbele, na mbili ni za nyuma. Akrostixi hii katika sehemu muhimu za hadithi haikuweza kuwa kwa bahati.

S: Katika Zab 25:3, kwa nini Daudi anajali sana aibu hapa?

J: Daudi bila shaka anajali aibu yake mwenyewe, lakini kuna sababu ya pili pia. Daudi anajali kwamba Mungu atukuzwe katika maisha yake. Kama inaonekana kwamba Mungu alimwacha na adui zake wangeweza kumdhihaki kwa hilo, hilo lingeleta aibu kwa Mungu. Heshima yetu (na aibu) na ya Mungu zimechanganyika.

S: Katika Zab 25:4, kama tayari tuko waamini, kwa nini tunapaswa kumwomba Mungu atuonyeshe njia zake na mapito yake?

J: Kuja kwa Bwana si mwisho wa safari yetu; ni mwanzo. Mungu ana mengi ya kuonyesha mwamini mpya, na hata wale waliokua zaidi. Jinsi ya kuishi ili kumfurahisha, jinsi ya kuwa shahidi mzuri, na jinsi ya kufurahia uwepo wa Mungu ni baadhi tu ya mambo tunayohitaji kuzingatia. Tunataka kufuata njia za Mungu, si njia zetu wenyewe.

S: Katika Zab 25:14, kumcha Bwana kunamaanisha nini hapa?

J: Kunamaanisha kumheshimu Mungu kama yule anayehukumu na kuokoa roho za watu. Lakini hata zaidi ya msingi wa hilo, kunamaanisha kumchukulia Mungu kwa uzito. Watu wengi wanaojiita Wakristo hawamchukulii Mungu kwa uzito sana.

S: Katika Zab 26:1, Daudi angehitaji utetezi vipi?

J: Hii ni maombi ya kuvutia ambayo husikiwi mara nyingi leo. Daudi anaimba Mungu aonyeshe wengine kwamba Mungu ana ridhaa naye, si kwa msingi wa haki ya Daudi, bali kwa msingi wa upendo wa uaminifu wa agano wa Mungu. Mtu angeweza kutaka hili kwa njia angalau tatu.

a) Watu wangeweza kusema uongo kuhusu wengine, kuwachanganya wengine, au kusambaza mambo mabaya ya uwongo kuhusu wao, ingawa wao walikuwa hawana hatia ya mambo hayo. Uongo unaosemwa na wengine unaweza kudhuru ushahidi wa mwamini, ingawa mwamini hakufanya kosa lolote.

b) Daudi alipokuwa akipigana na Wafilisti, na kukimbia kutoka kwa Sauli, Daudi angeweza kukamatiwa na kuuawa na adui zake, na hilo lingeonyesha kwamba Mungu hakuwa na ridhaa ya kutosha na Daudi kumlinda.

c) Daudi alipofanya dhambi kubwa, za uasherati na kuamrisha kuuawa kwa Uria, Daudi angetaka 'utetezi', si kwa maana ya kukanusha kilichotokea, bali urejesho wa uhusiano na heshima. Mwisho wa mstari wa 1 unaonyesha kwamba Daudi aliandika hii kabla ya dhambi na Bathsheba. Bila shaka, ingawa Daudi aliheshimiwa mwishoni mwa maisha yake, haikuwa sawa na kama hangefanya mambo hayo hapo mwanzo.

S: Katika Zab 26:2-3, je, tunapaswa kutaka Mungu atujaribu na achunguze mioyo na akili zetu?

J: Kama mtu anachagua kutofuata mapenzi ya Mungu, hilo labda si wanalotaka. Kama wanajaribu kweli kweli kumfuata Mungu, wanataka Mungu awaangalie kwa sababu zifuatazo:

a) Kumtukuza Mungu

b) Kuwaonyesha njia ambazo bila kujua hawafuati mapenzi ya Mungu ili waweze kubadilika

c) Kuwaonyesha mafundisho mabaya, mitazamo mibaya, au matendo mabaya wanayofanya bila kujua ili waweze kubadilika

d) Kuwa na ufanisi zaidi katika huduma yao ya Kikristo kwa kuwa wamcha Mungu zaidi.

S: Katika Zab 26:4-5, tukae mbali na watu wadanganyifu na mkutano wa watenda maovu lini na vipi?

J: Msemo 'watu wadanganyifu' unaweza pia kutafsiriwa kama 'watu wasio na thamani', lakini vyovyote vile, baadhi ya watu waovu wanaonekana kuwa na thamani na umuhimu, ingawa, angalau machoni pa Mungu, hawana. Usije ukawa chini ya ushawishi au uongozi wa wale wanaomchukia Mungu. Hii si tu kujitenganisha na watu na ushawishi usio na heshima kwa Mungu, bali pia kujitenganisha kwa ajili ya Mungu.

S: Katika Zab 26:6-8; 50:14; 107:22; 116:17, hii inasema nini kuhusu dhabihu?

J: Ingawa dhabihu nyingi zilikuwa kwa ajili ya upatanisho wa dhambi, kwenda madhabahuni katika mistari hii kulikuwa kutoa dhabihu za furaha za shukrani kwa Mungu. Hii ilikuwa heshima ya kuweza kufanya, na watu wema wangeweza kufurahia heshima hii.

S: Katika Zab 26:12, kusimama katika 'mkutano mkuu' hapa ni nini?

J: Neno la Kiebrania hapa ni wingi, ambalo lina maana pana zaidi ya Kiingereza. Linaweza kumaanisha kati ya makusanyiko, lakini pia linatumika kwa msisitizo, kama katika mkutano mkuu, au mkutano wa makusanyiko. Hii inaweza kurejelea ibada duniani, mkutano mkuu mbinguni, au vyote kwa ujumla. Ilikuwa furaha kubwa sana kwa Daudi kuwa sehemu ya mkutano. Kwa bahati mbaya, kwa baadhi ya waamini leo, wanasoma neno la Mungu na kumtii Mungu, isipokuwa kwamba wamesahau amri katika Waebrania 10:25 ya kutokusanya pamoja.

   Neno la 'kusimama' ni mchezo wa maneno. Linarejelea kuwa 'wima' na 'kusimama ardhini sawa'. Daudi alisema alikuwa wima, katika moyo wake na katika mkutano.

S: Katika Zab 27:1-3, Daudi anatangaza nini hapa?

J: Zaburi hii inakamilisha vizuri zaburi iliyotangulia. Wakati zaburi iliyotangulia ilikuwa ombi la utetezi, zaburi hii ni sifa ya ujasiri Daudi alionalo katika Mungu kumhudumia. Ujasiri huu hauzingatiwi nguvu za Daudi wala haki yake, bali uwepo wa Mungu na uhusiano wake wa agano naye.

S: Katika Zab 27:4,8-9; Zab 11:7; 13:1; 17:15; 24:6; 31:16; 41:16; 67:1; 69:17; 80:3,7,19; 88:14; 105:4; 119:35; 132:10; 143:7; Isa 59:2; Mt 5:8; 1 Kor 13:12; Waebrania 12:14; Ufu 22:4, Daudi anatazamia nini hapa?

J: Jambo moja kuu ambalo Daudi anaomba ni kuwa na Mungu na kutazama uzuri wa uso wake. Wengine wanaita hii 'maono ya kupendeza'. Kila kitu kingine, usalama, kushinda adui zake, n.k., ni cha pili kwa hilo.

S:

J: Daudi alitafuta uhusiano wa karibu zaidi na Mungu sasa hivi, na alitazamia kwa shauku kuona Mungu uso kwa uso Mbinguni.

S: Katika Zab 27:8-12, umuhimu wa kutafuta uso wa Mungu ni upi?

J: Hii ni zaburi kuhusu kuitamani Mungu, katikati ya hali ngumu za maisha. Mambo yalipokuwa magumu, Daudi alimwomba Mungu ukombozi, kama alivyopaswa. Lakini Daudi aliona kwamba kulikuwa na mwelekeo ambapo hali ingeweza kubadilisha mwelekeo wake kuelekea matatizo yake, wakati mwelekeo wake unapaswa kubaki kutafuta uso wa Mungu.

S: Katika Zab 27:9-10, hii inasema nini kuhusu utetezi?

J: Hizi ni misemo hasi ya Zaburi 27:1a. Kinyume cha Mungu kumtetea Daudi kingelewa kwamba Daudi akifa na akionekana kana kwamba angeadhibiwa pamoja na watu waovu kwa sababu alionekana kuwa mmoja wao.

S: Katika Zab 27:10, je, wazazi wa Daudi walimwacha Daudi?

J: Hapana, kadri tunavyojua. Wengine huona kwamba Daudi hakuwa mwana mpendwa wa baba yake katika 1 Samweli 16:5-11. Baba ya Daudi alikuwa na Daudi akilisha kondoo, na Yese hapo awali hakumtaja Daudi kwa Samweli. Bila kujali hilo, hatuna ushahidi kwamba wazazi wa Daudi walimuacha. Daudi anasema kwamba 'hata kama' wazazi wake wangempunga, Mungu daima atampokea. Tafsiri nyingine na J.N. Darby ni, 'Kwa maana kama baba yangu na mama yangu wangenikimbia, basi Yehova angenichukua.'

 

S: Katika Zab 27:12, je, ni sawa kuomba ushindi dhidi ya adui zetu?

J: Nijibu hivi. Si SAWA kamwe kutokuomba ushindi dhidi ya adui zako. Tuna adui za dhambi, na mashetani, na vitendo vya watu waovu. Bado tunapaswa kuomba kwa niaba ya watu waovu ili waokolewa, lakini wakati huo huo tunapaswa kuomba kwamba mipango yao mibaya itavunjwa. Kumbuka kwamba Daudi anaomba kwa ujasiri hapa katika ukombozi wa Mungu.

   Hii hairejelei timu za michezo zinazoshindana, au washindani wa biashara, bali adui za kweli ambazo ziko dhidi ya Mungu pamoja na wewe.

S: Katika Zab 27:12-14, hii inahusiana na Masihi?

J: Zaburi 27 kwa ujumla, na Zaburi 27:12-14 hasa, ni inayofaa sana kwa kukamatwa kwa Yesu, kusulubiwa, na baadaye ufufuo.

Saa ya nguvu ya giza Luka 22:53 – Zaburi 27:1 Bwana ni nuru yangu

Wale waliomkamata Yesu walianguka Yesu alisemapo, 'Mimi ndiye' Marko 14; Yohana 18:6 – 'Adui zangu walijikwaa na kuanguka' Zaburi 27:2

Kikosi kidogo cha askari kilikuja kumkamata Yesu. Marko 14:43-49; Luka 22:47-54; Yohana 18:3 – 'Ingawa jeshi linaweza kuibeba dhidi yangu.' Zaburi 27:3

Baba alimgeuzia Yesu wakati wa kusulubiwa katika Mathayo 27:46; Marko 15:34 – Zaburi 27:9 inaitaka Mungu asiuficha uso wake

Mashauri ya uwongo yalithibitishwa dhidi ya Yesu katika Mathayo 26:60; Marko 14:56 – Mashauri ya uwongo yalithibitishwa dhidi ya Daudi Zaburi 27:2

S: Katika Zab 27:13-14, hii inafundisha nini kuhusu tumaini?

J: Tumaini, lililozikwa katika imani, si jambo dhahania tu au imani ya kinadharia. Ni kitu tunachohitaji kuwa nacho ili kupita nyakati ngumu, tukijua kwamba Mungu yupo upande mwingine.

S: Je, Zab 28:1-9 inafanana vipi na Zaburi 27?

J: Zaburi 27 inaanza kwa kusisitiza ujasiri katika Bwana, ikifuatwa na kilio cha msaada katika nyakati ngumu. Katika Zaburi 28, wakati wa nyakati ngumu Daudi anaomba kwa 'Mwamba' wake ambaye ni mgumu zaidi, na kumalizia na ujasiri katika Bwana.

S: Katika Zab 28:1, miamba imara inafanya nini katika ardhi yetu na maisha yetu?

J: Jiji la New York lina mwamba wa chini tu futi 18 chini ya uso katika Mji wa Chini na Mji wa Katikati, lakini futi 260 chini ya uso katika Greenwich Village. Ndiyo maana wanaweza kujenga majengo mrefu sana katika Mji wa Chini na Mji wa Katikati, lakini kamwe katika Greenwich Village. Vivyo hivyo, Singapore kijografia ni kimsingi tu kipande kikubwa cha granite. Kinyume na hilo, Kuala Lumpur na maeneo mengine yana mawe ya chokaa mengi na mifereji ya chini inaweza kuundwa haraka, kumeza magari na hata nyumba.

   Vivyo hivyo majengo mazito yaliyojengwa juu ya udongo yanaweza kuwa na matatizo makubwa kwani udongo hupanuka na kusinyaa sana unapokuwa na unyevu au ukiwa kavu. Maisha yetu yanaweza kujengwa juu ya mwamba imara wa Yesu, au yanaweza kukimbia hapa na pale yalipojengwa juu ya kitu kingine.

S: Katika Zab 28:1, umuhimu wa Mungu kuwa mwamba wetu ni upi?

J: Tunaweza kumwona Mungu kuwa mwamba wetu kwa njia zaidi ya moja.

Mungu amekuwepo kwa muda mrefu (milele).

Mungu ana nguvu zaidi ya mwamba.

Vitu vingine haviumizi mwamba.

Mwamba una hali ya hewa yoyote.

Mtu anaweza kujenga kwa usalama juu ya mwamba.

Kama mwamba, Mungu hubadiliki. Yuko sawa kila wakati tunapomwendea.

Kama mwamba, Mungu hudumu kwa muda mrefu (milele).

S: Katika Zab 28:1-2, je, Mungu ni kimya au Mungu anasikia kama inavyoonyeshwa katika Zab 28:6-7?

J: Vyote viwili. Wakati mwingine Mungu anaonekana kimya, hata nyakati ngumu zinapokuwa, lakini Zaburi 28:6-7 inatuhakikishia kwamba Mungu anasikia na atatenda na kuokoa.

S: Je, Zab 28:5 inahusiana vipi na 28:2f, 4?

J: Inahusiana na mikono yote. Daudi anasema ana mikono safi katika mstari wa 2f. Watenda maovu wana uovu katika mioyo yao katika mstari wa 3 na kazi za mikono yao katika mstari wa 4. Zaidi ya hayo, watenda maovu hawakuzingatia kazi za mikono ya Mungu katika mstari wa 5.

   Maombi muhimu hapa ni umefanya nini kwa mikono yako, si hivi karibuni tu bali katika maisha yako yote, na je, ulizingatia kazi za mikono ya Mungu?

S: Katika Zab 28:9, maombi ya Daudi hapa ni yapi?

J: Haombi wokovu na baraka kwake yeye tu na familia yake ya karibu, bali pia kwamba Mungu aokoe watu wake. Ni sawa kuomba kwa ajili yako mwenyewe, watoto wako, na mwenzi wako, lakini kama hiyo ndiyo tu unayoomba, huombi ya kutosha. Unahitaji kuomba kwa ajili ya wengine na watu wa Mungu pia.

S: Katika Zab 29:2, 'uzuri wa utakatifu' ni nini?

J: Njia na uwepo wa Mungu si sahihi na kweli tu, ni mzuri pia. Tunapaswa kufurahia nyakati zetu za ibada na maombi kwa Mungu.

S: Katika Zab 29:3, hii inahusiana na mungu wa Kikanaani Baali, mungu wa ngurumo?

J: Moja kwa moja hapana, kwa njia isiyo ya moja kwa moja labda. Kama wapagani wangekuunda sanamu kutoka kwa ngurumo, ingekuwa sawa zaidi kiasi gani kumsifu Mungu wa Kweli kwa ngurumo. Zeusi/Jupita pia alitupa miali ya radi, kama ilivyokuwa kwa mungu wa Kihindu Indra, kwa hivyo haikuwa ya kawaida kwa watu kuabudu nguvu waliyoona nyuma ya ngurumo. Ingawa Daudi asingejua Zeus au Indra, karibu hakika alijua Baali, aitwaye pia Ba'al-Hadad, kama mungu wa ngurumo. Kama wapagani waliabudu mungu wa uwongo nyuma ya ngurumo, basi bila shaka watumishi wa Mungu wanapaswa kuwa na wimbo au sifa kwa Mungu wa Kweli, ambaye ana nguvu zaidi ya ngurumo!

S: Katika Zab 29:5,9, kwa nini Mungu alitaka kuangamiza mierezi ya Libano na kufanya misitu iwe wazi?

J: Mungu hana kitu dhidi ya miti isiyoweza kufikiria. Badala yake, mfano huu kutoka kwa asili unaonyesha jinsi uharibifu utakavyokuwa kamili.

   Unaweza kuwa wimbo uliompendwa sana uliotumika katika kuweka wakfu kwa hekalu la Sulemani baada ya Daudi kufariki.

S: Katika Zab 30:1, jinsi gani hii inaweza kuwa wimbo wa kuweka wakfu kwa hekalu la Sulemani, wakati iliandikwa na Daudi? Daudi alifariki kabla ya kuweka wakfu kwa hekalu.

J: Kweli inasema [nafasi wazi] ya Daudi, ambapo neno wazi linaweza kumaanisha hekalu, jumba la kifalme, au jengo jingine. Wakati mwingine inaweza kuwa ya kuvutia kwenda chini ya njia za kimantiki za uwezekano tofauti, kisha kuona jinsi tunavyoweza kufikia njia mbili tu zinazowezekana. Kwanza, uwezekano minne usio wa kawaida au usio na umuhimu, kisha jibu linalowezekana zaidi.

X Kichwa cha zaburi iliyotangulia: Kichwa hiki, kilichoongezwa baadaye, kingeweza kurejelea zaburi iliyotangulia. Hata hivyo, isipokuwa mwisho wa vitabu vya zaburi, hakuna mifano mingine ya vichwa kama hivyo vikiwa kweli postskribu.

X Kuweka wakfu tena kwa tabernakulo baada ya uasi wa Absalomu. Maoni ya Keil-Delitzsch Commentary on the Old Testament juz.5 sehemu 1 uk.375 inatoa hili kama uwezekano. Lakini kwa nini mahali pa tabernakulo kungehitaji kuwekwa wakfu tena? Hakuna onyesho lolote popote pengine kwamba kuweka wakfu tena kulifanywa baada ya uasi wa Absalomu. Jibu hili haligusi swali la kama hii ilitumika kwa kuweka wakfu kwa hekalu la Sulemani.

(bure) Kulingana na Talmud B. Sopherim 18b zaburi hii ilisemwa katika Sikukuu ya Hanukkah kwa kuweka wakfu tena kwa Hekalu wakati wa Wamakabayo mnamo 164 K.K. Lakini hii haigusi swali la kama ilikuwa ya Daudi na kwa kuweka wakfu asili.

Si ya Daudi: Vichwa vya kila zaburi vipo katika maandishi ya Kimasora, na si sehemu ya maandishi asilia kama Encyclopedia of Bible Difficulties uk.243 na When Critics Ask uk.234-235,236 unavyosema. Kichwa kingeweza kuwa kisicho sahihi kusema iliandikwa na Daudi. Ingawa hii bila shaka ni uwezekano, hakuna sababu ya kutilia shaka kwamba hii ilikuwa na Daudi.

Kichwa kisicho sahihi: Kichwa kingeweza kuwa kisicho sahihi kinapokisema kilikuwa kwa kuweka wakfu kwa Hekalu. Hata hivyo, hakuna sababu ya kutilia shaka kichwa kwani majibu mawili ya mwisho hapo chini yanatosha.

(uwezekano) Kuweka wakfu kwa hifadhi ya vifaa vya Hekalu katika 1 Mambo ya Nyakati 22:1-19. Daudi alikuwa na mahali pa kuhifadhi vifaa vya ujenzi. Hata hivyo, kwa nini unadhihirisha ghala la kuhifadhia?

(inawezekana) Na Daudi na kutumika baadaye: Zaburi hii, ambayo haisemi sana kuhusu hekalu, iliandikwa na Daudi. Baada ya kifo chake, zaburi hii ilitumika katika kuweka wakfu kwa Hekalu chini ya Sulemani. Wangeweza kusema zaburi kadhaa katika kuweka wakfu kwa Hekalu.

(inawezekana) Daudi aliandika kwa kuweka wakfu kwa siku zijazo: Zaburi 30 mara nyingi ilikuwa na Daudi (kama zilivyo Zaburi 1-41), na Daudi aliandika kwa kuweka wakfu kwa tovuti ya hekalu la siku zijazo. Kama vile Daudi alikusanya sehemu kubwa ya nyenzo za hekalu kwa mwanaye Sulemani, Daudi bila shaka angesimama na kutafakari juu ya uzuri ambao hekalu la siku zijazo lingeluumba.

Kuchanganya majibu mengi ya mwisho mawili, inawezekana kwamba Daudi aliandika, na inawezekana kwamba ilikuwa moja ya zaburi nyingi zilizosemwa wakati wa kuweka wakfu kwa Hekalu la Sulemani. Swali kuu lingekuwa a) je, Daudi kwa makusudi aliandika hii kwa kuweka wakfu kwa hekalu la siku zijazo, au b) je, Daudi alikuwa hajui kwamba ingetumika wakati huo. Inaweza kuwa kwa njia yoyote.

S: Katika Zab 30:2-3, je, hii ni maombi ya mtu mgonjwa?

J: Kwa kiufundi, hapana. Daudi alimwomba Mungu alipokuwa mgonjwa katika maeneo mengi, lakini si hapa. Daudi tayari amepona, na anarudi kwa Mungu katika maombi ili kumshukuru Mungu kwa furaha. Ni vizuri kuomba kwa Mungu tunapougua, lakini je, tuna bidii sawasawa kumshukuru Mungu baada ya kupona? Ni vizuri kumwomba Mungu tunapohitaji msaada, lakini je, pia tunamwomba Mungu kwa shukrani baada ya kutoa msaada?

S: Katika Zab 30:2-3, Daudi alipokea uponyaji wa aina gani?

J: Maandiko hayasemi, lakini inaonekana ilikuwa uponyaji wa halisi, wa kimwili kutoka kwa ugonjwa. Chochote kilikuwa, Daudi alikuwa na shukrani kwa Mungu kwa kujibu maombi yake vyema na kumponya. Wakati mwingine ugonjwa unaweza kufundisha kutotaka mambo kwa kiburi na kutegemea nguvu zetu wenyewe.

   Kwa waamini wengi, wakati unaweza kuja ambapo Mungu anaruhusu afya yetu ichukuliwe. Hiyo ikitokea, tunapaswa kuiacha kwa neema; baada ya yote, hatukuweza kuishikilia mikononi mwetu tangu mwanzo. Ni sawa kutumia dawa za kisasa, kula vizuri, kufanya mazoezi, kutunza mwili wetu, hekalu la Mungu. Lakini afya yetu inapopungua, tunapaswa bado kufurahi katika Mungu sawasawa.

S: Katika Zab 30:1-3, je, kuna nyakati ambapo wewe, au mwamini mwingine, mmejihisi salama kabisa na thabiti, na mkakuta (au Mungu akakusaidia kukuta) kwamba mlikuwa mkikosea?

J: Tunaweza kufikiri kwamba tuko 'imara' kiafya, kiuchumi, kibiashara au kimhanga, au kwa njia nyingine. Kutambua mapema kwamba kamwe hatuko imara ni jambo la maumivu machache zaidi kuliko Mungu na hali za baadaye kutuonyesha.

S: Katika Zab 30:4, Daudi anasema nini kuhusu kumsifu Mungu kwa uponyaji wa Daudi hapa?

J: Daudi si tu anamshukuru Mungu kwa uponyaji wake, Daudi pia anawaalika waamini wengine kumshukuru Mungu kwa uponyaji wa Daudi pamoja naye.

S: Katika Zab 30:5a, hasira ya Mungu inadumu kwa dakika moja vipi?

J: Daudi hazungumzi kuhusu waovu wote, kwani Daudi mwenyewe alitambua kwamba adhabu yao ingekuwa milele. Neno hapa si 'dakika' kumaanisha 'sekunde 60', bali 'wakati' kipindi kifupi. Daudi, mwandishi wa Zaburi 30, anazungumza kuhusu uhusiano wa Mungu naye, na kwa hisia hiyo hiyo uhusiano wa Mungu na waamini wengine. Nyakati ambazo Mungu alikuwa na hasira na Daudi zilikuwa fupi sana, ikilinganishwa na milele. Mstari wote unasema, 'Kwa maana hasira yake ni kwa dakika moja, neema yake ni kwa maisha; Kulia kunaweza kudumu usiku, Lakini kilio cha furaha huja asubuhi.' Wale wanaokataa Mungu si tu hawaoni hasira ya Mungu ikidumu kwa wakati tu, wala hawaoni neema ya Mungu ikidumu maisha yote. Kwa watu waliochaguliwa wa Mungu, hasira na nidhamu ya Mungu ni fupi sana ikilinganishwa na milele.

S: Katika Zab 30:5f, mambo ya kulia usiku na furaha asubuhi yana umuhimu gani?

J: Zaburi 30:5 ni mstari tunapaswa kuukariri kwa nyakati za huzuni. Kunaweza kuwa na majaribu na mapambano, lakini yanaweza kuwa ni kwa usiku tu, kwa muda na kwa mfano. Lakini asubuhi inaleta uponyaji na furaha. Hii inaweza kuwa kweli duniani kwa dhiki tunazopitia, na bila shaka ni kweli pia kwa 'asubuhi ya mwisho' tunapoingia milele.

S: Katika Zab 30:6-10, Daudi anasema nini kuhusu ustawi?

J: Nusu ya kwanza ya zaburi hii ni Daudi akimsifu Mungu baada ya ugonjwa, na kujifunza kutokutegemea mwenyewe. Nusu ya pili ya zaburi hii ni somo sawa, lakini sasa linatumika kwa utajiri. Mungu anaweza kwa makusudi kuchagua kuondoa baadhi ya ustawi wetu, ili tusitegemee nguvu zetu za kifedha bali Mungu. Je, unamwomba Mungu sawasawa, kwa uendelevu, iwe unafanya pesa au kupoteza pesa?

S: Katika Zab 30:6-7, baada ya Daudi kustawi, kwa nini Mungu aliacha kumstawi Daudi?

J: Labda jibu linapatikana katika Zaburi 30:7. Daudi alisema kwamba Mungu alifanya 'milima yangu' isimame imara. Tunapokuwa na ustawi usiokatizwa bila matatizo, si tu mara nyingi hatukui sana, bali huwa hatumtegemei Mungu.

S: Katika Zab 30:8-9, je, Daudi anajaribu kufanya biashara na Mungu hapa, akisema usiniache kufa au utakuwa na mwamini mmoja mdogo?

J: Si lazima. Daudi anaweza kutambua kwamba Mungu tayari ana wafalme wengi wenye kiburi zaidi ya anavyotaka, lakini Mungu hasa anamthamini Daudi si kama mfalme bali kama mwabudu.

S: Katika Zab 30:12, unaweza kufikiria wakati ambapo ni makosa kwa mwamini kukaa kimya?

J: Ingawa Yakobo 1:19 anasema kila mtu awe mwepesi wa kusikia na si wa haraka kusema, Zaburi 30:12 inataja nyakati nyingine ambapo tunapaswa kusema badala ya kukaa kimya. Tunapaswa kusema ili kumlinda mtu. Kama mtu anakamatwa au kuadhibiwa kwa dhuluma na kusema kwetu kungeweza kufanya tofauti, ni dhambi kukaa kimya. Na katika muktadha wa Zaburi 30, ni makosa kukaa kimya badala ya kumsifu Mungu kwa uponyaji na ukombozi wetu. Tunapaswa 'kukataa kukaa kimya' wakati Mungu anatutaka tumsifu hadharani.

S: Katika Zab 31:5, kwa nini hasa tunapaswa kukumbuka mstari huu?

J: Katika Luka 23:46, Yesu alifariki na zaburi midomo mwake: mstari huu! Luka anasema kwamba Yesu alisema zaburi hii kwa sauti pia. Hatimaye katika majaribu yetu yote na hata katika vita yetu na kifo, ambacho bila rapture hatimaye tutapoteza, hii kweli ndiyo yote tuliyo nayo; kwamba Mungu atatutwaa na kutulinda.

S: Katika Zab 31:6, je, tunapaswa leo kuchukia watu wengine, kama Daudi alivyowachukia wale walioshikamana na sanamu zisizo na thamani?

J: Hapana, Agano Jipya lina kiwango cha juu zaidi (penda adui zako) kuliko Agano la Kale. Tutaainisha aina sita za chuki na kulinganisha mafundisho ya Agano la Kale na Agano Jipya.

Kuchukia wale wanaotaka kukudhuru: Katika baadhi ya zaburi, Daudi anaeleza chuki yake kwa wale waliokusudia kumuua. Yesu alitambua kwamba hapo awali watu walifundishwa kupenda marafiki zao na kuwachukia adui zao, na Yesu alifundisha wazi vinginevyo, kwamba tunapaswa kupenda adui zetu pia. Stefano alipouawa shahidi katika Matendo 7:60, aliwaombea wale waliomua.

Kuchukia watu bila sababu: Agano la Kale (Zaburi 35:19; 69:4; Isaya 49:7) na Agano Jipya (Yohana 15:25) vyote vinaonyesha kwamba baadhi ya wenye dhambi hufanya hivi. Hata hivyo, sisi hatupaswi kamwe kufanya hivi.

Kuchukia wale wanaomchukia Mungu: Daudi alisema aliwachukia wale wanaomchukia Mungu. Hata hivyo, katika Agano Jipya tunapaswa kupenda jirani yetu, bila kujali ikiwa wanauchukia Mungu wa Kweli au la. Hata hivyo, bado tunapaswa kujitenganisha na wasioamini.

Kuchukia wale walio waovu: Katika Zaburi 31:6 Daudi alisema aliwachukia wale walioweka imani katika sanamu.

Kisasi: Agano la Kale na Agano Jipya vyote vinasema kwamba hatupaswi kulipiza kisasi. Waefeso 4:26 inakwenda mbali zaidi, na kusema tusiache jua lichwe wakati tunakasirika.

Kuchukia dhambi: Agano la Kale na Agano Jipya vyote vinaonyesha kwamba tunapaswa kuchukia dhambi. Yuda 23 anasema kuchukia hata nguo zilizotiwa madoa na mwili ulioharibika.

S: Katika Zab 32:1, je, hii iliandikwa na Daudi?

J: Lakini tafsiri ya Kigiriki ya Septuaginta, iliyoandikwa karne chache kabla ya Kristo, inasema hii ilikuwa na Daudi. Vivyo hivyo Zaburi 33 haisemi na Daudi katika maandishi ya Kiebrania ya Kimasora, lakini hati ya Kigiriki ya Septuaginta na hati ya Bahari ya Chumvi 4QPs83 (=4QPs(a)) zote mbili zinasema ilikuwa na Daudi.

S: Katika Zab 32:1-11, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Hii ni moja ya zaburi saba za tubu; nyingine ni 6, 38, 51, 102, 130, 143. Hii pia ilikuwa zaburi ya kupenda zaidi ya Augustino wa Hippo. Zaburi 32 ina sehemu tano.

1-2 Baraka ya msamaha kwa dhambi yake

3-5 Athari za dhambi isiyokiriwa

6-7 Kuhimizwa kwa wengine kukaribia Mungu na ulinzi wake

8-9 Ahadi inayoendelea ya Mungu ya maelekezo, mwongozo, na ulinzi

10-11 Acha huzuni ya dhambi na umsifu Bwana kwa msamaha wako

S: Katika Zab 32:1-2 na Warumi 4:7-8, kwa nini Paulo ananukuu mistari hii?

J: Hoja ya Paulo ni kwamba hata katika nyakati za Agano la Kale, Mungu alitangaza kwamba watu wangeweza kusamehewa dhambi zao. Zaburi hii labda iliandikwa baada ya kuzini kwake na Bathsheba na kuamriwa kuuawa kwa Uria. Daudi HAKUENDA kwa Mungu katika kukiri mara moja katika 2 Samweli 12:1-13, na Daudi alikuwa na huzuni wakati huo. Lakini pumziko gani alipopata uhusiano wake na Mungu uliporejeshwa!

S: Katika Zab 32:2, 'udanganyifu' ni nini?

J: Hii inamaanisha udanganyifu. Hata hivyo, udanganyifu si uongo wazi tu, bali pia kumkosea mtu kuhusu nia zako.

S: Katika Zab 32:3, kwa nini Daudi alisema mifupa yake ilikaa ya zamani alipokaa kimya?

J: Dhambi isiyokiriwa ni kidonda kinachochafuka. Daudi alihisi kwamba afya yake ya kimwili iliumia alipokuwa hakikiri dhambi zake kwa Mungu. Kwa kuvutia, katika nyakati za kisasa watu wamethibitisha kwamba hatia, pamoja na msongo wa mawazo, vina athari mbaya za kimwili kwa miili yetu.

S: Katika Zab 32:7, nini ni muhimu kuhusu mstari huu?

J: Mungu ni mahali petu pa kujificha, kimbilio letu kutoka kwa matatizo. Mungu ni kimbilio letu kutoka kwa matatizo yanayosababishwa na wengine, na yanayosababishwa na wengine baada ya tunamfuata. Corrie ten Boom aliitumia kitabu chake Mahali pa Kujificha, baada ya mstari huu.

   Lakini hii pia ni ahadi kwamba Mungu pia ni mahali petu pa kujificha kutoka kwa matatizo yanayosababishwa na sisi wenyewe na dhambi zetu. Ingawa bado tunaweza kupata matokeo fulani, tunaweza kukimbia kwa Mungu kwa kimbilio, naye anaweza kulinda baadhi ya matokeo.

S: Katika Zab 32:8, Mungu anatuongoza vipi katika njia tunayopaswa kwenda?

J: Mungu anawaongoza watu kwa njia tano kuu.

Kupitia Biblia: Biblia inatupa amri za Mungu, inaonyesha tunachomfurahisha Mungu, na inatularidhia. Hata hivyo, mtu mmoja angeweza kutokuwa amesoma Biblia yote, kuelewa yote kwa usahihi, au kuhitaji ukumbusho fulani.

Kupitia waamini wengine: Tuna wajibu wa kuhimizana, kufundishana, kusahihishana, na kukaribishana. Hii inamaanisha kwamba tuna mahitaji ya kuhimizwa, kufundishwa, kusahihishwa, na kukaribishwa wakati mwingine.

Kupitia wengine: Hata wasioamini wanaweza kutuambia mambo ya kweli, na tunaweza pia kuepuka hatari kwa kujifunza kutoka kwa uzoefu mbaya wa wengine.

Mungu akifunua kitu moja kwa moja: Abramu aliposikia Mungu akimwambia aondoke nchini mwake, bila shaka hakuwa na Biblia ya kushauriana na kuona jinsi kila kitu kingeishia. Vivyo hivyo, kuna hadithi nyingi za wamishonari wa Kikristo ambao wamekutana na wenyeji wasio na Biblia, ambao Mungu aliwaambia wasikilize wamishonari. Mfano mmoja mashuhuri ni kabila zima la watu wa S'gaw Karen wa Burma. Mtu anaweza kusoma zaidi kuhusu hili katika kitabu Milele Mioyoni Mwao.

'Miadi ya Kimungu': Hizi ni nyakati ambapo, kwa tathmini ya nyuma, Mungu kwa dhahiri alikusudia uwepo wako mahali fulani wakati fulani, lakini wewe wala mtu mwingine yeyote duniani hakujua hilo.

S: Katika Zab 32:8, nini ni muhimu kuhusu udhihirisho wa mstari huu?

J: Mungu aliahidi kumwongoza Daudi BAADA ya kufanya makosa na kukiri dhambi yake. Si kwamba Mungu anasema, nitakuongoza, lakini ukisimama kunisikia, basi ndiyo, hakuna mwongozo zaidi. Mungu kwa neema na huruma anafanya njia kupitia kukiri ili turudi kwake, si tu kuendelea kupokea mwongozo, bali kurejesha uhusiano.

S: Katika Zab 32:9, kwa nini farasi na nyumbu wanahitaji vipande vya mdomo na hatamu?

J: Kwa sababu nne na chanzo kimoja cha msingi. Hawataki kwenda wanapopaswa kwenda. Wanataka kwenda wanapohitaji kukaa. Wanataka kwenda mahali pengine badala ya mahali wanakopaswa kwenda. Hatimaye, hawataki kwenda kwa kasi inayofaa. Chanzo cha msingi cha msingi ni, 'hawataki kufanya wanachopaswa kufanya.' Unafikiri Mungu anahisije kuhusu watoto wake wanapokuwa hivyo? Wanasema Yesu ni Bwana wao, lakini wanajionyesha kwamba hawataki kufanya anachosema.

S: Katika Zab 33:1, uhusiano na zaburi iliyotangulia ni upi?

J: Wazo ni kwamba Zaburi 33 ni 'sehemu ya 2' ya Zaburi 32. Zaburi 32 inaanza na msamaha na kukiri, na kumalizia kwa furaha. Zaburi 33 inaanza na furaha hiyo hiyo, na kuendelea hadi sifa. Hasa, zaburi inamsifu Mungu kwa 'ubunifu' wake katika asili na historia.

   Mshauri angeweza kumkashifu Daudi akisema, 'baada ya ulichofanya, ungewezaje kumsifu Mungu tena, mnafiki!' Lakini Daudi hajali sana wanafikiri nini wengine, bali Mungu anafikiri nini. Ndiyo, Daudi alikuwa mwovu, na ndiyo bado alipata matokeo ya uovu wake wa zamani. Lakini akipita mambo yote hayo, na kupita mambo yote hayo, Daudi atamsifu Mungu hata hivyo. Ingawa 1 Yohana 1:9 haikuandikwa bado, Daudi alijua baadhi ya ukweli huo na aliamini alichojua. Vivyo hivyo, tunapofanya dhambi, na kutubu, tunapaswa kumchukulia Mungu kwa neno lake anaposema tumesamehewa.

S: Katika Zab 33:1-22, kwa nini zaburi hii inasema tufurahi katika Mungu?

J: Zaburi hii inatoa sababu nne kuu.

Tabia ya kutegemewa ya Mungu.

Nguvu kubwa za Mungu, chini ya udhibiti

Tunaona historia ya Mungu kutimiza madhumuni yake.

Uangalizi wa Mungu wa wale wanaomtumainia

 

S: Katika Zab 33:18-22; 25:5; 21; 39:7; 62:5; 71:5, tunasubiri katika tumaini leo vipi?

J: Tunajua kwamba hali ya sasa, matatizo, na hatari hazitadumu. Tunatazamia kuwa na Mungu milele, na tunajua kwamba tu 'tunapita' katika maisha haya duniani. Kusubiri katika tumaini kunajumuisha kufurahi katika Mungu wanaomwamini, katika Zaburi 33:21.

S: Katika Zab 34, muundo wa Zaburi hii ni upi?

J: Inaonekana kila wakati Mungu alimwokoa kutoka hali fulani, Daudi aliandika baadaye zaburi kuhusu hilo. Zaburi hii ni akrostixi ya alfabeti, ambapo mistari inayofuatana inaanza na herufi zinazofuatana za alfabeti ya Kiebrania. Kwa hivyo kama zaburi nyingine za akrostixi, hii si maombi ya haraka au ya ghafla, bali kazi iliyoundwa kwa upendo na kwa kina. Kuna maeneo mawili yasiyofuata mfumo wa akrostixi ingawa. Zaburi 34 haitumii herufi waw kati ya mistari 5 na 6, na inatumia herufi peh mwishoni mwa taw, ikivutia umakini kwa mstari wa mwisho. Pia, kwa upande mmoja zaburi hii inataja kumcha Bwana mara kumi na tano, lakini hii ni zaburi yenye furaha sana.

   Zaidi ya hayo, kuna muundo wa pili juu ya huu.

1-7 Kushukuru kwa wema na haki ya Mungu

- 1-3 Sifa kwa wema na haki ya Mungu

- 4-7 Kupitia wema na haki ya Mungu

8-22 Onja na uone kwamba Bwana ni mwema

- 8-14 Jifunza kumcha Bwana

- 15-22 Thawabu za wema

S: Katika Zab 34:1, je, hii inapaswa kusema Abimeleki kama mfalme wa Gathi, au Akishi?

J: Hii inarejelea wakati katika 1 Samweli 21:12-15 ambapo Daudi alijifanya kuwa mwendawazimu. Kuna uwezekano tatu hapa, wa tatu ukiwa wa uwezekano mkubwa zaidi.

Kosahifu ya mwandishi: Waandishi waliongeza vichwa vya zaburi wangeweza kufanya kosa la mwandishi la Abimeleki badala ya kusema Akishi.

Jina la pili: Wafalme wengi katika nyakati za kale walikuwa na majina mawili, kwa kawaida jina la kibinafsi walilozaliwa nalo na jina la kiti cha enzi. Wafalme wa Uajemi na Mafarao wa Misri wote walikuwa na majina mawili, na Sulemani alikuwa na jina jingine: Yedidiah katika 2 Samweli 12:24. Zedekia pia aliitwa Mattania katika 2 Wafalme 24:17. Hatujui majina ya wafalme wengi wa Kifilisti, isipokuwa kutoka vyanzo vya Waashuru. Wanataja A-himilki (sawa na Ahimeleki) ambaye alikuwa mfalme wa Ashdodi. Matumizi ya kwanza tunayojua ya Wafilisti kwa jina la Abimeleki yalikuwa katika Mwanzo 20:2, na ya pili ilikuwa Abimeleki II katika Mwanzo 26:1.

Cheo: Abimeleki kwa uwezekano mkubwa alikuwa cheo, kama vile Farao alivyokuwa cheo la mtawala wa Misri. Nchi nyingine zilikuwa na mila zinazofanana. Nchini Ethiopia Malkia alikuwa na cheo 'Candace' au Kandake. Mfalme wa Waamaleki alikuwa na cheo 'Agagi', na hata Italia, mfalme wa Etruscan aliitwa Lucumo. Abimeleki angeweza kuwa cheo cha wafalme wa Gathi. Basili wa Kapadokia alikuwa mmoja wa waandishi wa kwanza wa Kikristo kuona hili.

S: Katika Zab 34:1, Daudi alibadilisha tabia yake vipi mbele ya mfalme wa Gathi?

J: Katika 1 Samweli 21:12-15, Daudi alijifanya kama mtu mwendawazimu ili kumkengeusha Abimeleki na kumfanya Abimeleki asifikirie kwamba Daudi hangekuwa mwaminifu kwa Wafilisti, au kwamba Daudi angeweza kuwa mtawala wa chochote. Daudi alitegemea mkakati wake wa udanganyifu hapa, na si lazima kwa Mungu.

S: Katika Zab 34:15-16, je, unataka umakini wa Mungu?

J: Watu wa haki, kwa namna ya jamaa, wana umakini wa Mungu. Watu waovu kabisa wana umakini wa Mungu kwa njia tofauti. Lakini Mungu anasema kwamba anapuuza maombi ya baadhi, kama wale wanaokumbatia dhambi mioyoni mwao (Zaburi 66:18-19), watu waovu (Mithali 15:29; Isaya 59:1-3), wale wanaochagua kutosikia Mungu (Zekaria 7:11-14; Mithali 28:9), wanaomtenda vibaya mke wao (1 Petro 3:7), au wanaopuuza kilio cha maskini (Mithali 21:13).

   Mungu anapinga wenye kiburi lakini anawapa neema wanyenyekevu. (Yakobo 4:6f; 1 Petro 5:5f). Zaburi 34:18 inasema Bwana yu karibu na wenye moyo uliovunjika na roho iliyosalitiwa.

S: Katika Zab 34:17, tofauti kati ya Mungu kukuokoa kutoka kwa matatizo dhidi ya nje ya matatizo ni nini?

J: Mungu haahidi, hapa au mahali pengine, kukuweka mbali na matatizo yoyote; lakini Mungu anaahidi kukuokoa nje ya matatizo. Tunaweza bado kupita nyakati ngumu, lakini Mungu anatembea pamoja nasi.

S: Katika Zab 35:1-28, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi 35 Daudi, aliyesingiziwa, aliandika zaburi hii katika tatu: maombi matatu, na kila moja ikifuatiwa na sifa tatu.

1-8 anaimba Mungu apigane na wale wanaotaka kupigana na Daudi.

- - 9-10 Daudi anamsifu Mungu akisema, ni nani kama Wewe, ukimwokoa maskini kutoka kwa wenye nguvu zaidi.

11-17 anaimba Mungu amtazame Daudi kwa marafiki wake wa zamani wa karibu ambao sasa wanamdharau.

- - 18 Daudi atamshukuru Mungu hadharani katika mkutano.

19-26 anaimba Mungu amhakikishie Daudi kutoka kwa mashitaka ya uwongo.

- - 27-28 Na tumtukuze Bwana na haki yake

S: Katika Zab 35:5; 1:3, waovu wanafanana na makapi vipi?

J: Makapi ni maganda ya nje yaliyobaki baada ya kupura ngano. Makapi yanapeperushwa na upepo na kusahauliwa. Milki na nguvu nyingi za uovu, zilizo muhimu wakati wake, sasa ni maswala ya kihistoria tu. Kwa mfano, Milki ya Kimongolia, Mahmud wa Ghazni, Tamerlane, Mapinduzi ya Ufaransa, Idi Amini, Wakmer Wekundu, na (kwa tumaini katika siku zijazo) Wanazi.

S: Katika Zab 35:11-16, unajibu vipi wakati watu uliowafikiria kuwa marafiki wako wa karibu wanageuka dhidi yako?

J: Kuna tofauti kati ya majibu ya haraka, na jibu la mawazo, na tunapaswa kuwa waangalifu sana kutofanya la kwanza. Ni sawa kuhisi mshangao, msongo, na maumivu. Ni sawa kuuliza kwa nini, lakini wakati mwingine hutaweza kujua kwa sababu hujui historia ya nyuma. Katika Agano Jipya tunaandaliwa wazi kutolipiza kisasi, bali kupenda adui zetu, hata kama hatukujua hadi sasa kwamba walikuwa adui zetu. Daudi angeweza kutaka kuingia kwenye silaha zake, kushika mkuki, na kulipiza kisasi dhidi yao, lakini katika Kristo tuna kiwango cha juu zaidi leo.

S: Katika Zab 35:15, unapaswa kushughulikia vipi watu wanaokushambulia bila kutarajiwa kabisa?

J: Ni ngumu inapokuwa bila kutarajiwa, lakini si mbaya sana kama haukuwa umewapa imani isiyo sahihi. Badala ya kukaa ukifikiri 'kwa nini mimi', 'nilifanya nini', au wakati uliopita, zingatia 'sasa nini'. Jaribu kutoka kwenye shambulio; unaweza kuuliza kwa nini ilitokea baadaye. Mwamini Bwana, lakini pia angalia kama kuna mwamini mwingine unayeweza kumuuliza kuhusu hili.

   Wakati mwingine unaweza kujaribu kuweka nafsi yako katika nafsi yao, na kujaribu kuelewa, kutoka mtazamo wao, kwa nini wanafikiri wanahitaji kukushambulia. Wakati mwingine hii haitendi kazi ingawa, kwa sababu huna taarifa za kutosha.

S: Katika Zab 35:24; 7:8, kwa nini Daudi angetaka Mungu amhukumu kulingana na haki ya Daudi?

J: Wakati huu wa maisha yake, Daudi alikuwa na maoni ya juu ya haki yake. Ombi la Daudi lingeweza kueleweka kwa maana ya jamaa au kamili.

Jamaa: Daudi alimtumikia na kumtii Mungu zaidi ya Sauli na bila shaka zaidi ya Wafilisti. Daudi alitaka Mungu ahukumu kati ya Daudi na wao, ili Daudi ashinde. Hii kama ndiyo aliokusudia Daudi, Daudi hakujua kwamba wakati mwingine Mungu anatumia watu waovu zaidi kuwaadhibu watu wake wasiomtii, kama Habakuki 1 unavyoonyesha. Bible Difficulties & Seeming Contradictions uk.227 inataja kwamba katika Zaburi 7:8 Daudi hasemi yeye ni mkamilifu bila dhambi, bali yeye hana hatia ya vitendo hivi vibaya.

Kamili: Daudi anaimba Mungu amhukumu na amlinde kwa sababu Daudi ni mtumishi mwenye haki wa Mungu. Daudi alijua kwamba hakuna aliye haki (Zaburi 143:2). Ingawa Daudi hana dai la kuwa bila dhambi hapa, Daudi anajua kwamba Mungu analinda watu wa haki, kwa hivyo Daudi ana ujasiri kwamba Mungu angemlinda. Baadaye (katika Zaburi 51:1), Daudi angesoma zaidi kuhusu asili yake ya dhambi na haja yake ya rehema ya Mungu.

Bila kujali kama maana ya Daudi ilikuwa kamili, ya jamaa, au zote mbili, ombi hili la maombi si mfano mzuri wa tunachopaswa kuomba leo. Lakini bado linatufundisha kitu muhimu kuhusu maombi yetu. Ni sawa kila wakati kwa watoto wanaomtii Mungu kuomba wanachokuwa nacho moyoni, hata kama si kitu bora zaidi cha kuomba. Mungu ni mkubwa vya kutosha kuchukua maombi yetu yote, kuelewa makosa yetu, na kama baba mwenye hekima, kusema hapana kwa ombi la upuzi, na hata ombi zuri ambalo si sehemu ya mapenzi yake na mpango mkubwa wa Mungu.

S: Katika Zab 35:27-28, tunapaswa kufanya nini tunapokuwa waathirika wa dhuluma?

J: Zaburi 35:27-28 inasema kuomba na kumsifu Mungu; tunapomtukuza Mungu kwa sifa atahakikishia haki yetu. Tunahitaji kuomba kwa sababu tatu.

a) Omba Mungu atukomboe sisi, na wengine, kutoka kwa dhuluma.

b) Omba hekima kutotenda kwa ghafla, bali kujibu kwa hekima.

c) Omba Warumi 8:28 kwamba Mungu angetumiwa hata hali hii kwa utukufu wake na kwamba ungekuwa shahidi mzuri kwa wengine.

S: Katika Zab 36:1-12, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi juu ya baraka ya mwenye hekima ina sehemu tatu tofauti.

1-3 ni maombolezo kuhusu watenda maovu.

5-9 ni wimbo wa sifa kwa Mungu

- 5-6 Hekima ya Mungu

- 7-9 Furaha za hekima

10-12 ni dua ya ulinzi unaoendelea dhidi ya uovu

S: Katika Zab 36:1, kwa nini waovu hawana hofu ya Mungu?

J: Mwandishi wa zaburi anatoa sababu mbili hapa.

Hakuna hofu ya Mungu katika Zaburi 36:1. Wengine hawamchi Mungu kwa sababu hawaamini yupo. Au wanaweza kuamini yupo lakini kwamba hatawahi kufanya lolote. Wengine wanaamini Mungu yupo, kwa kuwa hawajadhibitiwa kwa dhambi zao bado, wanafikiri kamwe hawatadhibitiwa. Mashetani wanajua Mungu yupo na kwamba kutakuwa na adhabu ya baadaye (Yakobo 2:19), lakini bado wanaendelea kumkosea Mungu.

Maoni ya kujisifu kuhusu wenyewe katika Zaburi 36:2. Wanafikiri wanaweza kufanya lolote ili kutimiza matakwa yao. Pia, watu wanafikiri wana akili za kutosha kiasi kwamba hawatashikwa.

S: Katika Zab 36:4, watu wanabuni uovu vitandani mwao vipi?

J: Wakati wamelala wakisubiri kulala, wanafanya njama za kumdhuru mtu, kupata faida isiyo ya uaminifu, au kuwa na ndoto za ngono.

   Badala ya kufanya hili, Zaburi 63:6 inasema tunaweza kutafakari juu ya Mungu. Badala ya mipango ya muda mfupi ya starehe, sisi ni 'watu wa siku zijazo', siku zijazo zetu. Hatukatiliwi kama nyasi. Hiyo ndiyo ahadi ya kweli kwa watu walioonewa wa Mungu.

S: Katika Zab 36:7, sisi kama waamini, kwa mfano, 'tunapata kimbilio katika kivuli cha mabawa yake' vipi?

J: Ndege hawana mikono, kwa hivyo wanatumia mabawa yao kwa njia mbalimbali. Ndege mama wanatumia mabawa yao kufunika vifaranga vyao ili kuwaweka joto. Kwa kweli, tai wa kiume na wa kike wana eneo tupu tumboni mwao, bila manyoya, ili kuhamisha joto vizuri zaidi kwa vifaranga. Ndege pia huwaelekeza vifaranga wao chini ya mabawa yao ili kuwaweka pamoja ili wasitangatanga. Hii si ngumu kufanya, kwani watoto kwa dhahiri wanapenda kukaa karibu na mama, wakimfuata kila mahali. Kwa kawaida bata wasio na vifaranga wanaweza kuogopa, na kuruka mbali ukikaribia futi 20. Lakini bata mama mwenye watoto, usiku, hataruke; atakaa tu bila kusogea, akitumaini usimwone, kwa sababu anathamini maisha ya watoto wake kama yake mwenyewe. Bata bukini wangeweza kutumia mabawa yao kupigana mbweha anayejaribu kupata watoto wao. Spishi nyingi za tai kwa ujumla haziweki watoto wao mgongoni ili kuwafundisha kuruka, ingawa tai wa dhahabu, wanaoishi maeneo mengi ikiwa ni pamoja na Nchi ya Rutuba, wameonwa wakifanya hivi. Kwa kuvutia, tai wengi wanaanza kuharibu kiota chao wenyewe, wakati umefika vifaranga vya tai kujifunza kuruka na kuondoka. Kama tai anajaribu kuruka na kutua nje ya kiota, wanaweza kukaa huko kwa siku mbili hadi wajifunze kuruka kutoka ardhini. Wakati huo wazazi watamwona tai mdogo nje ya kiota. Kwa kushangaza, ikiwa tai mdogo ataachwa na mama yake, kamwe hataonewa. Hatajua jinsi ya kuruka, licha ya kuona tai wengine wakiruka.

   Lakini je, sisi angalau tuna akili kama vifaranga wa ndege? Inapokuwa baridi, je, tunaBaridi, kwa sababu hatujifunika chini ya mabawa ya Mungu? Mungu anapotaka tukae, chini ya mabawa yake kwa kusema, je, tunataka kutangatanga? Mungu anapotutaka tujifunze kuruka, je, tunaogopa kutokuwa na uwezo wa kufundisha na kutunza?

S: Katika Zab 37:1-40, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Wimbaji wengine wameita zaburi hii: timia maumivu yako yote. Sehemu ya kwanza ya zaburi hii si sana kuhusu kumwamini Mungu, bali kumwamini Mungu mbele ya watu waovu. Zaburi 37 ni akrostixi ambapo kila mstari ni herufi inayofuata ya alfabeti. Katika maandishi ya Kimasora herufi ayin haipo, lakini ipo katika Septuaginta. Mtindo wa zaburi hii ni wa ajabu; karibu inaonekana kama sura katika kitabu cha Mithali. Inaweza kugawanywa katika sehemu tatu kuu.

1-11 kuwahimiza wenye haki kusubiri Mungu

12-26 inaonyesha tofauti za siku zijazo kati ya wamcha Mungu na waovu

27-40 inaonyesha tofauti za mwisho.

S: Katika Zab 37:3-5, tofauti kati ya kumwamini Bwana, kufurahi katika Bwana, na kumkabidhi njia yako kwa Bwana ni nini?

J: Tunapaswa kufanya vyote vitatu, lakini wakati mwingine waamini hufanya moja au viwili tu.

Kumwamini Bwana kunamaanisha kuwa na imani ya kuamini anachosema, amani ya kujua uko mkononi mwa Mungu, na ujasiri wa kusimama kwa ulivyo sahihi na dhidi ya kilicho kibaya. Haimaanishi lazima una furaha katika Bwana au kwamba unajaribu kumpendeza na kumtii. Zaburi 62 ni maelezo mazuri ya kumwamini Bwana.

Kufurahi katika Bwana kunamaanisha maisha yako ni ya kufurahi kwa sifa kwa Mungu. Haimaanishi lazima unamjua kwa kina au kwamba unamtii vizuri sana.

Kumkabidhi njia yako kwa Bwana kunamaanisha kufuata anachosema Mungu na kutofanya anachokataza Mungu, kuwa na mtazamo wa utii. Utii unaweza kutokana na wajibu tu, na si lazima kutoka kwa upendo mwingi au kutoka kwa imani.

Kila mmoja ni muhimu kwa sisi kufanya, bila kupuuza wengine.

S: Katika Zab 37:4, Mungu anatupaje haja za moyo wetu?

J: Mungu hatimizi haja zetu za dhambi, kama Yakobo 4:3 unavyofundisha. Lakini Mungu anafurahi kutimiza haja zetu nzuri, tulizomgeuzia. Angalau hii ndiyo kiwango nilichoelewa hapo awali.

   Lakini baada ya kuistudy zaidi, kuna safu ya pili pia. Si tu kwamba Mungu anafurahi kutimiza haja za wale wanaofurahi katika Mungu, bali Mungu anatupa haja hizo pia. Kwa hivyo Mungu anatupa haja na tunapaswa kumgeuzia hizo na Mungu anaweza kutimiza haja hizo.

S: Katika Zab 37:7-8, maisha ya mwamini yanajulikana na 'kusubiri kwa matarajio kwa Mungu' vipi?

J: Mtumishi hufanya mapenzi ya bwana wake bwana anapomwambia afanye; si mapema au baadaye. Vivyo hivyo tunahitaji kufanya Mungu anachotaka tunapokuja atuambie tufanye; kwa wakati wake, si mapema au baadaye. Baada ya yote, ni kazi yake tunayofanya, si yetu wenyewe. Lakini tunapaswa kusubiri 'kwa matarajio', tukipenda kutazama Mungu akitenda tunapomfuata kwa utii.

S: Je, Zab 37:9,11,29 inaonyesha kwamba wenye haki wataishi duniani milele, kama Mashahidi wa Yehova wanavyodai?

J: Hapana. Neno la Kiebrania hapa linaweza kumaanisha 'nchi' pamoja na 'dunia', na vyote viwili vinatumika hapa. Mambo matatu ya kuzingatia katika jibu.

Haisemi milele: Neno la Kiebrania la 'milele/muda mrefu', olam, halikutumika hapa.

Nchi: Watu watarithi nchi. Wayahudi watarudi nchini, na watu wa Mungu wataishi katika nchi ya ahadi wakati wa Milenia.

Dunia: Watu wa Mungu wataishi milele kwenye dunia mpya kulingana na Ufunuo 21.

S: Katika Zab 37:20, je, kuangamia kwa waovu kunamaanisha wanaangamizwa kabisa?

J: Hapana, neno la Kiebrania abad linamaanisha wauawe kimwili, kama wenye haki wakati mwingine wanaangamia katika Isaya 57:1 na Mika 7:2. Pia kunamaanisha hawana uzima wa milele Mbinguni. Kwa hivyo ingawa maisha yao duniani yanaangamizwa, haimaanishi uwepo wao unaangamizwa.

S: Katika Zab 37:23, hatua za mtu wa haki zinaelekezwa na Bwana vipi na nani anafurahi hapa?

J: Mungu anaelekeza tunachopaswa kufanya na mahali tunapopaswa kwenda katika maisha yetu. Hii si tu kwa masuala ya kimaadili, bali kwa familia, kazi, huduma, na mahusiano yetu.

   Ingawa sisi pia tunapaswa kufurahi kumfuata Mungu pia, mstari huu kweli unasema kwamba Mungu mwenyewe anafurahi tunapofuata njia alizozipanga kwa ajili yetu.

S: Katika Zab 37:23-24; Mith 16:9; Yer 10:23; 2 Nyakati 27:6, njia gani 'mtu anapendekeza lakini Mungu anaamua'?

J: Watu wana mipango mingi, na wana hakika kwamba watafanikisha. Hata hivyo, ni Mungu ambaye kweli anachagua kuruhusu kitu au la. Katika kazi, ndoa, huduma, maisha na kifo, na maisha kwa ujumla, hatujui kitu chochote kwa uhakika.

S: Katika Zab 37:25, vipi kuhusu waamini waliouawa katika njaa au majanga ya asili?

J: Today's Handbook for Solving Bible Difficulties uk.325-328 inaona kwamba Daudi alitangulia mstari huu na 'sijawahi kuona' dhidi ya 'Bwana anasema'. Bila kujali ingawa, bado ni sawa kuuliza kama na jinsi Mungu analinda waamini kutoka kwa majanga ya asili.

   Mungu hataruhusu waamini wanaomtii kufa kabla Mungu hajaaamua ni wakati wao. Mungu hasa huzingatia kifo chao, kwani 'Ni ya thamani machoni pa Bwana kifo cha watakatifu wake' (Zaburi 116:15).

S: Katika Zab 37:25, Daudi hakuwaona wema wakiachwa wala watoto wao wakiomba mkate vipi?

J: Hakuna kosa kwa mtu kuomba mkate ikiwa wanahitaji kufanya hivyo. Badala yake, Daudi alisema hakuona watoto wa wema wakiomba; bado kungeweza kutokea sehemu nyingine duniani. Katika Israeli walipaswa kutunza maskini, na Wakristo wana amri ya kufanya hivyo leo pia. Angalia Hard Sayings of the Bible uk.267-268 na When Critics Ask uk.237-238 kwa maelezo zaidi.

 

S: Katika Zab 37:32, kwa nini waovu wana uadui dhidi ya wenye haki?

J: Watu waovu wanaweza kuhisi mshtuko wa dhamiri wanapowaona watu waamcha Mungu. Watu waamcha Mungu wanaonyesha kinachopaswa kufanywa, na wanaonyesha kwamba watu wanaweza kufanya hivyo. Kwa mfano, watu wengine wanaweza kuthibitisha kulewa, au dawa za kulevya, kwa sababu 'lazima ufanye ili kuendelea katika maisha', na kila mtu hufanya hivyo. Lakini wanapomkuta mtu asiyefanya hivyo, hawahitaji kufanya hivyo, na wana furaha bila kufanya hivyo, hilo linashtumusha dhana zao potofu. Watu waovu wanaweza kuwaondoa kwa urahisi wanafiki na wafanya bandia, lakini mtu mwenye haki anawasumbua.

 

S: Katika Zab 38:1-22, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi hii ya maombolezo yenye kuumiza moyo ina sehemu tatu.

1-8 mwandishi wa zaburi anaeleza matatizo yake ya kiafya anayoyaona kama nidhamu kwa sababu ya dhambi yake.

9-12 inaeleza yeye akimtegemea Mungu kwa faraja; hana chaguo; marafiki zake wamemwacha.

15-20 anatoa ujasiri kwamba Mungu atakuwepo na hatamwacha.

   Na tuzingatie kinachokosekana katika zaburi hii. Mwandishi wa zaburi hakuuliza kamwe kwa nini hili lilitokea kwake, mwandishi wa zaburi hafanyi udhuru wowote kwa dhambi yake, na mwandishi wa zaburi anamtaka Mungu rehema, na hasemi kwamba Mungu anadaiwa kitu.

   Maombi haya yanasisitiza uwezo wetu ulioboreshwa wa kunoa mwelekeo wetu, na kutegemea zaidi Mungu, inapoonekana kwamba tutaondoka ulimwenguni huu, marafiki wanatuacha, na hatujali mipango na msongo mwingine unaotuzunguka. Tunapojikuta katika hali inayokaribia hali hii, itumie kukuwa karibu zaidi na Mungu.

S: Katika Zab 38:2, maumivu mengine ni kama mishale na mengine ni kama mkono unaobonyeza chini vipi?

J: Maumivu fulani, ya kihisia pamoja na ya kimwili, ni ya papo hapo, lakini yanaweza kuwa ya vipindi. Maumivu mengine yanaweza yasiwe makali sana, lakini yako na mtu wakati wote.

S: Katika Zab 38:5, majeraha yalinonuka vipi?

J: Uko katika hali mbaya sana kama majeraha yako yana harufu mbaya. Hii inarejelea majeraha yenye harufu mbaya kwa sababu ya maambukizi makubwa, kidonda wazi, maambukizi ya staphylococcal, au uozo wa nyama. Pia, maambukizi, kama vile ukoma (Mambo ya Walawi 13:2) yanaweza pia kuwa na harufu mbaya. Majeraha yenye harufu mbaya yanaweza kutokana na bakteria inayozaliana; na kisukari hupunguza kasi ya kupigana dhidi ya bakteria. Kwa kemikali wowote, bakteria ya anaerobic katika jeraha inaweza kuunda kemikali cadaverine na putrescine (zote zikiwa na majina yanayofaa).

   Maambukizi mabaya yanaweza kuwa na harufu mbaya, yanayonuswa na watu wengine hadi futi sita mbali. Lakini dhambi inaweza pia kuwa 'harufu mbaya' mbele ya Mungu pia, pamoja na ushuhuda mbaya kwa wengine.

   Bila kujali kama Daudi ni mwandishi au la, tunajua kwamba mtu anapoamua kufariki, wengine wangeweza kutaka uharibifu wake kamili, au wangeweza kushindana juu ya ni nani atakayechukua nafasi yake baadaye.

S: Katika Zab 38:7, watu waovu wanakatizwa vipi?

J: Hii inamaanisha kuuawa. Neno la Kiebrania karath halimaanishi kuangamizwa, kama vile Masihi angekatizwa katika Danieli 9:26. Badala yake, kukatizwa kunamaanisha kuuawa.

   Bila shaka kwa namna ndogo zaidi, mwandishi wa zaburi alihisi kukatizwa na watu wakati marafiki zake walionekana kumwacha na adui zake walimfanyia njama.

S: Katika Zab 39:1-13, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi hii inaonekana iliandikwa kwa ghafla. Kwa muundo ulio nao, sehemu zake ni nne

1-3 Mwandishi wa zaburi anataka kulinda ulimi wake mbele ya wengine, na kutolalia.

4-6 Anafikiria jinsi maisha yake yanavyopita haraka.

7-11 Anakiri dhambi yake na kuomba nidhamu ifikia mwisho

12-13 Anaomba Mungu amponya kabla ya kufa

   Zaburi hii fupi kiasi fulani ingeweza kuandikwa karibu na kifo. Kama hivyo, mwandishi wa zaburi 'alimalizia vizuri' na hakusema kitu chochote kwa wengine kilichosaliti imani yake au maisha yake ya awali kama ushuhuda. Ilikuwa sawa kwamba baadaye alimwagika mioyo yake kwa Mungu. Lakini haijalishi nini, matumaini yake yalikuwa bado katika Mungu.

   Maoni ya Keil-Delitzsch Commentary on the Old Testament juz.5 sehemu 2 uk.20 yana muundo sawa, isipokuwa inazingatia mistari 1-3 katika Biblia nyingi kama mistari 1-4.

S: Katika Zab 39:1, 62:1, ni nani Yedithuni ambaye zaburi hizi zimetolewa kwake?

J: Zaburi hizi mbili zina kufanana kwa mawazo; labda ziliandikwa karibu na wakati uleule. Yedithuni alikuwa mmoja wa waimbaji wa hekalu wa Daudi katika 1 Mambo ya Nyakati 16:41. Zaburi ingeweza kutolewa kwa Yedithuni, au labda zaburi iliandikwa na Daudi kisha ikamkabidhiwa Yedithuni kwa uigizaji kama Maoni ya Keil-Delitzsch Commentary on the Old Testament juz.5 sehemu 2 uk.27-28 yanavyopendekeza.

S: Katika Zab 39:1, tunapaswa kulinda midomo yetu kwa 'mdomo wa punda' ili tusifanye dhambi nao vipi?

J: Kila wakati tunatarajia kusema kitu, tunapaswa kuuliza, 'Je, Mungu kweli anatutaka tuseme hili?', na 'Je, ingekuwa bora kutosemwa?' Ni sawa kutoonekana mzaha, mwerevu, au mzaha kwa kujua kama tunapaswa kuwa. Usiseme kitu utakachoona majuto baadaye.

S: Katika Zab 39:4, ungekuwa tofauti vipi ikiwa ungejua sasa hivi mwisho wa siku zako?

J: Kulikuwa na filamu ya ucheshi ambapo shujaa alidaiwa kuonyeshwa jinsi atakavyokufa hasa. Alipojifunza hilo, aliishi bila woga, akijua hatakufa kamwe katika hali nyingine hatari.

   Hatujui hilo, na upuuzi wa mtu, au wa wengine karibu naye, unaweza pia kuwa na jukumu. Lakini tunaweza na tunajua kwamba tuko mkononi mwa Mungu, na hatutafariki hadi Mungu aruhusu. Kwa hivyo sisi pia tunaweza kuishi bila woga, ingawa kwa tahadhari, katika kumtumikia Mungu.

S: Katika Zab 39:5, Zab 62:9-10, je, unahisi maisha yako yamekuwa marefu au mafupi?

J: Jibu lako linategemea mtazamo wako wote. Lakini ikilinganishwa na 'umbali wa galaksi' wa milele isiyo na mwisho, mwandishi wa zaburi alisema maisha duniani ni sawa na viganja vichache, na kipimo cha kikapu kilikuwa karibu inchi tatu. Katika mstari wa 11 unataja nondo, ambao wana muda mfupi sana wa maisha. Lakini ujana wetu, mwonekano, na maisha yetu yanaisha haraka kwa sababu ya 'nondo wa wakati'.

S: Katika Zab 39:11, kwa nini ufupi wa maisha ya binadamu ni sababu ya faraja hapa?

J: Kama tuna maumivu, ya kimwili au ya kihisia, au nyakati ngumu, kumbuka kwamba haitachukua muda mrefu, ikilinganishwa na wakati tutakaokuwa Mbinguni.

S: Katika Zab 39:12, kwa nini Daudi alihisi alikuwa mgeni au mkaaji hapa?

J: 'Mgeni' au 'msafiri' hapa alikuwa asiye Mwisraeli ambaye aliruhusiwa kuishi katika nchi. Msafiri alikuwa mgeni ambaye anaishi katika nchi kwa kipindi cha muda tu. Hii haisemi mwandishi wa zaburi hakuwa Myahudi, bali mwandishi wa zaburi alihisi kama asiye raia miongoni mwa watu aliokuwa nao. Kabla hajawa mfalme, Daudi angeweza kuhisi ana mahali pake miongoni mwa askari wa jeshi la Sauli, wakati wote kabla ya kumuua Goliati na baada ya hapo. Akikimbia kutoka kwa Sauli, Daudi bila shaka alihisi upweke na mgeni. Hata hivyo, hata kama mfalme, Daudi angeweza kuwa na nyakati ambapo alihisi amepotoshwa na mgeni.

S: Katika Zab 40:1-17, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi hii ni shukrani ya ukombozi kutoka kwa hatari za zamani (Zaburi 40:1-10), na ombi kwa sababu Daudi bado yuko katika hali hatari (Zaburi 40:11-17). Kihistoria hii inafanana na wakati Daudi kati ya Gibeah (ambapo Sauli aliuawa) na Daudi alipofika Ziklagi. Daudi na kikosi chake waliokoka kutokufa huko Gibeah, lakini bado walikuwa katika hali ngumu. Ingawa zaburi hii ina sehemu mbili, sehemu hizo ni karibu picha za kioo za kila mmoja katika chiasm.

1-3 Shukrani za ukombozi wa kibinafsi

. 4-5 Baraka ya ulinzi wa ajabu wa Mungu

. . 6-8 Kuonyesha kujitolea kwake, si dhabihu tu

. . . 9-10 Kutangaza ukamilifu wa Mungu: haki, imani, na upendo

. . . 11 Maombi ya ukamilifu wa Mungu: rehema, upendo, na ukweli

. . 12 Dua kwa matatizo yake na kukiri dhambi yake

. 13-16 Maombi ya Mungu kumwokoa na kuwafanya adui zake waaibishe

17 Haja ya kibinafsi ya msaada na ukombozi

S: Katika Zab 40:2, Mungu anaanzisha njia zetu vipi?

J: Mungu aliongoza njia ya Daudi. Hata ingawa mambo yalionekana hatari sana, Mungu aliongoza Daudi na watu wake kwa usalama. Leo Mungu hakituongozii kila wakati njia inayoonekana salama zaidi pia, lakini tunaweza kumwamini kwamba atatulinda.

   Kwa njia ya pili, 'njia' si tu mwelekeo tunaoelekea katika usalama wetu, elimu, kazi, na maisha, bali 'njia katika uhusiano wetu na Mungu'. Mhusika wa hisabati na sayansi wa Ufaransa Blaise Pascal alisema, 'Kuna utupu wenye umbo la Mungu katika moyo wa binadamu.' Kama Augustino wa Hippo alivyosema, 'Umetuumba, Ee Bwana, kwa ajili yako mwenyewe, na mioyo yetu haitapata pumziko hadi ipumzike Ndani Yako!'

   Kama Believer's Bible Commentary uk.610 inavyosema, 'Msaada wa Mungu huja, si mapema sana, ili tusijue baraka ya kuamini gizani, na si marehemu sana, ili tusijue huzuni ya kuamini bure.'

S: Je, Zab 40:6-8 inarejelea Masihi?

J: Ndiyo, kulingana na Waebrania 10:5-9. Mwamini wa Agano la Kale akisoma hizi angeona kwamba Mungu hatamani dhabihu za wanyama kama vile mtu huyu maalum akijitolea maisha yake badala yake.

 

S: Je, Zab 40:6 na Zab 50:13-15 zinaonyesha kuachwa kwa dhabihu za wanyama?

J: Hapana kwa sababu mbili.

Waandishi: Kama mtu yeyote angekuwa dhidi ya dhabihu, labda si Daudi, Sulemani, au watu waliokuwa wakiajiriwa kwao. Daudi aliandika Zaburi 40, na Zaburi 50 ilikuwa na Asafu, mwaimbaji wa Daudi. Daudi alipigwa mafuta kama mfalme katika dhabihu Samweli aliyokuwa nayo huko Bethlehem. Daudi alitoa dhabihu ili kuepuka malaika wa uharibifu katika 1 Mambo ya Nyakati 21:23-27. Baada ya Daudi, Sulemani alitoa dhabihu kubwa ya ng'ombe 22,000 na kondoo 120,000 wakati Hekalu liliwekwa wakfu katika 2 Nyakati 7:1,4-5

Kosa la kimantiki: Kuonyesha ukuu wa utii juu ya dhabihu haimaanishi kuachwa kwa dhabihu. Zaburi 50 pia inaonyesha kwamba dhabihu si kwa kutimiza haja inayodaiwa ya kimwili upande wa Mungu.

S: Katika Zab 40:6, Mungu alifungua masikio ya Daudi vipi?

J: Hii inamaanisha Mungu kwa mfano alitoa sikio la Daudi. Katika Kutoka 21:5-6, mtumwa angeruhusu bwana wake mpendwa kumtoa sikio, akionyesha chaguo la hiari la mtumwa kuwa mtumwa wa mmiliki maisha yake yote.

Mtazamo tofauti ni kwamba hii labda ilikuwa mtumwa mwenye masikio wazi ya kusikia wito wa bwana wao, na si mtumwa akitolewa sikio. Waebrania 10:5 na Septuaginta ya Kigiriki zote mbili zina 'mwili umenitengenezea'.

S: Katika Zab 40:7, iliandikwa jinsi gani katika kitabu kuhusu Daudi au Masihi?

J: Daudi pia aliandika Zaburi 139:16, ambayo inasema kwamba siku zote zilizoandikwa kwa ajili yetu zilikuwa katika kitabu cha Mungu kabla yoyote hazijakuja. Ufunuo 20:12 pia unataja Mungu kuwa na kitabu chenye matendo ya kila mtu yaliyoandikwa ndani yake.

   Ingawa hii ni kweli kwa Daudi na sisi, maana ya msingi ni Masihi, ambaye kuja na kifo chake vilikuwa kulingana na kusudi na maarifa ya mapema ya Mungu katika Matendo 2:23.

S: Katika Zab 40:8, Daudi anasema nini kuhusu hisia zake hapa?

J: Si kwamba Daudi anafanya mapenzi ya Mungu tu, bali Daudi anafurahi kufanya mapenzi ya Mungu. Kama wewe ni mwaminifu kwa Mungu na kumtii hiyo ni vizuri, lakini je, pia unafurahi kufanya mapenzi yake pia?

S: Katika Zab 40:12, kunamaanisha nini kwamba moyo wa Daudi ulimuacha?

J: Mara nyingi wanatumia marejeo ya mwili kueleza hisia zao. Tafsiri ya halisi kwa Kiingereza ni 'nilipoteza moyo'.

S: Katika Zab 40:16, mabadiliko ya msisitizo hapa ni yapi?

J: Daudi anapoomba katika dua yake kuweza kufurahi katika hali hii, akifuatiwa na kuomba kwamba adui zake waaibishwe na wachanganyike, Daudi sasa anaomba kwamba wote wanaomtafuta Mungu wafurahi ndani yake pia. Ni ya kuvutia kwamba, wakati huo huo, tuna mchanganyiko wa kufurahi katika Mungu sasa, na tamaa isiyoridhishwa ya kuona Mungu uso kwa uso Mbinguni.

S: Katika Zaburi ya 41:1-13, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi hii ina sehemu tatu: shukrani (mistari 1-3), maombolezo (4-10), na shukrani (11-13).

1-3 Ukombozi na ulinzi wa wale wanaowasaidia maskini

- 4 Maombolezo na sala ya uponyaji

- - - 5-8 Maneno ya adui

- Sala ya uponyaji

11-13 Furaha kwamba Mungu anamridhia

- 13 Doksologia ya hitimisho

Mstari wa 13 si sehemu ya zaburi tu, bali mstari wa hitimisho wa kitabu kizima cha Zaburi. Unaweza kuona hitimisho kama hilo katika Zaburi 72:20; 89:52; na 106:48. Mistari hii inafaa na zaburi zenyewe, na pia inamaliza kitabu. Zaburi ya 150 yote ni kama 'kipande cha mwisho' kwa Zaburi zote.

S: Katika Zaburi ya 41, kwa kuwa Daudi alimfuata Mungu, kwa nini Daudi alihisi hali hiyo aliyoiandika katika Zaburi ya 41?

J: Hii inaonekana ilitokea wakati Daudi alikuwa mgonjwa sana. Alikuwa na wasiwasi si kwa uponyaji wa kimwili tu, bali pia adui zake wangemdharau, wakifikiri Mungu amemwacha. Daudi anasisitiza kwamba alikuwa ametenda dhambi. Wengine wanaweza kushuku kwamba hii ilitokea baada ya dhambi ya Daudi na Bathsheba, lakini hakuna njia ya kuthibitisha hilo.

Labda Mungu hatutaki tuzingatie wakati huu ulitokea kwa Daudi, bali kuonyesha kwamba tunaweza kuwa na hisia hizi pia. Mtu akisema, 'Mwaminifu anapaswa kila wakati kutabasamu, kujisikia vizuri, na asijisikie vibaya kamwe', hii ingekuwa zaburi nzuri ya kumuonyesha. Daudi labda alikuwa ametenda dhambi hapo awali, lakini Daudi sasa alikuwa mwaminifu.

S: Katika Zaburi ya 41:1-3, baraka sita zilizoorodheshwa hapa ni zipi?

J: Ni ukombozi kutoka wakati wa taabu, kuhifadhiwa kwa uhai wake, kubarikiwa duniani, kutolazimishwa mikononi mwa adui zake, kumtia nguvu wakati wa ugonjwa, na kumwinua kutoka kitandani cha ugonjwa.

S: Katika Zaburi ya 41:1, maskini hapa ni akina nani?

J: Maskini hapa ni pamoja na maskini wa kipato, lakini pia wanaweza kuwa wale wanaougua, ambayo inaweza pia kusababisha umaskini wa fedha. Wanaweza pia kuwa watu wanaokandamizwa, ambao hawana matumaini ya kujiondoa katika umaskini, wafanye nini wafanye.

S: Katika Zaburi ya 41:3, nini kinachogusa moyo kuhusu Daudi kutaja kitanda cha ugonjwa hapa?

J: Zaburi hii inaweza kuwa imeandikwa wakati wa uasi wa Absalomu. Huku Daudi akiwa mgonjwa kwa ugonjwa unaoendelea, Absalomu alikuwa akitumia hali hii kuiba mioyo ya watu wa Israeli.

Msemo uliotafsiriwa kama 'kubeba kitanda chake' ni njia ya kishairi ya kuomba kwamba mtu atakuja na kutengeneza kitanda chake, yaani, atapona na hatakuwa amelala juu yake siku nzima tena.

S: Katika Zaburi ya 41:6, lengo la adui kuja kuzungumza na Daudi lilikuwa nini?

J: Mtu anapokuwa mgonjwa, hasa akizimia kwa homa, anaweza kuwa si mwangalifu sana kuhusu anachosema. Wangeweza kuja wakijionesha kama marafiki, lakini sababu yao ya kweli ilikuwa kupata habari wangeweza kuitumia dhidi ya wengine. Lakini ingawa alikuwa mgonjwa, Daudi bado aliona hilo.

Tunapochoka, au kuugua, au si katika hali yetu bora, tunahitaji kuwa waangalifu hasa kuhusu ulimi wetu.

S: Katika Zaburi ya 41:9, umuhimu wa kumfanyia kisigino ni nini?

J: 'Ugonjwa mbaya' katika Zaburi ya 41:8 ni maana ya tafsiri halisi 'kitu cha Beliali'. Watu hawatumii visigino vyao wanapopigana. Badala yake, hii ni kama unapokuwa nyuma ya ng'ombe aliyefungwa nira, ambaye unaamini atatembea na kulima shamba lako, na ng'ombe bila kutarajiwa anakukanyaga mguu wake wa nyuma kukuumiza. Mshauri wa kuaminiwa wa Daudi, Ahithofeli, alifanya hivyo. Tunaweza pia kuomba ulinzi dhidi ya mashambulio yasiyotarajiwa. Yesu alitumia neno hilo hilo kwa Yuda kumusaliti katika Yohana 13:18.

S: Katika Zaburi ya 42, kwa nini waaminifu wakati mwingine hujisikia wametengwa na Mungu?

J: Wakati mwingine wanajitenga wenyewe kwa kushughulika sana na ulimwengu, kutotii, kutojali, moyo usiosamehe, au dhambi nyingine. Hata hivyo, wakati mwingine waaminifu wanaotii bado wanaweza kujisikia chini au kukandamizwa kwa muda. Tunapaswa kuwa waaminifu kwa Mungu bila kujali hisia zetu.

S: Katika Zaburi ya 42:1-2, tofauti kati ya asiyeamini kutamani kuja kwa Mungu na waaminifu kutaka kumkaribia Mungu zaidi ni ipi?

J: Hii inafanana na kila Mkristo tayari kuwa na Roho Mtakatifu ndani yake, lakini Mungu bado anawaagiza Wakristo wajazwe na Roho Mtakatifu. Mwimbaji wa zaburi tayari alikuwa na uhusiano hai na Mungu, lakini alihisi uhusiano wake ulikuwa mkame kidogo wakati huu. Mfano mzuri ni mtu nje ya jengo akitazama kupitia madirisha, dhidi ya mtu ndani anayetembelea vyumba tofauti.

Roho Mtakatifu huvuta asiyeamini kuja kwa Mungu, kumjua Mungu na upendo Wake. Anataka thawabu za mbinguni na kuepuka adhabu ya Jehanamu. Mwaminifu tayari ana mambo hayo, lakini anataka kumjua Mungu vizuri zaidi, na kumfurahisha zaidi.

S: Katika Zaburi ya 42:1-2, kiu yetu ya Mungu Aliye Hai inafanana vipi na kulungu anayeona chemchemi za maji?

J: Kulungu anaweza kuwa na nyasi zote, jua, na hali nzuri ya hewa anayohitaji, lakini akihitaji maji, hakuna kingine kitachomridhisha isipokuwa maji. Kulungu wanajua hivyo, lakini kwa bahati mbaya, sisi si werevu kila wakati kama kulungu. Tunajaribu kutosheleza kiu yetu ya Mungu kwa mambo mengine kama mbadala duni na wa sehemu.

S: Katika Zaburi ya 42:3-4, mwimbaji wa zaburi anaonekana huzunika kuhusu nini hasa?

J: Ukitazama tu 42:3-4, mwimbaji wa zaburi hapendi adui zake wakimdhihaki 'Mungu wako yuko wapi'. Anakumbuka kwa furaha alipokuwa akienda nyumbani mwa Mungu, ambako anaonekana hawezi kwenda sasa. Kuna nyakati ambapo hatujaweza kukusanyika na wengine nyumbani mwa Mungu, kwa sababu ya ugonjwa, ulemavu, safari, au COVID-19. Lakini tunatarajia wakati tutakapoweza kukusanyika tena.

S: Katika Zaburi ya 42:5-7, je, Mkristo anayeishi katika mapenzi ya Mungu anaweza kuhuzunika au kushuka moyo?

J: Ndiyo. Ni sawa kwa Mkristo kujisikia huzuni kwa kupoteza mpendwa, au kushuka moyo kitu kinapotokea kwa muda. Wakristo wengine wanashindana na ukungu au usawa wa kemikali unaoweza kuwafanya wana msongo wa mawazo kwa muda mrefu. Usiposononeka, unapaswa kumsifu Mungu. Unaposononeka, unapaswa kumsifu Mungu vivyo hivyo. Kumsifu Mungu wakati wa majaribu ni jambo zuri, hata tamu zaidi, kwake.

S: Katika Zaburi ya 42:8-9, kwa nini mwimbaji wa zaburi anaonekana karibu na Mungu katika mstari wa 8, bali mbali na Mungu katika mstari wa 9?

J: Mwimbaji wa zaburi anahisi karibu na Mungu katika mstari wa 8. Lakini wakati mwingine, kama katika mstari wa 9, Mungu hafanyi unachotaka afanye, na unahisi Mungu anapaswa kufanya hivyo - sasa hivi. Wakati mwingine si mapenzi ya Mungu kufanya hivyo. Wakati mwingine Mungu atafanya, lakini sasa si wakati. Hatimaye, kuna nyakati ambapo tunapaswa 'kushambulia malango ya mbinguni' kwa sala kwamba Mungu atukuze Jina Lake na afanye kazi katika hali hii.

S: Katika Zaburi ya 42:11, unaweza vipi kuwa umeshuka moyo na kumsifu Mungu wakati mmoja?

J: Kama Wakristo hatupigi macho mazingira yanayotuzunguka, na wakati mwingine mazingira hayaonekani mazuri. Lakini tunapaswa kuona kwamba kuwa mkononi mwa Mungu ni muhimu zaidi kuliko mazingira yoyote tuliyomo. Mateso yetu yote ya sasa ni madogo na ya muda mfupi ukilinganisha na furaha ya milele mbinguni pamoja na Mungu.

S: Katika Zaburi ya 43:1, hasa kwa nini mwimbaji wa zaburi ameshuka moyo hapa, na anafikiria anahitaji nini?

J: Zaburi ya 42:9-10 na 43:1 zinaonyesha ilikuwa kwa sababu ya ukandamizaji wa adui zake. Adui wengine wanataka kumaliza uhai wako. Lakini adui wengine hawataki hivyo, wanakutaka tu udhalilishwe ili uwatajirisha, kwa kulipa ushuru au njia nyingine. Adui wengine wanataka kukudharau kihisia, kwa mzaha na matusi. Au wanataka kukufanya usimini mwenyewe.

Ukandamizaji unaweza kuwa 'haramu' kwa maana ya kufichwa usiku au kwa siri, au unaweza kuwa 'halali', ukitumia sheria kukuondolea vitu dhuluma au kukuua. Mwimbaji wa zaburi anaomba haki na ukombozi kutoka kwa ukandamizaji wa aina yoyote.

S: Zaburi ya 43:2 inaonyesha namna gani paradoksi ya 'tayari / bado si' ?

J: Mwimbaji wa zaburi anasema kwamba Mungu sasa hivi ni Mungu wa nguvu zake. Hata hivyo anashangaa kwa nini inaonekana Mungu anamwacha na hakumhaki. Anauliza Mungu kwa nini anahisi chini kwa sababu ya ukandamizaji wa adui. Hivyo anaonyesha imani katika nguvu za Mungu lakini mashaka kuhusu Mungu kumhaki sasa hivi. Lakini kama tutakavyoona baadaye, inawezekana si mapenzi ya Mungu kumhaki sasa hivi. Ni kama Shadraka, Meshaki, na Abednego katika Danieli 3:17-18. Waliambia Nebukadreza kwamba walikuwa na imani kwamba Mungu angewaokoa kutoka kwenye tanuru ya moto; - lakini hata kama Mungu hakufanya hivyo, bado hawangepiga magoti mbele ya sanamu ya dhahabu.

S: Katika Zaburi ya 43:5, je, Mkristo mwaminifu anaweza kusononeka kihisia?

J: Ayubu alikuwa hivyo, na hiyo ilikuwa ya kueleweka. Daudi alikuwa hivyo wakati mwingine, na hiyo ilikuwa sawa. Yesu alikuwa ameshuka moyo katika Bustani ya Gethsemane, na Paulo alikata tamaa ya maisha katika 2 Wakorintho 1:8-10. Paulo alihuzunika Epafrodito alipokuwa mgonjwa na karibu kufa katika Wafilipi 2:27.

Hivyo ni sawa kwa Wakristo kuhisi aina mbalimbali za hisia, lakini kama wimbo wa Don Francisco unavyosema, 'Yesu ni Bwana wa jinsi ninavyohisi!'

S: Katika Zaburi ya 43:5 mwimbaji wa zaburi alifikiri anahitaji kuokolewa kutoka kwa watu wasio haki katika 43:1, lakini alihitaji nini kweli katika mstari wa 5?

J: Hakuhitaji kuokolewa kutoka hali hiyo, bali alihitaji tu kuweka tumaini lake kwa Mungu, ambaye angemchukua kupita hali hiyo.

Kushughulikia hali ngumu hii inaweza kuwa sehemu ya ukuaji wetu, na pia inaweza kuwa ushuhuda kwa wengine. Kama George Muller alisema, 'Mungu anapenda kuiongeza imani ya watoto Wake. Badala ya kutaka ushindi bila majaribu, utulivu bila zoezi la subira, tunapaswa kuwa tayari kuyapokea kutoka mikononi mwa Mungu kama njia. Majaribu, vizuizi, matatizo, na wakati mwingine kushindwa, ndiyo chakula cha imani.'

S: Katika Zaburi ya 44:1, kwa kiasi gani imani ya binti au mwana inapaswa kutoka kwa wazazi wao, na kwa kiasi gani haipaswa?

J: Mtu alisema mara moja, 'Mungu hana wajukuu.' Wewe ni mtoto wa Mungu au huna, lakini huwezi kuwa mjukuu tu; mtu anapaswa kuwa na imani yake mwenyewe. Tunaweza kujifunza kutoka kwa mafundisho ya wazazi wetu, kufuata mifano yao mizuri, na hata kuonya tunapona makosa yao. Tunaweza kufurahi kwa imani na kazi ya maisha ya mababu zetu, wote wa kibiolojia na katika imani, lakini tunapaswa kuwa waangalifu kutoweka tumaini letu katika walichoamini na walichofanya, badala ya imani yetu wenyewe.

 

S: Katika Zaburi ya 44:4-8, nini kinachostaajabu kuhusu muundo wa mistari hii?

J: Maneno haya yamepangwa katika chiasmo.

Kukumbuka zamani 44:1

- Ushindi dhidi ya adui wa zamani 44:2

- - Ushindi si kwa nguvu za kibinadamu 44:3a

- - - Ushindi kwa Bwana 44:3b

- - - - Ungamo la Imani ya Kibinafsi 44:4

- - - Ushindi kwa Bwana 44:5a

- - Ushindi si kwa Nguvu za Kibinadamu 44:6

- Ushindi dhidi ya adui wa zamani 44:7

Kumsifu Mungu na waaminifu leo 44:8

 

S: Katika Zaburi ya 44:6, umuhimu wa kutokutumainia upinde ni nini?

J: Upinde ulikuwa moja ya silaha zilizopendelewa na Daudi. Kama Daudi asingetumainia upinde badala ya Mungu, hakika wao hawakupaswa kufanya hivyo pia.

 

S: Zaburi ya 44:17-20 ni kioo cha Zaburi ya 44:20-22 vipi?

J: Zaburi ya 44:17-20 inasema kwamba hawakumsahau Mungu. Zaburi ya 44:20-22 inasema kwamba kushindwa kungeelewa kama wangemsahau Mungu na kumwabudu mungu wa kigeni. Lakini kwa kuwa hawakufanya hivyo, basi katika Zaburi ya 44:23-24, kwa nini Mungu analala na kuficha Uso Wake?

 

S: Katika Zaburi ya 44:20, watu wanayajaza mioyo yao kwa mungu wa kigeni vipi leo?

J: Hii inarejelea wote kuabudu miungu ya uongo na kutafuta msaada kutoka kwa miungu ya uongo. Leo Uhindu, Ubuddha, na dini nyingine zinaabudu ama sanamu zisizo na uhai kama miungu, au zinaabudu miungu mingine inayowakilishwa na vitu visivyo na uhai. Wakatoliki wengine katika Amerika ya Kati na Kusini wanachanganya Ukatoliki na ibada ya sanamu.

Hata hivyo, hata Wakristo wengine hawazingatii sana sanamu. Kuhani mmoja wa Kikatoliki aliniuliza mara moja 'kwa nini Waprotestanti wanaogopa sana Bikira Maria?' Siogopi, kwani nilitaja binti yangu mmoja kwa jina lake. Nilipaswa kumuuliza badala yake, 'kwa nini Wakatoliki wengi hawaangalii dhambi ya ibada ya sanamu?'

S: Katika Zaburi ya 44:22, watu wa Mungu wanahesabiwaje kama kondoo wa kuchinjwa?

J: Kumekuwa na nyakati ambapo Mungu ameruhusu watoto Wake wengi wauawe. Wakati mwingine Mungu aliwaadhibu Wayahudi kwa sababu walikuwa waasi, lakini hiyo si maana ya msingi ya mstari huu. Badala yake, Mungu wakati mwingine huwaacha hata waaminifu watii wateseke na kuwa mashahidi kwa ajili Yake. Tunaweza kuona hivi:

Mungu anaonekana hana mtazamo ule ule wa maisha duniani ambao watu wengi wana. Kwa kuwa bado hatujaona maisha ya baadaye, ni rahisi kuhisi kwamba kuongeza muda wa maisha yetu duniani ni moja ya mambo muhimu zaidi. Mtazamo wa Mungu ni tofauti. Mungu anaona nini mtu anaweza kufanya Mbinguni, na duniani. Wakati mwingine kuthibitisha kwamba uko tayari kufa kwa ajili ya imani yako ni ushuhuda kwa wengine. Wakati wa kanisa la mapema, hadi 324 B.K., Wakristo wapatao 40,000-50,000 waliuawa kwa ajili ya imani yao.

S: Katika Zaburi ya 44:23-26, lengo halisi la Zaburi hii ni nini, na msingi wa ombi ni upi?

J: Zaburi ya 44:26 inaomba msaada wa Mungu. Kwa kuwa Mungu alikuwa amewasiaidia sana katika wakati uliopita, wanateseka matatizo sasa hivi, hawakumsahau Mungu, tafadhali inuka utusaidie.

S: Katika Zaburi ya 44:23 na Zaburi ya 73:20 Mungu analala, au halali, kama Zaburi ya 121:304 inavyoonyesha?

J: Mungu kamwe hauchoki wala hupoteza fahamu. Hata hivyo, kuna nyakati ambapo Mungu anaonekana kutofanya kazi sana katika hali yetu ya karibu. Kwa mfano wa maandishi, Daudi anaomba Mungu 'amke' na kuchukua hatua sasa.

Biblia inakiri kwamba wakati mwingine Mungu hutenda polepole kuliko watu wengine wanavyotaka (2 Petro 3:9). Baadhi ya sababu za muda Wake ni majaribio kwa ajili yetu, wakati mwingine bado hatujaandaliwa kwa kitu, au wakati mwingine tumeandaliwa, lakini wengine bado hawajaandaliwa. Tunapaswa kumngoja Bwana. When Critics Ask uk.238 inasema kwamba 'kulala' hapa ni tamathali ya usemi ikimaanisha Mungu anaacha hukumu hadi baadaye.

S: Katika Zaburi ya 44:24; 13:1; 22:24; 88:14; Isa 54:8; 57:11; Kumb 31:17 kuficha Uso Wake kwa Mungu kunamaanisha nini?

J: Hii inamaanisha unapoomba kitu na Mungu hajibu sala yako, au hajibu kwa njia unayotaka. Misemo ya Mungu kuficha Uso Wake ipo pia katika Zaburi ya 13:1; 88:14; Isaya 54:8. Mungu alijificha katika Isaya 57:17 na ataficha Uso Wake katika Kumbukumbu la Torati 31:17f kwa sababu ya kutotii kwao. Mungu asiyeficha Uso Wake uko katika Zaburi ya 22:24. Mwimbaji wa zaburi alikuwa na wasiwasi kwamba hawakumgeuka Mungu. Angalia New International Bible Commentary uk.586 kwa maelezo zaidi.

S: Katika Zaburi ya 45:1 kinaandikwa kwa mfano halisi, 'Moyo wangu umifurika kwa mada ya heshima'. Tunadumishaje msisimko na furaha ya kumjua Mungu?

J: Tunaweza kujua ukweli, na kutii ukweli wa Mungu, lakini je, tunafadhaika na kusisimka kuhusu Mungu? Kama la, je, kuna kitu kingine kinachosisimua ambacho kinaweza kuwa sanamu?

Wakati mwingine watu wanateseka kiroho kwa sababu ya upungufu, hawana au wana kidogo sana cha kitu. Lakini wakati mwingine, inaweza kuwa kwa sababu wamejaa sana cha kitu kingine. Kisu butu ni butu kwa sababu kuna chuma kingi mahali ambapo ukali unapaswa kuwa. Labda tunahitaji kunoliwa na kuimarishwa ili Mungu atumie. Katika Yohana 15:2-3 Yesu alisema kwamba Baba anaondoa matawi yasiyozaa matunda, lakini pia hukata (yaani kupogoa, si kuondoa) matawi yanayozaa ili yaweze kuzaa matunda zaidi.

Wakati mwingine waaminifu 'hupoteza mawasiliano' kwa sababu hawapendelei kutumia muda na Mungu katika maisha yao. Wanaweza kuwa wazimi, wanaojishughulisha na mambo yasiyo na maana, au wamechoka kwa kufanya kazi ya Mungu kwa muda mrefu peke yao kwa nguvu zao.

S: Muundo wa Zaburi ya 45:1-17 ni upi?

J: Zaburi ya 45 si chiasmo kamili, bali ni karibu na chiasmo yenye sehemu zinazofanana katikati.

Utangulizi 45:1

- Kuhutubia Mfalme 45:2-5

- - Utukufu wa bwana arusi 45:6-9

- Kuhutubia Bibi Arusi 45:10-12

- - Utukufu wa Bibi Arusi 45:13-15

Hitimisho 45:16-17

S: Je, Zaburi ya 45:2-17 inatabiri kuja kwa Masiya?

J: Ndiyo. Zaburi ya 45:6-7 inazungumza kwa nafsi ya pili kuhusu Mungu na kiti Chake cha enzi, na kwamba Mungu, Mungu wako, amekupaka mafuta. Kwa hivyo hii inazungumza kuhusu Mungu anayekuja. Mwandishi wa Waebrania pia aliona kwamba hii ilimrejelea Kristo katika Waebrania 1:9. Metzudat David, na Rabi Daudi Altschuler wa Prague (1678-1769) pia inasema kwamba hii inarejelea Masiya. Miongoni mwa waandishi wa mapema wa Kikristo, Zaburi ya 45 inarejelea Kristo kulingana na Yustino Martyr, Irenae, Tertulliani, Origeni, Novatiani, Victorino wa Petau, Methodio, Laktantiasi, Aleksanda wa Aleksandria, na Eusebio wa Kaisaria (kabla ya Nisea).

S: Katika Zaburi ya 45:3-5, je, hii inarejelea Mohammed, kama baadhi ya Waislamu wanavyodai?

J: Hapana, hata Waislamu hawawezi kweli kuona hivi, isipokuwa baadhi ya madhehebu ya Gulat ya Uislamu, ambayo yanafikiri Mohammed kweli ni Mungu. Zaburi ya 45:6 inasema, 'Kiti chako cha enzi, Ee Mungu, kitadumu milele na milele.' (NIV 1985) Mbali na Mohammed kudai kuwa Mungu kamwe, Mohammed hakuwa na kiti cha enzi wala fimbo ya utawala. Angalia When Critics Ask uk.238 na When Cultists Ask uk.64 kwa jibu la ziada.

 

S: Katika Zaburi ya 45:6, je, hiki kilikuwa kiti cha enzi cha Mungu, au cha mwanadamu?

J: Ni vyote viwili, kwa kuwa Yesu Kristo ni Mungu na mwanadamu. Hiki ni kiti cha enzi cha 'Mungu aliyepakwa mafuta na Mungu'. Hii ni Yesu Kristo kulingana na Waebrania 1:8-9. Pia, tutamiliki pamoja na Kristo kwenye kiti Chake cha enzi katika Waefeso 2:6-7. Angalia Hard Sayings of the Bible uk.271-272 kwa maelezo zaidi.

 

S: Katika Zaburi ya 45:6, nimekuwa nikijadiliana na mtu anayekataa uungu wa Kristo. Anakataa hoja yangu kuhusu Waebrania 1:8 na Zaburi ya 45:6-7 kutafsiriwa vizuri 'kiti chako cha enzi, Ee Mungu.' Anadai inapaswa kusema 'Mungu ni kiti chako cha enzi.'

J: Waebrania 1:8, inayonukuu Zaburi ya 45:6, inazungumza kuhusu uungu wa Kristo. Kuna utata fulani katika Zaburi ya 45:6. Kuna kweli maswali matatu hapa:

1) Je, mstari huu unazungumza kuhusu Mungu na kiti Chake cha enzi, Daudi na kiti chake cha enzi alichopewa na Mungu, au vyote viwili?

2) Je, Agano la Kale mahali pengine pasipo na utata linasema kwamba Mungu anaketi kwenye kiti Chake cha enzi?

3) Kitabu cha Waebrania kinaongeza nini, angalau kwa Wakristo?

1) Katika Zaburi ya 45:6, je, ni kiti cha enzi cha Mungu au cha Daudi?

Katika Kiebrania Zaburi ya 45:7 ina kis'aka 'elohim ambayo kihalisi ni 'kiti chako cha enzi' na 'Mungu'. Watafsiri wengi wangeona hii kama:

'kiti chako/chako cha enzi, Ee Mungu', (vocative) Jay P. Green, KJV, NASB, NIV 1985, NKJV, RSV mg, Septuagint, n.k.

Hata hivyo, kuna utata katika msemo huu kwa sababu Kiebrania kinaweza kutumia nomino kama kivumishi. Kwa mfano, 1 Nyakati 29:23 inasema kwamba Suleiman alikaa kwenye kiti cha enzi cha 'Yahweh'. Ezekieli 28:13 inasema kwamba Edeni ilikuwa 'bustani elohim' au Bustani ya Mungu. Hivyo matoleo mengine yanatafsiri Zaburi ya 45:7 kama:

'kiti chako cha enzi cha kimungu' (JPS ya Kiyahudi, RSV)

'kiti chako cha enzi ni kama kiti cha enzi cha Mungu' (NEB)

'kiti chako cha enzi, Ee mfalme wa kimungu' (Weiser, uk.360)

'kiti chako cha enzi ni kiti cha enzi cha Mungu' (RSV mg.)

Kumbuka kwamba JPS na RSV zinatoa usomaji wa moja kwa moja ukidhani elohim ni kivumishi hapa. Zingine katika orodha hii zinajaribu kuongeza maneno machache zaidi yasiyopo katika Kiebrania.

JPS Study Bible uk.1332 pia inatoa 'Kiti chako cha enzi Ee Mungu ni cha milele' kama mojawapo ya usomaji wa pembeni, kwa hivyo inakiri angalau inaweza kuwa kwa njia moja au nyingine.

Murray J. Harris, ana makala inayotetea kwa nini ni kweli njia ya kwanza (vocative) katika 'The Translation of Elohim in Psalm 45:7-8,' Tyndale Bulletin 35 (1984): 65-89.

Kwa hivyo je, ni kiti cha enzi cha Mungu au cha Daudi katika Zaburi ya 45? Mstari wa 7 unasema, '...kwa hivyo Mungu, Mungu wako, amekupaka mafuta...' Wakristo wanaona zaburi inayohutubia wa kwanza anayeitwa Mungu (vocative), wakati wengine wanaweza kuona hii kama kurudia, kama katika mfano huu: 'kwa hivyo Mungu wa ajabu, Mungu mkuu'. Hata hivyo, Zaburi ya 45:11, inasema kumwabudu Mfalme huyu kwa sababu Yeye ni Bwana wako. Ingawa tunajua kwamba Daudi ni aina ya Masiya, katika zaburi hii na nyingine, ni vigumu sana kuona jinsi ya kutoa zaburi hii isiyomrejelea Mungu. Kwa kweli, msemo, 'Mungu, Mungu wako', unaongeza kwenye kutoelewana kwa msomaji wa Kiyahudi ingawa. Zaburi ya 110 inaweza kusaidia kutoa kidokezo, Bwana ambaye pia ni kuhani kwa utaratibu wa Melkizedeki.

2) Je, Mungu Anaketi Kwenye Kiti Chake cha Enzi Mahali Pengine katika Agano la Kale?

Katika Agano la Kale, Mungu anasemekana kuketi kwenye kiti Chake cha enzi, bila utata katika Ezekieli 1 hasa mstari wa 26, Ezekieli 10:1, Isaya 6:1-3, na Zaburi 97:1-2 na Zaburi 93:2. Hivyo hakuna sababu ya kiteolojia ambayo mtu wa Kiyahudi angehitaji kukataa Zaburi ya 45:7-8 kama inayomrejelea Mungu, au marejeleo mawili ya Mungu, na Daudi kama mwakilishi Wake. Waandishi kumi na sita wa Kikristo kabla ya Nisea pia wanarejelea kiti cha enzi cha Mungu.

3) Waebrania 1 Inasema Nini

Kitabu cha Waebrania, bila shaka kinakichukulia kama kinachomrejelea mwana katika vocative. Ingawa kuna utata ule ule, katika msemo huu, katika Kigiriki hapa kama ulivyo katika Kiebrania, Waebrania 1:8 inaanza na 'Lakini kwa Mwana' na Waebrania 1:9 inasema (kama Zaburi 45:7 'kwa hivyo Mungu wako Mungu'). Hakuna shaka kwamba Waebrania 1:8-9 inaitumia Yesu Mungu, na kufasiri Zaburi ya 45:7-8 kama inayomrejelea Mungu. Kwa hivyo Waebrania 1:8-9 haiongezi chochote isipokuwa kwamba Bwana wa pili ni Mungu Mwana.

Kwa hitimisho, kwa msingi wa Zaburi ya 45:7-8 peke yake, sarufi ya msemo 'kiti chako cha enzi Ee Mungu' inaweza kumrejelea Mungu, lakini mistari ya 45:7,11,17 inapendekeza sana kwamba Zaburi hii inarejelea Mungu pamoja na Daudi, na mistari mingine ya Agano la Kale pia inarejelea Mungu kuwa na kiti cha enzi.

S: Katika Zaburi ya 45:7-8 na Waebrania 1:9, mafuta ya furaha ni nini?

J: Waebrania 1:9, inayonukuu mstari huu, pia inataja hili. Maandiko hayabainishi hasa hili lilikuwa nini, lakini mtu wa Kiyahudi angekumbuka aina ya mafuta ya kujia kwa vitu vitakatifu katika Kutoka 30:22-23. Katika Kutoka ilikuwa muundo wa kipekee, usiopaswa kutumika kwa madhumuni mengine yoyote. Kamwe haikuwa na mali ya miujiza, bali ilikuwa ishara ya heshima ya kujitolea, na kuiweka kwenye madhabahu, kinara cha taa, vyombo, na vitu vingine vitakatifu ilikuwa tendo la ibada. Watu wangejipaka mafuta, au watu matajiri wangewaomba watumwa wawapake mafuta. Lakini 'kupakwa mafuta' rasmi kulikuwa kwa mfalme tu, kuhani, au vitu vitakatifu. Yesu alipakwa mafuta kwa sababu zote tatu. Yesu pia alipakwa mafuta, akiwa hai katika Marko 14:3-9, na mwili wake ulipakwa manukato katika Yohana 19:40.

S: Katika Zaburi ya 45:9-17, ndoa ya Mfalme na malkia wake inalinganishwaje na ndoa ya Israeli kwa Mungu na ndoa yetu na Kristo?

J: Ndoa ni mfano wa uhusiano wa Bwana na Israeli na baadaye na kanisa. Neno la Kiebrania la upendo, hesed, linamaanisha 'upendo wa agano'. Kwa hivyo ni agano zaidi au ni upendo zaidi? Lakini hawangeona hizi kama vitu tofauti. Kumpenda mtu unapohisi hivyo, inapohisi vizuri, kila kitu kinaenda vizuri, au ni kwa manufaa yako, haingehesabika kama upendo kamwe. Hata leo, kama upendo hauna ahadi, basi kwa nini tufikirie ni upendo hata kidogo. Hata na marafiki tunapaswa kujitolea kusimama upande wao.

 

S: Katika Zaburi ya 45:10-11, shauri kwa bibi arusi linafaa vipi kwetu?

J: Mara nyingi, shauri la Mungu kwetu katika Biblia ni kukumbuka kitu. Lakini hapa shauri ni kinyume chake: kusahau kitu. Amini au usiamini, wakati mwingine kusahau kunaweza kuwa kuzuri. Kuchagua kusahau tabia za zamani za dhambi, chuki, wivu, na chuki yoyote, ni 'kusahau kwa kimungu' ambacho sote tunahitaji kuwa nacho. Kwa hivyo, ukieleweka vizuri, shauri hapa ni 'kuwa na usahaulifu'! Tunapaswa kusahau njia zetu za zamani, kabla ya Kristo, na kuzingatia mfalme wetu, na mume wetu, Kristo. Katika Luka 14:26 Yesu alisema kwamba mtu yeyote anayemkuja Yeye na kutompenda kidogo baba na mama, mke, na watoto, hawezi kuwa mwanafunzi Wake. Neno 'chukia' kweli linamaanisha 'mpende kidogo', kwa hivyo tunapaswa kuwa na wasiwasi sana ikiwa chochote, hata kitu kizuri kama upendo wa familia, ni juu zaidi ya upendo wetu kwa Mungu.

S: Muktadha wa kihistoria wa Zaburi ya 46 ni upi?

J: Zaburi haitutajia muktadha wazi, lakini inaonekana kuwa ushindi wa ghafla kabisa na Mungu. Muktadha uwezekano mkubwa zaidi ni ukombozi wa Yerusalemu kutoka kwa Waashuri wakati wa Hezekia, kulingana na Evangelical Commentary on the Bible uk.381, Believer's Bible Commentary uk.621. Maoni ya New International Commentary on the Bible uk.587 na Keil-Delitzsch Commentary on the Old Testament uk.91-92 yanasema ni ushindi chini ya Yehoshafati au ukombozi kutoka Ashuru.

 

S: Muhtasari wa Zaburi ya 46 ni upi?

J: Ni zaburi ya moyo, inayoelekeza kwenye nyakati za mwisho, yenye picha tatu.

1-3 Changamoto ya imani: Licha ya msiba wa ulimwengu, hatuogopi

4-7 Siri ya imani: Amani ya kweli na Mungu

8-11 Uthibitisho wa imani: Ushindi wa milele wa Mungu, ukimaliza vita vyote

Sehemu ya kwanza ya kila kichwa ilikuwa kutoka kwa G. Campbell Morgan, kama ilivyosemwa katika Believer's Bible Commentary uk.621. Ili kujifunza zaidi kuhusu mji huu wa Mungu wa siku zijazo, soma Ufunuo 21:1-22:5.

 

S: Katika Zaburi ya 46:1, Mungu ni kimbilio kwetu vipi?

J: Neno la Kiebrania kwa kimbilio, mahseh, linamaanisha makazi ya salama dhidi ya hatari. Tunaweza kuiamini ahadi ya Mungu ya kufanya mambo yote kufanya kazi pamoja kwa wema kwa wale wanaompenda Yeye (Warumi 8:28).

Katika maisha haya, hakuna kitakachotupata isipokuwa kile Mungu anachokuruhusu. Mungu anaruhusu mambo mabaya kutupata, lakini Mungu atakuwa huko kutuchukua kupita.

Hatimaye, tuna kimbilio katika Mungu kwa kwenda Mbinguni na kuishi huko milele.

S: Katika Zaburi ya 46:4 mto huu ni upi, na unawakilisha nini, kwa kuwa Yerusalemu haukuwa na mito?

J: Yerusalemu, tangu mwanzo hadi sasa, kamwe haujawa na mto karibu nazo. Ingawa ulikuwa na chemchemi kubwa ya kutosha kulisha bwawa, hiyo si ya msingi hapa. Badala yake Zaburi ya 46:4-11 inazungumza kuhusu wakati ujao, wakati vita vitakapokoma (Zaburi ya 46:9), wakati Mungu atakapovunja upinde na kuvunjavunja mkuki (Zaburi ya 46:9), na wakati Mungu atakapoabudiwa miongoni mwa mataifa (Zaburi ya 46:10).

Yerusalemu mpya, yenye mto wa maji ya uzima unaopita katikati yake, umetajwa katika Ufunuo 21:2,10-22:5. Ezekieli 47:1-12 pia unazungumza kuhusu mto unaotoka kwenye madhabahu katika Yerusalemu mpya.

Neno la Kiebrania hapa linamaanisha mto unaotiririka mwaka mzima, si wadi (mto wa msimu), kulingana na New International Bible Commentary uk.587.

Kama F.B. Meyers alisema, Mungu hutoa huzuni kwa kikombe lakini furaha kwa mto. - Believer's Bible Commentary uk.602

S: Katika Zaburi ya 46:5, umuhimu wa alfajiri ni nini?

J: Mashambulio ya kijeshi mara nyingi yalianza alfajiri. Kwa njia hiyo wanajeshi wangeweza kuingia katika nafasi huku bado ikiwa giza. Pia, wakishinda, wangekuwa na muda mwingi zaidi wa kufaidika na ushindi wao.

S: Katika Zaburi ya 46:9, kwa kuwa Mungu amekomesha vita hadi miisho ya dunia, kwa nini bado kuna vita?

J: Ingawa vita dhidi ya Israeli vilikuwa vimekoma kwa muda, hiyo haikuwa hoja hapa. Daudi alijua kwamba vita vyote havikuwa vimesimama, wala vita vyote dhidi ya Yuda. Ndiyo maana bado alitunza jeshi la kudumu. Badala yake, Zaburi ya 46:4-11 inazungumza kuhusu wakati ujao, wakati Yerusalemu mpya, yenye mto katikati yake itakapokuja. Unaweza kusoma kuhusu hili katika Ufunuo 20:7-22:5.

S: Je, Zaburi ya 46:10 inaonyesha kwamba wanadamu wanaweza kuwa Mungu, kama Mahareshi Mahesh Yogi anavyofundisha?

J: Hata kidogo. Zaburi ya 46:10 inasema, 'jua kwamba Mimi ni Mungu', wakati kulingana na When Cultists Ask uk.64-65 Meditations of Mahareshi Mahesh Yogi, uk.178 inasema mstari huu unamaanisha 'jua kwamba wewe ni Mungu'. (msisitizo si katika asili)

Kama kumbuka ya upande, katika lugha fulani ikiwemo Kilatini, Kigiriki, na Kiebrania, kiwakilishi (mimi, wewe, yeye, n.k.) kimejumuishwa katika kitenzi. The Expositor's Bible Commentary juzuu ya 5 uk.354 katika maelezo inasema mstari huu unatumia kiwakilishi huru 'Mimi'. Hii inatoa msisitizo zaidi kwa 'Mimi'. Tafsiri ya Kigiriki ya Septuagint inatumia ego eimi, ambayo pia inatoa msisitizo na kiwakilishi huru.

S: Katika Zaburi ya 48:2, Isaya 14:13, kwa nini kaskazini / Zafoni imetajwa?

J: Neno 'kaskazini', Zafoni, pia ni jina la mlima karibu maili 25 kaskazini mashariki mwa mji wa Kanaani wa Ugariti. Kuna maoni matatu.

Kwa upande mmoja, hii inaweza tu kumaanisha mji wa Yerusalemu, juu ya Mlima Sayuni, ukionekana mzuri kutoka kaskazini. Lakini basi, hakuna maelezo yanayotolewa kwa nini kaskazini inaonekana vizuri, na si kusini, mashariki, au magharibi.

Maoni ya pili inakiri kwamba watu wa kale wote walijua nyota ya kaskazini. Lakini kama nyota zinazoonekana zote zilizunguka nyota ya kaskazini mbinguni, kila kitu kitazingatia Yerusalemu mpya katika dunia mpya. Believer's Bible Commentary uk.624 inataja maoni haya.

Maana inayowezekana zaidi ni kwamba hii ni ulinganisho wa makusudi na Mlima Zafoni, ukisema kwamba Mungu wa kweli aliyekuwa 'akikaa' katika Hekalu juu ya Mlima Sayuni alikuwa bora kuliko sanamu katika Mlima Zafoni. Wakanaani waliamini kwamba mungu wao mkuu aliishi Mlima Zafoni. Ingekuwa kama Wakristo wa Ante-Nisea wakisema Mungu wa kweli ni bora kuliko miungu ya Kigiriki inayoishi Mlima Olimpasi.

S: Katika Zaburi ya 48:7 na Zaburi ya 72:10, kwa nini Tarshishi imetajwa hapa?

J: Tarshishi labda inarejelea tunachoiita Tartessus, koloni la Kifoinike huko Hispania ya mbali. Labda ilitajwa kwa sababu huu ulikuwa mji uliojulikana zaidi magharibi kwao. Tarshishi hii ilikuwa labda pia mji ambao Yona alijaribu kukimbia kwenda, Mungu alipomwambia aende mashariki Ninawi.

Kuna miji mitatu inayoitwa Tarshishi katika ulimwengu wa kale. Paulo alitoka Tarso/Tarshishi Asia Ndogo. Hata hivyo, ulikuwa mji wa ndani, kwa hivyo si mahali palipotajwa hapa. Ya pili ilikuwa mji mdogo wa uchimbaji madini huko Sardinia; hatujui kama Waisraeli hata walijua hili. Ya tatu pia ilikuwa bandari ya uchimbaji madini huko Hispania, na mji uliojulikana zaidi magharibi kwao.

S: Katika Zaburi ya 48:9-10, kufurahi kwa Mungu ni muhimu, kwa hivyo njia gani tunaweza kumfurahia Mungu leo?

J: Tunaweza kumsifu kwa sala, kwa wimbo, na kusoma sauti kuu sifa Zake katika maandiko.

S: Katika Zaburi ya 48:12-14, je, Yerusalemu ni Mungu? Inaonekana kweli inasema hivyo. Kama wazo kwamba Yerusalemu ni Mungu ni uzushi, ningependa kujua.

J: Hapana, Yerusalemu si Mungu, na Yerusalemu si uzushi pia. Badala yake, Yerusalemu ilikuwa mahali penye kupendwa ambapo Mungu alipenda kuweka alama ya utakatifu Wake, sanduku la agano. Lakini kama matukio ya kisiasa ya leo yanaonyesha, watu wengine wanaweza kumwinua Yerusalemu juu ya kufuata Mungu kwao. Hilo haliifanyi Yerusalemu kuwa baya, lakini kwao Yerusalemu inaweza kuwa sanamu.

Mfano wa pili wa jambo hili ni nyoka wa shaba. Katika Hesabu 2:4-9, watu walikuwa wakiumwa na nyoka wenye sumu. Mungu alimwambia Musa afanye picha ya nyoka na kuiweka juu ya nguzo. Mtu yeyote aliyeumwa, na akitazama nyoka, ataishi. (Labda nyoka ulikuwa ishara ya dhambi yetu ikisulubiwa msalabani, lakini hiyo ni hadithi nyingine.) Hata hivyo, ilikuwa vizuri kwamba Musa alimtii Mungu na kutengeneza nyoka, na vizuri kwamba watu walitazama. Yesu pia alirejelea nyoka huu, kwa njia nzuri katika Yohana 3:14. Lakini hakukuwa na mkanganyiko kwamba mtu yeyote alidhani nyoka anapaswa kuabudiwa, - bado hapo. Hata hivyo, katika 2 Wafalme 18:4, watu walikuwa wakimfukizia nyoka manukato. Kwa hivyo, Hezekia aliharibu nyoka wa shaba, kwa sababu ulikuwa umekuwa sanamu, muhimu zaidi kwa watu kuliko Mungu wa kweli.

S: Katika Zaburi ya 49:2, kwa nini mwimbaji wa zaburi angewaita matajiri na maskini pamoja?

J: Hoja kuu ya zaburi hii ni onyo kwa wale wanaotumainia utajiri. Kunaweza kuwa na sababu moja au mbili kwa nini mwandishi alitaka kuonyesha hili, badala ya kusema watu wote tu. Watu wanaweza kutumainia utajiri wao, au kutarajia kutumainia utajiri wanaotarajia kuupata. Usifikiri kwamba zaburi hii, au sehemu yoyote ya maandiko, inatumika kwa matajiri tu, au kwa maskini tu. Maandiko yana uzima, na yaweza kuzungumza nasi kila wakati, ukiyaacha yazungumze.

Katika utamaduni wa Magharibi leo tunafikiri watu wanapaswa kuwa na haki sawa, bila kujali utajiri. Haikuwa hivyo nyakati za kale, na si hivyo leo katika tamaduni zingine. Kwa mfano, mtu anapomua mtu mwingine, familia ya aliyeuawa inaweza kuweka bei, inayoitwa 'damu ya fedha'. Muuaji akilipia familia ya aliyeuawa, muuaji anaweza kwenda huru. Kwa hivyo kama unaweza kukimbia mauaji inategemea una pesa ngapi. Bila shaka, katika nchi za Magharibi, mtu tajiri anaweza kumudu timu ya kisheria ya ghali zaidi, kujaribu kuonekana asiye na hatia au angalau kupata adhabu ndogo zaidi. Kulikuwa na kesi ambapo watu wawili walitenda kosa moja, na walikuwa na hatia sawa; mmoja alipata miaka mitano, na mwingine alipata 70.

Katika sheria fulani za kale nje ya Israeli, adhabu kwa mauaji ilitofautiana kulingana na hadhi ya aliyeuawa. Kumua mtumwa haukuwa mbaya sana; kwa kweli, huko Sparta baada ya wakati huu, vijana wakikua walitarajiwa kumua helot (watu waliotaaliwa).

S: Katika Zaburi ya 49:5, je, tunapaswa kuogopa siku za uovu au la?

J: Swali linaashiria kwamba hatupaswi kuogopa. Siku za uovu zinaweza kuleta kutoelewana (ambayo hatupaswi kuogopa), ugumu (ambao hatupaswi kuogopa) na hata kwenda mbinguni mapema zaidi (ambayo kwa uhakika hatupaswi kuogopa), kwa hivyo hakuna cha kuogopa. Kifungu hiki kinaashiria kwamba wengine wanatumia fursa ya walio hatarini kwa madhumuni ya ubinafsi. Sababu zinazotolewa katika mistari inayofuata zinaonekana za ajabu: utajiri wao hautatowasaidia, hakuna binadamu anayeweza kumkomboa mwingine, na wote watafariki hata hivyo. Hoja ya mwimbaji wa zaburi ni kwamba hakuna cha muda mfupi, haijalishi ni baya kiasi gani, kinachoweza kutupata, kinachoweza kutikisa msingi wetu wa milele.

S: Katika Zaburi ya 49:6-7, baadhi ya sifa za wale wanaotumainia utajiri wao ni zipi?

J: Wana hali ya utulivu wa uongo. Wanaweza kuwa wenye kiburi na wasiwasi, angalau wakiwa na utajiri. Wanaamini kujistahi kwao kunatoka katika utajiri wao, na wanafikiri wana kujistahi zaidi kuliko wengine. Hata hivyo, wakitambua kwamba utajiri wao unaweza kwenda wakati wowote, wanaweza kuwa na wasiwasi kuhusu utajiri wao na hali ya uchumi.

S: Katika Zaburi ya 49:7, kwa kuwa mtu hawezi kumkomboa ndugu yake, Yesu angewezaje kutukomboa?

J: Kabla ya kujibu swali hili, mistari hii inakualika utulie na ufikirie jinsi ilivyo ghali kumkomboa mtu mwingine. Utajiri wote wa mtu tajiri zaidi hautosha kumfidia mwingine. Fikiria kwenda mbele ya mahakama ya kibinadamu na kujaribu kumhonga jaji; - kwa senti moja. Si tu haitatusaidia, bali ingemuudhi jaji na mambo yatakwenda mabaya zaidi kwako. Kujaribu kumhonga Mungu kwa matendo yetu ni, kwa kulinganisha, ndogo zaidi kuliko kujaribu kumhonga jaji wa kibinadamu kwa senti moja.

Jibu ni kwamba ni kweli kwamba mtu mwenye dhambi hawezi kumkomboa mtu mwingine mwenye dhambi; kweli binadamu yeyote hawezi kumkomboa binadamu mwingine. Lakini Yesu hakuwa wala mmoja. Zaburi yote ya 49:7-14 inakata tamaa; hakuna duniani anayeweza kumkomboa mwingine. Kisha Zaburi ya 49:7 ni tofauti ya kushangaza: Mungu anaweza!

Mtu hawezi kuelewa jibu mpaka aelewa kwanza kwa nini mtu hawezi kumkomboa ndugu yake. Ili mtu alipie (kwa uhai wake) adhabu ya dhambi ya mtu mwingine, hawezi tayari kulipa kwa uhai wake kwa dhambi yake mwenyewe. Hivyo, wakati wa Daudi, kamwe hakuishi mtu aliyekuwa mkamilifu bila dhambi. Hakuna aliyeweza kujitoa kama dhabihu isiyo na dhambi na badala ya dhambi ya mtu mwingine. Wakati wetu, tunajua mtu mmoja aliyefanya hivyo, Yesu Kristo, mwana pekee wa Mungu.

S: Katika Zaburi ya 49:12,20, watu wanafanana vipi na wanyama wanaokufa?

J: Duniani, miili ya kimwili ya watu hufa kama wanyama. Watu wanaweza kuwa na kiburi, kama simba au mnyama mwingine anaweza kuwa na kiburi, lakini hiyo ni ya muda mfupi sana. Hii HAIMAANISHI kwamba hakuna maisha ya baadaye, kwa sababu Zaburi ya 49:15 inathibitisha kwamba Mungu ataumkomboa roho yake kutoka nguvu za kaburi. Mambo mawili ni ya uhakika: kuanguka kwa waovu na tumaini la watakatifu.

S: Muhtasari wa Zaburi ya 50 ni upi?

J: Zaburi hii inatoa picha ya mahakama ya kimungu ya sheria. Kuna pointi moja ya ngazi ya juu, na pointi mbili ndogo. Pointi ya ngazi ya juu ni onyo kwamba Mungu ni jaji. Pointi ndogo ya kwanza ni onyo la hukumu ya Mungu kwa wale wanaofanya mambo sahihi kwa mtazamo mbaya. Pointi ndogo ya pili ni onyo la hukumu ya Mungu kwa wale wanaomwabudu Mungu kwa mdomo tu wakati si kweli watu wa Mungu.

Katika ngazi ya chini zaidi, kuna sehemu nne, ya kwanza na ya mwisho zikiwa za ulinganifu, na mbili za kati zikiwa sambamba.

1-6 Hukumu ya Haki ya Mungu

- 1 Jaji anasikika

- 2-3 Jaji anaonekana

- 4-5 Jaji anawaita walalamikiwa

7-15 Tuhuma ya sherehe: Onyo kwa Watu wa Mungu

16-21 Tuhuma ya kusahau hukumu ya Mungu: Onyo kwa Waovu

- 16-17 walichukia nidhamu

- 17 Kudharau Neno la Mungu

- 18 walikataa kutembea tofauti

- 19-20 usemi mbaya

22-23 Hukumu ya Haki ya Mungu

S: Katika Zaburi ya 50:1, ni nani Asafu, mwandishi wa hii na zaburi zingine?

J: Mtu huyu mwaminifu alikuwa Mlawi aliyeteuliwa na Daudi kuhudumu mbele ya sanduku la agano. Asafu ametajwa katika 1 Nyakati 16:4-5,37.

S: Zaburi ya 50:1 inasisitiza Mungu jinsi gani?

J: Katika Kiebrania inasomeka, El, Elohim, Yahweh. Inasisitiza ni nani anayesimamisha Mahakama hapa. El ni neno la jumla kwa Mungu/mungu. Elohim ni jina la kawaida la Mungu katika Agano la Kale. Yahweh ni jina takatifu zaidi, la kibinafsi la Mungu. Msingi wa Zaburi ya 50 si mahakama ya sheria tu; bali ni mahakama ya sheria, mahakama ya sheria ya kimungu.

S: Zaburi ya 50:5 ni nani waaminifu hapa?

J: Neno la Kiebrania ni hasidim, linakotoka neno hesed, au upendo wa agano. Neno hilo linamaanisha waaminifu, wapendwa, au kwa maneno mengine, watakatifu. Hawa ni waaminifu wote, au kwa maneno mengine, wale waliojitolea maisha yao kwa Mungu. Mtu fikirie unaweza tu kukua kama Mkristo na kuwa mmoja kwa kufyonzwa au ushirika, na wanapinga kusema unapaswa kufanya uamuzi kwa Kristo; waonyeshe mstari huu. Hawa ni watu waliofanya agano.

S: Katika Zaburi ya 50:7-15, kufuata sherehe, hata sherehe kutoka kwa Mungu, kunaweza vipi kuwa dhambi?

J: Unapofikiri kufanya sherehe kunalipa kwa dhambi na kukuruhusu kutenda dhambi. Kuanzia Enzi za Kati, Kanisa Katoliki la Roma huko Ulaya Magharibi lilikuwa na dhana ya msamaha. Mtu alipotenda dhambi Mkatoliki angeamini atatumia muda katika Toharani kwa dhambi hiyo, isipokuwa akifanya msamaha, ambao ungekuwa tendo fulani au kulipa pesa kwa kanisa. Kwa kweli, kama ungekuwa unaenda kutenda dhambi, ungeweza 'kulipa awali' msamaha na kisha ungekuwa na 'leseni' ya kutenda dhambi.

S: Katika Zaburi ya 50:8-14, watu wengine wanafikiri Mungu wao ana deni kwao kwa kuwa wametoa kwa Mungu vipi?

J: Wanafikiri kwa mujibu wa biashara, na wanafikiri Mungu wana deni kwao kwa kuwa 'walimlipa' Mungu. Wasiotambua ni kwamba Mungu tayari ametupa mengi sana kiasi kwamba hata hatuwezi kuanza kutoa zaidi kuliko Mungu. Pili, hawatambui kwamba Mungu hahitaji chochote. Chochote Mungu anachotufanyia, angeweza pia kukifanya kupitia mtu mwingine. Si kumweka Mungu chini ya wajibu kumtumikia, bali ni upendeleo kumtumikia.

S: Katika Zaburi ya 51:1-19, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi ya 51 ni moja ya zaburi za toba baada ya Daudi kutubu kuhusu kutenda uasherati na Bathsheba na kumuua Uria mumewe. Zaburi 6, 32, 38, 39, 78, 79, 102, 106, 130, 143 pia ni zaburi za toba, na Zaburi ya 65 na 73 pia zinazungumza kuhusu dhambi. Zaburi ya 51 ina ulinganifu fulani, imepangwa kama chiasmo, kama Zaburi ya 25. Zaburi ngumu hii ina sehemu saba.

51:1-2 Sala ya rehema na utakaso kwa urejeshwaji wa mtu binafsi

- 51:3-6 Ungamo na huzuni

       3-4 Daudi anachukua jukumu

       5 Si kosa au upotevu tu

       6 Kiwango cha Mungu kimeshatajwa

- - 51:7-12 Sala kwa Mungu, kuomba urejeshwaji

- 51:13-17 Shukrani (inafanana kidogo na ungamo na huzuni)

        13-15 Ahadi ya Daudi

        16-17 Kuona Mungu anachopenda

51:18-19 Sala ya urejeshwaji wa kitaifa

Mhubiri mkubwa Alexander Maclaren alisema mara moja, 'Uchemi wa upendo wa kimungu unaweza kutoa manukato mazuri ya toba na sifa kutoka kwa uchafu wa dhambi.'

S: Katika Zaburi ya 51, ishara za nje za dhambi zisizoungamwa ni zipi?

J: Baadhi ya ishara ni ukosefu wa furaha, ukosefu wa kujali, hatia, na maisha ya sala kavu. Daudi pia anataja mifupa yake kuzeeka katika Zaburi ya 32:3. Katika Zaburi ya 51:3, hatia ya dhambi yake inamfuatia usiku na mchana. Wakati mwingine watu wanaohisi hatia hawalali vizuri.

S: Katika Zaburi ya 51:1, ni nini kinachostaajabu kuhusu Daudi kuomba Mungu rehema kulingana na upendo Wake wa neema?

J: Daudi alibadilisha sauti yake katika zaburi hii dhidi ya zaburi za awali. Daudi alitaka Mungu amwlipe Daudi kulingana na haki yake katika Zaburi ya 18:20 na kwa njia isiyo ya moja kwa moja katika Zaburi ya 7:3-5. Hata hivyo, Daudi anasema kitu tofauti kabisa hapa, baada ya kutambua jinsi alivyo mwenye dhambi. Daudi haoni tena ukweli 'nilipe kulingana na haki yangu, kwa sababu Daudi anajua labda asingeipenda atakachopata.' Badala yake sababu pekee Daudi anayomtajia Mungu kwa baraka ni kwa sababu ya rehema ya upendo wa Mungu.

S: Katika Zaburi ya 51:4, Daudi alimkosea Mungu tu vipi, na si Uria?

J: Daudi anajua alifanya vibaya Uria. Kweli alimkosea Uria, kwa kuomba mke wake na kumuua. Hiyo ilikuwa wazi kwa Daudi. Hoja ya Daudi hapa ni kwamba ingawa Daudi alimkosea Uria kiasi hicho, hiyo bado ilikuwa kitu kidogo ikilinganishwa na kumkosea jaji wa ulimwengu.

S: Katika Zaburi ya 51:4-5, kwa nini Daudi alisema Mungu alikuwa anahukumu vizuri hapa?

J: Katika mstari huu, Daudi anakiri na kukubali kwamba Mungu alikuwa sahihi 'kushushia' na kulaumu sana Daudi kwa dhambi yake. Daudi hakumwambia Mungu, 'lazima uniondolee adhabu kwa sababu ya ukaribu wetu wa zamani.' Kipengele kimoja muhimu cha toba ni kudai jukumu kwa ulichofanya, ulichosema, ulichoshindwa kufanya, na ulichoshindwa kusema.

Daudi labda alikuwa akifikiria jinsi alivyokuwa karibu na Mungu, - au angalau alikuwa hapo awali. Hakuna kitu kama toba ya sehemu. Toba ya kweli ni ya dhati na kamili.

S: Zaburi ya 51:5, je, watu wanazaliwa katika dhambi, au wanadamu waliumbwa wakiwa sawa kama Mhubiri 7:29 unavyosema?

J: Vyote viwili ni kweli. Mungu awali aliumba mwanadamu bila asili ya dhambi. Hata hivyo, baada ya Kuanguka, watu huzaliwa na asili ya dhambi, wametengwa na Mungu, na wanahitaji neema ya kutakaswa ya Mungu. Angalia When Critics Ask uk.238 kwa jibu la ziada.

S: Katika Zaburi ya 51:5, Daudi alikuwa mwenye dhambi tangu kuzaliwa, aliumbiwa katika udhalimu vipi?

J: Daudi anasema kwamba alikuwa mwenye dhambi kabla ya kuzaliwa. Daudi hakumaanisha alizaliwa kwa njia isiyo ya halali, na hasemi mama yake alitenda dhambi akimzaa Daudi, bali kwamba wazazi wake walikuwa wenye dhambi. Daudi wazi hakumaanisha alitenda vitendo vya dhambi kabla ya kuzaliwa. Badala yake, Daudi anasema kwamba alikuwa mwenye dhambi, mwenye asili ya dhambi, hata kabla ya kuzaliwa. The Bible Knowledge Commentary: Old Testament uk.832 inaongeza kwamba wakati wowote katika maisha ya Daudi hakuwa bila dhambi. 735 Baffling Bible Questions Answered uk.152-153 inasema hii inaonyesha Daudi alitenda dhambi kwa sababu alikuwa mwenye dhambi, na si mwenye dhambi tu kwa sababu alitenda dhambi baadaye.

Ingawa hii inaonyesha utangulizi wa asili ya dhambi kabla ya vitendo vya dhambi kwa Daudi (na kwetu), haithibitishi kwamba tuna hatia kwa dhambi za wazazi wetu au mababu zetu. Haiweki lawama ya matendo yetu ya dhambi kwa Mungu, wala inakatai Zaburi ya 139:14, kwamba wakati huo huo tunapaswa kumsifu Mungu kwa kuwa tumeumbwa kwa kutisha na kwa ajabu.

 

S: Katika Zaburi ya 51:5 je, Daudi alizaliwa na hatia?

J: Neno la Kiebrania hapa, 'avown, linamaanisha upotofu, kosa, au udhalimu. Hata hivyo, kuwa 'na kasoro' (yaani, mwenye dhambi) haimaanishi kwamba Daudi alikuwa na hatia ya vitendo vyovyote vya dhambi.

S: Je, Zaburi ya 51:5 inaonyesha kwamba watoto wachanga kabla ya kuzaliwa ni binadamu wanaowezekana tu?

J: Hapana, hii haisemi kwamba huhesabika binadamu mpaka utende dhambi, bali una asili ya ubinafsi, ya dhambi hata kabla ya kuzaliwa. DNA ya mtoto kabla ya kuzaliwa si ya spishi ya ng'ombe au kuku, bali ya kibinadamu, na ni binadamu kama wewe na mimi. Mtoto kabla ya kuzaliwa hajatenda dhambi yoyote ya kibinafsi, lakini bado ni mwenye dhambi kwa kuwa na asili ya dhambi. Angalia When Critics Ask uk.239 kwa jibu tofauti.

S: Katika Zaburi ya 51:7, hyssopu ni nini?

J: Hyssopu ni mmea unaofanana na mossi ambao mtu anaweza kutumia kama brashi. Waisraeli walitumia wakati wa Pasaka kupaka damu ya mwana-kondoo kwenye mwimo wa mlango. Wakristo wanapoigiza sherehe za Kiyahudi upya, kama hawawezi kupata hyssopu, wakati mwingine hubadilishwa na brokoli.

S: Katika Zaburi ya 51:8, kwa nini Daudi hakuwa na furaha?

J: Daudi alikuwa na pesa zote, nguvu, na wake wangapi alihitaji. Hata hivyo uhusiano wake na Mungu ulikuwa wa aina kwamba hakuwa na furaha na shangwe bila kurejeshea uhusiano wake na Mungu. Daudi alikuwa mtungaji wa muziki na mwanamuziki mahiri. Lakini Daudi alipotenda dhambi, alipoteza wimbo wake.

S: Kwa kuwa Zaburi ya 51:10 inaonekana kuwa amri ya moja kwa moja, je, ni sawa kwetu kumwamrisha Mungu?

J: Hapana, Daudi hakuamrisha chochote; aliomba Mungu aumbe ndani yake moyo safi. Alijua hawezi kujiondolea moyo wake mbaya mwenyewe, kwa hivyo Daudi alijitupa kabisa katika rehema ya Mungu. Tunaweza kuwa na ujasiri tunapoomba kwamba Mungu atashika ahadi Zake, na tunaweza kuomba kwa ujasiri, lakini hatuna msingi wa kumwamrisha Mungu.

S: Katika Zaburi ya 51:11, je, Roho Mtakatifu angeweza kumuacha mwaminifu?

J: Daudi alikuwa na sababu nzuri ya kufikiri hivyo. Roho Mtakatifu inaonekana alimuacha mtangulizi wake, Mfalme Sauli na roho mbaya ikaja juu yake. Bwana alimuacha Samsoni katika Waamuzi 16:20 au angalau alimuacha kwa kiwango cha nguvu zake. Hata hivyo, kwa kuwa waaminifu wamepewa Roho Mtakatifu kama amana inayodhamini uzima wetu wa milele katika Waefeso 1:13-14, mambo ni tofauti katika nyakati za Agano Jipya.

S: Katika Zaburi ya 51:16-17, kwa nini Daudi alisema Mungu hakutaka dhabihu, kwa kuwa Mungu aliamrisha dhabihu katika Mambo ya Walawi na maeneo mengi mengine?

J: Hii ingekuwa tatizo kwa mtu tu ambaye ameshindwa kuelewa umuhimu wa utii. Kama Kaini alijifunza katika Bustani ya Edeni (Mwanzo 4:3-5), Mungu hajakubali kila dhabihu inayotolewa Kwake. Kwa mfano, Daudi alijua kwamba Mungu hakungekubali kutoka kwa Daudi dhabihu aliyoichukua kutoka kwa mtu mwingine, na ambayo haikumgharimu chochote (1 Nyakati 21:24). Zaidi ya hilo, Mungu mara kwa mara anaonyesha kwamba Yeye hakutaki dhabihu yoyote kutoka kwa watu wasiotii (Isaya 1:10-15; 66:2-4; Yeremia 6:19-20). Mungu anataka utii, na dhabihu za watu wanaotii zinamfurahisha Mungu (2 Nyakati 7:12-18; 2 Nyakati 30:1-26 hasa 26; Ezra 6:17; 9:5).

S: Je, Zaburi ya 51:18-19 iliongezwa baada ya Hekalu kuharibiwa?

J: Labda si. Kwa sababu Zaburi ya 79 iliandikwa baada ya Hekalu kuharibiwa, wengine wamefikiria Zaburi ya 51:18-19 pia iliandikwa baadaye, kwa sababu inataja ujenzi wa kuta za Yerusalemu.

Hata hivyo, hii si sababu ya msingi ya kufikiri Zaburi ya 51:18-19 iliandikwa baadaye, kwa kuwa Daudi na Suleiman walijenga sana kuta za Yerusalemu. Hekalu lilijengwa nje ya kuta za asili za mji Daudi aliotwaa na kupanua mji kufunika Mlima wa Hekalu zaidi ya kuongeza ukubwa wa asili wa mji mara mbili.

S: Katika Zaburi ya 52:1-9, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Hii ni zaburi ya imani, kama Zaburi ya 1, isipokuwa kwamba zaburi hii iko katika wakati mgumu zaidi. Inaanza na anachopitia mtu mbaya Doeg na kumaliza na anachopitia watu wa Mungu. Zaburi ya 1 pia ina tofauti za mitazamo miwili, lakini Zaburi ya 51 ina mtazamo wa tatu katikati: watakaona wenye haki mwisho wa waovu. Hapa kuna muhtasari.

A. Mipango mibaya inasababisha magofu

- 52:1 Ingawa unajivunia uovu, upendo wa Mungu unanilinda

- 52:3-4 Ulimi wako unaangamiza kama wembe mkali, unapenda mauongo mabaya zaidi ya ukweli, na ulimi wako unaangamiza na kudanganya

- 52:5 Utaharibiwa na kuondolewa

B. Wana haki watastaajabu mbele ya haki kwa waovu

- 52:6-7 Tazama mtu ambaye angetumainia utajiri na mipango yake badala ya Mungu

C. Mwamini kwa Mungu na ustawi kama mzeituni

- 52:8-9 Lakini Daudi atastawi katika upendo usiokoma wa Mungu. Daudi anamwamini Mungu anayetekeleza hukumu, kwa sababu Mungu ni mwema

S: Katika Zaburi ya 52:2, kwa kuwa rafiki wa Daudi Ahimeleki angeishi Doeg asipokuwepo, kwa nini Mungu Mwenye Enzi alimruhusu Doeg kuwepo?

J: Daudi alikuwa na mashaka makubwa kwamba hii ingetokea katika 1 Samueli 21-22, lakini Daudi alikuwa kimya hapa. Jibu kwa nini Mungu aliruhus hili ni sawa na kwa nini Mungu anaruhusu uovu. Usaliti ni aina maalum ya uovu. Mungu anaruhusu uovu kama jaribio, mtihani, na ili tuweze kujifunza masomo. Njia moja ya kuona mambo ni kwamba maisha ya Ahimeleki yaliisha mapema. Lakini njia nyingine ya kuona hili ni kwamba maisha halisi ya Ahimeleki, Paradisoni, yalianza mapema. Kwa nini Mungu anaruhusu uovu, angalia majadiliano mbalimbali kuhusu Habakuki 1:13 kwa maelezo zaidi.

S: Katika Zaburi ya 53:1-6, uhusiano wake na Zaburi ya 14:1-7 ni upi?

J: Zinaonekana kama matoleo mawili ya wazo moja isipokuwa kwamba Zaburi ya 14 inatumia Yahweh, na Zaburi ya 53 inatumia Elohim. Zote zimeandikwa na Daudi, na inakisiwa kwamba Zaburi ya 53 ni toleo la baadaye.

S: Katika Zaburi ya 53:1, mapema ya athei ni yapi?

J: Zaburi ya 53:1 na 14:1 ni marejeleo mawili, na marejeleo ya nje ya Biblia ni kwamba mwanafalsafa Sokrates alishtakiwa uongo kwa uathei kabla ya kuuawa kwa kunywa sumu ya hemlock. Aristofane aliandika mchezo ukisema kwamba Sokrates alifundisha kwamba miungu haikuwepo, na kwa hivyo Sokrates aliuawa kwa sababu ya mchezo kuhusu yeye badala ya alichosema kweli kweli. Baadhi ya shule za Kihindu, Kibuddha, na Jain zinafundisha kwamba hakuna muumbaji. Philo Myahudi (15/20 K.K. hadi 50 B.K.) anataja 'akili ya ubinafsi na ya uathei' katika Allegorical Interpretation, I 15 (48) uk.30.

S: Je, Zaburi ya 53:2-3 na Zaburi ya 14:3 zinamaanisha a) watu kwa ujumla, b) kila mtu maalum, au c) kila mtu maalum mbali na Mungu?

J: Mpaka uangalie maandiko mengine, jibu linaweza lisijulikane. Warumi 3:10 inaonyesha kwamba maandiko haya yanafaa kwa watu wote. Hata hivyo, Daudi, aliyeandika Zaburi ya 53 pia aliandika kwamba alimtafuta Mungu katika Zaburi ya 27:3. Zaburi 105:4; 119:2; na Mithali 28:5 pia zinaonyesha kwamba wengine wanamtafuta Mungu. Suluhu ni kwamba tuna dhambi kiasi kwamba hakuna anayemtafuta Mungu peke yake. Hata hivyo, Mungu ametuwezesha kumtafuta. Kwa hivyo jibu ni a na c vyote.

S: Katika Zaburi ya 53:3, kuna nini cha kistaajabu kuhusu neno hili 'imeharibika'?

J: Hili ni neno tofauti kabisa na lile lililotumika katika Zaburi ya 53:1. Neno hili kihalisi linamaanisha 'imeoza' kama maziwa yaliyogeuka. Neno hili pia linatumika katika Zaburi ya 14:3 na Ayubu 15:16. Maziwa yakigeuka, hakuna chochote unachoweza kufanya 'kuyafanya yasigeuke'.

S: Katika Zaburi ya 53:5 kwa nini inasema 'waliogopa wakati hakukuwa na cha kuogopa'?

J: Usemi huu wa kishairi unamaanisha waliogopa wakati hapakuwa na cha kuogopa. Mtu akijaribu kudai mwandishi 'kwa bahati mbaya' alipingana na mwenyewe maneno matatu tu baadaye, nadhani wanajua hawajui wanachozungumza.

S: Katika Zaburi ya 53:6, sala zetu zinapaswa kuwa kama hii vipi?

J: Hii ni moja ya maeneo mengi ambapo Zaburi zinaomba longing kwa ufalme wa Mungu. Katika sala ya Bwana moja ya misemo ni ombi la 'ufalme Wako uje'. Katika Ufunuo 22:17,20 tunatakiwa kutamani Kristo aje hivi karibuni.

S: Katika Zaburi ya 54:1-7, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Hapa kuna muhtasari.

54:1-2 Omba ukombozi

- 54:3 Sababu ya sala

- - 54:4 Uamuzi wa imani kwa Mungu katika hali hii

- 54:5 Matokeo yanayotarajiwa ya sala

54:6-7 Kumshukuru Mungu mapema kwa ukombozi

S: Katika Zaburi ya 54:1-3, wageni Daudi anaowaona ni akina nani?

J: Haijasemwa hawa watu maalum ni nani, lakini wanaweza kuwa Wazifi waliomusaliti Daudi mara mbili na kumwambia Sauli alikuwa amefichwa wapi katika 1 Samueli 23:19; 26:1.

S: Katika Zaburi ya 54:3, tunapaswa kujibu vipi watu wanapotusaliti au kusimama dhidi yetu?

J: Kuwa Mkristo hakuhamini kwamba hutasalitiwa kamwe na mtu. Lakini kama Wakristo Mungu ni wazi; hatupaswi kulipa kisasi. Tunapaswa kuomba kuhusu hali yetu, na tunaweza kuomba kuhusu ukandamizaji, lakini si mkono wetu unaopaswa kulipa kisasi; tunaweza kuwa na imani kwamba Mungu ataangalia hilo.

Kama Wakristo tunapaswa kufanya kazi yetu, si kazi yetu pamoja na kazi ya Mungu. Kazi ya Mungu ni kuhukumu na kulipiza kisasi, na kazi yetu ni kuwapenda wengine na kumtii na kumfuata Mungu. Tunaambiwa kutolipiza kisasi ili Mungu afanye kazi Yake na sisi tufanye yetu.

S: Katika Zaburi ya 54:4 Mungu ni msaada wetu vipi, kwa kuwa ni sisi tunaopaswi kumtumikia na kumsaidia Mungu?

J: Kama Katherine Marshall (nadhani) alisema mara moja, Benjamin Franklin alikosea alisema Mungu husaidia wale wanaojisaidia. Badala yake, Mungu husaidia wale wanaokiri kwamba wana udhaifu. Pointi nne za kuzingatia katika jibu.

1. Mungu hauhitaji msaada wetu kufanya chochote, lakini ametupa upendeleo wa kusaidia, na ameweka kazi njema kwa ajili yetu (Waefeso 2:10).

2. Tunapaswa kumsaidia Mungu kufanya kazi Yake, kuendeleza ufalme Wake, si kazi yetu kuendeleza milki yetu.

3. Waaminifu hata wanahitaji msaada wa Mungu kumtumikia na kumfuata, na katika hili Mungu ni Msaada wetu tunaporejea nguvu Zake.

4. Tunapaswa kutambua kwamba tunapotambua udhaifu wetu na kutegemea Mungu, ndipo tunakuwa na nguvu, kama 2 Wakorintho 12:10 inavyosema.

S: Katika Zaburi ya 55:1-23, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Kama zaburi nyingi, hii imepangwa kama chiasmo. Kuna mgeuzo ingawa; misemo ambayo ingetarajiwa kuwa maneno yanayofanana ni kwa kweli kinyume kabisa.

Malalamiko na kukata tamaa 55:1-3

- Jinsi Daudi anavyohisi chini ya mazingira 55:4-8

- - Kuomba Haki 55:9-15

- - Imani katika haki ya Mungu 55:16-21

- Jinsi tunavyopaswa kujisikia chini ya Mungu 55:22-23a

Yote ni kuhusu kuamini Mungu 55:23f

S: Katika Zaburi ya 55:1-3 na 55:22-23, tofauti kati ya mwaminifu anayeishi chini ya mazingira dhidi ya kuishi chini ya Mungu ni ipi?

J: Mtu anayeishi chini ya mazingira anaweza kuhisi kwamba hali ya sasa itadumu milele. Anaweza kuhisi yuko peke yake na kujisikia hana uwezo. Anaweza kuwa na mtazamo wa 'kama kitafanyika, ni kwa mkono wangu' ambao unaweza kusababisha msongo wa mawazo wa kukata tamaa, au vinginevyo unaweza kusababisha kufanya mambo ya haraka. Kwa upande mwingine, wakati mambo yanakwenda vizuri sana, wanaweza kujivunia kwamba ni ujuzi wao tu, nguvu, au hata bahati nzuri, iliyowaletea wanachodhani wanastahili. Mtu anayeishi chini ya mazingira ana mengi ya kufikiria mwenyewe; wana wasiwasi, masumbufu, na matatizo ya kukata tamaa.

Mwaminifu anayeishi chini ya Mungu anatambua kwamba matatizo ya sasa, pamoja na utajiri na umaarufu wa sasa, ni ya muda mfupi. Wanajua kwamba Mungu yuko pamoja nao, na wanaweza kuwafikia waaminifu wengine kwa kuwa ni familia na jamii. Wanajua kwamba Mungu ana uwezo na wanapaswa tu kumpenda na kumfuata. Wanaweza kuwa na mtazamo wa 'kama kitafanyika, ni kwa ajili yetu kuomba na kupata nguvu kutoka kwa Mungu.' Kwa upande mwingine, wakati mambo yanakwenda vizuri, wana shukrani nyingi kwa wingi wa neema ya Mungu. Mtu anayeishi chini ya Mungu ana nguvu nyingi za kiakili zinazopatikana kwa kufikiria wengine. Kama 1 Petro 5:7 unavyosema, Mungu atawaangalia; lakini Mungu anataka kuwawezesha kusaidia wengine.

S: Katika Zaburi ya 55:4-8 je, Daudi alikuwa na hofu katika zaburi hii au alikuwa jasiri? Je, inawezekana kuwa vyote viwili?

J: Daudi hakuwa na hofu tu, alikuwa na hofu kuu. Akitazama mazingira yake, na hata sehemu kubwa ya jeshi lake sasa dhidi yake, labda alishangaa jinsi angejitoa akiwa hai. Lakini kisha akitazama juu kwa Mungu, Daudi aliona kwamba Yeye alikuwa pamoja naye na alikuwa mkubwa zaidi kuliko adui zake wote wa zamani na wa sasa.

S: Katika Zaburi ya 55:12-13, Daudi anasema nini kuhusu adui yake hapa?

J: Daudi alistaajabishwa na mtu alidhani alikuwa rafiki yake. Walitembea na kuzungumza pamoja, na hata kwenda kuabudu pamoja. Kwa hivyo mtu msaliti angalau alijionesha kuwa mwaminifu, lakini bado alimusaliti Daudi. Wakati mwingine watu wanasaliti marafiki wao kwa faida, na wakati mwingine kwa hofu.

Zaburi haisemi hasa adui huyu ni nani, lakini msemo 'tulishaurina pamoja kwa upole' katika Zaburi ya 55:14a unaweza kutupa dokezo. Hii inafanana na mshauri Ahithofeli katika 2 Samueli 16:21-17:14. Ahithofeli alikuwa mshauri mmoja wa kuaminiwa wa Daudi, na baadaye alimshauri mwana wa Daudi aliyeasi Absalomu jinsi ya kuua watu wa Daudi na kumfuata Daudi. Kwa kweli, katika 2 Samueli 17:1 Ahithofeli alimwomba Absalomu ampe wanajeshi 12,000 na Ahithofeli alitaka kwenda kumfuata Daudi mwenyewe!

 

S: Katika Zaburi ya 55:15; 56:7, kwa nini Daudi aliomba Mungu amudhuru adui yake?

J: Angalia majadiliano kuhusu Zaburi ya 3:7 kwa jibu kuhusu 'zaburi za laana' kwa ujumla.

 

S: Katika Zaburi ya 55:19, watu wengi hawana hofu wala heshima kwa Mungu, kwa sababu hawafikirii Mungu atawaadhibu. Tunawaambia vipi kwa njia inayoweza kuwafikia?

J: Watu mara nyingi wanafikiri watakimbia adhabu katika maisha haya kwa kiasi kikubwa zaidi kuliko inavyotokea kweli kweli. Hata hivyo, watu wengine wanakimbia matokeo mabaya yoyote katika maisha haya. Lakini hata mtu asiyeamini, aliyekuwa mhariri wa zamani wa Scientific American, Marvin Gardiner, aliandika kwamba kama mtu anaamini katika haki, lazima aamini katika maisha ya baadaye. Wengine wanafikiri usione na usijue, hakuweza kukuumiza. Lakini ukiwa juu ya reli za treni, na treni inakuja, je, treni itakupita kwa sababu huioni ikija, kwa sababu umefumba macho? Hukumu ni ya kweli. Asilimia 100 ya uovu wote utaadhibiwa. Isipokuwa upatanisho wa Yesu kuondoa dhambi za mtu, lazima wabebe adhabu yao wenyewe.

Mwombe Mungu ailainishe mioyo yao. Jaribu kuelewa mtazamo wao, na kama 1 Petro 3:15 inavyosema kuwa tayari kila wakati kutoa ulinzi wa tumaini lililoko ndani yako.

 

S: Katika Zaburi ya 55:20-21, mtu anawezaje kumchomwa kwa mfano mtu ambaye hakuwa akimpinga, huku akitabasamu usoni mwake?

J: Wakati mwingine Wakristo wanakosea kufikiri kwamba kila mtu anaona maisha kama Wakristo wanavyofanya. Huku tunaweza kuwapenda watu na kutumia vitu, wengine wanawapenda vitu na kutumia watu. Wakati mwingine mtu anapomusaliti mwingine, si kitu cha kibinafsi, wanaacha uhusiano huo tu kama unavyotupa chupa tupu, baada ya kupata ndani yake kila ulichotaka. Wengine wanaweza kukusaliti kwa furaha, kwa udhihirisho fulani ulioonekana kwao ambao wewe unaweza kuwa hujui kabisa. Lakini kamwe tusiwe hivyo. Kama waaminifu tunapaswa kuwa werevu kama nyoka, lakini wasio na hatia kama njiwa, kama Yesu anavyosema katika Mathayo 10:16.

S: Katika Zaburi ya 55:22, tunawezaje kumtupia Bwana mizigo yetu leo?

J: 1 Petro 5:7 inasema kumtupia Mungu wasiwasi wako kwa sababu Yeye anakujali. Mara nyingi tunajaribiwa kuwa na wasiwasi kuhusu mambo tunayoweza kufanya kitu; achilia Mungu awe na wasiwasi kwa ajili yako; huhitaji. Wakati mwingine tuna wasiwasi kuhusu mambo tunayoweza kufanya kitu. Hatupaswi kuwa na wasiwasi kuhusu hilo, lakini tunapaswa kuomba na kuwa waaminifu kufanya kinachopaswa kufanywa. Mambo mengine yanaonekana kama yako katika jamii ya kwanza, lakini tunapochunguza kidogo, tunaweza kuja na suluhisho ambalo kweli linaweza kufanywa. Kumtupia Bwana mizigo yako si udhuru wa kuwa wavivu, au kuwa na matatizo ya kutokutulia. Bado kunamaanisha kufanya kazi kwa bidii, lakini kuwa na wasiwasi kwamba unafanya anachokutaka Mungu ufanye, na kuacha matokeo kwa Mungu.

Pili, ukishaweka mizigo yako kwa Mungu, kunaweza kuwa na jaribu la kuirudisha tena. Ukisha kuitoa, basi iache nje ya mikono yako mwenyewe. Usiache na ufanye anachokutaka Mungu ufanye; lakini kuwa na wasiwasi tu hatasaidia chochote. Sote tunajua mafundisho ya Yesu kuhusu maua ya shamba, lakini kweli Mahubiri ya Mlimani katika Mathayo 5 umejaa mambo tunayoweza kuwa na wasiwasi lakini hatupaswi.

Tatu, jua kwamba wakati mwingine Mungu anadumisha watu fulani, hata watu wagumu, katika maisha yako kwa sababu. Inaweza kuwa kukusaidia kujenga subira, kuvunja kiburi chako, au, unaposhughulikia nao, unajifunza jinsi ya kushughulikia wengine kama wao, kwa manufaa yako na kufundisha wengine.

Kama Yesu alibeba mzigo wa dhambi zetu, pia anataka kubeba mzigo wa wasiwasi wetu. (ikichukuliwa kutoka kwa Askofu Horne)

S: Katika Zaburi ya 55:23f, tunaamini maisha yetu kwa Mungu vipi, mbali na kuamini kwamba maneno ya Mungu ni ya kweli?

J: Kuna njia daima katika maisha inayoonekana salama zaidi ya kuchukua, kama Mungu hakuwepo. Katika nyakati fulani ni njia ile ile tunayopaswa kuchukua katika kumfuata Mungu, lakini katika maisha ya kila mtu kutakuwa na nyakati zinapoachana, na unapaswa kuchagua kati ya kumfuata Mungu kabisa au badala yake kuchukua njia inayoonekan salama zaidi. Bila shaka, njia inayoonekana salama zaidi si njia salama kila wakati. Ingeonekan 'salama zaidi' kwa Abramu kukaa tu huko Uri, badala ya kuhamia magharibi kwenda mahali pasipojulikana. Abramu hakujua ingawa, kwamba ndani ya miaka 50 mji mkubwa wa Uri ungeharibiwa na Waelamu na watu kufanywa watumwa. Abramu, kwa kumfuata Mungu, kweli alifanya kitu salama zaidi, ingawa hakujua hivyo na haingeonekana kama kitu salama zaidi wakati huo. Mungu alipomwagiza Yona kusafiri kwenda mji mbaya, wenye vurugu wa Ninawi, kitu kinachoonekana salama zaidi kilikuwa kusafiri kwa bahari upande wa pili. Lakini mwaminifu huyu alipotokutii, tunajua jinsi ilivyokwenda. Kwa hivyo ushauri bora si 'kukaa salama', ingawa si 'kuwa na hatari' pia. Ushauri bora ni kumfuata Mungu kabisa.

S: Katika Zaburi ya 56:1-13, mkazo wa sala hii ni upi?

J: Daudi anataja 'Mimi', 'mimi', na 'wangu' mara 31, anamrejelea Mungu, Bwana, au Wewe mara 16, na anamrejelea adui zake au watu waovu mara 14. Zaburi zingine za Daudi zina misisitizo tofauti, lakini zaburi hii inaonyesha kwamba kuomba kwa nafsi yako pia ni sawa.

Chiasmo ni kawaida katika ushairi wa Kiebrania, na mifumo kama A, B, C, C', B', A'. Zaburi hii iko karibu na mfumo huu, na ni ya kuvutia kuona tofauti.

Mfumo wa msingi ni

1-2 Kuomba rehema kutoka kwa washambuliaji wake

 3-4 Akiogopa lakini akimwamini Mungu

 5-6 Wanachofanya adui kwa Daudi

  7-9 Mungu atafanya nini kwao Daudi atakapoomba

 10-11 Kumwamini Mungu na kutokuogopa

12-13 Shukrani mapema kwa ukombozi

Angalia kwamba kuomba rehema kunaunganishwa na kushukuru kwa ukombozi. Angalia kwamba Daudi anasema 'akiogopa' katika mstari wa 3, lakini anasema tu hatakuwa na hofu katika mstari wa 4 na 11.

S: Katika Zaburi ya 56:2, neno linapaswa kuwa 'wasingiziaji' au 'adui'?

J: Neno la jumla 'adui' ni bora kuliko 'wasingiziaji'. Neno la Kiebrania hapa, sharer, ni sawa sana na neno la Kiebrania shorer kwa kupinda. Katika Zaburi ya 56:5 Daudi anataja wao wakipinda maneno yake.

S: Katika Zaburi ya 56:4,11, tunawezaje kuchagua kutokuogopa?

J: Daudi alikuwa mkweli kutaja 'alipokuwa na hofu' katika Zaburi ya 56:3. Lakini Daudi (na sisi) tunashinda hofu yetu. Daudi alishinda hofu yake kwa kutazama kwa Mungu, kumwamini Neno la Mungu la uaminifu, na kuuliza mwanadamu anaweza kumfanyia Daudi nini? Jibu ni kwamba mwanadamu hawezi kumfanyia Daudi chochote, isipokuwa kile Mungu anachokuruhusu. Zaidi ya hayo, mbaya zaidi mwanadamu anaweza kufanya ni kumuua Daudi ili aishi na Mungu Mbinguni mapema zaidi.

Petro pia alihitaji kuchagua kutokuogopa Yesu alipomwomba Petro atembee juu ya maji. Kama mtembezaji wa kamba hapaswi kutazama chini na kuogopa, tunapaswa kuweka macho yetu kwa Yesu.

Tunapoogopa, tunaweza kujiuliza maswali manne:

1. Kwa nini tunaogopa?

2. Tunazingatia nini?

3. Ni nini kinachofanya maana kwa sisi kuzingatia, au badala yake, ni Nani?

4. Tunapaswa kuwa waangalifu na waaminifu, lakini kweli inafanya maana kuogopa tunapomwamini Mungu?

S: Katika Zaburi ya 56:5, kwa nini watu wakati mwingine hupinda maneno ya watu wengine?

J: Kuna sababu angalau mbili.

Kwa makusudi 'kupigana vita' na wengine ndivyo wengine wafanyavyo, na silaha yao kuu ni maneno ya uongo wanayotumia.

Kudhanio bila uangalifu maana, hata uchunguzi wa karibu zaidi ungeonyesha dhana ni mbaya, ni kitu cha kawaida watu wanachofanya wanapokataa kujali mtu kweli alimaanisha nini, au kweli walitamani mtu kuwa na maana wanayodhani. Tunaposhiriki injili, na watu wanapoisoma Biblia, watu wengine watajaribu kufasiri mambo kwa njia wanayotaka. Kwa kweli, watu wengine wanaamini wanaweza kufasiri kitabu, kama Biblia, kwa njia yoyote 'inayomaanisha zaidi' kwao, bila kujali ilikuwa maana ya asili au la.

S: Katika Zaburi ya 56:5, kuna njia za kupunguza fursa ya kupinda maneno yako?

J: Jaribu kuhakikisha hakuna nusu sentensi inayowasilisha kinyume cha unachokiamini. Sema unachokusudia kabla ya kueleza ulichokusudia si. Kuwa mwangalifu unapoingiza hali za nadharia, kwani wengine wanaweza kufikiri unasema kwamba zilitokea au zitatokea kweli kweli. Kuwa mwangalifu sana unapotumia mzaha, kwani wengine wanaweza wasielewe, au wengine wanaweza kukukataa tu kwa sababu ya sauti yako.

S: Katika Zaburi ya 56:8, hakuna anayeweza kusema Mungu alimpa mtumishi Wake mwaminifu Daudi maisha rahisi, yasiyo na msongo. Tunawezaje kukabiliana vizuri zaidi na msongo wa maisha yetu?

J: Mungu anazingatia jinsi tunavyoshughulikia changamoto kama vitu vya thamani vya kukumbuka. Mungu anaweka machozi yetu katika chupa na kuyaandika katika Kitabu Chake. Usemi huu mzuri unamaanisha kwamba huzuni na matarajio yasiyotimizwa waaminifu wanayobeba yanakumbukwa kwa uangalifu na Mungu. Ataifuta kila chozi kutoka macho yetu kulingana na Ufunuo 21:4.

S: Katika Zaburi ya 56:9 wakati mwingine tunadhani tu kwamba Mungu atarudisha adui zetu, lakini nini kinapaswa kutokea kwanza?

J: Unapaswa kumkimbilia Mungu kuomba msaada wa kukuokoa. Wakati mwingine hatupati tunachohitaji, kwa sababu hatumwombi Mungu.

S: Katika Zaburi ya 57, zaburi hii iliandikwa wapi?

J: Maelezo ya juu yanasema ilikuwa Daudi alipokuwa pangoni akimkimbia Sauli. Kuna nyakati mbili Daudi alipofanya hivyo; moja katika pango la Adullamu katika 1 Samueli 22:1, na moja katika pango huko En-Gedi katika 1 Samueli 24:1. Kujisikia yuko katika kivuli, kivuli cha Mungu, ingekuwa inafaa sana hapa. Zaburi 56 na 57 labda zimewekwa hapa kwa sababu zinaendeana.

S: Katika Zaburi ya 57, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Daudi anatafuta uthibitisho wa ulinzi wa Mungu hapa. Zaburi ya 57 ina sehemu tatu: kuomba Mungu, 2) hatari iliyoelezwa, na 3) mwitikio wa kimungu wa Daudi. Kuna sehemu mbili: maombolezo 57:1-4 na shukrani 57:6-10. Sehemu zote mbili zina mfumo wa ABCDC'A'B'D na kirejeo mwishoni mwa kila sehemu.

1 Sala kwa Mungu kumkomboa

- 2-3 Sala ya haki, upendo na uaminifu

- - 4 Adui

- - - 5 Kirejeo

- - 6 Adui

- 7-8 Shukrani kwa nguvu

9-10 Kumshukuru Mungu kwa upendo Wake na uaminifu

11 Kirejeo

Hii inafanana na chiasmo isipokuwa kwamba A' na B' zimebadilishwa na kirejeo.

S: Katika Zaburi ya 57, je, ni rahisi zaidi kumsifu Mungu mambo yakienda vizuri, au yakienda vibaya?

J: Waaminifu wangetoa majibu tofauti.

Mambo yakienda vibaya, wengine wana mwelekeo zaidi wa kukata tamaa (Yeremia), kutenda kwa hofu (Abrahamu), au hata uchungu (Naomi). Baada ya kuchoka, Eliya aliogopa tishio la Yezebeli.

Mambo yakienda vizuri, wengine wana mwelekeo zaidi wa kiburi (Uzia), kuzichukulia amri za Mungu kwa urahisi (Sauli), kufikiri wako juu ya sheria za Mungu (Suleiman), kudanganywa na fedha na sanamu (Gideoni), na kudanganywa na wanawake (Samsoni, Daudi, Suleiman). Baada ya kuokolewa kutoka msiba, Nuhu na Lote walitenda dhambi. Baada ya kusimama dhidi ya Waashuri, Hezekia alikuwa na kiburi na hakutaka kufa.

Katika hali zote, waaminifu wengine wanaamini kila wakati, kama Yoshua, Debora, Yosefu, na Danieli.

S: Katika Zaburi ya 57, moyo uliovunjika na roho iliyovunjika ni nini?

J: Moyo wa toba ni ule unaohuzunisha kwa alichofanya, alisema, au hakufanya. Unaweza pia kuhuzunika kwa alichokuwa au alichokuwa akiwa. Pia ni moyo unaotaka kubadilika na kutotenda dhambi tena. Roho iliyovunjika ina uhusiano wa karibu. Ni ile inayotambua kwamba njia ya awali iliyofuatwa ilikuwa mbaya na haipaswa kufuatwa, lakini pia utambuzi kwamba hatuwezi kurekebisha mambo na Mungu. Ni Mungu tu anayerekebisha mambo na sisi. Hatimaye moyo uliovunjika unatambua kwamba hatuwezi kufanya mabadiliko yanayohitajika. Badala ya kukata tamaa, inaweza pia kuwa moyo uliojaa matumaini, ukijua kwamba Mungu anataka kufanya mabadiliko ndani yetu, na moyo wa azma, unaojua mabadiliko lazima yafanyike.

S: Katika Zaburi ya 57:3, neno 'aibu' linamaanisha nini hapa?

J: Ingawa Mungu atalipiza kwa watu, hiyo si hasa inalomaniwa hapa. Inamaanisha kwamba wataaibika, yaani, Mungu atawafanya waonekane vibaya mbele ya wengine, kwa sababu ya walichofanya.

S: Katika Zaburi ya 57:6, kwa nini Daudi mara nyingi anataja nyavu?

J: Nyavu hazionyeshwi vizuri sana wala nguvu sana. Hata hivyo, hata mvulana mwenye mawe ya kutosha anaweza kumuua simba mwenye nguvu, simba akiwa amezuiwa katika nyavu. Watu pia wanaweza kunaswa, na hata hatimaye kufa, kwa mitego midogo, isiyoonekana na dhambi ambazo hazionyeshi nguvu sana. Je, kuna nyavu yoyote katika maisha yako inayokufanya una hatari ya kiroho?

S: Katika Zaburi ya 57:8, maana ya 'nitaamsha alfajiri' ni nini?

J: Katika nyakati zile za mwanga mdogo, kwa kawaida ni mwanga wa alfajiri unaoamsha watu. Lakini Daudi anasema kwamba atakuwa ameshaamka mapema zaidi, na badala yake yeye ataaamsha alfajiri, kwa namna ya kusema.

S: Katika Zaburi ya 58:1-11, kuna nini cha kustaajabisha hapa?

J: Zaburi hii inahusu kufanya kitu ambacho mara nyingi hakifanyiki leo: kuhukumu wahukumu. Watu wanapotangaza mambo fulani kuwa ya kisiasa sahihi, au sahihi dhidi ya mbaya, kulingana na maoni yao wenyewe, ni nani anayewahukumu wahukumu hawa?

S: Katika Zaburi ya 58, tunapaswa kushughulikia vipi dhuluma na wale walio mamlakani leo?

J: Kuna hatua kadhaa za kufikiria.

Kwanza kabisa, weka roho yetu juu, ukitambua kwamba dhuluma yote dhidi yetu ni ya muda mfupi, hadi tutakapokwenda Mbinguni.

Pili, usifikirie tu wewe mwenyewe, lakini uone kama wengine wanateseka na dhuluma hii pia. Tunapaswa kusaidia wanaokandamizwa.

Tatu, kama unaweza kujiondoa katika dhuluma, na kusaidia wengine kujiondoa katika dhuluma, bila kuwadhuru wengine au kuhatarisha kitu kibaya zaidi, basi fanya hivyo. Ukiishi katika demokrasia, na kuna mwanasiasa dhalimu, je, ingekuwa ndani ya uwezekano kwako kugombea nafasi yake?

Nne, wakati mwingine unatambua kwamba hakuna unachoweza kufanya bila kufanya mambo kuwa mabaya zaidi. Yesu anaelewa dhuluma, kwa sababu Yeye pia aliteseka dhuluma.

Tano, angalia kama hii ni fursa ya kujifunza, ambayo Mungu angependa ujifunze kitu hapa. Watu wanaweza kuwa nyeti sana hata kwa dhuluma ndogo zaidi dhidi yao wenyewe, lakini wengi hawajui, au hata zaidi ya hayo, hawajali kuhusu dhuluma inayofanyika kwa watu wengine. Ukitoka katika hali hii, au hata kabla, je, unaweza kuwa wakala wa mabadiliko kusaidia kupambana na dhuluma ya wengine wanaokandamizwa?

Muhimu zaidi, mwulize Mungu angependa ufanye nini katika hali hii. Jibu linaweza kuwa tofauti kabisa katika hali tofauti, kwa hivyo unahitaji kuomba hekima kutoka kwa Mungu kujua nini cha kufanya.

S: Katika Zaburi ya 58:3, waovu wanakosea na kusema uongo hata tangu tumboni vipi?

J: Hii ni dhahiri hyperbole ya kishairi, kwa kuwa watoto wachanga hawazungumzi, iwe uongo au ukweli. Hii inaweza kurejelea mambo manne yanayosaidiana:

a) Kila mtu anazaliwa na asili ya dhambi, mwelekeo wa asili wa kutenda dhambi.

b) Tangu kuzaliwa wametengwa na Mungu na wanahitaji neema Yake.

c) Mungu, anayeona mwisho tangu mwanzo, anaweza kuona jinsi watu waliopotoka wanavyofuata mwelekeo wao waliouchagua hata tangu kuzaliwa.

d) Hata watoto wadogo wanaweza kujifunza kutoka kwa mfano wa dhambi za wazazi wao.

S: Katika Zaburi ya 59:1-17, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Huku Zaburi ya 59 na 60 labda zilikuwa ni mazingira, zinaendeana vizuri. Zaburi ya 59 inahusu kuomba Mungu asiteseke kushindwa (kwa kimwili, kwa maoni ya umma, au vinginevyo) na watu wa Sauli, na Zaburi ya 60 inaomba Mungu baada ya kupata kushindwa. Zaburi ya 59 inagawanyika kwa asili katika sehemu mbili: mistari ya 1-10 na 11-17 na kirejeo kinachofanana kwa sehemu zote mbili katika mistari ya 9-10 na 17.

1-2 Ombi la ukombozi

- 3-4 Maelezo ya adui zake

- - 5 Ombi la kisasi cha Mungu

- - - 6-7 Jioni wanazurura, wakigharau kama mbwa

- - - - 8-9 Matarajio ya Mungu kukuja

11-12 Ombi la kumdhalilisha adui wake lakini si kumuua

- - 13 Mungu ashughulikie adui za Daudi kwa njia inayomtukuza Mungu

- - - 14-15 Jioni wanazurura, wakigharau kama mbwa

- - - - 16-17 Kwa hivyo imba, ukisherehekea nguvu za Mungu

S: Katika Zaburi ya 59:6-7,14-15, kwa nini Daudi analinganisha adui zake na mbwa hapa?

J: Si kwa sifa. Mbwa wa mtaani walikuwa hawana wenyewe, na walikula tu takataka watu walioacha. Wangelala na kuonekana utulivu sana mchana. Lakini jioni, giza likiwa, wangetembeza wakitafuta chakula. Hawangeshambulia mtu wakati wa mchana, watu wengi wakiwa karibu. Lakini kuacha mtoto aende nje usiku peke yake haikuwa vizuri.

Mbwa hawafikirii kuhusu Mungu; na vivyo hivyo, adui hawa wanafikiri hakuna matokeo usiku, hawatakapokamatwa. Baada ya yote, 'nani anasikia?' Wanaweza kuonekana wazuri mkono kwa mkono, lakini katika kikundi wanafuata kundi.

Vivyo hivyo, wakati mwingine adui wanaweza kuonekana wapole na wa kirafiki wanapoangaliwa na wengine. Wanaweza kushambulia tu wanaohisi hawatakamatwa.

S: Katika Zaburi ya 59:11-12, kwa nini Daudi anaomba Mungu ASIWAUWE hapa?

J: Daudi hataki kifo chao; badala yake anataka wataabishwe katika kiburi chao, wengine watakapoona jinsi wanavyoshushwa.

S: Katika Zaburi ya 59:13, watu waovu 'huteketezwa katika hasira' vipi?

J: Kuna njia mbili. Njia ya msingi ni kwamba wakati ujao, isipokuwa watubu, wataangamizwa na ghadhabu ya Mungu. Kwa upande wa pili, sasa hivi mioyo yao inaweza kuliwa na chuki na ugomvi.

S: Katika Zaburi ya 59:16-17, Daudi anaimba kwa sababu Mungu ni Ulinzi wake. Je, Daudi anaweza kuwa na uhakika Mungu hataruhusu kupata matatizo au kushindwa?

J: Hapana. Zaburi inayofuata ilikuwa baada ya vita vikali, na Mungu 'aliwaonyesha watu mambo magumu'. Vivyo hivyo, chini ya Musa hawakushinda vita vyote pia. Baada ya ripoti ya wapelelezi kumi kuwashawishi watu wasiingie, Mungu aliwaambia wangekufa jangwani, waliamua peke yao kuishambulia Kanaani, na walishindwa. Vivyo hivyo, Yoshua alipata kushindwa huko Ai.

Kwa hivyo, kumfuata Mungu haimaanishi kamwe tutakosea, au watu tunaowatumainia hawatakosea. Pia haimaanishi hatutapata matatizo au kushindwa. Lakini inamaanisha kwamba Mungu atatuchukua kupita matatizo hayo, na ingawa hatushindi kila vita, katika Kristo tutashinda vita. Mungu hatusahau. Katika ushindi na kushindwa, tunamngoja Bwana, mpiganaji wetu mkuu.

S: Katika Zaburi ya 60:1-12, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi ya 60 iliandikwa baada ya kupata tatizo. Hapa kuna muhtasari.

1-4 Sababu ya kushindwa inasemekana ni Bwana

5 Lakini tumaini la Israeli liko katika Bwana

6-8 Bwana aliahidi ushindi, hatimaye

9-11 Israeli Anahitaji Bwana

12 Israeli anaweza kuwa na imani katika Bwana

S: Katika Zaburi ya 60:1 katika kichwa, je, Waedomu 12,000 waliuawa, au 18,000 kama 1 Nyakati 18:12 inavyosema?

J: Kuna majibu matatu yanayowezekana.

1) Hii labda ni kosa la mwandishi wa nakala, kama Bible Difficulties & Seeming Contradictions uk.130-131 inavyoeleza.

2) Jeshi lingeweza kuwa na mgawanyiko wingi. 1 Nyakati 18:12-13 inasema mgawanyiko wa jeshi chini ya mpwa wa Daudi Abishai aliua Waedomu 18,000, huku katika Zaburi ya 60 wanajeshi chini ya Yoabu waliua Waedomu 12,000. The Bible Knowledge Commentary: Old Testament uk.608 ina mtazamo huu.

3) Inachukuliwa kwamba maelezo ya juu ya Zaburi yaliongezwa baadaye, kwa hivyo maelezo ya juu kuhusu Zaburi ya 60, iwe namba ni sahihi au la, si maandiko.

 

S: Katika Zaburi ya 60:5, tunapaswa kuomba vipi, tumepata tatizo au kushindwa?

J: Tatizo lingeweza kuwa la kazi, la familia, au la huduma. Kushindwa kungeweza kuwa kwa kutumainia mtu ambaye hakuweza kutegemewa, au kumfanya Mungu afe kwa dhambi yetu. Tatizo au kushindwa tayari kumetokea, lakini bado hakujatokea ni mwitikio wetu kwao. Tunaweza kujibu kwa kumkaribia Mungu zaidi, katika toba kama inahitajika, na kwamba tungekuwa na nguvu zaidi katika Bwana kama matokeo ya uzoefu huu usiofurahi. Au tunaweza kuacha tatizo au kushindwa kutudhoofisha, au kutuvunja, na kutupeleka katika nchi isiyo ya mtu ya kutokuamua na mashaka. Chaguo ni letu, iwe tunakaribia Mungu zaidi au mbali zaidi.

 

S: Katika Zaburi ya 60:6 na Zaburi ya 108:7, Mungu aligawanya Shekemu vipi?

J: Hii inarejelea kugawanya ardhi kwa Waisraeli walioshinda. NIV Study Bible 1985 uk.847 inasema kwamba kutajwa Shekemu (magharibi mwa Mto Yordani) na Sukkoti (mashariki mwa Mto Yordani) labda kulikuwa ni ishara kwa ushindi wote chini ya Yoshua.

 

S: Katika Zaburi ya 60:8-12 na Zaburi ya 108:9-13, kwa nini Mungu alisaidia jeshi la Daudi, kwa kuwa Kamwe hakuwaambia wapigane na baadhi ya mataifa?

J: Daudi alipigana dhidi ya adui zake wote, wa zamani na wa sasa. Kuhusu Waammoni na Wasyria, ni wao waliochagua kuwa adui za Daudi, si kinyume chake. Taifa la Edomu lilikuwa dogo kuliko Israeli, lakini likawa tishio kubwa likichanganywa na taifa jingine dogo, Waammoni, adui mpya, Wasyria walio wengi zaidi (pia wanaoitwa Waaramu).

Mbali na watu wanaoweza kutaka tuanguke, tuna pia adui wa ulimwengu, mwili, na ibilisi. Hakuna mahali pa kufanya makubaliano ya mwafaka na adui hawa.

S: Katika Zaburi ya 60:9-12, matumizi muhimu kwetu leo katika vita vyetu ni yapi?

J: Zaburi hii, kama maeneo mengine mengi, inazungumza kuhusu kuwa na imani na matumaini katika Mungu. Lakini tofauti na maeneo mengine, Zaburi ya 60 inazungumza kuhusu kuwa na imani na matumaini katika Mungu hata baada ya tatizo au kushindwa kwetu. Tegemea Mungu hata baada ya tatizo.

S: Zab 61:1-8, muhtasari wa Zaburi hii ni upi?

J: Zaburi ya 61 ni zaburi ya wakati tunapohitaji Mungu atulinde. Zaburi hii ina sehemu nne.

1-2 Sala ya ulinzi

3-5 Kukumbuka kazi ya Mungu ya zamani na ahadi ya siku zijazo

6-7 Sala nyingine ya ulinzi

8 Tumaini la furaha katika ahadi ya Mungu

S: Zab 61, tunaweza kufanya nini imani yetu inapohisi kudhoofika?

J: Kama vile Daudi alivyofanya, kumbuka jinsi Mungu alivyotuchukua katika nyakati zilizopita. Tambua kwamba Mungu atakuongoza kwenye mwamba ulio juu zaidi kuliko wewe. Mwamba ni Yeye mwenyewe, lakini maisha yako yanaweza kupandishwa mahali pa juu zaidi kuliko ulipo sasa hivi. Lakini Daudi hakuomba tu Mwamba; aliomba kuongozwa kwenye mwamba.

S: Zab 61:1-2, Daudi aliomba vipi kutoka miisho ya dunia?

J: Daudi hakuwa kijiografia katika sehemu ya mbali zaidi ya dunia, bali labda hakuwa Israeli na anahisi yuko katika hali ngumu sana. Kutoka mahali popote na kila mahali, hata miisho ya dunia, angemlilia Mungu. Bila shaka, wafanyabiashara wa Kikristo wanaosafiri leo wanaweza kuomba kutoka miisho ya dunia pia.

S: Zab 61:2-4, picha hapa ni zipi?

J: Kuna sitiari tano za kujificha hapa. Mstari wa 2 una mwamba wa juu; mstari wa 3 una hifadhi na mnara imara. Mstari wa 4 una hema la Mungu na kivuli cha mabawa ya Mungu. Kila moja inaonyesha Mungu analinda kwa njia tofauti kidogo.

Kutoka mwamba wa juu unaweza si tu kuona, bali uko juu ya askari wa adui ambao hawawezi kukufikia kwa urahisi na pengine nje ya safu ya mishale mingi.

Hifadhi au hema linalinda dhidi ya dhoruba, baridi, na jua.

Mnara imara unatoa ulinzi wa asilimia mia moja dhidi ya adui wakati mnara unasimama.

Hema la Mungu ni mahali pa kuwa karibu na Mungu. Roho yetu inapochoka, tunaweza kuburudishwa kiroho.

Kivuli cha mabawa ya Mungu ni kama ndege anavyoweka vifaranga wake joto na kulindwa na mvua.

S: Zab 61:3, ni mwingiliano gani kati ya kutegemea Mungu kutupongoza, na kufanya maamuzi yetu wenyewe?

J: Mungu anaweza kutuambia tufanye nini moja kwa moja kupitia Neno lake, kwa mfano: usiibe. Mambo fulani tunaweza kujifunza kwa mafundisho; kwa mfano, kwa kuwa Biblia inasema usiibe, usitumie programu au muziki ulioinjiwa bila ruhusa; ulipe. Wakati mwingine Mungu anaweza kufanya maamuzi kwa ajili yetu kwa kufungua na kufunga milango. Mara nyingine Mungu anaweza kutuongoza kufanya mambo fulani, kama kuchukua kazi fulani au kutochukua. Lakini mara nyingine Mungu anataka tufanye maamuzi wenyewe, na kukuza uwezo wetu wa kufanya maamuzi, chini ya Utawala wa Kristo.

Katika Biblia Daudi ni mfano mzuri wa kutegemea Mungu. Angeweza kukata tamaa, kukataa hadharani kuwa mfalme, na kukimbia kwenda nchi nyingine. Lakini Daudi alimtegemea Mungu kumfanya mfalme. Daudi pia ni mfano mzuri wa kufanya maamuzi yake mwenyewe. Daudi alikimbia kutoka kwa Sauli, alilazimika kujificha mapangoni mara kadhaa, na (kwa haki au si haki) aliamua kukata kipande cha joho la Sauli kuonyesha Sauli jinsi alivyokuwa mwaminifu.

Kibinafsi, miaka mingi iliyopita nilipaswa kuchagua kama kuchukua kazi mpya au kuendelea na kazi niliyokuwa nayo. Niliomba, na ninaamini Mungu aliniambia kuhusu hilo. Hivi ndivyo Mungu alisema: "wewe amua". Niliwasilisha uamuzi huo kwa Mungu na kufanya uamuzi wangu. Mara nyingi, tunapaswa kufanya uamuzi, lakini tunapaswa kuwasilisha uamuzi kwa Mungu, na kumruhusu Yeye kutupinga bila kukasirika.

Je, ukifanya uamuzi mbaya na kuanza kwenda njia potofu? Mtu mmoja alisema kwamba Mungu haongoze magari yaliyosimama. Kumwambia gari ligeuke kushoto au kulia hakuna maana kama gari haliwezi kusonga hata kidogo. Lakini kama tunajaribu kumfuata Mungu, na kama wakati wowote tukafanya uamuzi mbaya (ambao utafanyika), hiyo ni sawa kwa sababu Mungu anaweza kutuambia kufanya mzunguko wa U.

S: Zab 61:4, unafikiri Daudi alikuwa akifikiri mabawa ya nani?

J: Hizi zingeweza kuwa mabawa ya makerubi yaliyokuwa juu ya kiti cha rehema cha sanduku. Au yangeweza kuwa sitiari ya jinsi tai au ndege mwingine anavyomtunza vifaranga wake wadogo. Au yangeweza kuwa vyote viwili.

S: Zab 61:6, tunapaswa kuomba ulinzi vipi?

J: Usifanye usalama wako kuwa sanamu lako, lakini ni vizuri kuomba ulinzi, kama vile Daudi alivyofanya hapa. Omba bila kukoma. Daudi aliomba hasa kwamba Mungu awe hifadhi yake, kwamba Mungu amsikilize, na kwamba Mungu atimize ahadi zake. Kwa hivyo, Daudi hahitaji kusubiri hadi hali ionekane salama; Daudi anaweza kuimba na kumsifu Mungu sasa hivi!

S: Zab 61:6-7, kuna kitu cha kushangaza gani kuhusu viwakilishi na majina hapa?

J: Viwakilishi vinabadilika kutoka "mimi" kwenda "mfalme". Mistari ya 1-5 ina matumizi kumi ya "mimi", "mimi" au "yangu". Mistari ya 6-7 ni "mfalme" na "yeye" mara mbili. Kisha mstari wa 8 ni "mimi" mara mbili na "yangu". Daudi anaacha kufikiri tu kuhusu nafsi yake na pia anazingatia wafalme wa siku zijazo.

Leo tunapojikuta katika hali ngumu, simama na ufikirie kama kuna watu wengine katika hali ile ile pia. Unapoomba, unaweza kutaka kuwaombia pia. Pia, unapoona hali wengine wanayopitia, unaweza kuona kwamba tatizo lako linaweza kuwa si tatizo kubwa kama ulivyofikiri.

S: Je, Zab 61:6-7 ni ya Kimasihi?

J: Hapana, si kila kitu kinachokuwa baraka kwa mfalme ni cha Kimasihi. Daudi anafikiri kuhusu yeye mwenyewe na wafalme wa siku zijazo, ambayo inajumuisha Kristo, lakini hakuna mfalme maalum wa siku zijazo anayetamkwa. Klementi wa Aleksandria (193-204 B.K.) ananukuu kutoka Zaburi ya 61 katika Stromata kitabu cha 4 sura ya 14 uk.429 (mara mbili) na kitabu cha 10 sura ya 109 uk.459 na katika maeneo yote matatu haonyeshi dalili yoyote kwamba anadhani ni ya Kimasihi. Hakuna waandishi wengine wa kabla ya Nikea walionukuu kutoka Zaburi ya 61. Kwa upande mwingine, Zaburi ya 61:6-7 ilifasiriwa kama inarejelea Masihi katika targumimu za Kiyahudi kama vile Ufafanuzi wa Biblia wa Kimataifa Mpya uk.597 na Ufafanuzi wa Biblia wa Waamini uk.642 unavyosema.

S: Zab 62:1, mbali na tu kusikia na kutii Mungu, tunapaswa kumngojea Mungu leo vipi?

J: Kumbuka kwamba Mungu Mwamba wetu yu juu zaidi kuliko sisi. Tuko salama juu ya mwamba na salama katika Hema. Tunaweza kutumia mstari huu karibu katika kila muktadha wa maisha yetu kwa njia angalau tano.

Ibada: Watumishi wa mfalme hawaoni jinsi wanachofanya kunawasaidia wao wenyewe; badala yake wanauliza jinsi inavyomsaidia mfalme. Ingawa tunaweza bado kupendezwa na ibada, au kupata kitu kutoka kwake, hizo si sababu za kuwa hapo. Tuko hapa kumtukuza Mungu, kwa sababu ibada inamhusu Yeye, si sisi.

Msaada: Je, tunauliza kikamilifu Mungu atusaidie katika maisha yetu na huduma kwake, au tunajaribu kufanya mambo kwa nguvu zetu wenyewe?

Uongozi: Je, tunatamani msaada wa Mungu ufuate kazi yetu, au tunajaribu kufuata Roho katika kazi yake? Yoshua aliuliza malaika kama malaika alikuwa upande wa Yoshua au la. Lakini Yoshua aliuliza "a" au "b", malaika alijibu: wala moja, badala yake "c". Malaika haikujibu swali moja kwa moja, kwa sababu malaika hakuwa upande wa mtu mwenye dhambi. Badala yake Yoshua alipaswa kutambua kwamba Yoshua alihitaji kuwa upande wa malaika. (Yoshua 5:13-15). Hatupaswi kuuliza kama Mungu yuko upande wetu; badala yake tunapaswa kujali kwamba sisi tuko upande wa Mungu.

Mwongozo: Je, tunataka kumhudumia Mungu "kwa njia yetu wenyewe", au tunafurahi kikamilifu kumhudumia Mungu kwa njia yake kwetu?

Muda: Je, tunasubiri wakati wa Mungu, au tunadhani wakati wowote ni mzuri kwetu? (Yohana 7:6)

S: Zab 62:2,6,7 Mungu ni mwamba kwa maana ya sitiari vipi?

J: Mungu ni kama mwamba kwa njia angalau tatu.

Mlima ni mwamba mkubwa sana; huwezi kupita ndani yake; lazima upite pembeni.

Mwamba ni mgumu; kupiga mwamba hakutafanya lolote kwake.

Mwamba ni wa kudumu; kubadilika kwa hali ya hewa, mvua, mvua ya mawe, na jua haziathiri.

Mungu na ulinzi wake ni hivyo kwetu.

S: Zab 62:2,6, kutikiswa au kusogewa kuna maana gani kwetu?

J: Sisi si mwamba, lakini tukisimama juu ya mwamba wa juu, tutakuwa salama dhidi ya mafuriko. Haimaanishi kwamba tunadhani mambo mabaya hayatotupata. Wala haimaanishi hatupaswi kujibu haraka kwa hali zinazobadilika. Badala yake, inamaanisha kwamba amani yetu, utulivu wa akili, na ujasiri havipaswa kusumbuliwa kwa sababu ya wanaofanya wanadamu tu.

S: Zab 62:4f, unawashughulikia watu wa "lugha mbili" vipi?

J: Watu hawa wanasema vizuri mbele yako, lakini wanasema dhidi yako nyuma yako. Kwanza kabisa, hakikisha wewe si mtu kama huyo mwenyewe. Wakati mwingine watu wanaweza kuwa hivyo kwako kwa sababu wanadhani, kwa haki au la, kwamba wewe ni hivyo kwao. Hapa kuna mambo ya kufanya.

1) Omba kwa Mungu kuhusu wao, kwamba Mungu akulinde dhidi ya uongo wao. Uongo unaweza kutenga marafiki na kufanya watu wasikupende bila kujua sababu yoyote.

2) Washughulikie kwa uangalifu; mara nyingi kadri unavyowaambia kidogo ndivyo bora.

3) Unaposema, angalia maneno yako; yanaweza kurudiwa nao katika mwanga mbaya zaidi.

4) Jaribu kuelewa kwa nini wanahisi na kutenda jinsi wanavyotenda. Labda kuna njia unayoweza kupatana nao. Warumi 12:18 inasema kadri inavyowezekana, uwe na amani na kila mtu.

S: Zab 62:9, kwa nini tunapaswa kuzingatia watu wengine kama mvuke tu au uongo?

J: Yesu alisema tunapaswa kupenda jirani yetu kama nafsi zetu wenyewe, na tunapaswa kuthamini watu wengine, kwa kuwa wanaume na wanawake wote wameumbwa kwa mfano wa Mungu. Lakini hilo likisemwa, wakati mwingine tunaweza kujali sana watu wengine wanasema na kufikiri nini kuhusu sisi. Ikiwa mtu mwingine hataruhusu upatanisho, kuna wakati ambapo ukosoaji wao au udanganyifu wao kwako unapaswa tu kupuuzwa. Wakati fulani unapaswa tu kuendelea na maisha yako, bila kujali mambo mabaya wanayoweza kusema kukuhusu. Hata hivyo, unaweza kuwa na haja ya kulinda sifa yako machoni mwa wengine.

S: Zab 62:12, kwa kuwa Mungu analipa kila mtu kulingana na kazi yake, je hii ni dhana ya mashariki ya karma?

J: Hapana. Ingawa kuna mfanano, kuna tofauti kubwa.

1) Ni kiumbe chenye uhai, Mungu, anayetoa hukumu, si nguvu isiyo na utu ya ulimwengu.

2) Watu wengine hawapati haki kwa matendo yao mabaya katika maisha haya; wanakufa "kwa dhuluma" wakipata bora zaidi kuliko wanachostahili.

3) Lakini Mungu ana siku, inayoitwa Siku ya Hukumu, ambapo mbele ya kiti kikuu cha hukumu cha Nyeupe Kuu kila mtu atapata anastahili.

S: Zab 63:1, inapaswa kuwa kwa bidii au kwa furaha?

J: Neno la Kiebrania linamaanisha "kwa furaha", lakini linahusiana na neno "s-h-r" ambalo linahusiana na alfajiri, kwa hivyo wengine wamedhani hii inamaanisha "mapema" na wamezingatia hii kuwa zaburi ya kusema asubuhi. Bila shaka, ikiwa unatamani kumtafuta Mungu, basi utafanya hivyo haraka iwezekanavyo.

S: Zab 63:5 tunapaswa kuwa na hamu ya Mungu vipi?

J: Kiebrania halisi kinasema kwamba Daudi alishiba kama kwa mfupa (eneo linalozalisha damu mwishoni mwa mifupa mirefu), na unono. Hizi zilizingatiwa kuwa vyakula vitamu. Hii inamaanisha kwamba roho ingefurahia na kujaa, si tu kuwa na ya kutosha kuishi. Kutafuta Mungu kunapaswa kuhisi kama kutimiza kama vitu hivi (na labda vyenye afya zaidi pia!) Kwa kweli, Waisraeli walikatazwa kula mafuta (Mambo ya Walawi 3:16; 7:23), kwa hivyo kuwa karibu na Mungu ni bora hata kuliko mambo yaliyokatazwa.

Kwa hivyo maudhui ni kwamba Daudi alipenda kuabudu katika uwepo wa Mungu, kwa sababu Daudi alikuwa na "tamaa" kwa Mungu. Sisi pia tunapaswa kukuza tamaa kwa Mungu kwa kutumia muda wake katika maombi na katika Neno lake.

Wakristo wameyaona haya kwa karne nyingi. Tunapoimbа wimbo wa jadi wa Kikristo "Be Thou My Vision", Wakristo wengi wanaweza wasijue kwamba huu ni wimbo wa jadi wa Kiayalandi unaorudi hadi karibu karne ya nane B.K.

S: Zab 63:8, tunapaswa "kumfuata kwa karibu" Mungu vipi?

J: Kutomfuata kwa karibu kunamaanisha kwenda kwenye lengo moja, lakini kuwa bila utaratibu kuhusu njia na vituo. Kumfuata kwa karibu kunamaanisha si tu kutaka kufanya mapenzi ya Mungu kwa takriban, bali kufanya kwa uaminifu kwa njia sahihi, kwa muda sahihi, na wenzao sahihi, na nia sahihi.

S: Zab 63:9-11, msiba unapaswa kuathiri ukaribu wetu na Mungu vipi?

J: Baadhi ya watu ni washukuri na karibu na Mungu kwa sababu Mungu anawakinga na msiba. Shetani alimshutumu Ayubu kwa uwongo wa kuwa hivyo katika Ayubu 1:9-12. Kwa upande mwingine, baadhi ya watu wanakaribia Mungu kwa sababu ya msiba, ama wakiwa na matumaini kwamba Mungu atawaasaidia, au wakishukuru kwamba Mungu aliwaasaidia. Maandiko hayakosei hali yoyote. Hata hivyo, njia bora zaidi ni kukaa karibu na Mungu bila kujali msiba. Labda ni ujuzi tofauti kukaa karibu na Mungu mambo yanapokwenda vizuri (na ni rahisi kumsahau), kuliko kukaa karibu na Mungu licha ya ukweli kwamba Mungu ameacha mambo kwenda vibaya sana. Tunapaswa kuwa karibu na Mungu katika hali zote.

S: Zab 63:10, watu wa vurugu na wasingiziaji wanakuwa "chakula cha mbweha" vipi?

J: Yesu alisema wale wanaoishi kwa upanga wanakufa kwa upanga. Kwa wale wanaojaribu kufikia mambo kwa njia ya vurugu, usingizi, au uongo, watu wengine ambao hawana wasiwasi wa kufanya vivyo hivyo kwao. Kutokuwa na mazishi, na kuwa chakula cha mbweha kulikuwa aibu kwa maiti.

S: Zab 64:1, "kulinda maisha yangu dhidi ya hofu ya adui" kunamaanisha nini?

J: Daudi katika maeneo mengi anaomba ulinzi dhidi ya maadui wake, lakini hiyo si anaomba hapa. Daudi anaomba kulindwa kwa maisha yake dhidi ya hofu. Hata kama adui bado yuko, Daudi hahitaji kuishi katika hofu ya adui, ingawa Daudi anaweza kujaribiwa kufanya hivyo. Pia, wakati mwingine watu wanapohofu sana, wanaweza kufanya mambo ya kipuuzi yanayodhuru nafasi yao.

Vivyo hivyo, sala yetu inapaswa kuwa kwamba tuishi bila hofu, isipokuwa hofu ya Bwana. Haimaanishi mambo mabaya hayatotupata, au kwamba hatutapata kushindwa, lakini hatuhitaji kuishi katika hofu ya mambo ya siku zijazo, yasiyo wazi, yasiyohakika.

Daudi anajua si tu kwamba maadui wako, bali wanafanya njama kwa ustadi jinsi ya kumtega kumdhuru. Lakini hata hivyo, Mungu anaweza si tu kuwazuia, bali hata kuwafanya wajikwae juu ya maneno yao wenyewe, kama Zaburi ya 64:8 inavyosema.

Hatimaye, tusiondoe macho yetu kutoka lengo. Si usalama na ulinzi, wala si kwamba maadui wafutiliwe hadharani; badala yake katika Zaburi ya 64:9-10 ni kwamba watu wamtukuze Mungu.

S: Zab 64:2, kwa kuwa waamini wema hawafanyi mabaya, kwa nini tunapaswa kujali siri za wengine?

J: Wakati mwingine mtu anaweza kushitakiwa kwa uongo na mashauri ya udanganyifu. Daudi pia aliogopa Doeg na wengine wanaweza kumkabidhi Daudi kwa Sauli. Wengine walimfanyia njama Danieli, ingawa Danieli hakutoa sababu yoyote kwa wengine kumshutumu.

S: Zab 64:3,4,7 umuhimu wa mishale hapa ni upi?

J: Kwa namna fulani zaburi hii inahusu mapigano mawili ya upinde; ya kwanza ni waovu wakifanya njama kupiga mishale yao mingi kwa Daudi; na ya pili ni Mungu akipiga waovu, na mshale mmoja tu unatosha. Mishale ni silaha ambazo ikipiga, inaweza kudhuru kutoka mbali. Zinapiga ghafla, lakini hazipigi kwa siri.

S: Zab 64:4-5, mishale inatofautiana na mitego vipi?

J: Iwe mshale ulipigwa wazi au kwa siri, mwathirika hakufanya chochote kusababisha mshale kumjia. Lakini mtego ni kitego ambacho mwathirika anavutiwa kwake, ama kufa kutoka kwenye mtego wenyewe, kama mtego wa dubu, au kushikiliwa ili adui aweze kumua mwathirika wakati wowote baadaye. Shetani hutumia mishale na mitego. Ayubu alipopigwa, hizo zilikuwa mishale; Ayubu hakufanya chochote kusababisha maafa hayo kumjia. Lakini Absalomu alipomwasi Daudi, ilitabiriwa kwamba Daudi angekuwa na vita baada ya Daudi kuanguka katika mtego wa kufanya uasherati na mauaji, ambayo yalipoteza heshima ya watu. Tunahitaji kuomba kwa Mungu msaada dhidi ya vyote viwili. Na tunapotegwa kwa sababu ya dhambi zetu wenyewe, tunahitaji kumwomba Mungu mwenye rehema zaidi.

 

S: Zab 65:2,5, ni ajabu gani kwamba Mungu anajibu maombi yetu?

J: Mungu aliyeumba si tu ulimwengu, bali wakati wenyewe, ni mkuu na mpana sana. Hata hivyo, anashuka hadi kusikia maombi ya mtoto mdogo zaidi. Mungu aliahidi kufanya hivyo, lakini Mungu hakuhitaji kufanya hivyo, kwa sababu Mungu hakuhitaji kuahidi. Mungu hafanyi hivyo kutokana na wajibu, kwa sababu Mungu anapendezwa na kufanya hivyo. Anasikia maombi yetu, hata zile ambazo zinaweza kuwa na upuuzi kidogo kutoka mtazamo wake, kwa sababu anatupenda.

 

S: Zab 65:3, msaada uliotajwa hapa unaotofautiana na sehemu nyingine za zaburi ni upi?

J: Maeneo mengine yanahusu ukombozi dhidi ya ukame, maafa ya asili, na maadui; lakini huu ni ukombozi dhidi ya adui mwingine: nafsi yako mwenyewe. Mwimbaji anamsifuvia Mungu huku akikiri kwamba maasi yake yamemshinda, au yamepata ushindi juu yake. Hata hivyo bado anamsifuvia Mungu, akijua kwamba Mungu atatoa upatanisho. Neno la Kiebrania hapa, kipper, linamaanisha kufunika au kufuta. Linaweza kujumuisha upatanisho au kulipa fidia.

S: Zab 65:4, wale waliochaguliwa kuleta karibu na ua la hekalu ni Walawi tu, au watu wote wa Mungu?

J: Watu wote walikuwa ufalme wa makuhani katika Kutoka 19:6. Si kila Mwisraeli tu angeweza kuingia katika nyua za hekalu, bali kila Mwisraeli alipewa amri ya kukusanyika pamoja mara kadhaa kwa mwaka.

Hata hivyo, si mtu yeyote anaweza kumkaribia Mungu. Hali ya wana wa Kora katika Hesabu 16:5 inaonyesha kwamba ni kwa mwaliko tu. Lakini Mungu ametualikia sisi sote kumkaribia, kwa masharti yake. Yeremia 30:21 inaonyesha masharti: yeye aliyeweka moyo wake kwa Mungu anaweza na atakuja mbele yake.

S: Zab 65:7, Mungu anazima msongo wa bahari lini?

J: Kutulia bahari ya dhoruba ni onyesho dogo la nguvu ambayo Mungu ana. Mungu anaweza kutulia bahari halisi, lakini "bahari" pia ni sitiari kwa watu na machafuko. Tazama Ufafanuzi wa Biblia wa Mtoa Maelezo juz.5 uk.434 unavyosema.

S: Zab 65:9-13, Mungu anawabariki watu na ustawi vipi?

J: Mungu hawabariki waamini kwa ustawi bila sababu yoyote. Anafanya hivyo kwa kusudi. Mungu anatubariki ili tumtukuze, na kutumia ustawi wetu kuwasaidia wengine na kuendeleza Ufalme wake. Usimsifu Mungu kwa alichokupa, na kama hutoi zawadi kutoka kwa fedha zako kwa matumizi yake, basi hakuna sababu kwa Mungu kukubariki na ustawi, sivyo?

S: Zab 65:11, Mungu anavikoronisha mwaka kwa wema wake vipi?

J: Wazo ni mzunguko wa kila mwaka wa kupanda na kuvuna. Kwa njia mbalimbali leo tunapanda bidhaa, mawazo, na kuwekeza, ambapo kutokuwa na uhakika kunaweza kusababisha madhara. Lakini msifu Mungu mambo yanapofanikiwa. Kama yanatarajiwa kufanikiwa mara nyingi, bado tumsifu Mungu kwa mambo hayo.

S: Je, Zab 66:1-20 ni zaburi ya kushukuru ya kitaifa kimsingi, au zaburi ya kushukuru ya mtu binafsi?

J: Wasomi waamini wanabishana kuhusu hili, labda kwa sababu kuna vipengele vya vyote viwili. Mistari ya 1-12 ni ya pamoja, bila dalili yoyote kwamba hii ni sifa ya mtu binafsi tu. Katika Zaburi ya 66:15 mbuzi na kondoo dume walitajwa kwa dhabihu za kitaifa, ingawa mtu binafsi angeweza kuleta hizo pia. Lakini mistari ya 13-15 ni ya mtu binafsi kabisa, na 16-17 ni mtu binafsi anayoeneza neno kwa mataifa. Kwetu sisi, mambo yanayotokea kwa watu wa Mungu yanapaswa kuwa muhimu sawa na mambo yanayotupata binafsi. Sifa kwa kile Mungu amefanya kwa sisi binafsi tunapaswa kueneza kwa kila mtu. Zaburi hii ni kama kwaya yenye sehemu ya solo.

S: Zab 66:2-3, tunaweza kuimba "heshima" ya Mungu au kufanya "sifa zake kuwa tukufu" vipi?

J: Ingawa hatuwezi kubadilisha chochote kuhusu Mungu, kwa maisha na maneno yetu tunaweza kubadilisha jinsi watu wanavyomwona Mungu. Tunaweza kumtukuza Mungu na kuleta heshima kwa Jina lake, au hata fedheha, kwa heshima tunayomwonyesha, jinsi tunavyoishi, na tunachosema.

S: Zab 66:4, dunia inamsujudia Mungu vipi?

J: Inamsujudia kwa njia mbili tofauti, zote zikitajwa katika zaburi hii.

Zab 66:6 Kazi za Mungu juu ya dunia isiyo na uhai zinamsifu, kama vile kuigeuza bahari kuwa nchi kavu wakati wa Kutoka.

Zab 66:8 watu wa dunia wanamsifuvia Mungu.

S: Zab 66:6 Mungu aliigeuza bahari kuwa nchi kavu lini, na Mungu anafanya hivyo leo vipi?

J: Mungu alipasua Bahari Nyekundu kwa ajili ya Waisraeli. Mungu alipopasua Mto Yordani kwa Yoshua, walipita kwenye mto kwa miguu. Katika hali zote mbili, kizuizi kilichokuwa kisichowezekana ghafla kiliondolewa na walipita. Kama kuna kizuizi kisichowezekana kwako kupita, usifanye dhana ya uongo kwamba ni haiwezekani kwa Mungu kukuchukua kupitia kizuizi hicho. Na anapofanya hivyo, hakikisha unamsifuvia.

S: Zab 66:5 na Yn 1:46, tunapaswa kukuza mtazamo wa "njoo uone" leo vipi?

J: Zaburi yote hii ingeweza pia kuitwa "njoo uone", kwa sababu ya mambo mazuri yote Mungu amefanya kwa njia mbalimbali, au njoo usikie katika Zaburi ya 66:16. Sehemu ya uinjilisti wetu inapaswa kuwa "njoo uone" ya kuvutia kwamba Bwana ni mwema. Tunapaswa kuualikia ulimwengu wote kupata upendo wa Mungu.

S: Zab 66:8-12, inaonekana mwimbaji anamsifuvia Mungu hata kwa nyakati ngumu. Kwa nini?

J: Daudi anamsifuvia Mungu kwa sababu Mungu alimfinyanga na kumtia nguvu pia. Ingawa nyakati zingeweza kuwa ngumu, zilimwandaa kwa mafanikio angeyapata baadaye, na asingebadilishana nazo kwa ukosefu wa maendeleo ya tabia.

S: Zab 66:13-15, "uboreshaji wa kifedha" katika maisha yetu unapinga moja kwa moja kutii Neno la Mungu vipi?

J: Uboreshaji wa kifedha ni kufanya kila kitu kwa njia ya kisheria ili kuongeza faida, fedha, au kurudi kwa uwekezaji. Lakini hapa katika Zaburi na maeneo mengine tunapewa amri kutoa kwa ukarimu kwa Mungu. Tutatoa fedha zetu kwa Mungu, lakini hata katika Agano la Kale "sadaka zao za hiari" zilikuwa kutoa kifedha zaidi ya kiwango cha chini ambacho sheria iliwaagiza kutoa. Tunapaswa kujitolea kabisa kwa Mungu, si kwa faida yetu wenyewe.

Inategemea kweli mtazamo wa moyo wetu. Je, tamaa yetu ni kuongeza utajiri kwetu wenyewe, katika kipindi chetu kifupi duniani? Au ni kumtukuza Mungu zaidi, na kuweka hazina mbinguni?

S: Zab 66:18, kubeba uovu moyoni mwetu kuna maana gani kwamba Mungu hatasikia sala yetu?

J: Maombi yetu yanahitaji kutoka katika uaminifu, si unafiki. Hatutapata kama tunaomba tu kutumia kwa starehe zetu, kama Yakobo 4:3 unavyosema. Pia tunaweza kuomba jambo jema la chini zaidi, wakati Mungu anataka umakini wetu uwe juu ya jambo jema kuu, ukombozi kutoka kwenye dhambi inayoendelea bila toba katika maisha yetu.

Lakini Mungu alisikia sala ya Daudi, hata baada ya Daudi kufanya uasherati na mauaji na Uria na mke wake. Lakini Daudi aliomba toba. Kwa hivyo, maisha na Mungu hayakuisha kwa Daudi alipotenda dhambi. Baada ya kuomba toba, Mungu angesikia sala zake tena.

S: Zab 67:1 na Hes 6:25, "uso wa Mungu kung'aa juu yetu" kunamaanisha nini?

J: Ingawa sehemu yake inamaanisha kwamba Mungu amekuwa na anaendelea kutubariki katika dunia hii, pia inamaanisha mengi zaidi. Inamaanisha kwamba Mungu "anatutazama kwa tabasamu", tunapomfurahisha na kuakisi utukufu wake. Kama nuru inayong'aa gizani katika Wafilipi 2:15, maisha yetu yanapaswa kung'aa katika dunia hii yenye giza. Tunapofanya hivyo, tunabadilishwa na utukufu wake katika 2 Wakorintho 3:18.

S: Zab 67:2 watu wa Mungu walipewa amri ya kufanya nini kwa mataifa yote?

J: Hii inataja shughuli za uinjilisti na umisionari kwetu kuambia ukuu wa Mungu kwa mataifa yote. Ingawa Wayahudi wengi hawakuchukua ukweli kwamba wema wa Mungu ni kwa kila mtu, na mataifa yote yangepewa baraka kupitia Ibrahimu. Israeli haikuwa mwisho wa baraka ya Mungu, bali njia ya baraka ya Mungu. Kwa bahati mbaya, wakati wa Kalvini na Lutheri walidhani kwamba Agizo Kuu lilikuwa limetimizwa tayari na halikuwa na umuhimu tena. Lakini baada ya hapo, kanisa, kutoka wakati wa harakati za kimisionari kubwa limechukua hili kwa uzito.

S: Zab 67:2, kwa nini Daudi alitamani watu wengine wamsifu Mungu, na kwa nini tunapaswa kutamani vivyo hivyo?

J: Hii ilikuwa "mafundisho yaliyopotea" ya Agano la Kale. Ilikuwa "imepotea" kwa maana kwamba Wayahudi wengi walisahau mafundisho haya, ya kuwaambia mataifa ya Mataifa kumhudumia na kumtukuza Mungu. Daudi (na sisi) tunapaswa kutamani hili tu kumtukuza Mungu. Zaidi ya hayo, itakuwa ajabu kuona watu wengi, na watu wa tamaduni na asili nyingi tofauti Mbinguni.

S: Zab 67:2 "wokovu/ukombozi" unamaanisha nini kwa ujumla?

J: Neno la Kiebrania Yeshuw'ah (Strong's 3444) linaweza kumaanisha ukombozi, afya, msaada, ushindi, wokovu, na ustawi. Hii inajumuisha wote kuokolewa kutoka uharibifu, na ushindi. Katika maisha yetu ya Kikristo, tunaokoka kutoka Jehanamu na uharibifu, lakini pia tunaokoka kwa maisha mapya sasa, na kuishi na Bwana milele.

S: Zab 67:6, tunapaswa kumsifu Mungu kwa mavuno vipi?

J: Sababu pekee iliyotolewa katika zaburi hii ya kumsifu Mungu ni mavuno mazuri, kwa hivyo hii inazingatiwa kuwa zaburi ya mavuno, kama Zaburi ya 65. Walimsifu Mungu kwa mavuno mazuri mwaka ule. Vivyo hivyo, Mungu anapofanya kitu kinachofurahisha, tunapaswa kumwambia ulimwengu kuhusu hilo pia. Maelezo moja ya kiongozi katika kanisa ni mtu anayewatia moyo wengine kumsifu Mungu zaidi.

S: Zab 68:1-35, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi ya 68 inaweza kuitwa, Mungu anasonga mbele. Ina muhtasari wa nusu-chiazm.

1-3 Furahiani, kwa sababu uwepo wa Mungu unakuja kutawanya waovu

- 4-6 Imbeni, kwa sababu Mungu anatetea

- - 7-18 Mungu ni mkuu kuliko majeshi yote ya wapiganaji

- 19-20 Mungu anatupa wokovu na njia ya kutoroka mauti

- - 21-23 Mungu atawarudisha maadui ili kuwaangamiza

24-35 Kuwa katika idadi ya maandamano ya watakatifu

S: Zab 68:1-35 kuna kitu cha kuvutia gani kuhusu majina ya Mungu hapa?

J: Hii ni sala inayomwomba Mungu aonyeshe nguvu zake za ajabu. Zaburi nyingi zina moja au mbili tu za majina ya Mungu. Zaburi hii ina saba. Elohimu (1); Yah (4); Yehova (10), El Shaddai (14), Yah Elohimu (18), Adonai (19), Yehova Adonai (20).

S: Zab 68:1, kwa nini Daudi alitaka Mungu ainuke na kutawanya maadui wa Mungu?

J: Kuna sababu kadhaa zinazowezekana.

a) Daudi alitaka kuona Mungu akitukuzwa, na Jina la Mungu litukuzwe katika Zaburi ya 68:4.

b) Daudi angeweza kutaka kulindwa binafsi dhidi ya maadui wa Mungu.

c) Daudi alitaka watu wa haki wafurahi katika Mungu (Zaburi ya 68:3), na wasidhulumwe na maadui wa Mungu.

d) Daudi alitaka kuona haki iliyoletwa kwa wasiomcha Mungu (Zaburi ya 68:21-23)

S: Zab 68:2, upinzani wa Mungu ni kama moshi na nta vipi?

J: Kama vile moshi usio imara, na nta inayoyeyuka isiyo na uthabiti, upinzani wa Mungu utatoweka na kuyeyuka.

S: Zab 68:4, umuhimu wa Mungu kupanda juu ya mawingu ni upi?

J: Yesu atakuja katika mawingu kwa utukufu katika Matendo 1:11; Mathayo 24:30; Luka 21:27; Ufunuo 1:7. Pia, katika dini ya Ugariti na Kanaani ilisemwa kwamba Baali alikuwa "mpanda juu ya mawingu." Zaburi ya 68:4 inasema, si Baali bali Mungu wa kweli.

S: Zab 68:7-8, maandamano haya yalitokea lini?

J: Hii ilikuwa hapo zamani Mungu alipowaongoza Waisraeli kama wingu na nguzo ya moto walipotangatanga jangwani la Sinai. Lakini kwa namna fulani waamini wanasonga mbele kumhudumia Mungu leo, na siku zijazo, Masihi atakapokuja kwa utukufu, waamini watakuwa nyuma yake.

S: Zab 68:17-20 inarejelea nini?

J: Hii inarejelea Daudi na Waisraeli wakiteka Yerusalemu.

S: Zab 69:1-36, mwandishi anaonekana kuwa katika msiba gani hapa?

J: Ingawa kichwa juu ni si maandiko, kichwa kinasema iliandikwa na Daudi, kwa hivyo tutadhani alikuwa yeye. Katika mistari ya 1-3 Daudi yuko katika dhiki kubwa, sababu yake ilionekana kufa tamaa. Katika mistari ya 4, 19, sababu ni kwa sababu watu walikuwa wakimshambulia. Katika mstari wa 5 Daudi anakiri upuuzi wake na dhambi, na ingawa alijua alikuwa ametenda dhambi, Daudi bado alitegemea ulinzi wa Mungu. Katika mstari wa 13,16 Daudi anategemea rehema ya Mungu; kwa kweli, Daudi hana kingine cha kutegemea.

S: Zab 69:1-2,3,10,12,14-15,21, picha za kioevu ziko zipi, na zinaweza kuwakilisha nini?

J: Picha ni tifutifu, maji ya kina, mafuriko, kulia hadi koo lako likauke, wimbo wa walevi, maji ya kina, siki kwa kiu yake. Kioevu hakina umbo imara, lakini bado ni halisi na kinaweza kuua. Unaweza kujenga ukuta dhidi ya vitisho vingine, lakini kioevu kinaweza kwenda pande zote.

Lakini tofauti kali na hili katika mstari wa 3, ingawa yuko ndani ya maji ya kina, kwa kulia kwake yote Daudi ana kiu ndani yake.

S: Zab 69:4f, kilichoibwa ambacho lazima kirejeshwe ni nini?

J: Tamko hili la ajabu linarejelea Yesu, Masihi mtesekao. Dhambi iliiba ibada ya haki ya Mungu, utii, na utukufu, na watu walinyang'anywa maisha, amani, na ushirika wa furaha na Mungu. Yesu hakuiba chochote, lakini Yesu, kwa ajili yetu, alilazimika kurejesha kilichoibwa na dhambi.

S: Zab 69:5-6, Daudi anasema nini hapa?

J: Daudi hataki dhambi zake ziwe sababu kwa wengine kutomgeukia Mungu. Labda zaburi hii iliandikwa baada ya Daudi na Bathsheba kutenda dhambi.

S: Zab 69:6-12, aibu au fedheha Daudi anayozungumza nayo hapa ni ipi?

J: Daudi hakutaka watu wa Mungu wabebe fedheha kwa sababu yake, na katika mstari wa 7 Daudi alibeba fedheha kwa ajili ya Mungu. Kuna njia mbili za kuangalia hili.

Mateso yetu kwa kumfuata Mungu: Wakati mwingine tunashindwa na kudharauliwa kwa kumfuata Mungu. Hata hivyo, tunapaswa kufurahi tunapoteseka kwa sababu ya Jina la Yesu.

Kudhihakiwa kwa unafiki wetu: Daudi alitumaini wamcha Mungu hawatapata fedheha, au kuhisi aibu, kwa sababu ya dhambi za Daudi, akiwa mwamini. Hakudhihakiwa kwa uovu alioufanya, kiasi kwamba alidhihakiwa kwa kuwa mwamini aliyefanya uasherati na mauaji.

S: Zab 69:9,20, 25, maneno haya yananukuliwa wapi katika Agano Jipya na kwa nini?

J: Zaburi ya 69:9 inanukuliwa katika Yohana 2:17 Yesu alipowafukuza wabadilishaji fedha. Zaburi ya 69:20 inanukuliwa katika Warumi 15:3. Zaburi ya 69:25,28 inanukuliwa katika Matendo 1:20

S: Zab 69:11, kuwa "methali" kunamaanisha nini?

J: Daudi alijua alikuwa kama mzaha wa kudumu kwao. Jina lake tu lilikuwa kitu cha dharau. Hatujui hali, lakini inaweza kurejelea ukosefu wa heshima wengi waliokuwa nao kwa mfalme wao baada ya kusikia kuhusu uasherati wake na Bathsheba na mauaji ya Uria.

S: Zab 69:13, kuna jambo muhimu gani kuhusu maombi hapa?

J: Daudi alipokuwa katika msiba mkubwa, sala yake ilikuwa kwa Mungu tu; si kwa malaika au mwamini aliyefariki, bali kwa Mungu tu kwa msaada.

S: Zab 69:14-15, baadhi ya matatizo yetu ni kama tifutifu, na baadhi ni kama mafuriko vipi?

J: Vyote viwili vinaweza kukufanya uteleze, uingie matumbo, na kuzama, lakini kwa njia tofauti. Tifutifu haisogei; unazama wewe mwenyewe ndani yake kwa sababu ya mzigo ulio juu yako. Mafuriko yanasogea kwa nje kukufunika, unapokuwa katika hali hatarishi, kwenye ardhi ya chini. Vivyo hivyo, baadhi wanazama chini kwa sababu ya matokeo ya kimantiki na ya moja kwa moja ya kimwili ya dhambi zao. Wengine wanaweza kushindwa na mafuriko ya mateso ya nje, majaribu, au kujaribiwa kunyenyekea kwa mateso, kwa sababu hawasimami juu ya mwamba (Zaburi ya 62:2,6,7, mwamba ulio juu zaidi kuliko wao (Zaburi ya 61:2).

S: Zab 69:33, hii inasema nini kuhusu wafungwa?

J: Mungu hadharau wafungwa wake, au katika tafsiri zingine: watu wake waliofungwa. Baadhi wako gerezani kwa sababu ya ushuhuda wao kuhusu Mungu. Wengine, kama wafungwa wa vita, ni mateka ingawa si wahalifu. Lakini wengine wako gerezani, kwa haki, kwa sababu ya mambo mabaya waliyofanya. Lakini wakimtafuta Mungu na kumweka Bwana maishani mwao, wanakuwa wafungwa "wake", na Mungu, aliye mkamilifu wa rehema, hawadharau.

S: Zab 70:1-5 ni sawa na theluthi ya mwisho (mistari ya 13-17) ya Zaburi ya 40? Sababu ya hii inaweza kuwa nini?

J: Zote ni zaburi za Daudi. Hizi ni sawa, isipokuwa kwamba Zaburi ya 70 ina neno "Harakisha. Kuja upesi" mwanzoni, Zaburi ya 40 inatumia Jina Yehova na Zaburi ya 70 inatumia Adonai. Ingawa Daudi ni mwandishi wa Zaburi ya 40, jina la Daudi liko labda katika Zaburi ya 70 kwa sababu maandishi yalitoka Zaburi ya 40. Ingawa masomo kabla ya kila zaburi si maandiko, labda ni sahihi.

Ingawa hatujui sababu halisi ya nakala hii kuwa zaburi yake mwenyewe, ingeweza kuwa ilitumika kama sala ya mtu binafsi, huzuni au labda kwa fursa ya kutoa sadaka. Hii inaweza kufikirika kama sala ya "vitalu vya ncha". Zaburi ya 40 iko karibu na mwisho wa Kitabu cha 1 cha Zaburi na Zaburi ya 70 iko karibu na mwisho wa Kitabu cha 2 cha Zaburi. Hii pia inatuonyesha kwamba ni vizuri kunukuu sehemu au kipande cha maandiko bila yote, angalau mradi unahifadhi muktadha wowote.

S: Zab 70:1-5, muundo wa Zaburi hii ni upi?

J: Hii ina sehemu nne:

1 Saidia haraka

- 2-3 Adhibu kikamilifu

- 4 Tukuzwa daima

5 Saidia haraka, bila kuchelewa

S: Zab 70:4, kwa nini Daudi alitaka wote wanaomtafuta Mungu wafurahi katika Mungu, na kwa nini Daudi alihisi haja ya kuomba ombi hili?

J: Mungu aliomba kwamba wote wanaomtafuta Mungu si tu wamwone Mungu na kupata uzima wa milele, bali pia wapate furaha yao katika Mungu sasa hivi. Ni vizuri kwetu kuomba hivi leo pia.

S: Zab 70:5, je ni sawa kumwambia Mungu aharakishe na asikawie?

J: Kwa njia ya heshima, ndiyo. Kama unahitaji msaada na nguvu sasa hivi, mwambie Mungu hivyo.

S: Zab 71:1-24, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Kichwa hakisemi kama hii ilikuwa ya Daudi, kwa hivyo labda iliandikwa na mtu mwingine, ambaye tunaweza kumwita "mtumishi mwenye nywele za kijivu". Ufafanuzi wa Keil-Delitzsch juu ya Agano la Kale juz.5 uk.290-291 unafanya hoja kwamba mwandishi labda ni Yeremia. Zaburi hii inaweza kuzingatiwa kama huzuni ya mtu binafsi, au kwa taifa kwa ujumla. Mwandishi labda ni mzee. Zaburi hii ni chiasm, ambayo ni kawaida katika ushairi wa Kiebrania.

1-3 Mungu uwe mwamba na ngome yangu

- 5-8 Mungu, wewe ni tumaini langu tangu kuzaliwa

- - 9-13 Sala yangu katika uzee

- - 14-18 Mungu, wewe ni tumaini langu katika uzee

- 19-21 Mungu, aliyefanya kazi kubwa, atanifufua tena

22-24 Nitamsifu na kuimba uaminifu wake

S: Zab 71, zaburi hii inafanana vipi na zaburi nyingine?

J: Zaburi ya 71 inaweza kuzingatiwa kama "panorama ya imani ya maisha yote" na mwandishi "mzee sana". Zaburi ya 71 ina aina ya "muhtasari mfupi" wa Zaburi za 22, 31, 35, na 40.

S: Zab 71:3, inapaswa kuwa "mwamba wa makao" au "mwamba wa kimbilio / kimbilio imara"?

J: Maandishi mengi ya Kiebrania yana "mwamba wa makao". Hata hivyo, hii labda ni kosa la mnakili kwani maneno haya hayatumiwi mahali pengine. Zaidi ya hayo, maandishi mengine ya Kiebrania, Septuagint, na Targum yote yana "mwamba wa kimbilio".

S: Zab 71:5-18, masuala mbalimbali ambayo yanaweza kuwa mbele kwa Wakristo katika umri tofauti ni yapi?

J: Kwa kuzungumza kimsingi kwa utamaduni wa magharibi, hapa kuna masuala na misimu mbalimbali ya maisha.

Watoto wadogo: Kufuata mifano mizuri na kuwa na marafiki wazuri. Kutii wazazi. Mtandao mwingi, TV, na michezo ya video, kuwa na msisimko wa michezo. Wanahitaji kukuza ujuzi wa maisha, upole, heshima, na maisha ya maombi.

Vijana: Kufuata mifano mizuri na kuwa na marafiki wazuri. Kutii wazazi, upole, ngono kabla ya ndoa, shule, muziki, michezo, mitindo. Kwa baadhi kunywa pombe, kulewa dawa, ponografia, wabully, na makundi ya uhalifu, ubaguzi wa rangi, mtandao mwingi, TV, na michezo ya video. Siku zijazo utambulisho wa kijinsia.

Walio umri wa chuo: Kukua kwa kina zaidi katika Neno la Mungu. Kujiunga na kanisa zuri linaloimani Biblia. elimu na kazi, ubaguzi, mtandao mwingi, TV, na michezo ya video. Kuishi kwa starehe na burudani. Vipaumbele

Wazima Vijana: Kujiunga na kanisa zuri linaloimani Biblia. fedha, mwenzi wa maisha, kulea watoto wadogo. Msongo wa wakati

Wenye umri wa kati: Kujiunga na kanisa zuri linaloimani Biblia. Kulea vijana, uwekezaji. Baadhi ya watu wa umri wa kati wana "mwako wa miaka saba au mgawanyiko wa katikati ya maisha". Mzaha unaojulikana ni kwamba baadhi ya wanaume wanashughulikia "uwendawazimu wa umri wa kati" kwa kununua gari la michezo jekundu. Masuala mengine ni kusaidia wazazi wazee. mazoezi, wakati, usawa wa kazi-maisha. Kuwa mfano mzuri. Kwa baadhi, watoto waliopotea na kunywa pombe, na utumiaji wa dawa za kulevya.

Wazee: Watoto waliokua na wajukuu, mazoezi na nguvu, kazi na kustaafu. Afya: hasa kisukari na saratani (hasa ya prostate na ngozi). Afya na kifo cha wapendwa. Kwa baadhi kutojali na ukaidi. Kuacha urithi.

S: Zab 71:7-18, ungewapa ushauri gani mtoto wa Kikristo, jinsi ya "kuzeeka vizuri katika Bwana"?

J: Daima kaa karibu na Mungu, na fanya mambo muhimu yawe muhimu. Utakuwa na usumbufu mwingi sana, na mambo mengi sana, baadhi yenye uovu, na baadhi si ya uovu kweli kweli, kukuvutia muda na umakini wako mbali na Mungu.

S: Zab 71:22, 78:41; 89:18, kuna kitu cha kuvutia gani kuhusu jina la Mungu "Mtakatifu wa Israeli"?

J: Neno hili linatumika mara kwa mara katika Isaya, lakini mara tatu tu katika Kitabu cha Zaburi, na kamwe si na Daudi. Mbali na maelezo ya mada, hii ni hoja ya ziada kwamba zaburi hii haikuandikwa na Daudi.

S: Zab 71:22-23, kuna kitu cha kuvutia gani kuhusu marejeleo ya muziki hapa?

J: Watu wazee wanapopoteza uwezo wao wa akili, muziki kawaida huwa kitu cha mwisho kwenda. Mama yangu alipokuwa na miaka ya themanini si muda mrefu kabla ya kufariki, mara nyingi alichanganya majina yetu, lakini bado angeweza kupiga Fantasie Impromptu ya Chopin kwa piano. Watu wazee wanapohudhuria ibada ya kanisani katika nyumba za wazee, wanafurahi kuimba nyimbo za jadi za kanisani. Kwa kawaida hawahitaji kusoma maneno, kwa kuwa bado wanayakumbuka. Kwa hivyo kama wimbo wa Kikristo wa sifa unasema, "Niachie niwe nikiimba wakati usiku unakuja."

S: Zab 72:1-20, ni nani aliyeandika zaburi hii?

J: Ingawa maandishi ya chini katika 72:20 yanasema maombi ya Daudi yaliishia hapa, maelezo ya mada kabla ya kuanza kwa zaburi na pia Zaburi ya 127 yanasema hizi zilikuwa zaburi "za Sulemani" kwa Kiebrania. Zaburi ya 72 inasema "kwa Sulemani" katika Septuagint ya Kigiriki. Ingawa maelezo ya mada si maandiko, labda ni sahihi. Kwa hivyo, kitabu cha 2 (pamoja na kitabu cha 1) ni kimsingi zaburi za Daudi, lakini zaburi hii mahususi labda ni ya Sulemani.

Sulemani akiandika zaburi hii, katika mstari wa 1 anaomba hekima ya hukumu ya Mungu kwa ajili yake mwenyewe, kama tunapaswa kuomba katika Yakobo 1:5. Kwa namna fulani anaomba Mungu kwamba yeye, na wazao wake, wangekuwa wafalme wazuri.

Baadhi, kama Yohana Kalvini walidhani kwamba zaburi ingeweza kuandikwa na Daudi kwa ajili ya Sulemani. Ingawa inawezekana "dhahabu ya Sheba" katika 72:15 haikuwa katika mtazamo wakati wa Daudi, bali wakati wa Sulemani tu. Ufafanuzi wa Keil-Delitzsch juu ya Agano la Kale juz.5 uk.298-299 unasema kwa hakika ni wa Sulemani.

S: Zab 72:1-20, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi zingine zina muundo tunaoujua, na mistari mbadala. Lakini zaburi nyingi zaidi zina muundo kama chiasm, kwa ulinganifu, na kila mstari, ukianza kutoka mwanzo, ni picha ya kioo ya mstari sawa, ukianza kutoka mwisho. Zaburi hii mahususi inachanganya mifumo yote miwili.

1 Hukumu na haki kwa Mfalme na Mwanawe

- 2-4 Haki na uadilifu kwa maskini na wahitaji

- - 5-11 Mataifa yote yatamheshimu/kumheshimu Mungu milele

- 12-14 Ukombozi kwa maskini na wahitaji

- - 15-17 Mataifa yote watamsifu milele

18-19 Mhimidini Bwana Mungu, Mungu wa Israeli

S: Zab 72:2-4, viongozi wazuri wanakuwa njia ya Mungu kuwabariki watu wake vipi?

J: Wakati mwingine inaonekana kwamba viongozi wabaya wanaweza kuharibu zaidi kuliko kiongozi mzuri anaweza kusaidia. Viongozi wazuri wanatambua kwamba wanapaswa kuwasaidia watu, si tu kupata faida wanayoweza kutoka kwao. Hawauza nchi kwa faida ya kibinafsi. Kwa kiwango kimoja, viongozi wazuri wanaweza kuleta hali bora za kiuchumi kwa wote. Viongozi wazuri wanaweza kujadiliana makubaliano mazuri ya biashara. Viongozi wazuri wanaweza hasa kusaidia maskini na walio hatarini, kama wajane na yatima. Wanaweza kuongoza katika vita ambavyo vipigwe, na kuepuka vita wasivyopaswa kupigana. Kiongozi mzuri anaweza kufanya tofauti kubwa katika maafa ya asili na uvamizi. Na hatimaye, viongozi wazuri wanaweza kuwa na sheria nzuri, za haki.

Kwa kiwango kingine, viongozi wazuri wanaweza kuwa mfano mzuri wa uaminifu, haki, na kumfuata Mungu. Wanaweza kumlea mrithi vizuri. Na hatimaye, viongozi wazuri wanaweza kuwateua, maofisa wazuri, wa uaminifu chini yao.

S: Zab 72:1-4, 99:4, kwa nini hukumu ilizingatiwa kitu cha kutarajia kwa furaha?

J: Watu walioonewa wangetaka hukumu ije kuondoa uonevu wao.

S: Zab 72:2-4, 12-14, hii inasema nini kuhusu serikali, ambacho wakati mwingine husahaulika?

J: Mfalme na serikali wako kwa manufaa ya watu, hasa maskini na wahitaji, ambao wanahitaji msaada zaidi. Katika Zama za Kati barani Ulaya, mara nyingi iliaminika kwamba watu wa kawaida walikuwepo kwa manufaa ya wale waliokuwa juu yao.

S: Zab 72:3-4, mfanano wa amani na uadilifu kutoka milima na vilima unamaanisha nini?

J: Kuna mengi ya kufunua katika sitiari hizi. Sheria ya Musa ilitoka Mlima Sinai. Watu walirudia baraka na laana za agano juu ya Mlima Gerizim na Mlima Ebali katika Kumbukumbu 27:11-26. Milima na vilima vilikuwa pointi za juu za nchi yote na watu wanaoishi ndani yake. Vijito kutoka vilima na milima vinamwagilia nchi, ikiwezesha mazao na malisho. Milima na vilima ilifikiriwa kuwa nzuri, mpaka ukumbuke kwamba huko ndiko mahali pa juu pa sanamu pa Kanaani palikuwa. Katika maeneo haya ukahaba wa kidini na dhabihu za watoto zilifanyika. Lakini maeneo haya hayo, mazuri kimwili, lakini mabaya kimaadili, yangeweza kuwa mazuri kwa njia zote hatimaye.

S: Zab 72:4, kuvunja vipande vya mdhalimu inatumia vipi kwetu?

J: Wadhalimu si wanadamu wadhalimu tu. Mungu anapendezwa kuvunja ukandamizaji wa Shetani na dhambi. Kama kuna kitu katika maisha yako ambacho Mungu anaweza kukuvunja kutoka chini ya ukandamizaji wake, Mungu anapendezwa kufanya hivyo, kwa hivyo mwache Yeye na utarajie matokeo.

S: Zab 72:2f,4,9f,12-14, je zaburi hii ni sifa ya wakati wa sasa au tumaini la siku zijazo?

J: Zote mbili. Ingawa inataja kuwekwa kiti cha sasa kwa mfalme, mistari hii inaonyesha kwamba ni tumaini na sala kwa siku zijazo, wakati wa Ufalme wa Miaka Elfu.

S: Zab 72:15, tunajua nini kuhusu nchi ya Sheba?

J: Sheba ilikuwa nchi ya mbali upande wa magharibi wa Yemen ya kisasa leo. Ilikuwa watu wa kale, ikiwa imetajwa kama mwana wa Yoktani Msemu katika Mwanzo 10:28 katika Jedwali la Mataifa na 1 Mambo ya Nyakati 1:22. Nchi iliyokuwa kaskazini yake, Havila, ilitajwa pia katika Mwanzo 10:29. Sheba ilikuwa nchi yenye rutuba, yenye uvumba, manemane, na viungo mbalimbali. Ilikuwa tajiri kiasi kupitia biashara na Afrika, Misri, Uajemi, na labda hata India. Kupitia biashara ilikuwa nchi ya kigeni, ambapo nyani, tembo, na ndege wa tropiki walijulikana.

Malkia wa Sheba alileta talanta 120 za dhahabu, viungo, na vito vya thamani kwa Sulemani katika 1 Wafalme 10:10. Ilikuwa ya kushangaza kidogo kwa mtawala mkuu wa ufalme kuwa malkia. Lakini maandishi ya Kiashuru na ya Kiarabu ya kusini, yaliyoandikwa katika karne ya 8 K.K., yanataja malkia katika Arabia. Pia, kama vile mtawala mkuu wa Misri alikuwa mwanamume aliyeitwa Farao, mtawala mkuu baadaye wa Uhabeshi alikuwa daima mwanamke na kuitwa Kandake.

Sheba nyingine ni mwana wa Rama, mwana wa Kushi katika Mwanzo 10:7 na 1 Mambo ya Nyakati 1:9, na nyingine ilikuwa mwana wa Yokshani, mwana wa Ibrahimu na Ketura katika Mwanzo 25:3 na 1 Mambo ya Nyakati 1:32. Wasabai hawa wa mwisho wawili labda waliungana na kuishi upande wa mashariki wa Arabia, au wakaunganika na Sheba katika Arabia ya kusini-magharibi.

S: Zab 72:15, ni nini kama "dhahabu ya Sheba" leo?

J: Kufanya biashara na Sheba kulikuwa baraka kubwa, isiyotarajiwa iliyoongeza ustawi wa Israeli wakati wa Sulemani. Vivyo hivyo, wakati mwingine tunaweza kupokea baraka kubwa, isiyotarajiwa kutoka kwa Mungu. Msifu Mungu kwa baraka zake, lakini pia kumbuka kwamba inaweza kuwa mtihani, kuona kama unatumia na kutumia kwa hekima na ukarimu.

S: Zab 73:1, kwa kuwa hakuna hata mmoja wetu aliye mkamilifu bila dhambi, tunaweza kuwa na moyo safi sasa vipi?

J: Ingawa bado tutafanya dhambi, tunaweza kuwa na moyo wetu ulio sawa mbele ya Mungu kiasi kwamba hatutaki kufanya dhambi tena. Ingawa bado tunaweza kuanguka, na kutenda dhambi bila kukusudia, tunataka kuwa na "mahesabu mafupi", yaani, wakati kati ya kutambua kwetu kwamba tumefanya dhambi na kuomba toba uwe mfupi sana.

S: Zab 73:1-29, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Hii ni chiasm.

1-3 Wema wa Mungu wa zamani na wivu wa sasa wa mwimbaji

- 4-12 Waovu wanapata matamanio yao

- - 13-17 Hisia za mwimbaji kuhusu hili

- - - 18-20 Kutambua haki yao mwishowe

- - 21-22 Huzuni ya mwimbaji na uchungu wake usio na akili

- 23-26 Wamcha Mungu watapata matamanio yao, kukaribia Mungu

27-28 hatima ya siku zijazo; uharibifu na tumaini

S: Zab 73:1-14, kwa nini Asafu alimwonea wivu waovu?

J: Asafu alikuwa mwamini mzuri aliyemtukuza Mungu. Hata hivyo hisia zake zilikuwa katika msongo kwa sababu hata yeye alianza kumwonea wivu waovu. Waovu walionekana kuepuka uovu wao, na hata kustawi. Mungu mara nyingi inaruhusu hili kutokea kwa wakati katika dunia hii isiyo ya haki. Hata hivyo, Mungu ameweka Siku ya Hukumu kama wakati atakapofanya kila kitu kuwa sawa. Bila shaka, wakati mwingine waovu wanafata kidogo cha wanachostahili kabla ya wakati huo.

S: Zab 73:13-16, kuangalia waovu, Asafu alishangaa kama alipigana kuishi maisha ya kimungu bure. Tunapaswa kufanya nini tunapojaribiwa kufikiri vivyo hivyo?

J: Asafu hakujaribu kukandamiza hisia zake; badala yake Asafu alimwacha Mungu katika maombi. Kwa wakati wa sasa, ilionekana kwamba baadhi ya waovu walikuwa bora kuliko baadhi ya watu wa haki, na haikuwa na maana kwake. Lakini Asafu alitazama siku zijazo, na mwisho wa waovu, na kisha ilikuwa na maana.

Baadhi ya Wakristo wa kiliberali wanaodai kuwa Wakristo wanadhani Waisraeli hawakuwa na dhana ya maisha ya baadaye au paradiso hadi wakati wa Uhamisho. Hata hivyo, Zaburi kama hizi zinaonyesha kwamba Waisraeli kwa kweli waliona maisha ya baadaye ya thawabu au adhabu. "Mwili wangu na moyo wangu vinadhoofika; Lakini Mungu ndiye nguvu ya moyo wangu na fungu langu milele." Zaburi ya 73:26

Msifu Mungu anayetusaidia kutambua kinachongoja katika siku zijazo na kuweka miguu yetu ya imani isiteleeze.

S: Zab 73:15, una wajibu gani wa kusema mambo, au kujizuia kusema mambo, kwa ajili ya watu wachanga?

J: Hii ingeweza kurejelea watoto au watu wachanga katika imani. Mwimbaji alikuwa akichanganua mitazamo, mawazo, na maneno yake kabla ya kuyasema. Tunapaswa kufanya vivyo hivyo. Wakati mwingine, moyo wako usipokuwa sawa, jambo bora la kusema kwa wengine ni hakuna kabisa.

S: Zab 73:15-28, mtazamo wetu unapaswa kuwa upi kwa waovu?

J: Tunapaswa kutamani kuona waovu wakiokolewa kutoka matokeo ya haki na ya milele ya uovu wao. Tunapaswa kupenda kuwaona wakishiriki katika baraka zote za Mungu, kwa kuomba toba, kujitupa juu ya rehema ya Mungu na kumwamini Kristo. Katika Agano Jipya Yesu alitufundisha kupenda hata maadui zetu (Luka 6:27-36 na Mathayo 5:43-44). Hata Stefano alipopigwa mawe hadi kufa, aliomba Mungu awasamehe katika Matendo 7:62.

S: Zab 73:18-28, unasema nini kwa mwamini mwenzako anayeanza kuuliza kama Mungu anajali?

J: Hesabu baraka zako. Kila siku Mungu anakuamsha na siku moja zaidi ya kuishi. Mkristo anahitaji kutiwa moyo kuona kwamba Mungu anasubiri kwa uvumilivu, na sisi tunapaswa pia. Watu wabaya watapata wanachostahili hatimaye, - isipokuwa wakiomba toba na kumja Kristo. Mambo yanaweza kuwa mabaya kwako sasa, lakini ni ya muda tu, kama Zaburi ya 73 inavyoonyesha.

S: Zab 74:1-2, kwa nini watu wanafikiri hii haikuandikwa na Asafu wakati wa Daudi?

J: Maandishi ya chini si maandiko, bali yaliongezwa kuonyesha wanadhani ni nani aliyeandika Zaburi. Hema haikuwa na paneli za kuchongwa, na haikuchomwa moto hadi ardhini katika Zaburi ya 74:6-7. Miaka mingi baada ya Daudi na Sulemani Hekalu lilichomwa na Nebukadneza na Wababeli walipoteka Yerusalemu mwaka wa 586 K.K. Lakini hii pia inaweza kuwa Asafu wa baadaye kuliko kiongozi wa muziki wa Daudi.

S: Zab 74:1-23, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Chiasmu ni ya kawaida katika ushairi wa Kiebrania, na hii karibu ni chiasm.

1-3 Omba kwa Mungu akumbuke, asamehe, na arudishe

- 4-8 Uharibifu wa Hekalu la Yerusalemu

- - 9-11 Kuhisi kuachwa bila manabii, maadui wanaomdhihaki, na hakuna kazi ya Mungu

- - 12-17 Kukumbuka kile Mungu alichofanya kabla ya kugeuka kwao

18-21 Omba kwa Mungu akumbuke hali yetu dhaifu na adui anayedhihaki

- 22-23 Omba Mungu atetee dhidi ya maadui wanaomdhihaki

 

S: Zaburi ya 74:1-2, kwa nini mwandishi anadhani Mungu anaacha Israeli?

J: Hii ni zaburi ya "Kwa nini na muda gani". Kwa kweli Zaburi haihoji nguvu za Mungu, bali utunzaji wake na utawala wake. Hata hivyo Asafu anajua hana msingi wa malalamiko, bali anauliza tu kama Mungu atawakumbuka tena. Ibada ya sanamu na uasi mwingine wa falme za Israeli na Yuda ungelikuwa sababu za Mungu kuwaondolea mkono wake. Matukio kama vile uharibifu wa hekalu yanaonyesha kwamba hilo limetokea. Kwa ujumla, tunapomwasi Mungu tunajua kwamba Mungu anaweza kutuadhibu. Lakini hatupaswi kusahau kwamba Mungu pia anataka kurejesha uhusiano nasi.

S: Zab 74:6, "kazi ya kuchongwa" ni nini?

J: Kuangalia maneno tu kungeweza kuwa na uwezekano tatu:

Sanamu: Kwa kuzingatia maneno peke yao, hii ingeweza kuwa tu sanamu linalochongwa kutoka kuni.

Paneli za Hekalu: NIV ya 1985 inatafsiri hii kama "paneli za kuchongwa", kama paneli za kuni katika Hekalu la Mungu.

Paneli za nyumba: Hii ingeweza kuwa paneli katika nyumba za watu matajiri.

Hata hivyo, muktadha unathibitisha kwa makini kwamba ni chaguo la pili. Zaburi yote inahusu uharibifu wa Hekalu. Hasa, mistari ya 3-7 inataja uharibifu wa mahali patakatifu. Kwa hivyo, kwa kuwa maneno yanaweza kuwa na maana anuwai, ni muhimu kusoma mistari inayozunguka na sura nzima, si tu maneno tu.

S: Zab 74:8, maadui walichoma masinagogi katika nchi lini?

J: Hii ingeweza kuwa unabii wa uhamisho, au kile Wafilisti walichofanya, kile Yeroboamu alichofanya, au zaburi hii labda iliandikwa Waashuru walipoivamia.

S: Zab 74:14 na Zab 104:26, leviathani ni nini?

J: Ingawa wengine huona leviathani kama nyoka wa baharini wa kizushi, labda alikuwa Mamba wa Nile, kama nota ya NASB inavyosema katika Ayubu 41. Kwa kuwa mamba wanaishi katika Nile, ingeweza kuwa sitiari ya Misri. Maneno Magumu ya Biblia uk.277-278 pia yanasema kwamba kama leviathani si tu sitiari ya fasihi bali kiumbe kinachojulikana, basi mamba ndiye mnyama sahihi.

Kiebrania ni ltn iliandikwa bila vokali. Katika dini ya Ugariti "Lotan" iliwakilisha nguvu za vurugu, mbaya za bahari.

S: Zab 74:15, kwa nini chemchemi zinatajwa hapa?

J: Israeli ilipata mvua kwa msimu, ambayo ilisababisha mito midogo mingi kuwa kavu kabisa katika nyakati fulani za mwaka. Lakini kinyume na hili, chemchemi zingeweza kupanda maji ya chini ya ardhi mvua ya uso ukiwa kavu. Katika maisha yetu na Mungu, si tu kwamba Yeye anatupa vijito vya maji, bali Kristo anatupa vijito vya maji ya uzima hata vyanzo vingine vikiwa vikavu.

Kuweka hili kwa lugha ya kisasa, wakati nyasi za kila mtu ni za kahawia kidogo katikati ya kiangazi kutokana na vizuizi vya kumwagilia, na nyumba moja tu ina nyasi nyekundu kiasi bila shaka, umwagiliaji wa matone au kitu kingine kinachoendelea. Kuwa nyasi ya kijani katikati ya vyumba vya kahawia.

 

S: Zab 75:1-10, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi hii ni aina ya jozi na Zaburi ya 74. Zaburi ya 74 inauliza swali, na Zaburi ya 75 inatoa jibu. Zaburi ya 75 ni chiasm, kama zaburi nyingine.

1 Kutoa shukrani kwa Mungu

- 2-5 Unabii: Mungu anachagua wakati uliowekwa

- 6-8 Unabii: Mungu hutoa kikombe cha hukumu

9-10 Kuimba sifa kwa Mungu

S: Zab 75:1, tunaona leo vipi kwamba kazi za Mungu zinamtangaza?

J: Warumi 1:20 inasema kwamba kitu fulani kuhusu Mungu kinaweza kujulikana tu kutoka kazi yake ya uumbaji. Kuna mambo mengi changamano na ya ajabu katika asili. Kama mfano mmoja tu, tuna kitu changamano sana katika miili yetu kinachoitwa mfumo wetu wa kinga.

Seli nyeupe za damu, pia zinazoitwa leukocyte, zinakuja katika aina nane, zote zikiundwa katika ubongo wa mifupa yetu. Seli ya damu inapokuwa ni "lymphoid" inageuka kuwa moja ya aina mbili za lymphocyte, au "myeloid" ambayo inageuka kuwa seli nyekundu za damu na aina nyingine zote za seli nyeupe za damu isipokuwa macrophage.

Neutrophili zinachangia nusu ya seli nyeupe za damu na ni "wajibu wa kwanza" wa mfumo wa kinga. Zinafanya mapigano ya awali na pia kutuma ishara kwa seli nyingine za kinga kuomba msaada. Seli nyeupe ya neutrophil inaishi kwa saa nane tu, na mwili wako hufanya takriban milioni 100 kwa siku kutoka kwenye ubongo wa mifupa.

Eosinophili hupigana na vimelea kama minyoo, bakteria, na chochote kingine kinachozingatiwa cha kigeni, kama vitu vinavyosababisha mzio. Takriban asilimia 5 ya seli nyeupe za damu ni eosinophili, na nyingi zao ziko katika matumbo yako.

Basophili husaidia kupigana na maambukizi kwa kuzalisha histamine. Zinapokuwa hazifanyi kazi vizuri zinaweza kuleta pumu. Seli nyeupe za damu ni asilimia 1 tu ni basophili.

B lymphocyte kwa kweli hufanya antibody. Kama mwanasayansi mmoja alivyoeleza, ni kana kwamba B lymphocyte zinatembea kuzunguka zikitafuta kukutana na vitu hatari zaidi katika mwili wako, nazo zinapovipata, zinapiga tu mshale mwekundu na tu mwisho wa sucking, ukisema "tag, wewe umeshikwa." Hiyo ndiyo wanachofanya tu; lakini seli nyingine nyeupe za damu zinalenga mishale hiyo.

T lymphocyte ni seli za "muuaji" zinazoua kitu chochote ambacho antibody zinaambatana nacho.

Monocyte ni "wasafi-mazingira" wa mwili, wanaosafisha seli zilizokufa. Takriban asilimia 5-12 ya seli nyeupe za damu ni monocyte.

M1 macrophage zinatoka kwa monocyte, ambazo zinatoka kwenye ubongo wa mifupa. Ni kana kwamba amoeba zinazoweza tu kuelea katika mfumo wako wote. Zinakula seli za saratani, pamoja na bakteria, na vitu vya jumla vya kigeni. Zinawasilisha antijeni kwa B lymphocyte ili antibody zianze kufanywa. Unanazo nyingi katika umio wako, lakini zipo katika sehemu zote za mwili wako. Zinasababisha uvimbe kwa kuzalisha saitokini, ambazo zinapiga kengele kwa mfumo wako wote wa kinga kwenda vitani. Zinametabolisha arginine kuzalisha oksidi ya nitrojeni, ambayo inaua seli nyingine.

M2 macrophage ni kama M1 macrophage tu, isipokuwa badala ya kusababisha uvimbe, hupunguza uvimbe kwa kutumia arginine kuzalisha ornithine, inayorekebisha uharibifu kutoka kwa oksidi ya nitrojeni.

Seli za dendritic ni vichunguzi visivyo na silaha vya mfumo wa kinga. Pia zinatoka kwa monocyte. Ngozi yako hata ina aina maalum ya seli ya dendritic inayoitwa seli ya Langerhans. Haziui chochote, lakini zinawasilisha antijeni kwa B na T lymphocyte. Kwa hivyo kwa kuwa haziui chochote, kwa kiufundi hazitajwi seli nyeupe za damu.

Kwa hivyo, hesabu ya seli nyeupe za damu yako ni juu au chini? Ni aina ipi kati ya aina nane za seli nyeupe za damu unamaanisha? Kwa hivyo msifu Mungu kwa kuumba kila moja ya aina zako nane za seli nyeupe za damu, na usisahau seli za dendritic!

S: Zab 75:2, hukumu ya Mungu ina wakati vipi?

J: Mungu ana uvumilivu, lakini uvumilivu wake una mipaka, kama 1 Wathesalonike 2:16, ukisubiri hadi dhambi imejazwa hadi "kipimo chake kamili" katika Mwanzo 15:16.

S: Zab 75:2-10, tunapaswa kujibu vipi wakati wa mgawanyiko?

J: Kumbuka na usifu. Kumbuka na usifu mambo matatu hapa.

a) Kumbuka kwamba ni Mungu anayeweka wakati wa kusonga na kuhukumu katika Zaburi ya 75:2-5.

b) Hakuna mtu kutoka mashariki hadi magharibi anayeweza kupandisha, au kushushia, mtu mbali na kujua na kuruhusiwa na Mungu.

c) Bila kujali, au licha ya, hali zako, imba sifa kwa Mungu.

S: Zab 75:4-5, "usiinue pembe" kunamaanisha nini?

J: Inamaanisha usiutangaze kwa sauti, au usipigane (kimwili au kwa maneno). Pembe ilikuwa ishara ya nguvu, ya kushambulia na ya kulinzi. Katika muktadha hapa inamaanisha kujivunia au vinginevyo kujinua juu ya wengine. Wale waliojinua na kujivunia juu ya wengine waliojinua dhidi ya Mungu.

S: Zab 76:1-12, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Mwimbaji anamsifuvia Mungu jinsi alivyoshinda majeshi makubwa muda mrefu uliopita na hivi karibuni. Somo tunaloweza kujifunza kutoka zaburi hii ni kwamba Mungu anapotuokoa kutoka tatizo, hatupaswi tu kumshukuru na kumsifu mara moja tu, bali tena na tena.

S: Zab 76:1-12, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Wafafanuzi wa Biblia wanatofautiana, lakini hapa kuna muhtasari mmoja wenye sehemu nne.

1-4 Fahari ya Mungu inajulikana, zaidi ya milima ya nyara

– 5-7 Mungu anaadhibu na anapaswa kuogopwa

– 8-10 Mungu anahukumu, na hata hasira itamsifu

11-12 Jitolee kwa yule wa Ajabu

S: Zab 76:3, leo tunapaswa kumsifu Mungu vipi kwa kuangamiza silaha za vita za maadui?

J: Zaburi hii inaakisi ukombozi katika Kitabu cha Waamuzi, au vita vya Daudi, lakini tukio hapa linasikika zaidi kama ukombozi wa Yerusalemu kutoka kwa Senakeribu na Waashuru. Kuna mambo matatu ya kuzingatia hapa.

Haikuwa sifa dhidi ya maadui wa kibinafsi, bali maadui waliompinga Mungu. Kama mwishoni mwa Vita Kuu ya Pili Duniani barani Ulaya, ulihitaji D-Day kabla ya V-day.

Leo tunaweza kufurahi njama za wasiomcha Mungu zinapozuiwa, lakini pia tunapaswa "kupenda mwenye dhambi" na kuomba kwamba watu wabaya waomba toba, wakuje Kristo, na waende mbinguni.

Sifa haikuwa hasa dhidi ya watu, bali njia za kushambulia watu wa Mungu, katika hali hii mshale, upinde, magari ya vita, na farasi.

S: Zab 76:4, "milima ya nyara" ni nini?

J: Kwanza tuchunguze uwezekano, na kisha tufike kwa hitimisho. Kuna uwezekano tano wa kile mstari unamaanisha.

Malundo ya wanyama waliouawa: Hii ndiyo maana ya moja kwa moja zaidi.

Milima yenye wingi wa wanyama wa kuwinda: NIV ya 1985 inafuata hili, ikisema "milima yenye nyara nyingi". Ufafanuzi wa Maarifa ya Biblia: Agano la Kale uk.850 pia unataja mtazamo huu.

Milima ya milele: Hii ndiyo tafsiri ya Kigiriki Septuagint inavyosema. NRSV inafuata hili, yenye nota inayosema "milima ya nyara" kwa Kiebrania.

Milima ambapo uliua nyara yako: NET Bible

Malundo ya wapiganaji wabaya waliouawa: Ufafanuzi wa Maarifa ya Biblia: Agano la Kale uk.850 unataja mtazamo huu. Bila shaka, malaika wa Mungu wanapoona ngome inayopigana dhidi ya Mungu, wangeweza kuwa na wazo la "hii ni mlima wa nyara."

Bila kujali, zaburi yote inazungumza si ya kuwinda wanyama, bali ya malundo ya wapiganaji wabaya waliouawa, kwa hivyo maana ya mwisho ndiyo inayofaa vizuri zaidi na sehemu nyingine ya zaburi. Lakini kunaweza kuwa na mgeuzo hapa. Waashuru walipozingira Yerusalemu juu ya Mlima Sayuni, wangeweza kuwaona watu kama "mlima wa nyara". Lakini Mungu alipoharibu majeshi ya Waashuru 185,000, wao kwa kweli wakawa mlima wa nyara wenyewe.

S: Zab 76:10, hasira inamsifuvia Mungu vipi, na ni hasira ya nani?

J: Kuna njia tatu za kuona ni hasira ya nani inazungumziwa hapa.

Hasira ya watu, ingawa haizalishi uadilifu wa Mungu (Yakobo 1:20), bado inatumika na Mungu, kwa sababu Mungu anafanya mambo yote pamoja kama sehemu ya mpango wake (Waefeso 1:11) kwa wema wa wale wanaompenda (Warumi 8:28).

Hasira ya Mungu inahukumu dunia na mashetani, na kudumisha haki ya Mungu katika ulimwengu, kama Zaburi ya 50:1-6, kitabu cha Ufunuo, Mathayo 25:31-46, na 2 Wathesalonike 1:6-9 unavyoonyesha.

Zimeunganishwa kiasi. Hata hasira ya watu dhidi ya Mungu hatimaye inaweza kutumika kumsifu. Farao alipotaka kuwakandamiza Waisraeli, waliondoka, hasira ya Mungu ilikuja juu ya jeshi la Misri, na Wayahudi wanamsifu Mungu kila mwaka katika Pasaka. Hamani alipotaka kuwaangamiza Wayahudi wakati wa Esta, waliokoka, Mungu alifanya kazi ya kuangamiza Hamani, na Wayahudi wanamsifu Mungu kila mwaka na Purimu. Antiocho Epifane alipotia unajisi Hekalu la Kiyahudi, baada ya kumfukuza walisherehekea kila mwaka na Hanukkah.

S: Zab 77:1-20, muhtasari wa zaburi hii ni upi?

J: Hapa kuna mitazamo miwili.

1-6 Kuugua

7-10 Kuzama

11-15 Kuimba

16-20 Kupaa.

Au

1-2 Kilio cha msaada

- 3-6 Kukumbuka Mungu

- - 7-9 Maswali

- 10-12 Kukumbuka matendo makubwa ya Mungu

13-20 Ujasiri katika msaada wa Mungu

Hata hivyo, mtazamo wa pili una asilimia 60 ya Zaburi katika hoja moja tu.

Tazama Ufafanuzi wa Biblia wa Waamini uk.665 kwa mtazamo wa kwanza, na Ufafanuzi wa Biblia wa Mtoa Maelezo juz.5 uk.499 kwa wa pili.

S: Zab 77:1-20, zaburi hii ni "picha ya kioo" ya zaburi iliyotangulia vipi?

J: Zaburi iliyotangulia ilikuwa sifa ya ujasiri kwa ukombozi kutoka kwa tishio kubwa lililokwisha muda mrefu uliopita. Zaburi hii ni sifa isiyo na ujasiri sana kwa tishio lililopo sasa hivi. Unapokuwa katika hali ngumu, na unajaribiwa kuuliza, "kwa nini mimi", hapa kuna majibu kadhaa yanayowezekana.

Kujenga uvumilivu wa tabia.

Ili uwafundishe wengine wanaokuangalia, Wakristo na wasio Wakristo, jinsi ya kupita nyakati ngumu ukimtegemea Mungu.

S: Zab 77:4, usingizi ukikukimbia, je hilo ni baya daima?

J: Linapotupata, hakuna faida ya kuzingatia kama ni jema au baya. Badala yake, katika hali yoyote unayojikuta, tumia hali hiyo kumtukuza Mungu. Unaweza kutafakari maisha yako, kumsifu Mungu, na kuomba maombi yako kwa Mungu.

S: Zab 77:5-6, kukumbuka mambo ya zamani kunaweza kusaidia vipi, na kunaweza kuzuia vipi?

J: Inategemea unachokumbuka na kwa nini unakumbuka. Hapa kuna jinsi inavyoweza kusaidia, ikifuatwa na dhara.

Msaada: Kukumbuka ahadi ambazo Mungu amefanya, kazi za ajabu za Mungu, kukaa katika mambo mazuri na safi (Wafilipi 4:8-9)

Kizuizi: Ni vibaya kukaa katika sanamu, sheria za kidini zisizo kutoka kwa Mungu, au mambo mabaya au ya kutisha.

Kukumbuka mambo ya zamani kunapoimarisha chuki, au maumivu, ni bora kusahau.

S: Zab 77:7-10, kwa nini Asafu anaonekana kuchanganyikiwa katikati ya sifa yake hapa?

J: Asafu anakumbuka kile Mungu amefanya, na ana imani katika kile Mungu atakachofanya. Hata hivyo, Asafu anashangaa kwa nini Mungu anaacha mambo yaendelee jinsi yanavyo sasa hivi. Inaweza kusemwa kwamba Mungu ana uvumilivu zaidi na ujasiri wa matokeo kuliko Asafu.

S: Zab 77:10-15, Asafu alitoka vipi katika kuchanganyikiwa kwake?

J: Asafu alisema mambo manne tofauti katika chiasm fupi.

Asafu alikumbuka jinsi Mungu alivyowachukua watu wake katika nyakati zilizopita (77:10-11)

. Asafu alitafakari kuhusu Mungu na matendo yake (77:12)

. Asafu aliingia mahali patakatifu (ama mahali patakatifu halisi au mahali patakatifu pa moyo wake, kukaribia Mungu) (77:13)

Asafu alitangaza ukuu wa Mungu. (77:13-15)

S: Zab 77:1-12, hesabu mara ngapi "mimi" au "mimi" inatumika na mara ngapi "Mungu" au "Bwana" inatumika. Sasa fanya vivyo hivyo kwa Zab 77:13-20. Kuna kitu cha kuvutia gani kuhusu hili?

J: "Mimi" na "mimi" zinatawala sehemu ya kwanza ya zaburi mwimbaji anapokuwa amechanganyikiwa. "Mungu" na "Bwana" zinatawala sehemu ya mwisho ya zaburi mwimbaji anapoona jibu.

S: Zab 78 inahusiana vipi na zaburi mbili zilizotangulia?

J: Zaburi ya 76 inamsifu Mungu kwa ukombozi wa Mungu wa zamani. Zaburi ya 77 inamsifu Mungu kwa ukombozi wa siku zijazo wakati wa nyakati ngumu sasa hivi. Zaburi ya 78 ni aina ya kuziunganisha zote mbili na kuonyesha, kwa mifano ya kihistoria, jinsi Mungu anavyoweza kusifuwa wakati wa nyakati hizo ngumu. Kwa namna fulani, tunahitaji kuwa wanafunzi wa historia, iliyofasiriwa kwa usahihi, ili kuepuka kufanya makosa hayo tena.

S: Ujumbe wa Zab 78:9-11 ni upi?

J: Hii ni somo ndani ya somo. Ungeweza kuiandika jina, "Kumbuka Efraimu". Efraimu iliwakilisha ufalme wa kaskazini, ambao Mungu alimgawanya kutoka ufalme wa kusini wa Yuda. Hata hivyo, mara moja waliingia katika ibada ya sanamu na ndama wawili wa dhahabu huko Samaria na Dani. Bado kulikuwa na waamini wachache katika Bwana huko Efraimu, lakini wafalme wazuri hawakuwepo, na watu wengi walifuata sanamu tu, au kujaribu kuchanganya ibada ya sanamu na ibada ya Mungu. Mungu kwa uvumilivu mkubwa sana alituma kwao manabii kuwaonya, na baadaye Mungu aliruhusua wapate uchungu wa kuasi kwao. Lakini baada ya muda wa kutosha, waliondolewa, milele na bila kurudi.

Mwamini anapogeuka kabisa mbali na Mungu, Mungu anaweza kuwa na uvumilivu nao kwa muda. Lakini kunaweza kuwa na wakati ambapo Mungu anawaondoa kutoka maisha haya duniani milele. Kanisa, watu, au taifa lililomfuata Mungu linapokuwa mchanganyiko wa wachache wanaofuata na wengi wanaogeuka mbali. Hapa pia Mungu anaweza kuwa na uvumilivu nao kwa muda, lakini uvumilivu wa Mungu na dhambi si wa milele. Kisha kunaweza kuja wakati ambapo maisha ya mtu, watu, au taifa vinaharibiwa.

S: Zab 78:18, Waisraeli waliuchochea Mungu vipi kwa kuomba nyama?

J: Zaburi hii ina nyuzi ya tatu mbali na zile zilizokuwa katika zaburi mbili zilizotangulia. Imefumwa ndani ni nidhamu ya Mungu wakati Waisraeli walipogeuka mbali na Bwana. Waisraeli wakati wa Kutoka hawakuridhika na kuwa na mana kila siku. Mungu aliwapa nyama, lakini walipatikana na tauni baada ya kula.

Wakati mwingine leo watu wanaweza kuwa hawaridhiki na kile Mungu anakitoa na kulalamika kwa sababu wanataka zaidi. Mungu anaweza kutoa zaidi kujibu malalamiko, lakini shida inaweza kuja pamoja nayo.

S: Zab 78:18, tunaweza kufanya nini kuepuka kutoridhishwa na Mungu leo?

J: Kutoridhishwa kwa Waisraeli kulisababisha kunung'unika kwa wengi, na uasi wazi kwa wachache. Lakini mtu anaweza bado kuwa na kutoridhishwa hilo bila kwenda hatua inayofuata, na ni bora kuacha mara moja. Kumbuka kwamba Waisraeli wakati wa Kutoka hawakuwa na shaka kwamba Mungu alikuwepo; hawakupenda tu kile Mungu alikuwa akifanya maishani mwao.

Je, tunaamini kweli kwamba njia ya Mungu ndiyo njia bora? Tunaweza kujaribiwa kufikiri kwamba njia yetu ni bora, lakini je, tunaamini kweli kwamba tunaweza kuona na kufikiri vizuri zaidi kuliko Mungu? Kutakuwa na nyakati ambapo hatuelewei kwa nini mlango fulani ulifungwa, lakini tunahitaji kuwa na imani, si tu kwamba Mungu yuko, si tu kwamba Mungu anatujali, bali kwamba njia ya Mungu ndiyo njia bora.

Kwa nini tungehisi tunahitaji furaha au "shangwe" mbali na Mungu? Kuna mambo mengi, mengi sana katika ulimwengu ambayo yana wito wa kuvutia, wa kuhangaisha wa kuleta furaha, lakini Mungu hatutaki kuyafuata. Mengi yao ni uongo tupu. Lakini mengine yao yanaweza kwa kweli kutufanya tuhisi wenye furaha zaidi, angalau kwa muda. Lakini Mungu, anayeona yote, anatuamrisha tusifuate furaha inayopingana na alichoagiza.

Je, furaha yako ndiyo lengo lako la mwisho? Natumaini la sivyo; kwa sababu ukijaribu kupata hiyo bila Mungu hutafanikiwa kamwe. Mungu anatupa furaha na kuridhika kama matokeo ya kuishi kwa kumfurahisha. Lakini lengo letu linapaswa kwanza kupenda Mungu na kisha kupenda wengine, si furaha yetu ya kibinafsi.

Labda Mungu ana kichwa chako, kwa sababu una imani. Lakini je, Mungu pia ana moyo wako? Una uaminifu kwa Mungu, lakini je, una msisimko pia kwa Mungu?

S: Zab 78:25, je malaika wanakula mana?

J: Mana ilitoka kwa miujiza kutoka kwa Mungu, na iliitwa mkate wa Mbinguni. Ingawa inawezekana kwamba malaika wanaweza kula mana, ni zaidi ya uwezekano kwamba hii ni sitiari.

S: Zab 78:36-37, sifa za toba ya uwongo ni zipi?

J: Ni toba tu kuepuka matokeo mabaya. Mtu anaweza kujaribu kudanganya wengine, kujaribu kudanganya Mungu, au hata kujaribu kujidanganya mwenyewe.

S: Zab 78:36-37, tunapotubu, ni muhimu kiasi gani kuondoa kitu kinachotuchochea kutenda dhambi?

J: Kama tuna toba ya kweli, si toba ya bandia ambayo tunaweza kujidanganya nayo, tungetaka kuondoa kila kitu kinachoweza kutujaribu kwenda njia hiyo tena. Kama una kitabu, video, au kitu kinachoweza kumtia mtu moyo wa kutenda dhambi, kisiondolewe kwa kuiuza kwenye duka la vitabu vya pili. Unahitaji kukitupa.

S: Zab 78:49, Mungu anapeleka malaika waharibifu vipi?

J: Hawa si malaika wabaya kimaadili, bali malaika waharibifu wanaoleta kifo na maafa ya kimwili.

S: Zab 78:65-69 na Zab 78:70-72, je hii inarejelea baada ya uhamisho au baada ya vita vya wenyewe kwa wenyewe kati ya nyumba za Daudi na Sauli?

J: Hii inaelezea tukio moja karibu moja, si kipindi maalum cha mpangilio wa kihistoria. Mistari ya 70-72 inarejelea mwisho wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyodumu ambavyo Daudi alishinda. Lakini mistari ya 65-69 inaweza kurejelea hivyo, lakini pia inaweza kuonyesha wakati Efraimu iliangamizwa (si kushindwa tu) na Waashuru na Yuda iliokoka kwa miujiza, na baadaye walirudi kutoka Uhamishoni.

Kama Ufafanuzi wa Kimataifa wa Biblia uk.611 unavyoweka, "Kwa hivyo mwimbaji anafuatilia historia ya kutikisika ya taifa lake hadi sehemu iliyoweka muundo kwa wakati wa sasa. Amegambana na mshangao wa historia na kupata mto mkubwa wa kusudi la Mungu ukitawala mwishowe eneo la ukaidi wa kibinadamu. Hawezi kuona pembeni kwenda siri zaidi zinazomngojea..."

S: Zab 79:1-5 na Zab 80, Asafu aliona Yerusalemu ikitajisiwa lini?

J: Kwanza kile ambacho si jibu, na kisha majibu matano yanayowezekana.

Kutajisiwa (si jibu): Kwa kuwa Asafu aliishi wakati wa Daudi na Sulemani, Asafu hakuona Yerusalemu ikiharibiwa, lakini angeweza kuwa amekiona kikitajisiwa na sanamu Sulemani na wafalme wengine walipojenga madhabahu ya sanamu huko Yerusalemu. Hata hivyo, katika zaburi hizi mbili si tu Yerusalemu inayotajisiwa, bali pia inaharibiwa na wageni.

Unabii: Kuna unabii mwingi katika Zaburi, na hii inaweza kuwa unabii wa wakati ambapo Wababeli wangeharibu Yerusalemu.

Kumbukumbu ya Mungu 31:15-29 inasema kwamba Waisraeli wangeshindwa na kufungwa. Wakati wa Daudi Asafu hangehitaji kipawa cha unabii kutunga wimbo kuhusu uharibifu wa Yerusalemu; alihitaji tu kusoma maandiko katika Kumbukumbu ya Mungu.

Kuhusu Asafu: Neno la Kiebrania la "wa" lina maana pana sana, na linaweza kumaanisha "kuhusu" au "kwa" pamoja na "wa". Labda Asafu mwenyewe hakuwa mwandishi.

Kichwa kisichosahihi: Vichwa katika Zaburi labda viliongezwa baadaye, na si lazima maandiko. Vichwa katika maandishi ya Kiebrania ya Masorete tunayoyaona leo mara nyingi vinatofautiana na vichwa katika Septuagint. Sijui vichwa vilivyokuwa katika nakala za Zaburi zilizopatikana miongoni mwa Maandishi ya Bahari ya Chumvi.

Asafu tofauti: Labda mtu aliyeitwa Asafu alikuwa mwandishi wa kweli, lakini huyu ni mtu aliyeishi muda mrefu baadaye kuliko Asafu aliyehudumu chini ya Daudi na Sulemani. Bila shaka ingekuwa ya kuridhisha kwamba watu wengi wangepeewa jina lake.

S: Zab 79:1-3, tunaweza kuomba vipi wakati kila kitu kimeanguka vipande vipande?

J: Zaburi hii ina mfanano na zaburi za 44 na 74, isipokuwa Zaburi ya 44 inasisitiza aibu ya watu, Zaburi ya 74 inasisitiza uharibifu wa mahali patakatifu pa Mungu, na Zaburi ya 79 inasisitiza unajisi wa mahali patakatifu pa Mungu. Haikuwa sala katika hali hatarishi ("sala ya hofu" kwa wale kutoka asili ya Kiislamu). Badala yake ilikuwa sala baada ya mbaya zaidi tayari kutokea. Ilitambua Mungu, ikaelewa kwamba Mungu alikuwa na hasira kwa sababu ya uasi wao, na ikauliza muda gani hadi Mungu atarejesha.

S: Zab 79:1-3, watu wengine wametia unajisi mahali patakatifu leo vipi?

J: Mwimbaji alikasiriwa kwamba watu wabaya walichukua mahali ambapo Mungu aliabudiwa na Neno lake lilifundishwa. Vivyo hivyo, tunapaswa kukasiriwa watu wabaya wanapochukua makanisa ya Kikristo yaliyokuwa yanaamini Biblia na seminari na kuzigeuza kuwa picha ya kuchekesha ya yalivyokuwa, ya Kikristo kwa jina tu.

S: Zab 79:2-3, mawindo au tumbusi, yote mawili wakati huo na leo, ni yapi?

J: Tumbusi walikuwa mashuhuri kwa sababu kulikuwa na maiti mengi yasiyozikwa kulisha. Waliobaki walikuwa ama watumwa au wajishughulisha sana kujaribu kuishi kulisha miili isiyo na mazishi tu ikichafu jua. Kama Yesu alivyosema katika Mathayo 24:28, "Mzoga upo wapi, hapo ndipo tumbusi watakusanyikia." (BSB). Taasisi na tamaduni zilizokufa na kuoza leo haziishii hivyo. Kwa njia ya sitiari, tumbusi wanaozunguka watakuja kulisha hali. Wale wanaopaswa kukuheshimu wakikuacha uoze, wengine wataona hali.

S: Zab 79:5-9 inasema nini kuhusu kusahau na kukumbuka?

J: Mwimbaji anauliza Mungu mambo mawili: kukumbuka wao, na kusahau (na kusamehe) dhambi zao.

S: Kwa nini Zab 79:6-7 inafanana sana na Yer 10:25?

J: Hatujui, lakini inawezekana kwamba Yeremia alichukua wazo hili kutoka Zaburi, au zaburi hii iliandikwa baadaye, na Mwimbaji aliakisi maneno ya Yeremia. Labda ya kwanza ina uwezekano zaidi.

S: Zab 79:10,12 mwimbaji anaomba nini kuhusu mataifa mengine?

J: Zaburi ya 79:10 inafanana kidogo na nabii Habakuki, aliyeuliza kwa nini mataifa mabaya zaidi yaliyoishambulia Israeli hayakuadhibiwa pia. Ingawa anaomba kulipiza kisasi kwa Mungu dhidi ya wale wanaowashambulia watu wa Mungu, badala yake tunapaswa kuomba wokovu wa watesi wetu.

S: Zab 80:2, sala hii ina umuhimu gani kwa ulimwengu wa magharibi leo?

J: Makabila ya kaskazini, ikiwa ni pamoja na Efraimu, Manase, na Benyamini walimfuata Mungu chini ya Daudi, lakini chini ya Yeroboamu waligeuka kwenda kwa sanamu badala yake. Jangwani, makabila haya matatu yalikuwa yale matatu yaliyotembea mbele ya sanduku. Sasa, angalau mawili ya kwanza yalikuwa yakiongoza kutembelea sanamu. Sasa mwimbaji anaomba Mungu awalindie. Mwishoni katika Zaburi ya 80:18-19 anaomba pia uamsho na kurejesha.

Kihistoria Kabila la Benyamini lilienda na Yuda, na waliporudi wafungwa, watu wengi kutoka Benyamini walirudi pia. Lakini makabila mengine ya kaskazini hayakumrudia Mungu, na Mungu alikuwa na uvumilivu nao kwa muda mrefu, mwishowe Mungu hakuwalinda watu wake, waliokuwa wamegeuka kwa sanamu.

Mwimbaji anaona kwamba taifa limepigwa, na kwamba ilikuwa Mungu aliyeondoa ulinzi wake na kuruhusu wapigwe.

Ulaya na Amerika, hapo zamani zilikuwa na makanisa yenye nguvu kiroho na kutuma wamisionari wengi. Leo kuna makanisa mengi yaliyokufa kiroho pamoja na yenye nguvu. Tunaweza kuomba Mungu alinde nchi yetu, lakini kama zaburi hii inavyoonyesha, watu wakikataa kumrudia Mungu, Mungu anaweza kujibu sala hiyo kwa jibu zito la "HAPANA". Katika Marekani tunaimba wimbo wa Mungu Aibariki Amerika. Lakini labda tunapaswa kuuliza, kama billboard moja ilivyofanya, "Je, Amerika inamsifuvia Mungu?"

Wengi nchini Amerika wamegeuka mbali na Mungu. Lakini hata Wakristo wanaweza kuanguka kwa majaribu ya chuki, uasherati (homoseksualiti na mahusiano ya kijinsia nje ya ndoa), ubaguzi wa rangi, utoaji mimba, na kutokujali hata kidogo kuhusu maskini.

S: Zab 80:4, Mungu anaweza kukasirishwa na maombi yao kwake vipi?

J: Hii ni jambo muhimu linalopatikana hapa tu katika Zaburi na Mithali 28:9, ingawa linadokezwa katika Yakobo 4:2-4. Hata wanapomlilia Mungu, wanaweza kuomba tu kwa matamanio yao ya kibinafsi, kama Yakobo 4:3 inavyotuonya. Ni vizuri kuomba kwa Mungu, lakini pia hakikisha maombi yako yanampendeza Mungu.

S: Zab 80:8-11, mzabibu unawakilisha nini hapa?

J: Mzabibu hapa unawakilisha Israeli. Upandaji uliotolewa kutoka Misri, ulikua kwa nguvu katika Kanaani, na hatimaye ulipunguzwa na adui na kuchukuliwa uhamishoni. Kama mpandaji wa mizabibu, Mungu kwa makini alipanda, kumwagilia, na kutunza mzabibu wa watu wake.

Kuzungumza kuhusu mizabibu, Dola la Ashuru pia lilikua haraka na kisha lilikufa haraka. Labda mzabibu juu ya Yona ulitabiri hili katika Yona 4:6-7.

Ufafanuzi wa Kiyahudi wa Targum katika Zaburi ya 80:15f una "Masihi" badala ya "mzabibu huu". Hii labda ni kwa sababu Zaburi ya 80:17, "mtu wa mkono wako wa kuume, mwana wa adamu" inarejelea Masihi.

S: Zab 80:13, uharibifu ni kama ule wa nguruwe mwitu vipi?

J: Nguruwe wao pembe zao ni wazuri wa kuchimba. Wanaweza kuchimba mmea tu kwa sababu ya starehe au tu kula mzizi. Wakati huo huo, sehemu nyingine ya mmea, ambayo wanaweza wasiule, inakufa kwa sababu tu mzizi uliwa. Baadhi wanaweza kuharibu "kwa starehe tu", na wengine wanaweza kuharibu sehemu moja muhimu tu ya kitu, ambayo ina athari ya kuharibu kitu kizima.

S: Zab 80:15, tawi hapa ni nani?

J: Targumimu za Kiyahudi zilitafsiri tawi, hapa na mahali pengine, kama Masihi Mfalme. Hata hivyo, katika mistari ya 15-16 inaonekana mzabibu na tawi kama Israeli, kwa sababu tawi linaungua na kukatwa.

S: Zab 80:19, tunapaswa kuomba maombi ya kurejesha lini na vipi?

J: Baada ya sisi, au watu kupata adhabu au nidhamu kwa dhambi zilizofanywa, tunaweza kumwomba Mungu kwa kurejesha. Huku tukikiri dhambi, bado tunaweza kuomba rehema ya Mungu. Mungu ni Mungu juu ya yote; "Bwana Mungu wa majeshi" pia inaweza kutafsiriwa kama "Bwana Mungu wa majeshi".

S: Katika Zab 81:1-16, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Mistari 1-5 inasimama peke yake, na mistari 6-16 ni chiasm.

6-7 Utunzaji wa Mungu wa zamani

. 8-10 Wito wa kusikia: Hakuna miungu mingine!

. . 11-12 Lakini Israeli hawakutaka kusikia

. 13 Wito wa kusikiliza: Tembea katika njia za Mungu!

14-16 Ndipo Mungu angetiisha adui zao na kuwabariki

S: Katika Zab 81:1-5, sifa inaweza kuwa ya kweli au ya uongo vipi?

J: Zaburi hii inaonekana iliandikwa ili iimbwe wakati wa Sikukuu ya Vibanda iliyoanzishwa katika Mambo ya Walawi 23:33-36; 39-43, wakati Israeli wote wangekuwa katika hali ya furaha. Hata hivyo, Sikukuu ya Upatanisho ilifuata hivi karibuni baada yake, kwa hivyo Ufafanuzi wa Keil-Delitzsch juu ya Agano la Kale juz. 5 sehemu ya 2 uk. 391-392 unadhani haikuwa Sikukuu ya Vibanda. Bila kujali, wakati kila mtu mmoja anaonekana kama anamsifu Bwana, ni vizuri kuuliza swali hili.

   Iwe sifa ni ya kweli au ya uongo, ujuzi, wimbo, na muziki vinaweza kuwa sawa, lakini je, moyo wako unashukuru kwa Mungu kukutunza wewe na watu wake, au unachukua neema na ulinzi wa Mungu kwa kawaida? Kama mtu fulani alisema kuhusu kipawa cha wokovu cha Yesu, 'Ni bure, lakini haikuwa ya bei nafuu.' Iliigharimu Yesu kufa msalabani kwa ajili yetu. Je, una hamu ya kumjua Mungu vizuri zaidi, na kumkaribia, au umeridhika mahali ulipo?

S: Katika Zab 81:6-26, kwa nini watu, wakati ule na sasa, wakati mwingine wanachukua Mungu na rehema yake kwa kawaida?

J: Ni katika asili yetu iliyoanguka kupuuza au kudharau mambo tunayoweza kutegemea daima, na kuzingatia mambo tusiyoweza kutegemea. 2 Wakorintho 6:2, kwa kunukuu Isaya 49:6 inasema kwamba 'sasa' ni wakati unaokubalika, siku ya wokovu. Usikawilishe kupatana na Mungu sasa hivi.

   Kwa bahati mbaya watu mara nyingi hawamtendei Mungu tu kwa njia hii bali wanawachukua wengine pia kwa kawaida.

S: Katika Zab 81:9, 'mungu mgeni' hapa ni nani?

J: Hii ni mungu wa sanamu ambaye hawakumjua. Biblia ya NET na NIV ya 1985 zinatafsiri hii kama 'mungu wa kigeni'.

S: Katika Zab 81:13-14, kwa nini Mungu anawapokonya adui zao wakati mwingine na wakati mwingine hapoweka?

J: Mambo matatu ya kuzingatia katika jibu.

1. Zaburi 81:13-14 inajibu hili kwa kusema Mungu alichagua kufanya utiisho wake kulingana na utii wao. Kama tungesikiliza Mungu tu, matatizo mengi yangekuwa rahisi kiasi gani. Kama wimbo wa Kikristo unavyosema,

          'Lo, amani ngapi mara nyingi tunapoteza,

          Maumivu yasiyohitajika tunayoyabeba,

          yote kwa sababu hatubebei

          kila kitu kwa Mungu katika sala.'

2. Mateso yote si ya bure au ya kuepukwa. Paulo aliteswa mikononi mwa watu wenye dhambi. Angeweza kuona kwamba mateso yake kwa ajili ya injili yangewapelekea wengi kuamini (Wakolosai 1:24; Wafilipi 1:12-14,21).

3. Hatimaye, kitabu cha Ayubu kinaonyesha kwamba waumini watiifu wakati mwingine huteseka kwa sababu wasizoweza kuona. Tunaweza kujua kwamba kuvumilia kwa mwamini mtiifu daima kumtukuza Mungu (2 Petro 4:7).

S: Katika Zab 81:13-16, ahadi za Mungu zinakuwa na masharti vipi wakati mwingine?

J: Walihitaji kujitolea kwa ufunuo wa Mungu ili ufunuo ufike kwao. Kama hatukutimiza masharti basi baraka haitokei.

S: Katika Zab 82:1-8, maudhui kuu ni nini?

J: Ingawa zaburi hii ina onyo pia, kimsingi ni moja ya huzuni na majuto kwa upande wa Mungu. Watu hawa walihukumu kama wawakilishi wa Mungu. Si duniani tu waliomwakilisha Mungu, bali walikuwa sehemu ya watu wanaoonekana wa Mungu wenye ahadi ya uzima wa milele. Kwa kutotii kwao na uovu wao, walikuwa wakipotosha haki kama waamuzi wa Mungu na kama hawatatubu, wangeangamia milele.

   Leo wengine wanaweza kuwa sehemu ya kanisa linalooonekana la Mungu na kusikia ujumbe sawa kama wateule wa Mungu hapa. Lakini hautakuwa na thamani kwao, kwa sababu hawakuchanganya na imani (Waebrania 4:2). Mungu anaweza kuhisi majuto kama alivyofanya katika Mwanzo 6:5-8 na Mathayo 23:37-39.

S: Katika Zab 82:1-8, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Hii ni chiasm, ambayo ni kama ifuatavyo:

1 Mungu sasa anahukumu miongoni mwa 'miungu' hii ya chini

. 2 Mungu anawauliza maswali

. . 3-4 Mungu anatarajia watoe haki

. . 5 Mungu analaani giza lao kuhusu haki

. 6-7 Mungu anawahukumu

8 Hukumu ya Mungu juu ya dunia, ambayo ni yake

S: Katika Zab 82:1,5-7; 86:8; miungu hapa ni nani?

J: Mambo matatu ya kuzingatia katika jibu ikifuatiwa na kitu ambacho si jibu.

Sifa za 'miungu' hawa hapa ni kwamba:

(82:1) Wanahukumiwa na Mungu wa kweli

(82:2) Wanawatetea wasio haki na kuwapendelea waovu

(82:5) Wale wasio na ujuzi na wanaotembea gizani

(82:9) Wanaitwa miungu kwa kuwa ni wana wa Aliye Juu, lakini watakufa kama watu wa kawaida.

Hakuna mtu angependa kuwa mungu kama mmoja wa watu hawa.

Neno la Kiebrania hapa ni Elohim, ambalo ni wingi wa el. Kama neno la Kiingereza 'God/god' linaweza kumaanisha mungu wa kweli au wa uongo, neno la Kichina sheng linaweza kumaanisha mungu wa kweli au wa uongo, neno la Kiebrania (na Kiaramu) 'el' linaweza kumaanisha mungu wa kweli au wa uongo.

Maana ya tatu ya neno el au elohim ni mtu anayemwakilisha Mungu kwa watu. Neno hili linatumika kwa waamuzi wa kibinadamu katika Kutoka 21:6; 22:8,9. Tazama Ufafanuzi wa Maarifa ya Biblia: Agano la Kale uk. 854, Ufafanuzi wa Biblia ya Mwamini uk. 674-675, Biblia ya Kujifunzia ya Geneva Mpya uk. 845, Biblia ya Kujifunzia ya NIV ya 1985 uk. 873-874, Maswali 1001 ya Biblia Yaliyojibiwa uk. 21,314-315, Wanapokuliza Madhehebu Maswali uk. 65-66, na hasa Maneno Magumu ya Biblia uk. 279-280 kwa habari zaidi kuhusu hili.

Si jibu hili: Biblia ya Kujifunzia ya Geneva Mpya uk. 845 pia inataja kwamba wengine wanaeleza hii kuhusu nguvu za malaika, au miungu inayomtii Yahweh. Ufafanuzi wa Maarifa ya Biblia: Agano la Kale uk. 854 unasema hivi ndivyo Siria ilivyotafsiri. Lakini hii haiwezi kuhusu nguvu za malaika wema, kwa sababu miungu hii ni waasi na itakufa kama watu wa kawaida. Haiwezi kuhusu mashetani, kwani mashetani hawana jukumu la kuwatetea wasio haki au kuwapendelea waovu, na wao pia hawatakufa kimwili kama watu wa kawaida.

   Ufafanuzi wa Kimataifa wa Biblia uk. 614 unasema hizi ni miungu ya mataifa. Lakini hii labda si jibu, kwa sababu itakuwa vigumu kuelewa jinsi sanamu hizo zinavyokufa kama watu wa kawaida.

S: Katika Zab 82:1-6, je, hii inaonyesha kuna miungu wengi?

J: Hapana, tu kwamba wako wengi wanaoitwa miungu. Angalia tabia mbaya za watu hawa, na kifo chao kama watu wa kawaida. Wamormoni wengine wanatumia kifungu hiki kujaribu kuthibitisha kwamba kuna miungu wengi, lakini hakuna Mmormoni mwenye akili angependa kuwa mungu kama hawa.

   Tertullian kwanza alishughulikia pingamizi hili katika Dhidi ya Marcion 1:7 (207 B.K.), na jibu lake bado linafaa leo. Hapa kuna dondoo. 'Kama utambulishano wa majina unaupa ushahidi wa usawa wa hali, mara ngapi watumishi wasio na thamani wanajionyesha kwa majina ya wafalme - Alexandros wako, Kaisari, na Pompey! Ukweli huu, hata hivyo, haupunguzi sifa halisi za mtu wa kifalme. Zaidi ya hayo, sanamu za kipagani pia zinaitwa miungu. Bado hakuna yeyote kati yao aliye wa kimungu kwa sababu anaitwa mungu.'

S: Katika Zab 82:3-4, tuna wajibu gani wa kuwatetea maskini, mayatima, waliofiwa, na wahitaji?

J: Katika sehemu nyingi za maandiko Mungu anatuamuru kufanya yafuatayo:

Kusaidia maskini: Kuwapa misaada ni njia moja. Lakini njia nyingine, labda bora zaidi ni pamoja na kuwalipa kwa uadilifu kwa kazi yao na wanachouza. Kwa maneno mengine, unapozungumza bei na mtu maskini na mhitaji, unapaswa 'kuacha kidogo pesa mezani' na kutolazimisha ofa ngumu iwezekanavyo. Tazama Mithali 21:13; 22:9; 31:9,20; Luka 14:13; Matendo 9:36; 10:4; 24:17; Warumi 15:26; Wagalatia 2:10; Yakobo 2:15-16; 1 Yohana 3:17; (inayomaanishwa) 1 Wakorintho 13:3

Kulisha wenye njaa: Isaya 58:7; Ezekieli 18:7,16; Mathayo 25:35-44; Mithali 25:21; Warumi 12:20 (inayomaanishwa, adui)

Kusaidia mayatima: Mambo ya Walawi 24:22; Kumbukumbu la Torati 24:17,19-21; 14:29; 26:12-13; 27:19; Yeremia 22:3; 7:6; Zekaria 7:10; Zaburi 94:6; 146:9; Malaki 3:5; Isaya 1:23 (inayomaanishwa); 1 Timotheo 5:3; Yakobo 1:27

S: Katika Zab 82:4, tuna amri gani za kuwaacha huru walioonewa kutoka mkononi mwa waovu, inapoonekana kuhitaji hatua za kijeshi?

J: Nchi inapaswa kuwa makini sana sana katika kutatua tatizo kwa njia ya kijeshi. Wakati mwingine katika kujaribu kusaidia hali hatufanyi iwe mbaya zaidi. Kinachoweza kufanywa kwa nia nzuri inaweza kweli kweli kugeuka kuwa kisasi na chuki. Yakobo 1:20 inasema kwamba ghadhabu ya mtu haizalishi haki ya Mungu.

   Kama mfano wa kitu kilichofanya kazi kwa kiasi fulani, Wakristo wa Sudan ya Kusini, na Waislamu wa Darfur katika Sudan ya Magharibi waliteswa na serikali na watu katika sehemu nyingine za Sudan. Sudan ilikuwa nchi ambapo utumwa unafanywa leo zaidi kuliko nchi nyingine yoyote. Umoja wa Mataifa, bila kuvamia Sudan, ulifanya kazi ya kuigawa Sudan ya Kusini kama nchi tofauti. Walinzi wa amani wa UM walitumika, lakini Sudan yenyewe haikuvamewa. Ilifanya kazi kwa kiasi fulani, kwa sababu Darfur, ambayo ilikuwa na mafuta kidogo, haikugawanywa, na kumekuwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe katika Sudan ya Kusini.

S: Katika Zab 82:5, 'ujinga usio na hatia' ni nini na aina tatu za 'ujinga wenye hatia' ni zipi?

J: Hizi hapa ni aina fulani za ujinga.

Ujinga usio na hatia ni pale ambapo hukupata fursa ya kujua kitu au hukujua unahitaji kujua kitu fulani.

Lakini si usio na hatia kama ilikuwepo kwako kujifunza na hukujaribu kujifunza. Fikiria mtu mzima nchini Amerika ambaye kamwe hajasikia injili kwa sababu alibadilisha kituo cha redio au TV kila wakati kitu cha Kikristo kilipokuwa kikiendeshwa.

Zaidi mbaya zaidi, ukiambiwa kuhusu kitu, lakini unachagua kukipuuza.

Au, hujui ukweli kuhusu kitu kwa sababu ulifundishwa na kuamini kitu kibaya kabisa badala yake.

Mbaya zaidi ya yote, ni unapotaka kuzuia watoto wako na wengine wasijifunze.

S: Katika Zab 82:8, Mungu 'anavyowangusha' sanamu na mamlaka nyingine za kidunia, leo na katika historia yote ni vipi?

J: Zaburi hii ina matumizi mapana. Ingawa bila shaka inahusu sanamu za kipagani, na makuhani wanaonufaika kutoka kwao, pia inatumika kwa mamlaka yoyote ambazo hazimtambui Mungu. Inaweza kuhusu mataifa, vyuo vikuu na taasisi nyingine. Inaweza kuhusu makanisa na madhehebu ya kanisa ambayo yamegeuka mbali na Mungu.

   Baada ya waandishi wa kanisa la kwanza, barua nyingi za uongo zinazodai kuandikwa na Paulo, Petro, Yakobo, hata Pontio Pilato zilizuka. Kuna zaidi ya injili 70 za apokrifa, ukihesabu 'injili' ambazo Wagnostiki mbalimbali wameweka mbele. Nyingi zilikuja kutoka maeneo ya Siria na Misri. Mwisho wa haya yote ulitokea Waislamu walipovamia Siria na Misri. Ahadi kwamba Mungu atahifadhi neno lake kwa sauti inaonekana kama ahadi ya joto, ya upole kwamba Mungu atavilinda maandishi haya. Lakini njia nyingine ya kuangalia ahadi hiyo ni kwamba Mungu ataangamiza chochote na jamii yoyote ambayo ingeweka nakala bandia za neno la Mungu.

S: Katika Zab 82:8, tunapaswa kumwomba Mungu ahukumu lini?

J: Hili litatokea kikamilifu Yesu atakaporejesha, kwa hivyo kwa kweli hii ni kuomba 'ufalme wako uje', au 'njoo, Bwana Yesu' kama katika Ufunuo 22:20f. Lakini kwa kiasi kidogo Mungu alikuwa na bado anahukumu mamlaka za kidunia sasa. Tunapaswa kumwomba Mungu ahukumu sasa, wakati mamlaka zinawaonea watu na kuwazuia watu wasisikie injili. Hatimaye, tunapaswa kukumbuka kwamba hakuna atakayewaleta mamlaka hizo zote mbele ya haki isipokuwa Mungu.

S: Katika Zab 83:1-18, maudhui kuu ya zaburi ni nini?

J: Hii iko katika ngazi ya kitaifa, si ya kibinafsi. Ni kuomba dhidi ya adui kumi wa watu wa Mungu. Inashirikisha kumwambia Mungu mambo hawa watu waliyoyafanya na kuyapanga kufanya, kumwomba Mungu aingilie kati kuwalinda, ukizingatia ukweli kwamba hawa si adui zao tu, bali pia adui za Mungu.

   Wakati mmoja hii ilitokea ilikuwa tarehe 28 Mei 1967, Misri, Siria, Iraq, Algeria, Sudan, Kuwait, Saudi Arabia, na Moroko wote walishirikiana kuwasulubu Israeli baharini. Hata hivyo, katika siku sita vita vilikwisha, na Israeli walishinda. Ilihusisha ujanja fulani, kama vile kubadilisha bunduki ya kupambana na ndege kuwa bunduki ya kupambana na tanki, lakini mwishowe Waarabu waliondoka. Hata unapohisi umezingirwa, usiache kamwe.

S: Katika Zab 83:1-18, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Hii ni chiasm, yenye mfumo ufuatao.

1 Omba Mungu atende

. 2-4 Mipango ya adui

. . 5-8 Ukubwa wa upinzani uliounganika

. . 9-12 Washughulikie kama adui wa kale wa Israeli

. 13-16 Wafanye kama makapi katika upepo, moto au dhoruba

17-19 Kuwaombia waaibishwe ili kumtukuza Wewe, Mungu

S: Katika Zab 83:1, kwa nini Mungu wakati mwingine ananyamaza?

J: Hatuwezi kuelezea kila hali maalum, lakini kwa ujumla kuna sababu mbalimbali zinazohusiana na sisi, mazingira, na Mungu.

Sisi:

1. Si kwa kutumia kwenye tamaa zetu. Yakobo 4:3

2. Maombi lazima yawe ya mambo mazuri. Mathayo 7:11

3. Si mapenzi ya Mungu kuwa nao. Marko 14:36

4. Tunapaswa kusubiri. Danieli 10:12-14

5. Maombi yetu ni mara kwa mara tu bila maana. Mathayo 6:7

6. Lakini tunapaswa [kwa maana] kuendelea. Luka 11:5-10, 18:1-7

7. Tunapenda dhambi mioyoni mwetu (Zaburi 66:18-19), tunafunga masikio yetu kwa maskini (Mithali 21:13), au sisi ni waovu (Mithali 15:29; Isaya 59:1-3). Mungu hatusikii tunapochagua kutomsikiliza Mungu.

8. Tunahitaji kujizuia. 1 Petro 4:7

9. Tumetenda dhambi, kama vile kuanzisha talaka. Malaki 2:13-14

10. Tunamkimbia Mungu na sheria yake. Zekaria 7:13; Mithali 28:9

11. Tunapuuza kilio cha maskini. Mithali 21:13

12. Hatuwajali wake zetu. 1 Petro 3:7

13. Mungu hatasikia kama bado wanaabudu sanamu. Ezekieli 8:8-18

14. Mikono yao imejawa na damu. Isaya 1:15

Mazingira:

1. Kwa wakati wake, Mungu angeweza kutimiza maombi, lakini sasa labda si wakati sahihi.

2. Inawezekana tunahitaji kubadilika kwa njia fulani, au mtu mwingine anahitaji kubadilika.

Mungu:

1. Mungu anaweza kujibu ombi letu kwa 'hapana'

2. Mungu anaweza kutujaribisha.

Wakati mwingine, kama kitabu cha Ayubu na Danieli 10:2-3,12-14 vinavyoonyesha, hatuna habari kabisa kuhusu kila kitu kinachoendelea nyuma ya pazia. Lakini tunajua kwamba uvumilivu na uthabiti wetu kumtukuza Mungu (2 Petro 4:7).

S: Katika Zab 83:1, tunapaswa kumwomba Mungu asinyamaze na asitulie lini?

J: Tunaweza kumwomba Mungu atende tunapohisi tumezingirwa na migongo yetu iko ukutani, lakini hilo si jambo kuu peke yake hapa. Tunapaswa kumwomba Mungu afanye kitu wakati heshima ya Mungu iko hatarini. Tunaweza kumwomba mambo na taasisi zinazotaka kuleta aibu kwa Mungu ziaibishwe badala yake.

   Wakristo, kama waumini baada ya Yesu kuja, wanasamehe adui zetu na kuwaombea wanaotutesa. Lakini, kama mwandishi wa zaburi, bado tunaweza kuomba dhidi ya taasisi na mamlaka zinazopinga Mungu.

S: Katika Zab 83:5-8, kwa nini ni muhimu kutaja watu hawa wote?

J: Watu hawa kumi ni wengi; mwandishi anahisi amezingirwa. Zaidi ya hayo, wengi wao walifanya kazi pamoja dhidi ya watu wa Mungu. Lakini unapohisi umezingirwa na kushinda nguvu, fanya mambo matatu

a) Tazama juu kwa Mungu

b) Kumbuka jinsi Mungu alivyoshughulikia ukandamizaji wa zamani, kama vile idadi kubwa ya Wamidiani

c) Omba Mungu atende.

S: Katika Zab 83:6, Wahagri/Wahagiriti ni nani?

J: Hatujui mengi kuhusu Wahagiriti. Wahagiriti walishindwa na makabila 2 na nusu ya Israeli walioishi katika eneo la Transjordani. Tazama majadiliano kuhusu 1 Mambo ya Nyakati 5:10,19,20,22 kwa habari kuhusu maandishi ya Waashuri na Wahagiriti.

S: Katika Zab 83:9-13, kwa nini Mungu alihukumu Wamidiani, Sisera, na Yabini hapa?

J: Kulingana na zaburi hii, haikuwa tu kwamba walitaka kuwafanya Israeli watumie au kulipa ushuru. Walitaka 'malisho ya Mungu'. Ukawa suala la heshima ya Mungu, si usumbufu wa Israeli tu.

S: Katika Zab 84:1, tunawezaje kukuza hamu ya kuwa pamoja na Mungu mbinguni?

J: Hii si kuhusu upendo wetu kwa ujumla bali hamu yetu. Je, tuna njaa na kiu ya Mungu, zaidi ya mambo mengine? Kama unangojea ushirikiano na waumini wengine kila Jumapili, hiyo ni vizuri. Lakini kama unangoja zaidi kanisa liishe, unahitaji kukaa chini na kuuliza moyo wako uko wapi. Je, unangoja kujifunza neno la Mungu na kuomba, au unachukulia kama kazi? Kama ni kazi, bado ni vizuri kuwa na nidhamu ya kuifanya, lakini ingekuwa bora zaidi kama ingekuwa furaha, si kazi.

   Kuna majina tisa ya Mungu katika zaburi hii. Moja ya kuvutia ni 'Bwana wa majeshi' au 'Bwana wa majeshi'. Hii inamaanisha kwamba Mungu ni Mungu juu ya idadi kubwa ya viumbe, ikiwemo malaika ambao hatuwaoni. Pia ina kipengele cha kijeshi kwamba Mungu anapigana vita dhidi ya nguvu zinazompinga.

S: Katika Zab 84:3-4, hii inasema nini kuhusu kila mtu kuwa na mahali?

J: Jambo la kwanza ni kwamba kila kitu kina mahali ambapo kinapaswa kuwa, nyumba kwake kuishi. Hata katika eneo la hekalu Yerusalemu wangeweza kuwa ndege wakifanya viota juu. Jambo la pili ni kwamba hatuna nyumba katika ulimwengu huu; nyumba yetu iko katika nyumba ya Mungu mbinguni. Jambo la tatu ni kwamba vitu vingi, ikiwemo ndege, vina 'silika ya nyumbani'. Kama waumini, je, sasa tuna 'silika' ya kumkaribia Mungu au kutangatanga mbali naye? Je, tuna hamu ya kushirikiana na waumini wengine, katika kanisa na katika makusanyiko madogo, dhidi ya hamu ya kuwa katika baa au sehemu nyingine?

S: Katika Zab 84:4-6, je, mahujaji wanaopita Ba'aca [inayodaiwa] jina lingine la Makka, wanahusu Waislamu?

J: Hapana, hakuna ushahidi unaoonyesha kwamba Ba'ca, ni Makka. Ingawa Biblia ya Kujifunzia ya NIV ya 1985 uk. 875 na Biblia ya Kujifunzia ya Geneva Mpya uk. 847 zinasema kwamba hatujui mahali pake leo, Zaburi 84:4-6 inasema ingekuwa mahali pa chemchemi na mvua za vuli ukiyafunika na mabwawa. Neno la Kiebrania Baca linaweza kumaanisha 'kulia' au 'miti ya balsamu'. Zaburi 84:10b inasema, 'Ningependa kuwa mlinda mlango katika nyumba ya Mungu wangu kuliko kukaa katika mahema ya waovu.' Waislamu walifanya mashambulio mengi ya ghafla na uvamizi hata hivyo. Hebu tuone baadhi ya mabonde na maeneo ya mashamba ambayo watu waovu walivamia.

Walivamia Banu Mustaliq walipofanya 'kosa' la kulisha ng'ombe wao bila uangalifu. Walisemekana kuwa na 'wanawake bora wa Kiarabu' ambao askari wa Kiislamu waliwafanyia ngono baadaye. Sahih Muslim juz. 2 (Kitabu cha Ndoa) sura ya 560 nambari 3371 uk. 733-734; juz. 3 (Kitabu Kinachohusiana na Maamuzi ya Kimahakama) sura ya 704 nambari 4292 uk. 942; Abu Dawud juz. 2 nambari 227 uk. 727-728; al-Tabari juz. 39 uk. 57

Waislamu walifanya shambulio la ghafla kwa mfalme [chifu] wa Kikristo asiyejua wa Dumah na kumuua. al-Tabari juz. 9 uk. 58-59.

Msafara dhidi ya kabila la Banu Lihyan mwaka 627 B.K. (6 B.H.) al-Tabari juz. 8 uk. 42-43

Msafara dhidi ya Dhu Qarad mwaka 627/628 B.K. (6 B.H.) al-Tabari juz. 8 uk. 43-44

Jeshi la Zayd b. Harithah lilivamia al-Fadafid, kukusanya wanaume na ng'ombe, na kumuua al-Hunayd na mwanawe na wengine watatu mwaka 10 B.H. al-Tabari juz. 9 uk. 100-101.

Vita dhidi ya kabila la Juhaina Sahih Muslim juz. 2 (Kitabu cha Sala) sura ya 296 nambari 1827 uk. 400.

Zayd/Zaid bin harith aliongoza kikosi cha uvamizi hadi al-Jamum. al-Tabari juz. 8 uk. 93

'Umar na watu 30 walivamia 'nyuma' ya Hawazan huko Turabah. Wasio Waislamu walikimbia bila kupigana. al-Tabari juz. 8 uk. 131

Bashir b. Sa'd na watu 30 walivamia Banu Murah huko Fadak. al-Tabari juz. 8 uk. 132. Kumbuka kwamba uk. 123,129 nyara ilikuwa ya kipekee ya Muhammad kwa sababu ngamia na farasi hawakuchochewa dhidi yake.

Uvamizi wa Abi al-'Awja al-Sulami. al-Tabari juz. 8 uk. 138

Shuja' bin Wahb na watu 24 walivamia Banu 'Amir na kuchukua ngamia na kondoo. 'Sehemu [za nyara] zilikuwa ngamia kumi na tano kwa kila mtu.' al-Tabari juz. 8 uk. 143

Msafara wa Dhat al-Salasil mwaka 629/630 B.K. (8 B.H.) al-Tabari juz. 8 uk. 146-147

B.H. 8 'Amr bin al-'As na watu 300 walivamia al-Salasil wa kabila la Quda'h. al-Tabari juz. 8 uk. 146

Kulikuwa na nyumba inayoitwa al-Ka'ba al-Yamaniya. Muhammad alimwomba Jarir 'amfariji'. Jarir na wasaidizi wa farasi 150 'waliivunja na kumuua kila aliyekuwepo hapo.' Bukhari juz. 5 kitabu cha 59 nambari 641-642 uk. 450-451

Msafara wa al-Khabat mwaka 629/630 B.K. (8 B.H.) al-Tabari juz. 8 uk. 147-148

Abu 'Ubaydah b. al-Jarrah na wasaidizi wa farasi 300 walivamia kabila la Juhaynah huko al-Khabat katika B.H. 8. al-Tabari juz. 8 uk. 146.

Ugawanyaji wa nyara na uvamizi wa kabila la Abil. al-Tabari juz. 10 uk. 17

S: Katika Zab 84:5, Mkristo ambaye 'nguvu zake ziko kwa Mungu' atakuwa tofauti vipi na Mkristo ambaye nguvu zake haziko kwa Mungu?

J: Wote wawili wanaamini katika Mungu, lakini wa pili hufanya kila kitu kwa nguvu zake mwenyewe, kwa sababu hiyo ndiyo nguvu pekee wanayofikiri wanaweza kuitegemea. Aina ya kwanza ya Mkristo angeweza hata kuacha fursa fulani kupita, kama waona kwamba Mungu hayuko pamoja nao. Aina ya kwanza ya Mkristo inataka kuwa chombo ambacho Mungu anatumia kwa makusudi yake mazuri. Ya pili inataka Mungu awe msaada kwao, na makusudi yao mazuri.

S: Katika Zab 84:7, 'kutoka nguvu hadi nguvu' inatumika vipi katika maisha yetu?

J: Wanyama tofauti wanahitaji aina tofauti za nguvu, iwe ni misuli ya tembo, miguu ya haraka ya sungura, au mbizi za kasi ya tai. Vivyo hivyo tunaweza kuhitaji aina tofauti za nguvu katika mazingira tofauti, iwe ni nguvu kutoka kwa uvumilivu, au ujasiri, nguvu ya unyenyekevu, au utumishi, n.k. Lakini nguvu yoyote tunayoihitaji Mungu anatutimu, kutupa tunachohitaji tunapohitaji. Wakati mwingine Mungu hutuwezesha kibinafsi kuwa na aina fulani ya nguvu, na wakati mwingine mwingine, Mungu hutoa kwa kuleta mtu mwingine katika maisha yetu ambaye ana nguvu hiyo kwa sisi kufanya kazi pamoja.

   Ajabu ya kutosha, mtu katika Biblia aliyeomba mara nyingi zaidi wengine wamwombee ujasiri ni Paulo mtume. Lakini, unapomfikiria Paulo, ukosefu wa ujasiri kawaida si jambo la kwanza linalokuja akilini mwako. Lakini kama Paulo (kwa usahihi) aliona kwamba ujasiri ulikuwa moja ya mambo muhimu zaidi aliyoyahitaji, kiasi gani zaidi tunapaswa kuomba ujasiri bora zaidi katika kushiriki injili!

S: Katika Zab 84:9,11, tunawezaje kumfanya Mungu kuwa ngao yetu vizuri zaidi?

J: Hatua ya kwanza ni kuanza na maombi ya kumwomba utake Mungu awe ngao yako. Sasa fikiria askari, na ngao yake imefungwa salama nyuma yake. Kinachofaa kwa kutembea hakifai kwa mapigano. Unapaswa kutaka kubaki nyuma ya ngao yako, si kukimbia mbele ya ngao yako. Ngao inakuwa na nguvu dhidi ya mapigo ya upanga unayoyaona. Askari anapigana tofauti kama ana imani ya kuwa na ngao dhidi ya kutokuwa nayo. Hahitaji kutembea sana au kuacha mahali pake kuepuka kila kitu. Lakini ngao pia hutoa ulinzi kutoka kwa mishale usiyoweza kuona hadi inakuwa imechelewa. Mungu kuwa ngao yetu HAIMAANISHI kwamba tunaweza kufanya mambo hatarishi kwa sababu Mungu atatuliinda. Lakini tunaweza kuwa na uhakika, na kuishi ipasavyo, kwamba Mungu ni ngao yetu.

S: Katika Zab 84:10, kwa nini kuwa mlinda mlango katika nyumba ya Mungu ni bora kuliko kuishi katika mahema ya waovu?

J: Mstari huu unasema hakuna linganisho hapa. Mwandishi wa zaburi angependa zaidi kuwa Paradiso, na nafasi ya chini, kuliko kuishi na waovu, ambao mwisho wao ni kutengana milele na Mungu.

   Kama kipande cha pembeni, wasomaji wa kisasa wanaweza kufikiri kwamba kuishi katika hema ni mbaya zaidi sana kuliko kuishi katika nyumba. Hata hivyo, hiyo si maana ya mwandishi, kwani mahema ya Wabeduini yalikuwa yanafaa vizuri kwa maisha jangwani, na nyumba hazikuwa bora zaidi, hasa ukizingatia kuta za tifutifu, madirisha machache, na ukosefu wa hewa baridi.

   Jioni moja niligawa vituo vya injili Utah na kuzungumza na Mmormoni aliyeniuliza ninachongoja baada ya kufa kwangu. Nilimwambia jinsi ninavyongoja sana kuwa pamoja na Mungu milele, kumwabudu na kumtumikia. Mmormoni hakuonekana kushangaliwa. Yeye alingoja kuwa mungu wake mwenyewe, kuumba ulimwengu wake mwenyewe, na wengine kumuabudu. Hata hivyo, Mmormoni wa zamani niliyemjua alisema kwamba ndani kabisa, alijua hawezi kamwe kuwa mungu. Kwa upande wa kuchekesha, nilielezea mtu asiye Mmormoni katika Salt Lake City kwamba Wamormoni wanaamini wanaweza kuwa sawa na Mungu alivyo sasa. Huyo asiye Mmormoni alisema hiyo inaelewa, kwamba mkubwa wake alikuwa Mmormoni, na alitenda kama alikuwa mungu.

   Kwa maelezo mazito sana, Ezekieli 29:2 inazungumza kuhusu hukumu ya mkuu wa Tiro kwa sababu alisema, 'Mimi ni mungu', Isaya 14:12-14 inaonyesha kwamba dhambi ya Lusifa ilikuwa kwamba alitaka kuwa kama Mungu. Mshairi Mkristo wa Kiingereza John Milton, katika kazi yake ya ushairi, Paradiso Iliyopotea, anasema Shetani akisema, 'Bora kutawala katika Jehanamu kuliko kutumika Mbinguni.' Hata hivyo, nina uhakika Shetani hatasema hivyo katika Ziwa la Moto.

S: Katika Zab 84:11, tunawezaje kutambua vizuri zaidi kwamba Mungu ni 'jua' letu?

J: Jua ni muhimu sana, kwani linatoa mwanga, joto, na kuruhusu mazao kukua. Linatoa mzunguko wa wakati kwa siku. Mungu anatupa mwanga, hekima kwa ujumla na kujua sawa na makosa. Anatupa mazingira ya joto kwetu kukua, lakini Mungu pia hutuma 'mionzi' isemekane ili tustawi. Mungu anatutunza na kutupatia baraka ili tuweze kujitunza sisi na familia zetu. Hatimaye, Mungu, tukimruhusu, hutupa wakati na mzunguko tunaoufuata kwa misimu tofauti ya maisha yetu na wakati unaofaa kufanya kitu.

   Tunapokuwa na baraka tunayofikiri Mungu anatutakia na hatuna, fikiria hili: suala labda si uwezo wa Mungu wa kutuma, bali udhaifu wetu na mipaka yetu katika kupokea. Hapa pekee ndipo katika maandiko ambapo Mungu anaitwa jua moja kwa moja. Badala ya kuwa ibada ya jua, hii ni mfano wa msaada mkuu ambao Mungu hutupatia.

S: Katika Zab 84:12, tofauti halisi kati ya kuamini tu Mungu na kuamini Mungu, dhidi ya pia kumtumainia Mungu ni ipi?

J: Kama unaamini Mungu yupo na unaamini Biblia inachosema kuhusu Mungu, hiyo ni mwanzo mzuri sana. Lakini je, pia unaamini kwamba Mungu atatoa njia unayohitaji kwenda? Wakati mwingine kumtumainia Mungu kunaweza kumaanisha kuacha fursa inayoonekana vizuri sana kama unajua kwamba Mungu hataki uende njia hiyo.

S: Katika Zab 84:12, je, waumini wakati mwingine, au wakati wote, wanapaswa kuhisi wamebarikiwa na kuwa na furaha?

J: Kwa ujumla, ndiyo, tunapaswa kuwa na furaha na utulivu. Sasa tupo katika radhi za Mungu, lakini bado hatujakuwa nyumbani. Tunalo nyumba yetu ya milele ya kutazamia.

   Hata hivyo, kuna nyakati ambapo waumini watiifu watahisi huzuni au majuto, kama vile Ayubu au mtume Paulo katika 2 Wakorintho 1:8-9.

   Inaweza kuonekana kama kichaa kwa wasio waumini lakini Mkristo anaweza kupitia huzuni na furaha wakati mmoja. Tunaweza kuwa na huzuni kutokana na hasara ya mali, kupoteza maisha, kifo kinachokaribia, mtu anayegeuka mbali na Mungu, au sababu nyingine. Lakini, wakati huo huo, tunaweza bado kujua furaha ya kuwa mtoto wa Mungu, na furaha na amani hiyo inazidi huzuni yetu.

    Hapo zamani nilijua mwamini ambaye alipata msongo wa mawazo na kwenda hospitali ya akili. Mshauri wa akili alisema kamwe hatapata nafuu, kwa hivyo mke wake alimtaliki. Hata hivyo, alipona kikamilifu. Sijui kama alikuwa akiendelea kutumia dawa yoyote au la, lakini tulikuwa tukicheka kwamba yeye ndiye mwenye akili timamu miongoni mwetu. Lakini tabia yake moja, ni kwamba kila wakati alimwuliza Mkristo 'unajisikiaje', kama Mkristo alisema 'vizuri kidogo chini ya mazingira', angesema kwa nguvu, 'unafanya nini ukiishi chini ya mazingira!?'

   Kama waumini hatutakuwa na mazingira mazuri kila wakati, lakini tunaweza kujua furaha ya Bwana hata kupitia majaribu na machozi.

S: Katika Zab 85:1-13, nani aliandika zaburi hii?

J: Vichwa vya habari katika zaburi si maandiko ya Mungu na si sahihi kila wakati. Kichwa cha habari kinasema Wana wa Kora. Kulikuwa na wana (wazao) wa Kora wakati wa Suleimani, lakini Zaburi 85:1-2 inaonyesha hii ilikuwa baada ya uhamisho. Kwa hivyo ilikuwa ama wazao wa Kora baada ya uhamisho, au mtu mwingine.

S: Katika Zab 85:1-13, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi hii iko katika aina ya maombolezo ya kitaifa, na ina sehemu nne. Zaburi 84:1-3 inasema Mungu alifanya nini jana.

Mistari 4-7 inauliza Mungu aturejeshe leo.

Zaburi 85:8-9 ni sitisho la kusikiliza Mungu

Mistari 10-13 ni ahadi na unabii wa utunzaji wa Mungu kwetu kesho.

S: Katika Zab 85:4-5, kwa nini Mungu mwenye mamlaka, asiye na wakati, hukasirika?

J: Mungu ana mamlaka, kwa hivyo hakuna kinachoweza kutokea isipokuwa Mungu akikiruhusi. Mungu asiye na wakati ni urahisishaji mkubwa. Kusema Mungu yuko katika wakati pia ni urahisishaji mkubwa. Mungu yuko juu ya wakati, kwa hivyo Mungu hana wakati, lakini pia anaendelea kuingiliana nasi katika wakati pia. Tunaona wakati kama mstari mwembamba, wa moja kwa moja; Mungu kwa njia ya mfano anaweza kuona wakati kama mpango mzima umewekwa mezani.

   Mungu ana hisia na mhemko, kama vile hasira, ghadhabu, huruma, na upole ambao unafanana na wetu. Hata hivyo, hiyo haimaanishi hisia za Mungu ni kama za kwetu kabisa; hakika kujua mwisho kutoka mwanzo, na kutokuwa na wakati pia kunaongeza kipimo kingine ambacho hatuna.

S: Katika Zab 85:4-7, tunapaswa kumwomba Mungu aturejeshe lini?

J: Mtu au watu wanapokuwa chini ya hukumu ya Mungu, na wametubu, ni sawa kuomba urejesho.

Mwandishi wa zaburi anakubali kwamba Mungu ana ghadhabu, na mwandishi wa zaburi hakukatai ghadhabu ya Mungu juu yao kustahili. Pia, Mungu si lazima arejeshe chochote, na labda matokeo yote ya dhambi hayatapunguzwa hata kidogo. Lakini..., Mungu ni mwenye huruma na Mungu anaweza kuchagua kupunguza adhabu au nidhamu kama tunaomba kwake kuhusu hilo.

S: Katika Zab 85:10, njia gani ambazo rehema na ukweli vinaweza kukutana pamoja?

J: Kawaida mtu anazifikiri kama tofauti. Ukweli unasema, 'ukifanya uhalifu unafanya wakati.' Rehema husamehe. Rehema na ukweli pamoja bado unakubali uhalifu, bila udhuru wowote, lakini unaelewa kwamba rehema inashinda hukumu (Yakobo 2:13).

   Labda huwezi kuwa na rehema bila ukweli. Rehema bila ukweli ni kutojali dhambi kwa njia ya nasibu tu. Lakini mahitaji ya ukweli yalitimizwa kwetu na Yesu kufa msalabani kwa ajili ya dhambi zetu.

S: Katika Zab 85:10-11, tunaweza kuwa na tumaini lolote, baada ya kutenda dhambi?

J: Zaburi 85:9-11 'unabii wa tumaini'. Isaya 46:12-13 pia inatoa tumaini kupitia rehema kwa wale waliokuwa wagumu wa moyo na mbali na Mungu. 1 Yohana 1:9 inasema kwamba tunapotenda dhambi, Yeye ni mwaminifu na mwadilifu kusamehe dhambi zetu na kutusafisha kutoka kwa udhalimu wote.

S: Katika Zab 86:1 na Zab 109:22, Daudi alikuwa maskini na mhitaji vipi?

J: Vichwa vya habari katika Zaburi si sahihi kila wakati, kwa hivyo ingawa Daudi angeweza kuwa ameandika Zaburi 86, ingewezekana pia mtu mwingine aliandika, au labda ilikuwa zaburi kuhusu Daudi. Hata hivyo, Daudi bila shaka angekumbuka kwamba hapo awali alikuwa mchungaji maskini, na asingelikuwa chochote kingine, hadi Samweli alipomtembelea na Mungu akamwinua Daudi kuwa mfalme. Kwa maana ya jumla, sisi sote tunapaswa kukumbuka kwamba tulikuwa maskini, wahitaji, na tunahitaji sana neema ya Mungu hadi Mungu alipotwinua hadi nafasi ya juu zaidi kuliko mfalme wa kidunia tu, bali mtoto wa Mungu.

S: Katika Zab 86:1-17, je, hii ni zaburi ya sifa au ya kuomba msaada?

J: Bila shaka ni zote mbili. Inaanza katika mistari miwili ya kwanza na mwandishi wa zaburi akisema anahitaji na kuomba maisha yake yahifadhiwe. Inaishia katika mistari 14-17 na dua ya moja kwa moja dhidi ya umati wa waovu wanaotaka kuimarisha maisha yake. Ni vizuri kwa maombi yetu ya dua kuchanganywa na sifa pia. Unapomsifu Mungu kwa imani kwa kile ulichomwomba afanye, hiyo ni dua au sifa? Kwa hivyo Daudi, na sisi, hatupaswi kuona mambo haya tofauti kama hayaundani, na tunapaswa kuyaunganisha.

S: Katika Zab 86:1-17, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Kama zaburi nyingi na sehemu za ushairi za Agano la Kale, hii imepangwa kama chiasm.

1-5     Ombi likiitegemea Mungu kwa rehema

- 6-7 Ombi la rehema

 - - 8-10 Kumsifu Mungu kwa ujasiri kwa utukufu wake

 - 11-13 Kuomba kuunganisha moyo wangu kumheshimu na kumsifu Jina lako.

14-17 Katika rehema yako niokoe kutoka kwa umati wa wadhalimu

S: Katika Zab 86:1-6, maombi saba hapa ni gani, na mwandishi wa zaburi anayaomba vipi?

J: Maombi saba ni Zaburi 86:1a, 2a, 2f, 3a, 4a, 6a, 6f. Kwa kila ombi mwandishi wa zaburi anatoa sababu ya kwa nini anafanya ombi. Somo tunaloweza kujifunza ni kwamba tunapoomba, tusiomba mambo tu. Pia, ni vizuri kutoa sababu kwa nini unaomba pia.

 

S: Katika Zab 86:8-10, sababu inayotolewa hapa ni ipi?

J: Mistari hii haina ombi, sifa tu kwa Mungu ni mkubwa na hufanya mambo ya ajabu. Hatuhitaji kufanya ombi kumsifu Mungu.

S: Katika Zab 86:11, ombi na sababu hapa ni nini?

J: Iliyomo kati ya mistari 8-10 na 12-13, hii ni ombi peke yake la Mungu amfundishe. Hata hivyo, haombi kujua ujuzi wowote maalum. Badala yake, anaomba Mungu amfundishe ili moyo wake uwe umounganika katika kumheshimu Mungu. Sehemu hii ya maombi ya Daudi si kuhusu kubadilisha adui za Daudi, si kuhusu kubadilisha mazingira ya Daudi, bali kuhusu kubadilisha Daudi mwenyewe ndani. Tunapaswa pia kumwomba Mungu atubadilishe.

S: Katika Zab 86:11, kwa nini mwandishi wa zaburi anaomba 'kuunganisha moyo wake'?

J: Haombi 'fanya moyo wangu', bali 'unganisha moyo wangu.' Kuna vipengele viwili vya hili.

Kuwa na moyo usiogawanyika: Mwandishi wa zaburi anaomba moyo wake uwe mmoja, ili asimtafute Mungu kidogo na kutafuta mambo mengine kidogo. Mpe yeye (na sisi) ujitolea wa moyo wote. Badala ya siku fulani kuwa na joto, siku nyingine kuwa baridi, na kwa wastani kuwa vuguvugu, tunapaswa kuomba kuwa 'moto' kwa Mungu na utukufu wake wakati wote. Yakobo 1:7-8 inasema kwamba mtu wenye mawazo mawili hatapokea chochote kutoka kwa Bwana; kwa hivyo tunapaswa kuomba kutokuwa watu wenye mawazo mawili. Tunahitaji, na tunatarajiwa kushinda vita kubwa, yaani, vita kati ya masikio yetu!

Kuunganika na Mungu: Maombi si kwamba moyo wake uunganike juu ya chochote, bali kwamba moyo wake uunganike katika kumheshimu jina la Mungu kwa hofu. Mpe kwamba atajitolea kikamilifu kwa Mungu. Tunapaswa kujiuliza: je, kuna kitu chochote katika maisha yetu, tunachokipenda, kinachozuia ujitoleo wetu kamili kwa Mungu?

S: Katika Zab 86:11, Wakristo wa leo wanaweza kushawishiwa vipi kuamini na kumtii Mungu, lakini bila hofu na heshima kwa Mungu ambayo tunapaswa kuwa nayo?

J: Kwa bahati mbaya, tunaweza kufanya hivi kwa njia kadhaa.

Tunapomtumikia Mungu, lakini kufuata taratibu tu, tumepoteza upya, ukaribu, na hofu yetu kwa Mungu. Tunaweza kuolewa tu na utaratibu wetu.

Tunapozingatia mambo madogo madogo, kama vile nani anasema nini kanisani, au kuchanganya masuala madogo na Mungu Mwenyewe, tupo hatarini ya kupoteza hofu yetu kwa Mungu.

Tunapojifunza mambo mengi mengine, hadi hatuna wakati wa kujifunza neno la Mungu, ndipo tumepoteza hofu yetu kwa Mungu. Baadhi ya makanisa wanafikiri wana 'mambo muhimu zaidi ya kusema' kuliko yaliyomo katika neno la Mungu na hawana Masomo ya Biblia au shule ya Jumapili tena, wakibadilisha badala yake mafunzo wanayoyaona kuwa muhimu zaidi.

   Ingawa uovu ni chombo ambacho Shetani hutumia, upotoshaji ni kingine. E.W. Grant anaandika, 'Kiasi gani cha maisha yetu hakitumiwi katika uovu halisi, bali kinapoteza wakati na kupotea katika upotoshaji mwingi wa mambo madogo ambao unazuia ufanisi wa ushuhuda wao kwa Mungu! Wachache wanaweza kusema na mtume, 'Jambo hili moja ninafanya!' Tuko barabarani... lakini tunasimama kuwinda vipepeo miongoni mwa maua, na hatuendelei kwa umakini. Shetani lazima awe akishangaa anapotuona tukigeuka kutoka kwa 'falme za ulimwengu na utukufu wake'... na bado kujitoa bila fikira kidogo kwa trifle zisizo na mwisho, nyepesi kuliko mbegu ya thistle ambayo mtoto hutumia nguvu zake zote kwa ajili yake, na tunacheka! Tukichunguza maisha yetu kwa makini..., jinsi tunavyotambua wingi wa wasiwasi usiohitajika, majukumu yanayojifikiria yenyewe, raha zinazoruhuliwa, trifle 'zisizo na hatia', ambazo kila wakati zinatuondoa kutoka kwa lile pekee ambalo lina manufaa! Wachache, labda, wangependa kukabili uchunguzi kama huo wa historia isiyoandikwa ya siku kwa siku ya maisha yao!' (Grant, W.E., 'Zaburi' III:330. Imetolewa kutoka kwa Ufafanuzi wa Biblia ya Mwamini uk. 682.) Usiwinde vipepeo!

S: Katika Zab 86:12-13, sababu inayotolewa hapa ni ipi?

J: Tena, hakuna ombi hapa. Ni sifa tu kwa sababu ya ukombozi wa zamani na ulioahidiwa wa Mungu kutoka kaburini (sheol).

S: Katika Zab 86:14-17, hii inafitiana na sehemu nyingine ya zaburi vipi?

J: Kwa maana fulani, mazungumzo yote ya mistari iliyotangulia kwa pamoja ni sababu inayopelekea ombi hapa, kumwokoa maalum kutoka kwa umati wa waovu ambao hawajali maisha yake.

S: Zab 87:1-7 inahusiana vipi na Zab 86?

J: Zaburi 87 inapanua Zaburi 86:9, ikiwa na sherehe ya kwamba mataifa yote yatakuja kuabudu Mungu. Tunapomwona mtu ambaye ni tofauti sana kiutamaduni kutoka kwetu, jibu letu halipaswi kuwa kuepuka, kwamba hatutaki kuhusiana nao. Badala yake, kama mwandishi wa zaburi, tunapaswa kufurahi kwamba mataifa yote (na tamaduni) yatamwabudu Mungu, kuwakadiria, kuwapenda, na kushiriki injili nao kusaidia kukitimia kwamba watu wote watamwabudu Mungu.

S: Zab 87:1-7, 88:1-18, na 89:1-52 zinahusiana vipi na kila mmoja?

J: Zaburi 87 inamsifu Mungu unapokuwa katika hali ya furaha. Zaburi 88 ni moja ya zaburi za giza zaidi, bado ikimsifu Mungu unapokuwa na wasiwasi katika mahali pa huzuni. Zaburi 89 inachukua hatua nyuma, ikitoa picha kubwa zaidi, ya kumsifu Mungu, bila kujali mahali tulipo, kwa sababu Mungu daima yuko mahali pake, Mbinguni. Wengine wanafikiri Kitabu cha 3 cha zaburi kinaishia na Zaburi 88. Ingawa ni zaidi ya suala la mapendeleo kuhusu wapi kitabu cha zaburi kinaanza na kuisha, inafanya maana zaidi kwamba Zaburi 89 ni sehemu ya mwisho ya Kitabu cha 4. 'Abarikiwe Bwana milele! Amina na Amina.' (Zaburi 89:52)

S: Katika Zab 87:1-3, Daudi alitukuza Sayuni (Yerusalemu) vipi, na sisi tunapaswa kutukuza mahali tulipo vipi?

J: Yerusalemu haiko kwenye mto wowote, haina bandari pwani ya bahari, na haikuwa kwenye njia kuu ya biashara, iliyopita kwenye tambarare za magharibi. Lakini ilikuwa inakaliwa kabla ya wakati wa Ibrahimu, zaidi ya miaka 4,000 iliyopita, na tofauti na makazi mengi ya mapema, bado inakaliwa leo.

   Haikuwa mahali pa kimwili pa mji kulikuwa maalum; Yesu aliukemea Yerusalemu na kuiombolezea katika Mathayo 23:37-39, Lakini hapa Daudi anajustifikisha kushangilia Yerusalemu kwa sababu ni mahali ambapo uwepo wa Mungu unafunuliwa vizuri zaidi, katika sanduku la agano katika Hekalu la baadaye, na kituo cha ibada ya watu wa Mungu. Tunaweza kuwa na hisia zinazofurahi na zenye amani kuhusu kanisa letu; si kwa sababu jengo ni maalum, bali ni mahali ambapo watu wa Mungu wanakusanyika kumwabudu Mungu.

S: Katika Zab 87:4; 89:10-11; Isa 30:7; 51:9, Rahab ni nani au nini?

J: Misri. Rahab hapo awali ilikuwa jina la 'mnyama mkubwa' kama mamba wa Nile. Kwa njia ya mfano, Rahab iliwakilisha Misri, na Zaburi 87:4 inazungumza kuhusu Misri [Rahab] na Babeli. Asimov's Guide to the Bible ya mashaka uk. 501, baada ya kudai kwamba Rahab ilikuwa jina la mnyama wa zamani wa bahari, pia inakubaliana kwamba Rahab ilikuwa uwakilishi wa mfano wa Misri. Wengine wanafikiri kwamba Rahab ingeweza kuwakilisha dinosaur, kwani watu wakati huo bado wangeweza kukutana na mabaki ya dinosaur.

   Hata hivyo, 'mataifa' manne yanayotajwa moja baada ya nyingine ni 'Rahab' Babeli, Ufilisti, Tiro (Wafinisia), na Ethiopia. Ashuru na Elamu/Uajemi walikuwa dhaifu sana wakati huo, kwa hivyo hizi ndizo nguvu kuu nne za Mashariki ya Kati, na Rahab ikiwa Misri. Itakuwa haifai sana katika zaburi hii kusema 'Babeli, Ufilisti, Tiro, Ethiopia na mnyama wa bahari/dinosaur'.

   Israeli kawaida ilikuwa na idadi ya watu ya milioni 2 hadi 3 katika nyakati mbalimbali, na Misri ilikuwa na idadi ya watu ya milioni 5 hadi 6 kawaida. Walikuwa na jeshi lililodumishwa vizuri, na daima wangeweza kuwa tishio kwa Israeli. Itaonekana ajabu, wakati wa kuandikwa kwa zaburi hii, kwamba wangeweza kuwa na waumini wengi katika 'nchi ya Rahab' na Babeli. Hata hivyo, Paulo na Barnaba walipogombana kuhusu Yohana Marko, na kutengana, Barnaba na Marko walishuka na kuinjilisha Misri kulingana na historia ya kanisa. Kufikia wakati wa Mkutano wa Kwanza wa Nisea wa mwaka 325 B.K., Aleksandria, Misri ilikuwa moja ya miji mikuu minne katika Dola la Roma kwa Ukristo. Pia, kufikia wakati wa Mkutano wa Kwanza wa Nisea, inakadiriwa kulikuwa na Wakristo wapatao milioni moja katika Mesopotamia na Uajemi. Kwa bahati mbaya, Konstantino alipopitisha Ukristo kama dini ya nchi ya Dola la Roma, watawala wa Kiajemi waliona Wakristo katika eneo lao kama washirika wa adui wanaoshukiwa na kuwapatia hali ngumu.

S: Kwa nini Zab 88:1-18, ni zaburi yenye huzuni kiasi hiki?

J: Katika zaburi hii mwandishi anaomba katikati ya shida kubwa. Wasomi wengine wanasema ni zaburi yenye huzuni zaidi katika zaburi zote. Zaburi hii inaonyesha kupitia nyakati ngumu sana. Lakini zaburi hii pia ni kwa manufaa yetu kutuonyesha jinsi ya bado kumsifu Mungu, katikati ya shida kubwa. Kulingana na Ufafanuzi wa Biblia ya Mwamini uk. 683-685, Gaebelein anaandika kwamba katika zaburi hii ni 'mwanga wa nuru unaopigana kupitia giza, nyota inayopiga kwa giza zito la usiku wa manane.'

S: Katika Zab 88:1, Hemani Mezrahi ni nani?

J: Alikuwa mwimbaji wa hekalu pamoja na Asafu katika 1 Mambo ya Nyakati 15:19. Asafu, Hemani, na Yeduthuni walionekana kuwa viongozi wa muziki katika 1 Mambo ya Nyakati 16:41-42 na 25:1,6. Alikuwa mwana wa Yoeli, mjukuu wa Samweli, Mkohathi, katika 1 Mambo ya Nyakati 6:33; 15:17, 19: 16:41-42.

   Pia kuna Hemani ambaye ni mzao wa Zera, mwana wa Yuda, katika 1 Mambo ya Nyakati 2:6 na mtu mwenye hekima kulingana na 1 Wafalme 4:31. Hii labda ni Hemani tofauti hata hivyo.

S: Katika Zab 88:8-9, hii inasema nini kuhusu mtazamo wa mwandishi wa zaburi?

J: Watu wanaomjua mwandishi wa zaburi, ambao hawakufa, labda walionekana zamani kama marafiki. Nafsi yake inahisi mateso mengi katika Zaburi 88:3, na anahisi matokeo ya ghadhabu ya Mungu katika Zaburi 88:7. Ingawa ameomba kwa Mungu kila siku asubuhi, katika mistari 1,9,13, kwa hivyo haelewi kwa nini anateseka na Mungu anaonekana kumtupa mbali katika ghadhabu kali katika Zaburi 88:14-16.

   Na bado, mwandishi wa zaburi anamsifu Mungu hata hivyo katika Zaburi 88:1,13. Hata katika siku za giza zaidi Mungu anatukuzwa tunapomsifu hata hivyo, licha ya mazingira.

S: Katika Zab 88:9, hii inasema nini kuhusu macho yake?

J: Mwandishi wa zaburi anakiri kwamba macho yake 'yanachakaa' kwa sababu ya dhiki yake. Hii haihusu kupoteza uwezo wa kuona katika uzee, na inasema macho yake ni hafifu, si kwa ugonjwa, bali kwa dhiki. Kwa maneno mengine, mwandishi wa zaburi anakiri kwamba macho yake, na maisha yake, yamepoteza mwangaza wake.

   Kuna mchezo wa maneno hapa, na macho ya mwandishi, 'eni, na huzuni yake 'oni. Ni kama kusema macho yake hayaoni vizuri sana sasa hivi kwa sababu ya kuchuruzika kwa macho yake.

S: Katika Zab 88:10,11, je, wafu wanamsifa Mungu, au la?

J: Mwandishi wa zaburi anauliza swali hili kwa njia ya balagha. Anauliza kama wale walio kaburini wanainuka na kumsifu Mungu. Bila shaka, jibu ni kwamba wafu wa milele hawamsifu Mungu, lakini watu wa Mungu wanainuliwa kumsifu.

S: Katika Zab 88:15, mwandishi wa zaburi aliteseka kutoka nini?

J: Maandiko hayasemi moja kwa moja, na ingeweza kuwa kutoka kwa zaidi ya kitu kimoja. Lakini Zaburi 88:15 inasema ni tatizo kutoka ujana wake. Zaburi 88:3 inaonyesha kwamba mwandishi wa zaburi aliona ni kubwa, labda ikikuleta maisha yake mwishoni. Ingeweza kuwa tatizo la kimwili la kiafya, tatizo la kiakili (kama vile mashambulizi ya hofu), au kitu kingine. Bila kujali, Mungu anaweza kutusaidia kupita katika yote haya.

S: Katika Zab 89:1,6-7, kwa nini baadhi ya waumini wamepoteza hali yao ya kumheshimu Mungu kwa hofu?

J: Mwandishi wa zaburi alisema si kwamba angeimba kuhusu rehema ya Mungu kwa sasa tu, bali kwamba kamwe hataacha kuimba. Alijua alikuwa na hali ya kudumu ya ukubwa wa Mungu. Lakini ni vigumu kuona ukubwa wa Mungu ukizingatia wewe mwenyewe tu, au macho yako yamewekwa kwa dhambi fulani. Mambo yanaweza kuwa ya kawaida badala ya kuwa na upya. Waumini wangeacha tu kila siku muda fulani kuomba na kutafakari juu ya Mungu, wangeona zaidi ya ukubwa wa Mungu. Siku ya kupumzika haikukusudiwa kuwa siku ya kufunga macho na kuwa wavivu, bali siku ya kuburudika, na kuimarishwa upya katika upendo wa Mungu.

S: Katika Zab 89:1-52, aina gani ya zaburi hii ni?

J: Ingawa wasomi hawakubaliani, tunaweza kuona kwamba hii ni zaburi ya sifa na maombolezo. Wengine wanaiona kimsingi kama zaburi ya maombolezo, lakini ni zaburi ya sifa kwa rehema yake na agano (mistari 1-37), katikati ya kuomboleza wakati huo huo (mistari 38-51) ikihitimisha kwa sifa katika mstari wa 52.

   Hatujui ni nani Ethani Mezrahi, lakini Ezra haikuwa jina lisilo la kawaida. Ni ndogo uwezekano sana kwamba mwandishi wa zaburi alikuwa mwana au mzao wa Ezra nabii.

S: Katika Zab 89:1-52, zaburi hii kuhusu rehema ya Mungu ni tofauti vipi kimsingi na kama ingekuwa kuhusu ujuzi wote, nguvu, au wema wa Mungu?

J: Hii si zaburi inayomtukuza tabia ya Mungu kwa kujitenga, bali inayomsifu Mungu kwa jinsi anavyoingiliana kwa upendo na hekima nasi, watu wake wanaotii wakati mwingine. Mwandishi wa zaburi anapaswa kuthibitisha mambo matatu kabla ya kutangaza sehemu nyingine.

Kwanza, tuwe wazi kuhusu muda mrefu wa rehema ya Mungu; ni ya milele, na tunapaswa kumsifu kwa rehema zake milele. (mistari 1-2)

Pili, ni kwa ajili yetu. Mungu amefanya agano la uaminifu nasi, na Mungu hushika ahadi zake. (Kwa njia ya ziada, tunapaswa kutaka kuwa na tabia ya kimungu na kushika ahadi zetu pia.) (mistari 3-4)

Tatu, Mungu hakuna mwingine kama Mungu Mwenye Mamlaka Zote, ambaye si tu ana nia nzuri, bali ana nguvu ya kuhifadhi kila alichoahidi. (mistari 5 na kuendelea).

S: Katika Zab 89:3-4, nini kingelikuwa kama wazao wa Daudi walikuwa wasio waaminifu?

J: Wafalme wengi walioshuka kutoka kwa Daudi kwa kweli hawakuwa waaminifu. Wengine walikuwa wapumbavu na waasi kuanzia na Rehoboamu. Kwa hivyo hatimaye kulikuwa na wafalme wa kidunia wa Daudi tena. Hii inatajwa kama uwezekano katika Zaburi 89:30-32, na ahadi ya utukufu isiyo na masharti kwamba mzao bado atatawala hata hivyo katika Zaburi 89:32-37 Lakini Yesu alikuwa wa ukoo wa Daudi, Yesu ni mwaminifu, na atatawala kama Mfalme milele. Bila shaka, Ethani hakujua chochote cha haya, lakini kwa mwanga aliokuwa nao, Ethani angeweza bado kupumzika juu ya unabii uliokusudiwa kwamba, kwa njia fulani, ukoo wa Daudi ungetawala milele.

S: Kwa nini Zab 89:9-10 inataja nguvu za Mungu juu ya bahari inayopanda na Rahab?

J: Hii ni utangulizi wa kile mwandishi wa zaburi anachokwenda kuleta baadaye katika zaburi. Rahab, hapa na katika Zaburi 87:4, inawakilisha viumbe vya nguvu vya bahari, ambavyo vingeweza kujumuisha papa, nyangumi, n.k. lakini hasa mamba katika Nile. Kwa njia ya mfano, Rahab pia inawakilisha Misri, na jeshi lake kubwa. Kama Mungu anaweza kudhibiti bahari inayopanda na viumbe vyake hapa, Anaweza pia kudhibiti bahari inayopanda ya watu ambao Mungu ameruhusu kuwashinda watu wake waasi katika Zaburi 89:38-45.49-52.

S: Katika Zaburi 89:12, Tabori na Hermoni ni nini?

J: Hizi ni vilele vya mlima vya juu zaidi katika eneo hili. Mlima Tabori ni kuba inayotoka kwenye ardhi tambarare kiasi, na urefu wa futi 1,890/1,886 (mita 576/575). Mlima Hermoni ni mlima mrefu zaidi katika Syria na Israeli yote, na urefu wa futi 9,229/9,232/9,101 (mita 2,813/2,814/2,774). Kaskazini ya Libano kuna kilele kimoja kirefu zaidi hata hivyo, na Uturuki kuna Mlima Ararat. Wazo ni kwamba tunapotazama milima hii ya kifahari, na kuona kitu kirefu zaidi kuliko sisi, tunapata dokezo la ukubwa, fahari, na ajabu ya Mungu.

S: Katika Zab 89:18, Mungu ni ulinzi wetu vipi?

J: Mungu ni ulinzi wetu kwa njia nyingi. Mungu hutupatia imani, neno lake, waumini wengine, na chaguo fulani za kubadilisha mazingira yetu. Hizi ni njia ambazo Mungu alitupatia ambazo tunaweza kuchagua kwa makusudi kutumia. Mungu pia anatuliinda kwa njia ambazo hazijatambulika kutoka kwa vitisho visivyoonekana. Hatimaye, tuna haki kubwa sana ya kuomba kwa Mungu, na Ameahidi kujibu maombi yetu yote. Bila shaka, kama baba mwenye hekima, majibu yake yote si lazima yawe 'ndiyo'.

   Katika Zaburi 89:5f na 89:18, mwandishi wa zaburi anaashiria kwamba sababu moja Mungu apaswa kuwokoa watu wake si tu kwa manufaa yao, bali kwa heshima ya jina la Mungu.

S: Katika Zab 89:38-45 na Flp 2:14, je, ni sawa kulalamika kwa Mungu, na je, mwandishi wa zaburi kweli kweli analalamika hapa?

J: Wafilipi 2:14 inasema tunapaswa kufanya mambo yote bila kulalamika, lakini hii si katika muktadha wa kufanya kitu. Mwandishi wa zaburi anasema hali, lakini inaonekana hapa karibu kama mwandishi wa zaburi anajadiliana na Mungu. Mwandishi wa zaburi hasisemi matokeo ni yasiyostahiliwa, tu kwamba muda wa adhabu kali ni mrefu sana. Mwandishi wa zaburi anasema hali, na ni sawa kwetu kusema hali. Hata hivyo, tunapaswa kuwa makini na sauti yetu, na bado kumheshimu Mungu, kama mwandishi wa zaburi alivyofanya. Mwandishi wa zaburi anatumia maneno makali hapa, na ni sawa kutumia maneno makali kuzungumza na Mungu, Mungu anaweza kuyastahimili.

S: Katika Zab 89:47,49, nini muhimu kuhusu ombi la mwandishi wa zaburi hapa?

J: Mwandishi wa zaburi anaomba Mungu akumbuke hasa jinsi muda wake duniani ulivyo mfupi. Lakini, karibu muhimu sawa, mwandishi wa zaburi anakumbusha yeye mwenyewe na wale wanaooimba zaburi hii jambo hilohilo. Tunapaswa 'kuhesabu siku zetu' tukijaribu kuishi kila moja na athari iwezekanavyo kubwa kutukuza Mungu, kwa sababu, kwa maana ya kiasi, kila mmoja wetu ana siku chache tu duniani. Fikira hii inaendelea kwa ukamilifu katika zaburi inayofuata. Kama jambo pekee tulilojifunza kutoka kwa zaburi ni kuhesabu siku zetu, na tulipoteza kuona mafundisho mengine yote makuu katika zaburi, kwa hilo peke yake tungepata thamani kubwa kutoka kwa kitabu hiki.

S: Katika Zab 89:49-51, kwa nini mwandishi wa zaburi anauliza rehema ya upendo ya Mungu iko wapi sasa, hivi karibuni baada ya kuhesabu njia zote alizoona hapo awali?

J: Mwandishi wa zaburi ameona rehema na upendo wa Mungu sana katika zamani, lakini katika hali ya sasa mwandishi wa zaburi haoni mengi ya hilo. Kwa sababu ya uasi wao wa mara kwa mara wa zamani, watu wanateseka chini ya dhiki kali ambayo haionekani kuwa na njia ya kutoka. Ni vigumu zaidi kuona upendo wa Mungu unaopenda wakati umekuwa mwasi. Wakati mwingine leo pia tunaweza kuwa na shida kuona upendo wa Mungu kwetu katika hali ngumu. Lakini, kukumbuka zamani, tunaweza kumkaribia Mungu, tukiwa na imani kwamba Mungu anaweza kutupita, ingawa huenda tukapitia kipindi cha nidhamu kwa dhambi zetu, au mateso kwa sababu ya uovu wa wengine, kwa muda.

S: Katika Zab 89:49-52, njia fulani ambazo mkondo wa rehema ya Mungu kwetu unaweza 'kuzuiwa' na uasi ni zipi?

J: Hakuna kinachoweza kubadilisha ahadi ya Mungu, lakini mambo yanaweza kuzuia ahadi ya Mungu ikitufika kwa muda. Mungu anaweza kuwa na kazi kwetu ya kufanya, na wakati wa haja ya kuifanya ni sasa, lakini Mungu hatuingizi katika nafasi ya kuifanya bado, kwa sababu hatujawa tayari. Katika Mathayo 9:37-38 na Luka 10:2 Yesu alisema mashamba yalikuwa meupe kwa mavuno. Yesu hakusema kuomba mavuno zaidi hapa, bali kwa wavunaji zaidi.

S: Katika Zab 89:52, hitimisho la zaburi hii ni nini?

J: Tunapokuwa katika mazingira mabaya, ya kutatanisha, pinga mazingira kwa 'kujibu kwa ibada'. Msifu Mungu kwa Mungu wa ajabu alivyo, na inuka juu ya mazingira yako. Kufanya hivi, lazima uweze 'kusifu usipoweza kuelewa', kwa sababu hata hivyo, unajua Mungu ni nani, hata usipoweza kuelewa kinachoendelea.

S: Katika Zab 90:7, kwa nini Mungu ana ghadhabu inayoangamiza?

J: Mungu katika ghadhabu anaweza kugawanya milima na anaweza kuiangamiza dunia yote, lakini hiyo si kinachosemwa na mstari huu. Zaburi 90:7 inasema ghadhabu ya Mungu inawaangamiza watu, katika maana ya kifo chao cha kimwili, na kifo cha milele kwa wale wanaokataa kumfuata Mungu.

S: Katika Zab 90:12, tunapaswa kuhesabu siku zetu vipi?

J: Maisha yetu yote, tunapaswa kutambua kwamba maisha yetu duniani ni ya muda mfupi (Zaburi 39:4-6; 90:3-6; 144:4; Yakobo 1:10-11). Maisha duniani ni ya thamani zaidi tunapotambua ni mafupi kiasi gani, angalau ikilinganishwa na milele.

S: Katika Zab 91:3, tauni ni nini?

J: Hii ni ugonjwa wa mlipuko, kawaida wa maradhi ya kuua.

S: Katika Zab 91:4, ukweli wa Mungu ni ngao na bakuli vipi?

J: Ukweli wa Mungu unatuliinda kwa njia mbili. Ngao ni kitu ambacho mpiganaji hutumia kwa makusudi kuzuia mishale na mapigo ya upanga. Neno lingine ni kitu kinachozuia vivyo hivyo kwa passively.

S: Katika Zab 91:4 na vifungu vingi vinavyozungumza kuhusu mkono wa kulia na mikono ya Mungu, je, hii inamaanisha Mungu ana mwili kama wa mtu?

J: Zaburi 91:4 inasema Mungu anatufinika kwa manyoya yake mabawa - manyoya ya kifua ya kuku mama. Usemi huo wa upendo wa Mungu haufanyi Mungu aonekane kama ndege! Isaya 44:13 inasema watu wanaabudu picha katika mfano wa mtu. Kama mwili wa Mungu ungekuwa kama wa mtu, ingestahili kusema picha hizi zilikuwa katika mfano wa Mungu. Ingawa Mungu anaweza kuonekana katika mfano wowote, hii haimaanishi Mungu Baba ana mfano wa asili wa mtu, zaidi ya ana mfano wa asili wa kichaka.

   Kwa upande mwingine, baada ya mwili wa Yesu duniani kama Mungu na mtu, Yesu hata sasa ni mtu, kwani Yesu ni yule yule jana, leo, na milele (Waebrania 13:8).

S: Katika Zab 91:11-12, je, hii inahusu Yesu, au waumini wote?

J: Zaburi 91:1 inasema hii inahusu 'yeye anayekaa mahali pa ulinzi wa Aliye Juu Zaidi.' Hii bila shaka itahusu Masihi, lakini pia inatumika kwetu, kwani Yesu anaishi ndani yetu. Shetani akinukuu Zaburi 91 kwa Yesu katika Mathayo 4:6 na Luka 4:10-11 anathibitisha kwa wazi hii inahusu Yesu kwani Yesu hakukanusha kwamba mistari ilihusu Yeye.

S: Katika Zab 92:10, pembe ya Daudi ilikuwa imeinuliwa vipi?

J: Pembe ni ishara ya nguvu. Mungu alimuimarisha Daudi kutoka kuwa mvulana mchungaji hadi kuwa mfalme, na kisha akaifanya ufalme wa Daudi kuwa na nguvu sana.

S: Katika Zab 92:14, kuleta matunda katika uzee kunamaanisha nini?

J: Hii inamaanisha kuwa na watoto katika uzee.

S: Katika Zab 93:1, Bwana amevikwa fahari na nguvu vipi?

J: Tunapomwona mtu, kawaida tunaona tu uso wao na mikono, na nguo zao. Vivyo hivyo, 'tutakapomwona' Mungu katika asili, tunaona 'mavazi' yake ya fahari na nguvu. Ingawa tunauona Mungu Mmoja wa Kweli katika asili, hatumwoni moja kwa moja, ana kwa ana, hadi tutakapofika Mbinguni (1 Wakorintho 13:12; Zaburi 27:8; Ayubu 19:26-27).

   Ukiendelea na mfano wa mavazi, sisi sote si waliokaliwa vizuri hadi tutakapofika Mbinguni, kulingana na 2 Wakorintho 5:4-6.

S: Katika Zab 94:10, kumaanisha kwamba kisasi ni vya Mungu ni nini?

J: Kisasi si vyetu, kwani tumeamriwa kutolipiza kisasi. Hakimu wa ulimwengu wote atamiminia haki ambayo watu wengi wanastahili, mapema au baadaye. Kwa maana ya kweli kabisa, Mungu hatawapa wote wanachostahili, kwa sababu waumini hawatapata wanachostahili, bali watapokea neema na rehema ya Mungu badala yake, kwa sababu Yesu alichukua juu yake adhabu ambayo sisi tuliyostahili.

S: Katika Zab 94:11, kwa nini mawazo ya mtu ni bure?

J: Mtu yuko duniani kwa muda mfupi sana (Isaya 40:24) na Mungu anaweza kuchanganya mipango ya mtu yeyote (Mithali 16:3-6). Hatimaye, matamanio yote ya mtu, mipango, na maarifa, mbali na Mungu, mwishowe yote ni bure.

S: Katika Zab 95:3, 135:5; 138:1, kwa kuwa Mungu ni mfalme mkuu juu ya miungu yote, je, kuna miungu wengine?

J: Bila shaka, 1 Wakorintho 9:4-6 na Zaburi 96:4 zinaonyesha kuna miungu mingi ya uongo, lakini kama Zaburi 96:5, Isaya 44:8 na 1 Timotheo 1:17 na mistari mingine mingi inavyoonyesha, kuna Mungu Mmoja wa Kweli tu.

S: Katika Zab 95:8, tunawezaje kuchagua kuganda au la?

J: Ushawishi wa nje wa chanya na hasi unaweza kutuathiri, lakini tunaweza kuchagua kiasi cha kuathiriwa, kama ukiwepo kabisa. Mungu hutupa neema kwa moyo wetu kuwa laini kwake, na kubaki laini kwake. Hata hivyo, tunahusika kwa kukadiria kile Mungu alitupatia.

S: Katika Zab 96:1, kwa nini msisitizo si kuimba wimbo, bali kuimba wimbo mpya?

J: Kuimba na kupiga nyimbo za zamani ni sawa kabisa. Hata hivyo, ndani ya mipaka ya ibada ya taratibu (1 Wakorintho 14:32), Mungu anapenda uvumbuzi fulani, mradi ujumbe wa injili haubadiliwi (Wagalatia 1:6-9).

S: Katika Zab 97:1, kwa nini visiwa vinasisitizwa hapa?

J: Wakati wa Daudi kulikuwa na waumini wachache sana katika visiwa vyovyote. Katika siku zijazo, wangeweza kuwa na waumini wengi mahali ambapo hapo awali hakukuwa na hata mmoja. Kijografia, Kupro, visiwa vyote vya Ugiriki, Malta ndogo, na Sisilia vyote vilikuwa visiwa ambapo baadaye wangeweza kuwa Wakristo wengi.

S: Katika Zab 97:2 na 2 Nya 6:1, mawingu na giza vimemzunguka Mungu vipi, na katika Zab 104:2 Mungu amefunikwa na nuru vipi?

J: Labda picha za Mungu zilizotolewa katika Isaya 6 na Ezekieli 1, 8 zitasaidia hapa. Zinaonyesha Mungu kama mwenye mwangaza, na amezungukwa na nuru isiyoweza kukaribiwa (1 Timotheo 6:16). Hata hivyo, Ezekieli inaonyesha giza na mawingu karibu na chini ya kiti cha enzi. Isaya 6 inaonyesha moshi ukitoka hekaluni.

S: Katika Zab 97:7 na 1 Nya 16:25-26, kuna miungu wengi vipi?

J: Biblia inafundisha kuna sanamu nyingi zinazochukuliwa kama miungu ya uongo, lakini kuna Mungu mmoja wa kweli tu. Wamormoni wanatazama bure mstari huu kuthibitisha kusema kwao kwamba kuna miungu wengi [halali].

S: Katika Zab 97:10, je, Wakristo wanapaswa kuchukia?

J: Ndiyo na hapana. Tunapaswa kuchukia dhambi, lakini Agano Jipya halionyeshi kamwe kwamba Wakristo wanapaswa kumchukia mtu yeyote. Kwa kweli, 1 Wakorintho 13:13 inasema fadhili ya Kikristo kuu zaidi ni upendo, na 1 Yohana 4:8,20 zinaonyesha kwamba hakuna anayeweza kuishi katika chuki ya mwenzake wa kibinadamu na kuwa Mkristo wa kweli. Yesu alisema amri kuu zaidi ni kumpenda Bwana Mungu wako kwa moyo wako wote, akili yako yote, roho yako yote, na nguvu zako zote. Amri ya pili kuu zaidi ni kumpenda jirani yako kama nafsi yako (Marko 12:30-31).

S: Katika Zab 98:1, aina gani ya muziki inafaa kwa ibada?

J: Mchanganyiko wowote wa noti na mdundo, wenyewe, ni unaofaa au usiofaa kwa ibada. Badala yake, muziki maalum, katika utamaduni maalum, unaweza kuwa na mwelekeo wa kuwavuta watu katika ibada ya Mungu au kuwavuruga watu kutoka ibada. Wakati mwingine kwa mtu muziki unaweza kuwa mzuri sana na wa kuvutia sana, hadi mtu huzingatia muziki badala ya Mungu. Jihadhari unapoenda kanisani kusikia muziki, au kusikia msemaji mzuri badala ya kumwabudu Mungu na kukua kwake.

S: Katika Zab 98:8, mafuriko yanapiga mikono vipi?

J: Usemi huu wa kishairi unaelezea furaha yenye nguvu kama mafuriko yanayotiririka juu ya ardhi.

S: Katika Zab 99, kwa nini tunapaswa kumtukuza Mungu?

J: Nusu ya kwanza ya zaburi inatoa sababu kadhaa kulingana na tabia ya Mungu. Mungu anatawala, Yeye ni mkuu na juu ya watu wote, jina lake ni kubwa na la ajabu, huanzisha haki na kuhukumu kwa uadilifu. Nusu ya mwisho ya zaburi inatoa sababu kulingana na Mungu alichofanya.

S: Kwa nini Zab 100:1 ni kama Zab 66:1?

J: Neno 'piga kelele kwa furaha kwa Mungu/Bwana dunia yote' (NASB) linapatikana katika sehemu zote mbili. Mtu hangetarajia waumini, nyakati hizo na sasa, wapige kelele kwa furaha kwa Bwana mara moja na wasifanye hivyo tena.

S: Zaburi ya 101 inahusu nini?

J: Zaburi ya 101 ni zaburi fupi inayoweza kuitwa 'zaburi ya moyo na macho'. Daudi alikataa kutazama mambo maovu, na Mungu huwakatilia mbali wale wenye macho ya dharau. Macho ya Mungu yatatazama waaminifu wa nchi. Waovu hawatadumu mbele ya Mungu.

Daudi aliahidi kwamba ataenenda kwa moyo kamili, na kuepuka wale wenye mioyo mibaya.

 

S: Kwa kuwa Zaburi ya 103:3 inasema kwamba Mungu huponya magonjwa yetu, je, hiyo inamaanisha kwamba madaktari na dawa hazina maana kama Sayansi ya Kikristo inavyofundisha?

J: Bila shaka mbinguni magonjwa yetu yote yataondoka. Hata hapa duniani, Mungu anaweza kuponya miujiza bila dawa, na wakati mwingine watu hupona magonjwa kama mafua bila dawa. Hata hivyo, dawa inaweza kuwa kitu ambacho Mungu hutumia, kama vile Paulo alimwambia Timotheo anywe divai kidogo na chakula chake kwa sababu ya ugonjwa wake wa tumbo mara kwa mara katika 1 Timotheo 5:23.

 

S: Katika Zaburi ya 103:5 na Isaya 40:31, ujana wa mtu unafanywaje upya kama tai?

J: Ujana wetu utafanywa upya kama wa tai tutakapokuwa mbinguni. Kwa upande wa pili, watu wanaoishi maisha safi wana afya bora kwa ujumla ikiwa hawabebei matokeo ya uvutaji wa sigara, ulevi, uraibu wa dawa, au magonjwa ya ngono.

S: Katika Zaburi ya 103:12, kwa nini inasema mbali kama mashariki ilivyo mbali na magharibi?

J: Hii ni usemi mzuri wa kishairi unaofanzia kwamba umbali huo ni mkubwa iwezekanavyo.

S: Je, Zaburi ya 103:20-21 ni sala kwa wafu kama wataalam fulani wa theolojia wa Kikatoliki wanavyosema?

J: Hapana, kwa sababu makundi mbalimbali ya malaika na majeshi ya mbinguni si wafu.

S: Katika Zaburi ya 104, kuna mfanano na Wimbo wa Aten wa Akhenaten?

J: Ndiyo, kuna mfanano.

Akhenaten alikuwa Farao wa Misri aliyetawala kuanzia karibu 1358-1340 K.K., ambayo ni karibu miaka 400 kabla ya Suleiman. Akhenaten alikuwa mtu wa kidini sana aliyekataa ibada za sanamu za Kimisri, akaamrisha Wamisri wasiaabudu Osiris na miungu mingine, kwa sababu aliamini katika mungu mmoja tu, Aten. Yeye aliandika wimbo wa sifa kwa Aten, 'Mtawala mzuri apendaye wanadamu wote'.

Hata hivyo, baada ya kifo cha Akhenaten makuhani walibadilisha ibada ya Aten. Aten alilinganishwa na sanamu za Ptah, Min, Re, Khepri, na Atum.

Tofauti muhimu ni kwamba Wimbo wa Aten uliisifu jua kama picha ya muumbaji, huku Zaburi ya 104 ikitumia asili kumsifu Mungu asiyeonekana aliyeumba asili. Zaburi ya 104 pia ina muundo wa chiasmo, ambao Wimbo wa Aten hauna. Mtu anaweza kusoma Wimbo wa Aten katika Akhenaten: Mfalme wa Misri uk.241-243.

Mfanano wa mawazo labda ni bahati mbaya, lakini inawezekana mwandishi wa Zaburi ya 104 alikuwa amesikia habari za Wimbo wa Aten. Katika hali hiyo, hali ingekuwa kama ile ya Martin Luther aliyechukua nyimbo za Kijerumani za kunywa pombe na kuzifanya nyimbo za ibada, kwa kutumia maneno mapya. Inawezekana mwandishi angeweza kuchukua baadhi ya mada za Wimbo wa Aten na kuzitumia kwa chanzo chake halisi cha sifa.

S: Katika Zaburi ya 104:5, dunia haitatetemeshwa milele vipi?

J: Hebu tuangalie maneno ya Kiebrania hapa. Kiebrania kinasema 'haitatetemeshwa', si 'haitaharibiwa kamwe'. Pia, When Critics Ask uk.241 inaeleza kwamba neno la Kiebrania olam linaweza kumaanisha 'milele' au 'muda mrefu sana'.

S: Katika Zaburi ya 105:4, mtu hutafutaje uso wa Mungu?

J: Hii ni swali muhimu kuhusu jambo la msingi.

Ingawa lazima tutambue kwamba hatutaona Mungu uso kwa uso mpaka tutakapofika mbinguni (1 Wakorintho 13), tunatakiwa kutafuta moyo wa Mungu sasa. Tunapaswa kutumia muda naye kila siku na kutokupuuza kukusanyika pamoja katika ushirika (Waebrania 10:25).

Kutafuta kukaa na Mungu milele mbinguni (Zaburi ya 23:6 na Zaburi ya 16:9-11) ni sehemu moja tu ya hadithi. Sehemu nyingine ni kutafuta uso wa Mungu kila siku, kujitolea kila siku kwa Mungu na kuishi kwa utii, ukifurahia fadhila za Mungu.

Hatupaswi kufanya mioyo yetu kuwa migumu (Waebrania 3:8-9,15; 4:7) bali tumkaribie Mungu kama Yakobo 4:8 na Waebrania 13:13 wanavyosema. Soma kitabu cha James White Daring to Draw Near kwa maelezo zaidi kuhusu hili.

 

S: Je, Zaburi ya 105:15 inafundisha kwamba watu fulani hawapaswi kamwe kukosowewa wala kuhesabiwa, kama baadhi ya walimu wa Word-Faith wanavyosema?

J: Hapana. Mstari huu unasema usiwadhuru manabii wa Mungu na wateule Wake. Kukosoa mtu si kumdhuru mtu. Hata kama kukosoa kiongozi wa Kikristo aliye katika makosa ndicho mstari huu kweli unamaanisha (nao haukumaanisha hilo), basi desturi hiyo ilikuwa imepita na Paulo kwa kumuacha mkosoe Petro tu, bali pia 'kupingana' naye kwa sababu ya kukataa kula pamoja na Wayunani katika Wagalatia 2:11-16. Angalia When Cultists Ask uk.67-68 kwa jibu tofauti.

 

S: Katika Zaburi ya 105:15, vikwazo sahihi vya kukosoa viongozi wa kidini ni vipi?

J: Kuna pointi tatu za kuzingatia katika jibu.

Usahihishaji dhidi ya Kukemea: Mtu anaweza kufanya kosa bila kujua. Hatupaswi kushindana bali kumfundisha kwa upole mtu anayepingana nasi (2 Timotheo 3:24-25). Katika Mathayo 18:15-17 Yesu alitufundisha mpango maalum na watu wenye dhambi. Kwanza nenda kwake faraghani. Asipokusikia, chukua wengine wawili au watatu nawe. Kama hiyo haifanyi kazi, basi mwambie kanisa. Hata hivyo kama hiyo haifanyi kazi, kwa msingi mwondoe katika ushirika. Bila shaka kama mtu amefukuzwa kwa haki na 'kukabidhiwa kwa Shetani', na akatubu, anaweza kupokewa tena kama Paulo alivyofundisha katika 2 Wakorintho 2:5-11.

Kukemea viongozi wachamungu wanaokosea: Wakati mwingine hata waaminifu wanaompenda Bwana wanaendelea katika makosa au kutotii. Paulo alipomkemea Petro, alilenga matendo ya Petro, si Petro mwenyewe. Aliifanya iwe wazi nini kinapaswa kufanyika ili hali irekebishwe. Petro alirekebishwa. Hakuna utajwa, na Paulo wala mtu yeyote mwingine, kwamba Petro alipaswa kuondolewa kama mtume.

Kukemea Viongozi Wasiomcha Mungu: Bila kujali kama wao ni wasioamini, waaminifu wa kweli wanaotenda dhambi kwa makusudi, au kama hujui, wanapaswa kukemewa si kwa manufaa yao tu, bali ili waaminifu wengine wapate kusikia na kuepuka kuwafuata. Yohana aliwakemea watu moja kwa moja katika 2 Yohana 7 na 3 Yohana 9. Paulo aliwakemea watu wasioamini kwa majina katika 2 Timotheo 4:14 na kwa jina lisilo wazi katika 2 Wathesalonike 3:11. Kwa baadhi yao, kama 'Yezebeli' asiye na adabu katika Ufunuo 2:20-23, hakukuwa na ukemeo wa Yezebeli per se, alikuwa amekwenda mbali sana. Badala yake, wafuasi wake walitishiwa na adhabu ya Mungu kwa kufanya waliyofundishwa naye.

S: Katika Zaburi ya 105:8, je, hii inamaanisha kulikuwa na vizazi 1,000 kabla ya Daudi?

J: Kizazi kwa kawaida kinazingatiwa kuwa miaka 40, lakini 1,000 mara nyingi inamaanisha muda mrefu. Mstari huu unamaanisha kwamba ahadi za Mungu kuanzia sasa hadi wakati usio na mwisho wa baadaye zitakuwa za kweli, kama vile ahadi za Mungu kuanzia wakati usio na mwisho wa zamani hadi sasa zilivyo za kweli.

Ukitaka kuwa mkali kabisa wa kimaandishi, kwa kuwa Mungu aliahidi wokovu tangu zamani za milele, kabla ya dunia au mbingu hata hazijaumbwa, ahadi za Mungu ni za kweli zaidi ya vizazi bilioni kabla ya Daudi.

S: Katika Zaburi ya 105:33, je, Misri ilikuwa na mizabibu na mitini mingi?

J: Misri ilikuwa ghala la chakula la Milki za Kirumi na Byzantine kwa sababu ya uzalishaji mkubwa wa ngano. Kama isingekuwa na Mto Nile, Misri isingekuwa na mimea michache. Hata hivyo, kwa sababu ya Nile na umwagiliaji maji, udongo wa Misri ungeweza kukua karibu chochote, ingawa miti mirefu ya mbao ilikuwa kidogo.

S: Katika Zaburi ya 106:28, dhabihu za wafu ni nini?

J: Hii inaweza kuwa dhabihu kwa sanamu zisizo na uhai kama The Expositor's Bible Commentary juzuu ya 5 uk.678 inavyosema, au inaweza kurejelea sherehe za mazishi kama The New Geneva Study Bible uk.873 inavyosema. Kwa njia yoyote, hatupaswi kutoa dhabihu kwa au kupenda kile kilichokufa.

S: Kwa nini Zaburi ya 108:1-5 ni sawa na Zaburi ya 57:7-11, na Zaburi ya 108:6-11 ni sawa na Zaburi ya 60:5-12?

J: Ukitazama kila moja ya zaburi hizi tatu peke yake, hautaona utofauti wowote. Labda Mungu alitupa 'fumbo' la kutuonyesha si tu kutazama mistari ya kibinafsi, bali pia kuchunguza jinsi zinavyounganika.

Katika Zaburi ya 108:1-5 na Zaburi ya 57:7-11 Daudi anazungumza kuhusu moyo wake madhubuti ukimsifu Mungu kwa muziki kwa sababu ya rehema na ukweli Wake, ili Mungu atukuzwe juu ya dunia yote.

Katika Zaburi ya 108:6-11 na Zaburi ya 60:5-12 Mungu anasema kwamba ataidai ufalme Wake na kuwashinda adui Zake. Msaada wa mtu ni bure, lakini kwa Mungu watashinda.

Zaburi ya 57:1-6 ni kilio cha kuomba msaada na ukombozi kutoka kwa mtu mwenye haki wakati hali inayomzunguka inaonekana kuwa ngumu. Zaburi ya 57:7-11 inalinganisha hili kwa kutazama juu kwa Mungu badala ya mazingira.

Zaburi ya 60:1-4 ni kilio cha msaada na urejeshaji kutoka kwa watu waliokuwa waasi lakini sasa wanatubu na Zaburi ya 60:5 inaomba ushindi. Zaburi ya 60:6-12 ni ahadi ya Mungu ya ushindi kwao.

Kwa muhtasari, Zaburi ya 108 inaweza kuitwa 'zaburi ya ushindi'. Zaburi ya 57 inaahidi ushindi kwa watiifu, na Zaburi ya 60 inaahidi ushindi kwa wanaotubu.

S: Katika Zaburi ya 109, nini kinachostaajabu kuhusu muundo wa zaburi hii?

J: Zaburi hii iko karibu na chiasmo, yenye muundo ufuatao:

Sifa kwa Mungu

Maneno ya chuki ya waovu

Laana

Laana za wasio haki

Kuomba hukumu ya Mungu

Kumsifu Mungu

S: Katika Zaburi ya 109:3; 119:78,161, kwa nini watu wakati mwingine wanapigana na wengine bila sababu?

J: Karibu hakuna anayepigana bila kuwa na sababu anayoifikiri, hata kama wamejitengenezea sababu hiyo wenyewe. Watu wanaweza kupigana kulinda dhidi ya vitisho visivyopo, kupanua nguvu zao, au kufikiria kwamba kuwatawala au kuwafanya watumwa wengine kutafanya mambo yaende vizuri kwao. Hayatakwenda - siku ya hukumu.

S: Katika Zaburi ya 109:8, hii ina uhusiano gani na Matendo ya Mitume 1:20?

J: Laana ya jumla ya Zaburi ya 109:8 ilikuwa inafaa hasa kwa Yuda. Hakutakuwa na mahali pa Yuda mbinguni. Hakutakuwa na mahali mbinguni kwa waumini wa kanisani wasiomtaka Yesu kumfuata.

S: Katika Zaburi ya 109:2-5,18-19, kwa nini Daudi, katika zaburi hii ya laana, anashambulia adui yake kwa sababu ya kulaani?

J: Zaburi ya 109 inalaumu wale waliomzunguka Daudi na kulaani, au maneno ya chuki kama inavyoonekana katika mstari wa 3. Daudi anaomba kwamba laana zote alizosikia (Zaburi ya 109:6-16) zirudi kwa mtu aliyemlaani. Katika Agano Jipya Yesu alitupa kiwango cha juu zaidi, kupenda adui zetu (Luka 6:27-36 na Mathayo 5:43-44). Hata hivyo, mtu anapomlaani Mkristo, na hatubu, Mungu ana njia ya kurudisha laana hiyo kwa mtu huyo.

S: Katika Zaburi ya 109:10,13, kwa nini Daudi alipinga vizazi vya adui yake?

J: Ingawa maandiko hayasemi, tunaweza kuona sababu mbili, pamoja na pointi ya tatu ya kukumbuka.

Kurudia laana zao ndiyo Daudi alikuwa akifanya kwa uwezekano, na sala kwamba laana zao zirudi kwao.

Kuwa na vizazi kulikuwa muhimu sana katika utamaduni huo, kulingana na The New Geneva Study Bible uk.878.

Kiwango cha juu zaidi kimetupwa kwetu katika Agano Jipya (Luka 6:27-36 na Mathayo 5:43-44).

S: Katika Zaburi ya 109:31, Mungu, ambaye yuko kila mahali, anasimamaje upande wa kulia wa mhitaji? Vipi kuhusu watu wengi wanaohitajika wakisimama katika duara?

J: Hii haimaanishi nafasi ya kimwili. Kusimama upande wa kulia kunamaanisha Mungu yuko wazi pale kusaidia. Mungu yuko kila mahali kulingana na Yeremia 23:23-24 na Zaburi ya 139:7-12.

S: Je, Zaburi ya 110:1 inaonyesha namna fulani kwamba kila mtu ataokoka?

J: Hapana. When Cultists Ask uk.68-69 inasema kwamba baadhi ya huria wanajaribu kutumia mstari huu kusaidia uzushi wa wote kuokolewa.

Ni muhimu kuona jinsi baadhi ya watu wanavyotaka kupotosha maandiko. Zaburi ya 110:1 (NIV 1985) inasema, 'BWANA anasema kwa Bwana wangu: Keti upande wangu wa kulia mpaka nifanye adui zako kuwa kiti cha miguu yako.' Angalia kwamba adui watakuwa kama kiti cha miguu (nafasi ya chini) kwa miguu ya Bwana. Mwishowe kila goti litampigia Kristo magoti (Wafilipi 2:10-11). Lakini, kuwa kiti cha miguu ni tofauti na kuokolewa na kutawala pamoja na Kristo, kuketi pamoja Naye kwenye kiti Chake cha enzi (Waefeso 2:6).

S: Katika Zaburi ya 110:1, hii ina uhusiano gani na Yesu?

J: Zaburi hii ndiyo mstari uliononukuliwa zaidi wa Agano la Kale katika Agano Jipya, na hii inaelekea wazi kurejelea Bwana mmoja zaidi ya Mungu Baba.

S: Katika Zaburi ya 110:4, Melkizedeki ana uhusiano gani na mambo hapa?

J: Melkizedeki alikuwa kuhani wa ajabu wa Mungu Mkuu, aliyekutana na Abrahamu baada ya shambulio la kuokoa Lote na watu wa Sodoma. Hapa mwimbaji wa zaburi anakumbusha kwamba Mungu alikuwa na ukuhani mwingine na wa mapema zaidi kuliko utaratibu wa Haruni miongoni mwa Waisraeli. Melkizedeki hakika alikuwa si Mwisraeli, kwa sababu Waisraeli hawakuwepo wakati wa Abrahamu.

S: Katika Zaburi ya 112:10, hamu ya waovu inaishaje?

J: Hii ni upande wa nyuma wa Zaburi ya 37:4. Mungu huwapa wenye haki hamu za mioyo yao. Mungu huwapa hamu njema na hutosheleza hamu hizo. Mungu huichanganya hamu za waovu. Baada ya kifo, haijulikani kama hamu za waovu zinapungua, zinafutwa, zinakua, au zinakua bila kikomo.

S: Katika Zaburi ya 113, tunaweza kujifunza nini?

J: Zaburi ya 113 imejaa hisia kwa Mungu, na pia imepangwa kwa mantiki sana. Kwa kuwa zaburi hii yote ni ya sifa, hii inaonyesha jinsi sifa inavyopaswa kuwa muhimu katika maisha yetu na Mungu. Mistari ya 1-3 inasisitiza ni nani, lini, na wapi tunapaswa kumsifu Mungu. Mistari ya 4-6 inasisitiza kumsifu Mungu, si kwa alichofanya, bali kwa sababu ya ni nani Yeye. Mistari ya 7-9 ni kumsifu tu kwa alichotufanyia. Unapomsifu Mungu kila siku, je, unamsifu kwa alichofanya tu, au kwa ni nani Yeye tu, au unamsifu kama injini ya silinda mbili ukitumia silinda zote mbili?

S: Katika Zaburi ya 114, mambo makuu ni yapi?

J: Zaburi ya 114 inaweza kuzingatiwa kama mwendelezo na tofauti na theluthi ya mwisho ya Zaburi ya 113. Hapa kuna sababu zaidi za kumsifu Mungu. Katika mistari ya 1-2 wakati Israeli ilipokombolewa kutoka kwa utumwa mbaya, na vivyo hivyo tunapopata ukombozi, tunapaswa kumsifu Mungu kwa shukrani. Katika mistari ya 3-6, tunapoona mkono wa Mungu ukifanya kazi, iwe ukitumia asili au watu wengine, hata wasioamini, kama zana Zake, tunapaswa kumsifu Mungu. Katika mistari ya 7-8, tunapaswa kutambua kwamba Mungu anaweza kufanya hali zinazoonekana kutowezekana zitokee.

S: Zaburi ya 115 inahusu nini?

J: Miongoni mwa mambo mengine, zaburi hii inaweza kuzingatiwa kuwa zaburi ya mtazamo. Imani yetu si kuhusu sisi, ni kuhusu Mungu, wakati kwa upande wa pili sanamu zinaumbwa kwa wanaozitengeneza sanamu. Kwanza unahitaji kuelewa kwamba 1) tumeumbwa kwa ajili ya Bwana na 2) Mungu hufanya anachopenda. Kisha tunaweza kufurahi kuona kwamba tofauti na sanamu zisizo na uhai, 1) Mungu anaaminiwa na anajali, na 2) Atatubariki, 3) si kwa sasa tu, bali milele.

 

S: Katika Zaburi ya 115:3, Mungu hufanya anachopenda vipi?

J: Kila kitu kinachotokea ndicho Mungu alichoamrisha, na hakuna kinachotokea isipokuwa kile Mungu anachokuruhusu. Kila kitu kinafanya kazi pamoja kama sehemu ya mpango wa Mungu (Waefeso 1:11), na mambo yote yanafanya kazi pamoja kwa wema kwa wale wanaompenda Mungu (Warumi 8:28). Hakuna nje kinachomlazimu Mungu kufanya kitu. Hakuna cha ndani kinachomlazimu Mungu kufanya kitu, kwa sababu Mungu anaweza kujidhibiti yeye mwenyewe na nguvu Zake. Mungu, kama sisi, anaonekana kuwa na mpangilio wa hamu. Mungu hatafanya chochote kibaya au cha dhambi, Mungu ni wa haki kwa wote. Ndani ya mipaka hiyo, fikiria wema na ukali wa Mungu (Warumi 11:22), upendo kwa wale watakaomupenda, na hasira kwa wale wanaomukataa.

 

S: Je, Zaburi ya 115:16 inafundisha kwamba watu wengi wa Mungu wataishi milele duniani kama Mashahidi wa Yehova wanavyosema?

J: Ndiyo na hapana. Kutakuwa na mbingu mpya na dunia mpya, na watu wote wa Mungu wataishi katika mbingu mpya na dunia. Hata hivyo, haifundishi kwamba 144,000 peke yao 'wameokoka', wana Roho Mtakatifu ndani yao, na wataenda mbinguni, na waaminifu wengine wote wananyimwa mbinguni lakini wataishi katika dunia mpya. Warumi 8:9 unasema kwamba mtu asiye na Roho wa Kristo ndani yake, basi yeye si wa Kristo.

 

S: Katika Zaburi ya 117, kwa nini zaburi fupi kama hiyo ipo katika Biblia?

J: Zaburi zina utofauti mkubwa, na zaburi ni mifano ya Daudi na wengine wakiomba kwa Mungu. Zaburi ya 117 inaonyesha kwamba hatuhitaji kujisikia kwamba tunapaswa kuwa wazungumzaji hodari au wa muda mrefu katika maombi yetu.

S: Katika Zaburi ya 118:9, watu wakati mwingine hutumaini vibaya katika wakuu leo vipi?

J: Watu wakati mwingine humpa maafisa wa serikali sifa ya nguvu zaidi ya wanazomiliki kweli kweli. Wakati mwingine tunafikiri kwamba kama maafisa wetu wote waliochaguliwa wangekuwa wachamungu, basi nchi ingekuwa katika hali nzuri sana. Hata hivyo, maafisa wa serikali hawawezi kubadilisha mioyo ya watu, na mara nyingi watu wa kidemokrasia hawachagui serikali bora, bali serikali wanayostahili.

Watu wakati mwingine humpa maafisa wa serikali sifa zaidi ya mambo ya kimaadili kuliko wanayostahili. Ikiwa mwanasiasa amejionyesha mwenyewe kuwa mwenye mbinu za udanganyifu hapo awali, na hatubu, watu kwa ajabu wanadhani kwamba hatakuwa na mbinu za udanganyifu tena.

S: Katika Zaburi ya 119, muhtasari wa mtazamo wetu kuhusu Maandiko unapaswa kuwa upi?

J: Hizi ni baadhi ya pointi kuu, kwa muhtasari.

Maandiko si 'mapendekezo ya maisha' tu, bali lazima tuzingatie mamlaka yake katika maisha yetu kwa uzito ambao Bwana wetu na waandishi wa Biblia walimaanisha. Yohana 10:35; Mathayo 4:1-11; Yohana 14:23-24; 2 Petro 1:19-21; 3:16; Warumi 3:1-4; 2 Timotheo 3:15-16; Mithali 30:5-6; Amosi 8:11-2; Isaya 66:5

Agano Jipya linasema baadhi ya amri za Agano la Kale zimetimizwa na hazipaswi kufanywa (kula nguruwe na nyama ya ngamia, dhabihu, n.k.) Matendo ya Mitume 10:9-16; 15:1,5-29; Marko 7:19; Wagalatia 5:2-4; Waebrania 9:9-10; 10:18.

Biblia yote ina mamlaka, inaaminiwa, ni ya kwanza, na imekamilika. Mithali 30:5-6; 2 Timotheo 3:16

Kila neno katika vitabu 66 ni la kweli katika yote inayodai, na Maandiko yote ni ya kipekee yaliyopulizwa na Mungu. 2 Samueli 22:31; Zaburi 33:4; 119:151; Mithali 30:5-6

Apokrifa ina makosa (Nebukadreza katika Yudith si mfalme wa Ashuru, n.k.)

Tunapaswa kutafsiri Biblia kwa njia ambayo Mungu alikusudia maneno yaeleleweke. Usipotosha, kupunguza, wala kupuuza lolote lake. 2 Petro 3:16; Marko 7:13; Yohana 8:37; 12:48-50; 14:23; Zaburi 56:10; 119:16. Ni yetu ya thamani zaidi. Zaburi 119:72,97,105,120

Usiongeze au kwenda zaidi ya Neno la Mungu. Mithali 30:5-6; 1 Wakorintho 4:6-7; Kumbukumbu la Torati 4:2; Ufunuo 22:18; Mhubiri 12:12

Neno la Mungu ni la kweli katika maandishi ya asili; ukweli si wa kupingana, lakini unaweza kuwa usio sahihi kabisa (kwa mfano, Mathayo 28:1; Marko 16:1; Luka 24:1 na Yohana 20:1, Ezra 2; Nehemia 7). Agano Jipya lina kiini halisi cha mafundisho ya Yesu, si maneno halisi. Mathayo 22:37;13:22; Marko 12:30;4:19

Mungu aliruhusiwa makosa fulani ya uandishi, lakini Neno Lake linasimama milele. Isaya 59:21; 40:8; Zaburi 119:89. Neno Lake limehifadhiwa bila kukosea (bila makosa makubwa) hadi leo. Isaya 55:11; 1 Petro 1:23-5; Zaburi 119:89,91,144,160. Tumaini letu liko ndani yake. Zaburi 119:74,81

Tunaokoka na Yesu, si kwa kusoma maandiko. Yohana 5:39-40; Yakobo 1:22-5; 1 Wakorintho 13:2; Luka 11

Baadhi ya hisia katika Zaburi 35:5-8; 42:11a; 7:8; 69:22-28; 109; 137:9 zinaonyesha kwamba tunapaswa kuomba kile kilicho moyoni mwetu; Wakristo wapaswa kupenda adui zao. Mathayo 5:43-8; Luka 6:27-35

S: Katika Zaburi ya 119, muhtasari wa mada ni upi?

J: Hizi ni mada tatu kuu za Zaburi ya 119, na makundi yao madogo.

...Mpende Sheria ya Mungu

Furaha na shangwe katika sheria ya Mungu (mistari 14) Zab 119:14,16,24,47,48,70,72,77,92,103,111,142,162,164

Tafakari, kuelezea, na kuimba (mistari 10) Zab 119:13,15,23,26,48,54,78,95,97,99

Tumaini katika Neno la Mungu (mistari 7) Zab 119:43,49,74,81,114,116,147

Kupata faraja katika Neno la Mungu na upendo wake usiokoma (mistari 5) Zab 119:50,52,71,76,82

Kushangaa na Sheria Yake (mistari 3) Zab 119:18,120,129

Kuamini Neno la Mungu (mstari 1) Zab 119:42

...Kunufaika na Sheria ya Mungu

Kuongoza njia yetu (mistari 12) Zab 119:1,3,5,15,30,32,35,59,101,104,105,133

Mungu anahifadhi (mistari 16) Zab 119:8,17,25,37,40,88,93,101,114,117,146,149,156,159,173,175

Ahadi za Mungu (mistari 13) Zab 119:38,41,49,50,57,58,65,76,116,140,154,170

Kujifunza/kumfundisha (mistari 21) Zab 119:12,19,26,27,33,34,35,36,64,66,68,71,73,102,108,124,125,130,135,169,172

Sheria ya Mungu ni ya haki (mistari 9) Zab 119:75,86,128,137,138,144,151,160,164

Kutopata aibu (mistari 9) Zab 119:6,22,31,39,42,46,51,69,80

Sheria inatupa nguvu (mstari 1) Zab 119:28

Inatupa amani (mstari 1) Zab 119:165

Kama uaminifu wa Mungu, Neno Lake ni la milele (mistari 7) Zab 119:89,90,91,121,142,152,160

Husaidia kuishi usafi (mistari 7) Zab 119:1,3,7,8,11,29,33

...Kutii Sheria ya Mungu

Tii (mistari 23) Zab 119:4,9,44,51,56,60,63,67,69,88,100,112,115,126,129,136,145,146,157,158,160,166,167

Chagua/tafuta Mungu na amri Zake (mistari 8) Zab 119:2,10,30,45,58,94,155,173

Penda na utamani sheria ya Mungu (mistari 8) Zab 119:20,40,81,97,113,119,123,127,131,159,163,174

Usisahau wala kupuuza (mistari 8) Zab 119:16,61,83,93,109,141,153,176

Omba usiku (mistari 4) Zab 119:55,62,147,148

Usiende mbali (mistari 6) Zab 119:10,21,87,110,118,176

Chukia wasio na sheria (mistari 4) Zab 119:113,139,153,158

Waovu wanachukia bila sababu (mistari 3) Zab 119:78,86,161

Onyo (mistari 3) Zab 119:55,62,147,148

S: Katika Zaburi ya 119:10, kwa nini kuomba Mungu asimruhusu azurure mbali na amri Zake, wakati ni jukumu letu wenyewe kutokuzurura?

J: Mungu ni mwingiliano. Kuwa na jukumu sisi hadithibitishi kwamba sisi peke yetu tuna nguvu au uwezo. Kweli, bila upendo wa Mungu na kutenda Kwake, tutaanguka katika uasi. Ni jukumu letu wenyewe kutokuzurura, na tunakutana na jukumu hilo kwa kumwomba Mungu msaada Wake, kutembea karibu na Mungu, na kumtii Yeye kutoka kwa moyo wa upendo.

S: Katika Zaburi ya 119:10, je, Daudi hakuenda kamwe mbali na amri za Mungu, au alienda mbali kama Zaburi ya 119:176 inavyosema?

J: Zaburi ya 119:176 inasema alienda mbali. Zaburi ya 119:10 ni ombi kwamba Mungu asimruhusu mwimbaji wa zaburi azurure.

Pia, ingawa sote tumekwenda mbali kwa kuwa tumefanya dhambi, bado tunaweza kwa msaada wa Mungu kuishi maisha ambayo kwa ujumla ni ya uaminifu kwa Mungu, kama When Critics Ask uk.243 inavyoeleza.

S: Katika Zaburi ya 119:30, kwa kiasi gani watu wanaweza kuchagua njia ya ukweli?

J: Kwanza tutaangalia pande mbili ambazo maandiko yanazipa, kisha tuone usawa kati yao.

Peke yao: Hakuna anayemtafuta Mungu. Warumi 3:11, ukifupisha Zaburi 14:2-3 inaonyesha hivi kwa njia hasi. Kwa njia chanya, Yohana 16:8-11 inaonyesha kwamba Roho Mtakatifu ana jukumu muhimu la kuwavuta watu kwa Mungu.

Kwa msaada wa Mungu: Watu, hata Daudi mwandishi wa Zaburi ya 14 wanaweza kweli kweli kumchagua Mungu. Zaburi ya 119:30 (NIV 1985) inasema, 'Nimechagua njia ya Bwana'. Katika Yoshua 24:22 watu wanaambiwa kwamba wamechagua kumtumikia Bwana. Katika Yohana 12:32 Yesu alisema kwamba akiinuliwa juu, atawavuta watu wote kwake. Wote wanaagizwa kutii injili (2 Wathesalonike 1:8; Matendo ya Mitume 17:30), lakini baadhi wanakataa kusudi la Mungu kwa nafsi zao (Luka 7:30), na kupoteza neema inayoweza kuwa yao (Yona 2:8).

S: Katika Zaburi ya 119:97, tunapaswa kupenda sheria ya Mungu vipi?

J: Kwanza ni jinsi tunavyopaswa kupenda sheria ya Mungu, ikifuatiwa na njia ambazo hatupaswi kuipenda.

Jinsi Waaminifu Wanavyopaswa Kupenda Sheria ya Mungu

Thamini sheria ya Mungu kama ya thamani

Kuwa na nafasi moyoni mwako kwa Neno la Mungu (Yohana 8:37) na Neno la Mungu likae ndani yako kwa wingi (Yohana 5:38; Wakolosai 3:16).

Chunguza maandiko kwa bidii (Matendo ya Mitume 17:11; Zaburi 119:61; 1 Timotheo 4:13; 2 Timotheo 3:15-17; Ufunuo 1:3).

Usisahau wala kupuuza (mistari 8). Zaburi 119:16,61,83,93,109,141,153,176

Litreate kama la juu zaidi kuliko sheria ya mwanadamu (Matendo ya Mitume 4:18-20).

Tunajionyesha wenyewe kama wanafunzi wa Yesu kwa kutii mafundisho Yake. (Yohana 8:32-33; 14:21,23-24).

Amini Neno la Mungu (Zaburi 119:42).

Amini kwamba njia ya Mungu ndiyo njia bora. (Mithali 3:5-6).

Usiamini maoni yako mwenyewe zaidi ya Neno la Mungu (Mithali 30:5-6; 1 Wakorintho 4:6; Mithali 18:2; Wakolosai 2:8; 1 Timotheo 1:3-4; Mathayo 15:6-8; Isaya 29:13).

Furahi na shangwe katika sheria ya Mungu (Zaburi 119:14,16,24,47,48,70,72,77,92,103,111,142,162,164).

Tafakari, elezea, na imba (Zaburi 119:13,15,23,26,48,54,78,95,97,99).

Tumaini katika Neno la Mungu (Zaburi 119:43,49,74,81,114,116,147).

Kuwa na mshangao na ajabu ya Sheria Yake (Zaburi 119:18,120,129).

Pata faraja katika Neno la Mungu na upendo Wake usiokoma (Zaburi 119:50,52,71,76,82).

Jinsi Tusivyopaswa Kuipenda

Usipende sheria ya Mungu zaidi ya Mungu mwenyewe

Maandiko yanaweza kutufanya wenye hekima kwa wokovu kupitia Kristo Yesu (2 Timotheo 3:15), lakini ni Yesu anayeokoa, si maandiko (Yohana 5:39-40).

Tambua kwamba baadhi ya sehemu za sheria ya Agano la Kale zimepita na Yesu, kama dhabihu za wanyama, chakula, na kwamba hatuishi chini ya serikali ya teokrasia.

S: Kwa nini Zaburi za 120-134 zinaitwa zaburi za kupanda?

J: Hatujui kwa uhakika. Kulingana na 735 Baffling Bible Questions Answered uk.154, baadhi wanafikiri hizi ziliimbwa waumini walipotembea juu kuelekea hekaluni katika Mlima Sayuni, na wengine wanafikiri Walawi waliimba hizi wakati wa sikukuu wakisimama kwenye ngazi za hekalu. Asimov's Guide to the Bible uk.505 ya kishaka inasema vivyo hivyo.

Labda si wakati wa kutembea juu kuelekea Mlima Sayuni, kwa sababu watu walifanya hivyo kila wakati kwa sababu zisizo za kidini.

 

S: Katika Zaburi ya 120:5, umuhimu wa Mesheki na Kedari ni nini?

J: Mesheki imetajwa kwanza katika Mwanzo 10:2. Waliishi mbali kaskazini mwa Israeli. Kedari ilikuwa nchi kaskazini mwa Arabia, kusini mwa Israeli. Daudi anasema kulikuwa na vitisho vya vita dhidi ya ufalme wake kutoka kaskazini na kusini. Wakati mwingine leo, waaminifu wanaweza kuhisi kwamba si adui mmoja tu anayewafuata, bali mashambulio yanawezekana kutoka pande zote. Hakuna kinachomzuia Shetani kuwa na jaribu moja tu kwa wakati mmoja, au kutumia hofu ikifuatwa na kiburi, kama alivyofanya kwa Hezekia na wengine.

S: Katika Zaburi ya 121:6, mwezi wa usiku ungawatisha watu vipi?

J: Ingawa mwezi haudhuru watu, baadhi bado wanaweza kuogopa usiku. Kwa upande mmoja mtu angeweza kuwa na imani za ushirikina kuhusu mwezi, au kuhusu usiku, na Zaburi ya 121:6 inaonyesha kwamba hakuna cha kuogopa kutoka hapo. Kwa upande mwingine, wanyang'anyi, na majeshi mara nyingi hushambulia usiku, na mwezi kamili huwapa mwanga zaidi wa kutembea.

S: Katika Zaburi ya 122, masomo muhimu yanayoweza kujifunzwa ni yapi?

J: Katika mstari wa 1, mtazamo wako unakuwaje unaposikia, au unapofikiria, 'Ninahitaji kwenda kanisani'. Je, ni furaha, au unachukua fursa za kuabudu pamoja na waaminifu wengine kwa kawaida?

Katika mstari wa 2, unapokuwa kanisani, je, unaonyesha kwamba unajisikia bahati tu kuwa huko, au imekuwa ya kawaida? Katika mistari ya 3-4, je, umestaajabishwa na kanisa; si jengo, bali jamii hai ya Mungu? Katika mstari wa 6, je, mara kwa mara unakumbuka kwamba waaminifu unaowaona kanisani siku moja watahukumu malaika na ulimwengu? (1 Wakorintho 6:2-3) Katika mistari ya 7-9, je, mara kwa mara unaliombea kanisa kwa ujumla, na watu kanisani hasa?

S: Katika Zaburi ya 123, mambo gani yanaweza kuonekana?

J: Macho yako yako wapi? Je, unaweka hisia zako juu (Wakolosai 3:1-3). Ni mambo gani yanayokutia furaha na msisimko? Je, ni michezo ya video, filamu, timu za michezo, au mambo mengine ambayo si mabaya yenyewe? Au, je, wewe una msisimko zaidi kuhusu Mungu, kazi Yake, na ushirika na waaminifu wengine? Zaburi ya 123 si kuhusu ulikokuwa, au hata uko wapi sasa, bali unatazama wapi, unatamani nini, na unataka kuwa wapi.

S: Katika Zaburi ya 124, tunaweza kujifunza nini?

J: Huku Zaburi ya 123 ikihusu tunatazama wapi, Zaburi ya 124 inatufanya tufikirie ni wapi tunapotumaini? Tunafikiri msaada wa Mungu ni mzuri, lakini je, tunatambua kwamba msaada Wake unaoendelea ni muhimu? Katika maisha yetu, si muhimu tu kwa Roho Mtakatifu kufanya kazi ndani yetu kupata wokovu (Wakolosai 1:13), bali muhimu pia kwamba Roho Mtakatifu anafanya kazi ndani yetu kutudumisha kudumu katika wokovu (Wakolosai 1:17). Katika huduma yetu, kama tunaweza kukamilisha kila kitu bila kazi ya ajabu ya Mungu, basi hatulenga juu ya kutosha.

S: Zaburi ya 125:3 inasema nini kuhusu utendaji wa Mungu?

J: Mungu anaweza kuruhusu waovu kutawala nchi, lakini hataruhusu waovu kukaa wakitawala juu ya wenye haki. Sababu moja ni ili watu wenye haki wasijaribiwe kila wakati kupungukiwa kuwa kama wasio haki. Kama uko katika hali kama hii, kama Lote alivyokuwa huko Sodoma, ni wakati wa kuhamia.

S: Katika Zaburi ya 126, tunaweza kujifunza nini kuhusu maombi?

J: Zaburi zilizotangulia zilionyesha kumsifu Mungu, lakini hii ni kuelezea shukrani ya kina kwa Mungu kwa alichofanya kwa watu Wake. Mungu anapojibu maombi yako, je, unarudi na kumshukuru kwa alichokufanyia. Katika shukrani yako, je, unamshukuru tu kwa alichokufanyia, au pia kwa watu wa Mungu na wengine?

S: Katika Zaburi ya 127 na Zaburi ya 72, je, Suleiman aliandika zaburi hizi?

J: Hatujui kwa uhakika. Mada kwamba bila Mungu wajenzi wanafanya kazi bure, inafanana sana na Mhubiri 1. Kichwa cha Zaburi ya 127 kinasema, 'cha Suleiman', lakini kuna pointi tatu za kuzingatia katika jibu.

Katika Kiebrania, 'cha Suleiman' kinaweza kumaanisha kimeandikwa na Suleiman, au kuandikwa kuhusu Suleiman. Hata hivyo, 'Nyumba ya Suleiman' ikimaanisha si na Suleiman ni jambo lisilowezekana.

Vichwa vilivyoongezwa: Vichwa havikuwepo katika maandiko ya asili. Labda ni ya kweli, lakini si lazima iwe hivyo.

Suleiman labda aliandika zaburi hizi ndiyo suluhisho rahisi zaidi, na haileti ugumu wowote.

S: Katika Zaburi ya 127:1, kwa nini wajenzi wanafanya kazi bure Mungu asipokuwa anajenga nyumba?

J: Awali hii inaweza kurejelea 'Nyumba ya Mungu' hekalu la Yerusalemu. Daudi alitaka sana kujenga hekalu hili mwenyewe, lakini Mungu alimwambia asifanye hivyo, mwanawe ndiye atakayefanya. Daudi alitambua kwamba kujenga hekalu kwa Mungu kwa kutotii kungelikuwa kazi bure.

Je, Wakristo leo wanafanya kazi bure wakati mwingine? - Bila shaka. Mkristo akifanya kazi fulani, hata kitu kizuri, kinachofanywa kwa Mungu kwa madai, lakini Mungu hakuitaka, au akaitaka lakini hakumtaka yeye au yeye kufanya, basi ni kazi bure. Hata hivyo, tukiwa watiifu katika huduma yetu kwa Mungu, tukitafuta mapenzi ya Mungu, na kutii mapenzi ya Mungu tunavyoelewa vizuri, basi furaha ya Mungu katika kazi yetu inafanya iwe mafanikio, bila kujali kipimo kingine chochote cha ulimwengu cha mafanikio yanayodaiwa.

 

S: Katika Zaburi ya 127:2, je, kulala vizuri kila wakati ni ishara ya kuwa mwaminifu?

J: Hapana, kwa sababu katika Zaburi ya 119:148, mwandishi hakuwa akilala usiku kucha. Zaburi ya 127:2 inasema kwamba, kwa ujumla, waaminifu wataweza kulala kwa amani. Hii si lazima kwa sababu za miujiza, lakini kama mtu hahisi hatia yoyote, uchungu, au hofu ya siku zijazo, kwa ujumla atalala salama zaidi kuliko wale wanaofanya hivyo.

S: Katika Zaburi ya 127:3-5, 128:3, mtazamo wa Biblia kuelekea watoto ni upi?

J: Watoto wapaswa kuthaminiwa (Zaburi 127:3-5; 128:3), pamoja na wajukuu (Mithali 17:6). Tuna jukumu zito la kuwafundisha watoto wetu kuwalea katika Bwana (Kumbukumbu la Torati 6:7; Mithali 22:6; Zaburi 78:4). Tunapaswa kuwapatia fedha (Mithali 13:22; 17:2; 19:14; Zaburi 17:14) pamoja na familia yetu kwa ujumla (1 Timotheo 5:8). Tunapaswa kuwadhibiti watoto wetu, ikiwemo adhabu ya kimwili (Mithali 22:15; 15:5; Waebrania 12:7-11) lakini hatupaswi kuwakasirishia watoto wetu (Waefeso 6:4).

Mithali inaahidi kwamba tukiwalea watoto wetu katika njia wanayopaswa kwenda hawataiacha. Zaburi ya 112:1-2 inasema kwamba watoto wa wale wanaomcha Bwana watakuwa hodari.

S: Katika Zaburi ya 127:3-5, kwa nini inarejelea wana tu na si binti kama baraka kutoka kwa Bwana?

J: Kulingana na makala katika Christianity Today 10/27/1997 uk.35, hakuna neno la Kiebrania kwa 'watoto', kuna neno kwa 'wana' tu na neno kwa 'binti'. Msemaji wa Kiebrania alipokusudia wana na binti wote, neno 'wana' lilitumika. Hivyo Toleo la Mfalme James linapolifasiri hili 'watoto', wanafasiri zaidi maana halisi kuliko neno kwa neno. Uthibitisho kwamba mwimbaji wa zaburi alimaanisha watoto kwa ujumla na si wanaume tu ni kwamba katika Zaburi ya 127:3 anasawazisha 'watoto/wana' na 'tunda la tumbo.'

S: Katika Zaburi ya 128, mtazamo wa Mungu kwetu ni upi?

J: Mungu si mharibifu wa starehe wa anga, bali anatamani kuwapa wale wanaomheshimu Mungu hamu za mioyo yao. Mungu anataka lililo bora, hata zaidi ya sisi wenyewe kutaka lililo bora.

Lengo la imani yetu ni kumpenda na kumtumikia Mungu, si furaha yetu wenyewe. Lakini zaburi hii inaonyesha kwamba kutamani hali za furaha, kuziomba, na kumshukuru Mungu kwa hizo ni jambo zuri.

S: Katika Zaburi ya 131:1, mambo ya aina gani ni ya juu mno kwetu?

J: Kuna matumizi mawili ya mstari huu.

Kwa baadhi na si wengine, baadhi ya pointi ni za juu mno. Kwa mfano, watu wengine wana wakati mgumu sana kushughulika na upeo wa mwisho. Hata hivyo, kwa wale wenye mwelekeo zaidi wa kihisabati, dhana hizi hazileti tatizo. Kama dhana hizi zinakufanya usijisikie vizuri, usiwe na wasiwasi. Unaweza kuwa mtu wa kiroho kwa kiwango sawa na mtu ambaye yuko vizuri na dhana hizi.

Kwa watu wote, mambo mengine ni ya juu mno kwetu. Kwa mfano, mambo mengine hatuwezi kuelewa kwa sababu hatujapewa habari ya kutosha. Mambo mengine ni ya juu mno kwetu kwa sababu hata kama tungekuwa na habari, hatungekuwa na 'nguvu ya kuchakata kiakili' kuelewa. Mara nyingi ni wazuri kutumia mara kwa mara, lakini makadirio yanaweza kushindwa kwa matukio ya msongo (kama utabiri wa hali ya hewa), matukio ya kukatika na ya msiba, na matukio ambapo uzoefu wetu, uchunguzi wa asili, na maarifa ya sheria za asili hazitumiki tena.

Hatuhitaji kuwa na wasiwasi kuhusu kutojua mambo haya yote pia. Mungu Mwenyezi aliweza na alikuwa tayari kuwasiliana nasi, na Ametujulisha tunachohitaji kujua kuhusu jambo zuri zaidi: kuishi Naye milele.

S: Je, Zaburi ya 132:8 inatoa 'aina' kupendekeza, ingawa si kuthibitisha, kuchukuliwa kwa mwili wa Bikira Maria kama wataalam fulani wa theolojia wa Kikatoliki wanavyodai?

J: Hapana. Zaburi ya 132:8 (NIV 1985) inasema, 'Inuka, Ee BWANA, nenda mahali Pako pa kupumzika, Wewe na sanduku la nguvu Zako.' Pointi mbili za kuzingatia katika jibu.

Sanduku si Maria: Hakuna kinachounganisha sanduku kama ishara ya Maria, zaidi ya kama ishara ya Eliya, Enoki, Sheria, sherehe ya kidini, Kristo, au chochote kingine.

Hii ndiyo msaada imara zaidi katika Biblia kwa fundisho la Kikatoliki kwamba mwili wa Maria ulichukuliwa moja kwa moja mbinguni na hakupitia kifo - na msaada huu ni dhaifu sana.

S: Katika Zaburi ya 133:1-3, kwa nini umoja ni muhimu sana na unaoahidiwa?

J: Umoja ni muhimu kumtukuza Mungu (Warumi 15:5-6) na kuwa ushuhuda ili ulimwengu ujue katika Yohana 17:23. Hata hivyo, umoja wenyewe si muhimu; umoja katika Kristo ndio muhimu. Tunaagizwa si kuunda umoja, bali kudumisha umoja wa Roho katika Waefeso 4:3.

S: Katika Zaburi ya 134, kwa nini ni muhimu kumsifu Mungu pamoja?

J: Kuna vipengele viwili tofauti.

Mungu anaonekana kuona uzuri kwa watu kukusanyika pamoja kumsifu, kama Waebrania 10:25 na Zaburi ya 134 zinavyoonyesha.

Mungu pia anatamani kwamba hatuwe na chochote dhidi ya ndugu yetu mwenzetu na mshiriki mwenzetu wa ibada kama Mathayo 5:23-24 na Warumi 15:7 zinavyoonyesha.

S: Katika Zaburi ya 136:15, je, Farao pia alizama katika Bahari ya Shamu?

J: Labda si, kwa sababu hii si linalosema Zaburi ya 136:15. Badala yake, Farao na jeshi lake walipinduliwa katika Bahari ya Shamu. Nguvu za Farao zilikuwa 'zimeishiwa' kwa namna ya kusema.

S: Katika Zaburi ya 137:1, mito ya Babeli ilikuwa ni ipi?

J: Babeli ilikuwa kwenye Mto Eufrate mkubwa. Ingawa inaweza kurejelea mito miwili ya Mesopotamia, Eufrate na Tigris, maili 40 mashariki mwa Babeli, labda si hivyo. Badala yake, labda inarejelea Eufrate na mifereji mingi inayohudumia Babeli na bustani zake. Asimov's Guide to the Bible uk.506 ya kishaka inasema vivyo hivyo.

 

S: Katika Zaburi ya 137:2, je, Babeli ilikuwa na miti mingi ya mierebi?

J: Nchi ya Mesopotamia ilikuwa bila miti, kwani maji yalikuwa machache sana kwa miti yoyote kukua, isipokuwa karibu na mito au kwa umwagiliaji maji. Miti ya mierebi hasa inahitaji kiasi kikubwa cha maji. Hata hivyo, moja ya maajabu saba ya ulimwengu wa kale ilikuwa Bustani Zinazoning'inia za Babeli, ambazo zilimwagiliwa vizuri na Mto Eufrate. Bila shaka vikundi vya miti vikilindwa kwa uwanja mkubwa usio na miti vingeonekana kuvutia hasa.

S: Katika Zaburi ya 137:8,9 kwa nini mwimbaji wa zaburi aliomba kwamba watoto wachanga wa Kibabeli wadashwe juu ya miamba?

J: Juu ya uso, hii inasikika karibu kuwa katili kama utoaji mimba wa marehemu (isipokuwa kwamba mtoto hufa polepole zaidi wakati wa utoaji mimba). Mwandishi alikuwa ameona jeshi la Kibabeli likiwaua Wayahudi kwa ukatili, na zaburi hii ni kilio kwa Mungu kuomba haki. Hata hivyo, tangu wakati wa Yesu, tunafundishwa kupenda adui zetu, na kuwaombea wale wanaotusumbua.

S: Katika Zaburi ya 138, mafundisho makuu yaliyotajwa ni yapi?

J: Kuna angalau ukweli muhimu wanne hapa.

Mungu ameinua juu ya kila kitu Jina Lake na Neno Lake.

Mungu alifanya Daudi, na anaweza kutufanya, kuwa na ujasiri na moyo imara.

Mungu anawaona kwa fadhila hasa wanyenyekevu.

Mungu alikuwa na kusudi kwa Daudi, aliahidi kutimiza kusudi Lake kwa Daudi, na Mungu anaweza kufanya vivyo hivyo kwetu.

S: Katika Zaburi ya 139, kwa kuwa Mungu anasemekana kuwa 'yuko kila mahali', yuko karibu anapotokea unyanyasaji wa jinsi ya ngono, ubakaji, unyanyasaji wa watoto, n.k. Kama hakuzuia, yeye ni mshiriki, kama sisi na wewe tungekuwa ikiwa tungeweza kuzuia mambo haya, na hatukufanya.

J: Mungu si binadamu; na ingawa Mungu angeweza kuondoa uhuru wetu na uwezo wetu wa kutenda mabaya, hata kwa wengine, Yeye bado haufanyi. Pointi nne za kuzingatia katika jibu.

1) Mbali na kuwa kila mahali, hakuna kinachotokea isipokuwa kile Mungu anachokuruhusu, kama Ayubu 1:12; 2:6; Yakobo 4:15; na Waefeso 1:11 zinavyoonyesha.

2) Mungu angeweza kuzuia mabaya yote yasitokee, lakini alichagua kutofanya hivyo.

3) Kama Mungu angezuia mabaya yote, basi sisi, pamoja na Shetani na mashetani, tungelikuwa roboti tu. Hapana, kuturuhusu kuwa na kipimo cha uhuru wa hiari kunamaanisha kwamba Mungu, ndani ya mipaka, amechagua 'kukasimu' sehemu ya Enzi Yake. Kweli kabisa tumepewa jukumu, na Mungu anapotumuliza 'chagua uzima' Mungu kweli anamaanisha hivyo.

4) Moja ya matokeo ya hii ni kwamba Mungu anaruhusu mabaya, na hata anaruhusu matokeo yasiyokuwa ya haki katika maisha haya. Fikiria watoto waliouawa na watu kama Hitler na Idi Amin. Mungu atarekebishia kila kitu mwishoni, Siku ya Hukumu.

Dhana hii, kwamba Mungu ni Mwenye Enzi, na bado Mungu anaruhusu mabaya kutupa kipimo cha uhuru, ni moja ya dhana ngumu zaidi katika Ukristo. Ninaweza kwenda kwa undani zaidi juu ya hili kama una maswali zaidi maalum kuhusu hili.

S: Katika Zaburi ya 139:8, Mungu yuko vipi katika 'Kuzimu'?

J: Neno la Kiebrania hapa, sheol, linamaanisha kaburi. Mungu yuko hata kaburini, na hata kwa kufa mtu hawezi kumkimbia Mungu.

S: Je, Zaburi ya 139:13-16 inamaanisha kwamba utoaji mimba ni mauaji?

J: Ndiyo kulingana na When Critics Ask uk.244. Yeremia 1:5, Zaburi 51:5; Luka 1:44, na Kutoka 21:22-23 pia zinamaanisha kwamba utoaji mimba ni mauaji. Zaburi ya 139:13-16 inasema Mungu alitusuka ndani ya mama yetu. Kwa upande mwingine, ni upuuzi kusema kwamba sekunde baada ya kichwa cha mtoto kutoka nje ya mama yake hawezi kuuawa, lakini sekunde moja kabla ya kichwa chake kutoka nje, ni sawa kuingiza mkasi kwenye ubongo wake kumua. Hii inafanywa nchini Amerika na nchi fulani za magharibi leo. Hii inaitwa 'utoaji mimba wa kuzaliwa kwa sehemu.'

S: Katika Zaburi ya 139:14, binadamu mwenye dhambi, aliyeanguka anaumbiwa vipi na kutisha na kwa ajabu?

J: Tunazaliwa na asili ya dhambi (Zaburi 51:5), waliokufa katika dhambi (Waefeso 2:1; Wakolosai 2:13), wafungwa wa dhambi (Wagalatia 3:22), na chini ya ghadhabu ya Mungu (Waefeso 2:3). Hata hivyo Zaburi ya 139:14 inatangaza kwa ujasiri kwamba tumeumbwa kwa kutisha na kwa ajabu. Ingawa tumeanguka, bado tunabeba sura ya Mungu (Mwanzo 9:6). Mungu anaweza kukaa ndani yetu (1 Yohana 4:12-15). Tunaweza kuhesabiwa haki na kutukuzwa (Warumi 8:30), na tunaweza kuitwa wana wa Mungu (Warumi 8:19; 1 Yohana 3:1).

S: Katika Zaburi ya 139:20-22, tunapaswa kuwachukia wale wanaomchukia Mungu?

J: Hapana, kwa sababu wale walio duniani bado wanaweza kutubu na kuamini. Bila kujali mambo mabaya waliyofanya, hata uasherati kama wa Daudi, au mauaji kama ya Daudi na Paulo, Mungu atawapokea wale wanaomkuja kwa imani na toba.

Zaburi hii inaonyesha kwamba Daudi aliomba alichohisi kwa Mungu. Hata hivyo, mistari miwili inayofuata Daudi anaomba Mungu amwonyeshe njia yoyote ya kukasirisha iliyomo ndani yake, kwa hivyo labda Daudi mwenyewe alishangaa kuhusu kuwachukia adui zake.

Katika Agano Jipya tunapaswa kuwapenda adui zetu na kuwaombea wale wanaotusumbua (Mathayo 5:43-44 na Luka 6:27-35) kama vile Stefano alivyofanya alipokufa katika Matendo ya Mitume 7:60.

S: Katika Zaburi ya 142, lengo ni nini?

J: Daudi alikuwa kujificha pangoni kutoka kwa Sauli. Daudi hakuomba msaada dhidi ya watu waovu kwa ujumla tu, bali hasa dhidi ya wale waliomfuatia nyuma yake (mstari 3), na wale waliokuwa na nguvu zaidi kuliko yeye (mstari 6) ilipoonekana kwamba alikuwa hana washirika wa kidunia wa kumsaidia (mstari 4).

Hata hivyo katika hali ya huzuni na ya kukata tamaa, Daudi alipata furaha. Alitambua kwamba Mungu alikuwa Kimbilio lake (mstari 5) na kwamba Atamleta kuzungukwa na wenye haki (mstari 7). Haijasemwa kama wenye haki hapa ni watu wanaosaidia Daudi au malaika, lakini zote zinatumika.

S: Katika Zaburi ya 144:1 na Zaburi ya 149:6-8, je, ni sawa kujifunza vita, ikiwemo kuua wengine?

J: Ndiyo. Daudi alijua alichosema, kwa sababu alijifunza vita na akawafundisha wengine vita. Hii inathibitisha kwamba kupigana ni sawa, kama ni kwa sababu nzuri. Mpinga vita kamili bado anaweza kuwa Mkristo wa kweli, lakini wanakosea kwa kufikiri kwamba kupigana kwa haki daima kunampendeza Mungu. Kwa vile Wakolosai 3:16 inasema tunapaswa kuonya wote kwa zaburi, ningewapendekeza wazingatie Zaburi ya 149:6-8.

S: Katika Zaburi ya 144:1, je, ni sawa kucheza michezo ya video na michezo mingine yenye kuua?

J: Inategemea mchezo, na inaweza kutegemea mtu. Kwa kuwa Biblia inaonyesha kwamba uwindaji wa wanyama na kuwa askari ni sawa, ingekuwa ni upuuzi kusema kwamba kufanya mambo haya kweli kweli ni sawa, lakini kufanya hivi katika mchezo wa video si sawa. Kwa upande mwingine, mchezo unaotukuza ukatili bila maana, na unahimiza kuua wengine bila sababu halali si tu ni wa kimaadili kwa sababu ya kumfundisha mtu kuwa mtu wa vurugu (Mithali 3:31,32), bali pia inakiuka Wafilipi 4:8. Wafilipi 4:8 (NIV 1985) inasema, '...lolote lenye heshima, lolote la haki, lolote safi, lolote la kupendeza, lolote la kusifu - kama lina chochote bora au chenye sifa - fikiri mambo kama hayo.'

S: Katika Zaburi ya 145, muundo wa zaburi hii ni upi?

J: Zaburi hii inaweza kuitwa 'ABC za kupitia nguvu za Mungu', kwa sababu kila mstari unaanza na herufi inayofuata ya alfabeti ya Kiebrania, isipokuwa kwamba hakuna 'n'.

S: Katika Zaburi ya 145:9, Mungu ni mwema na mwenye rehema kwa wote alioumba vipi?

J: Mungu huwapa kila kitu chenye uhai hewa ya kupumua na mazingira ya kuishi. Hii ni mojawapo ya 'neema ya pamoja', au zawadi ya Mungu kwa wote, iwe wanapenda Mungu au la. Mradi watu wanapumua, wana fursa ya kumwita Mungu Mkuu waokolewe.

S: Katika Zaburi ya 145:16, Mungu hutosheleza hamu za kila kiumbe hai vipi?

J: Mungu hutosheleza baadhi ya hamu za kila kitu chenye uhai. Wote wana hamu ya maisha na wana kiwango cha furaha.

Hata hivyo, mstari huu unabainisha wanaokaimu tu. Baada ya kifo, wale waliomukataa Mungu hawana ahadi ya hamu zao kutoshelekezwa kamwe, au ya hamu zao kuondolewa. Maelezo moja yanayowezekana ya Jehanamu ni mahali ambapo hamu za mtu zinaweza kukua bila kudhibitiwa, hamu hazitashelekezwa kamwe, na mtu anajua kwamba hamu hazitashelekezwa kamwe.

S: Je, Zaburi ya 146:3-4 inaonyesha kwamba hakuna uzima baada ya kifo kama baadhi ya Mashahidi wa Yehova wanavyosema katika Reasoning From the Scriptures uk.383 (1989)?

J: Hapana. Zaburi ya 146:3-4 inaonyesha kwamba hatupaswi kuwatumainia watu, kwa sababu baada ya kifo chao mipango yao haina maana, na mawazo yao hata hupotea kutoka dunia hii. Baadhi ya mistari ya Agano la Kale inayoonyesha uzima baada ya kifo ni Hosea 13:14; Mithali 14:32, Ayubu 3:13-17, na Ayubu 19:26-27. Angalia When Cultists Ask uk.71 kwa maelezo zaidi.

S: Katika Zaburi ya 146:6 (NIV 1985), je, hii inapaswa kusema 'BWANA'?

J: Hapana, 'BWANA' haipo katika maandiko ya Kimasora, kulingana na The Expositor's Bible Commentary juzuu ya 5 uk.866. 'Bwana' pia haipo katika Septuagint. NIV 1985 labda iliongeza hii kuongeza uelewaji kwa sababu Bwana ni mada ya zaburi hii na ametajwa katika mistari mingine katika zaburi hii.

S: Katika Zaburi ya 146:8, je, neno lenye lafudhi ya Kiaramu kwa 'mipango yake' linaonyesha kwamba Zaburi hii iliandikwa mapema sana?

J: Hapana. Neno la Kiebrania 'estonotayw kwa 'mipango yake' ni Uaramu, kulingana na The Expositor's Bible Commentary juzuu ya 5 uk.865 neno hilo hilo lipo pia katika Maandishi ya Sefire ya karne ya 8.

S: Katika Zaburi ya 148, viumbe hivi vyote na vitu vinamsifu Mungu vipi?

J: Kila kiumbe au kitu kina njia yake ya kumsifu Mungu. Malaika wasio na dhambi wana njia yao, inayofaa kwao. Watu walioanguka, ambao wamepitia wokovu na uzima mpya kutoka kwa Mungu, wana njia tofauti ya kumsifu Mungu. Vitu visivyo na uhai, iwe ni jua linaloungua, mwezi unaong'aa kwa mwanga ulioakisiwa, au mvuke wa maji baridi, vyote vinamsifu Mungu kwa uwepo wao wenyewe, kama ushuhuda bila sauti wa nguvu na ustadi wa Muumbaji wao. Ukifikiri vizuri, uwepo wetu wenyewe, pamoja na maisha yetu ya kila siku tukitembea Naye ni sifa ya rehema na furaha ya Mungu.

S: Katika Zaburi ya 148:4, maji yaliyopo juu ya mbingu ni nini? Inasema 'maji yaliyopo juu', si 'katika' mbingu, kama Mwanzo unavyosema. Tunapaswa kufanya nini kuhusu hili? Je, watu wa zamani kweli walidhani kulikuwa na rundo la maji juu ya anga?

J: Neno 'mbingu' lina safu ya maana, kwa sababu watu wa zamani walidhani kwa mujibu wa viwango vingi vya mbingu. Kwa mfano, Zaburi ya 148:3 inasema, 'Msifu mbingu za mbingu'. Kwa kawaida mawingu, n.k. yatakuwa katika viwango vya chini, nyota na sayari katika kiwango cha juu zaidi, na Mungu katika na zaidi ya kiwango cha mwisho. Waandishi wa kale hawakujua mzunguko wa maji au jinsi mvua inavyoundwa, lakini walijua maji yalikuja kutoka kiwango cha mawingu ambapo wangeweza kuona.

Vivyo hivyo, tunapoomba leo, kama tuna uelewa usio wazi wa ulimwengu, hiyo pia ni sawa.

S: Katika Zaburi ya 149:4, Mungu anapendezwa na watu Wake vipi?

J: Mungu anapendezwa nasi kwa njia nyingi. Anapendezwa na mtu mwovu anayeacha uovu wake na kumgeukia Mungu. Mungu anapendezwa na kuleta wokovu kwetu, pamoja na mambo mengine mazuri. Mungu anapendezwa kutufurahisha, na sisi kushiriki furaha ya Mungu. Mungu anatuita marafiki. Tumeketi pamoja na Kristo (Waefeso 2:6), na tunaitwa bibi arusi wa Kristo katika Waefeso 5:25-33. Tumeumbwa kwa mfano wa Mungu, na Mungu anaweza kuishi kupitia kwetu (1 Yohana 4:12,16).

S: Katika Zaburi ya 149:5, watu huimba kwa furaha vitandani mwao vipi?

J: Hata mtu anapokuwa karibu kulala, moyo wake unapaswa kuimba (angalau ndani) sifa za Mungu.

S: Katika Zaburi ya 150, tunapaswa kumsifu Mungu vipi hasa?

J: Ingawa ni vizuri kumshukuru Mungu kwa kila alichotufanyia, kumshukuru Mungu ni tofauti kidogo na kumsifu. Zaburi ya 150 kwanza inatoa mahali pa kumsifu Mungu, kisha sababu mbili za kumsifu Mungu. Kisha inatoa njia tisa za kumsifu Mungu kwa muziki na katika dansi. Hatimaye inahitimisha kwa kusema kila chenye pumzi kimsifu Bwana.

Kumsifu Mungu kwa tarumbeta inasikika tofauti kabisa na kumsifu Mungu kwa nyuzi, ambayo inasikika tofauti kabisa kuliko ngoma. Kama kuna njia mbalimbali za muziki za kumsifu Mungu, kuna mambo mbalimbali ya kumsifia Mungu. Zaburi ya 150:2 yanaainishwa kama kumsifu Mungu kwa matendo Yake ya nguvu, kisha kumsifu Mungu Mwenyewe kwa ukuu wa tabia Yake. Tungeweza kuendelea milele tukitaja mambo yote ya ajabu, ya kupendeza, ya nguvu, ya kina, ya ubunifu, na ya kudumu ambayo Mungu amefanya. Tunakumsifu Mungu kwa matendo Yake ya uumbaji, usisahau pia kumsifu kwa matendo Yake ya ukombozi. Vivyo hivyo, tunaweza kueleza kwa urefu wema wa Mungu, upole, haki, ukweli, uthabiti, upendo, na hata ghadhabu Yake. Kwa kweli, nadhani tungeweza kuja na sababu moja ya kumsifu Mungu kwa kila aina ya chombo cha muziki ambacho watu wamevumbua.

S: Zaburi ya 151 ni nini, na je, inapaswa kuwa katika Biblia?

J: Kinachojulikana mara nyingi kama Zaburi ya 151 kilipatikana katika Septuagint ya Kigiriki ya maandishi ya Aleksandria Sinaiti, Vaticanus, na Alexandrinus. The Anchor Bible Dictionary juzuu ya 5 uk.523-524 ya huria inasema kwamba maandishi yote matatu yalikuwa na maandishi kabla ya Zaburi ya 151 yakisema hii ilikuwa nyongeza kwa zaburi 150 za kisheria. Ilisomeka, 'zaburi hii inaelezwa kuhusu Daudi na iko nje ya idadi...'. Baada ya zaburi Sinaiti inafunga na 'Zaburi 151 za Daudi', na Alexandrinus inafunga na 'zaburi 150 za Daudi na moja inayoelezewa.' Zaburi ya 151 pia ilipatikana katika hati za Bahari ya Chumvi 11Q5.

Zaburi ya 151 inazungumzia ushindi wa Daudi dhidi ya Goliati.

Zaburi ya 151 ni sura ya apokrifa, lakini haikukubaliwa katika makanisa ya Kikatoliki. Ilikubaliwa katika makanisa ya Orthodox, Nestorian, na Coptic. Pia haijulikani kama ilikusudiwa hata kuwa maandiko ya mamlaka.

S: Je, Zaburi za 152-155 zinapaswa kuwa katika Biblia?

J: Hapana, hatupaswi kujaribu kuziongeza katika Biblia kwa sababu zifuatazo.

1. Hakuna ushahidi kwamba Wayahudi wowote, kabla ya kipindi cha Kigiriki, waliwahi kusikia kuhusu zaburi hizi. Kinachojulikana kama Zaburi ya 154 na 155 kipo katika Kiebrania katika hati za Bahari ya Chumvi 11QPs. Isipokuwa hiyo, zaburi hizi zote zipo katika Kisyria tu.

2. Vivyo hivyo, hakuna ushahidi kwamba Yesu alitumia au kusikia kuhusu zaburi hizi.

3. Hakuna ushahidi kwamba kanisa la mapema lilisikia kuhusu zaburi hizi.

4. Kwa kuwa kanisa la mapema lilifanya mengi kutambua maandiko ya Mungu, tunaweza kuamini kwamba Mungu aliwaongoza Wakristo wa mapema vizuri.

The Anchor Bible Dictionary juzuu ya 5 uk.536-537 inasema kwamba nakala ya Kisyria ya Nestorian ya karne ya 12 ya Zaburi ilikuwa na (kwa mpangilio) Zab 151, 154, 155, 152, 153.

Kama kumbuka ya ziada, hakuna mafundisho mapya katika zaburi fupi hizi, na hakuna kitu kisichokubaliana na Biblia, pia. Mtu anaweza kusoma matoleo mbalimbali ya Zaburi 152-155 katika The Old Testament Pseudepigrapha juzuu ya 2 uk.615-624.

S: Zaburi ya 155 inasema nini?

J: Hapa kuna tafsiri kutoka The Dead Sea Scrolls Study Edition iliyohaririwa na Florintino Garcia Martinez & Eibert J.C. Tigchelaar juzuu ya 2 1998 uk.1177.

'YHWH, ninakuita, nisikie; ninaeneza mikono yangu kwenye makao Yako matakatifu; iname sikio Lako na ukubali ombi langu, na ninachoomba, usinikatalie; jenga nafsi yangu na usiibomoe; na usiiacha mbele ya watu waovu. Mwamuzi wa kweli aniepushie malipo ya uovu. Ee YHWH, usiniamue kwa dhambi zangu kwa sababu hakuna aliye hai ambaye ni wa haki mbele Yako. Nifundishe, Ee YHWH, sheria Yako, na nifundishe amri Zako ili wengi wasikia matendo Yako na mataifa yatukuze utukufu Wako. Nnikumbuke na usisahau, wala usinipeleke katika matatizo ya kukubwa mno kwangu. Ondoa dhambi za ujana wangu kutoka kwangu na makosa yangu yasikumbukwe dhidi yangu. Nitakase, Ee YHWH, kutoka kwa ugonjwa mbaya, na usiendelee kurudi kwangu; kaausha mizizi yake kutoka kwangu, majani yake yasimee ndani yangu. Utukufu ni Wako, Ee YHWH, kwa hivyo ombi langu limetimizwa mbele Yako. Kwa nani nipige kelele kwamba anipe? Wana wa wanadamu: nguvu zao zinaweza kufanya nini? Uaminifu wangu unatoka mbele Yako, Ee YHWH. Nilimwita YHWH naye alinijibu, [naye alipona] moyo wangu uliovunjika. Nililala usingizi na [ku]lala; niliota, pia ... YHWH.'

 

S: Katika Zaburi, tunajuaje kwamba kitabu cha Zaburi kinapaswa kuwa katika Biblia?

J: Hasa, Yesu na waandishi wa Agano Jipya walitegemea Zaburi kama Maandiko. Kwa mfano, Waebrania 3:7 na Waebrania 10:15 ziapomnukuu kutoka Zaburi ya 95:7-11, mistari hii inatanguliwa na 'Roho Mtakatifu anasema'. Yesu alikufa huku akiwa na zaburi mdomoni mwake.

Kwa njia ya pili, karibu Wayahudi wote (isipokuwa Wasadukayo) walikubali kitabu cha Zaburi kama maandiko. Waandishi wa kanisa la mapema walirejelea Zaburi kwa kina.

S: Katika Zaburi, ni maandiko gani ya kale zaidi yanayopo leo?

J: Hati za Bahari ya Chumvi: (Karne ya 2 K.K.) zina nakala 36 tofauti kulingana na The Dead Sea Scrolls Today uk.30. The Wycliffe Bible Dictionary uk.436-438 inasema kuna nakala 27. The Encyclopedia of the Dead Sea Scrolls juzuu ya 2 uk.702 inasema kuna vitazamio 39 vikiwa na sehemu za Zaburi. The New International Dictionary of the Bible uk.261 inasema kuna maandiko angalau 10 ya Zaburi katika pango la 4 peke yake. Nakala ya zamani zaidi ni ya karne ya 2 K.K. Maandiko ya hati za Bahari ya Chumvi ni 1Q10, 1Q11, 1Q12, 2Q14 (Zaburi 103-104), 3Q2 (Zaburi 2:6-7), 4Q83-4Q97, 4Q98a, 4Q98b, 4Q98c, 4Q98d. 4Q90 ni maandiko mawili ya Zaburi ya 119. 4Q89 pia ni maandiko mawili ya Zaburi ya 119. 4Q89 wakati mwingine imegawanywa katika 4Q89 na 4Q236. 5Q5 pia ni ya Zaburi ya 119.

1Q10 (=1QPs(a)) (30 K.K. hadi 68 B.K.) Zaburi 86:5-6,8; 92:11-14; 94:16; 95:11; 96:1-2; 119:31-34,42-48,77-80

1Q11 (=1QPs(b)) (30 K.K. hadi 68 B.K.) Zaburi 126:6; 127; 128:2-3

1Q12 (=1QPss(c)) (30 K.K. hadi 68 B.K.) Zaburi 44:1-8,22-24

1Q16 ina Zaburi 68:12, 25-26, 29-30

2Q14 (30 K.K. hadi 68 B.K.) Zaburi 103:2,4,6,8-11; 104:6,8-9,11

3Q2 (30 K.K. hadi 68 B.K.) Zaburi 2:6-7

4Q83 (=4QPss(a)) (200-100 K.K.) Zaburi 5:8-12; 6:1,3,5; 25:8,10,12,15; 31:23-24; 33:2,4,5,6,8,10,12,20,21; 34:20-21; 35:2,13-18,20,26-27; 36:2,4-6,8; 38:1,3,5,7-9,11,13,15-22; 71:1-14; 47:2; 53:1,3-4,6; 54:1,3-4; 56:3; 62:12; 63:2,4; 66:16,18-20; 67:1,3-7; 69:1-18

4Q84 (=4QPss(b)) (Karne ya 2 K.K.) (au 30-68 B.K.) Zaburi 91:5-6,7-8,12-15; 92:3-7,12-14; 93:5; 94:1-4,7-14,16-18,21-22; 96:2; 98:4-5; 99:5-6; 100:1-2; 102:4,9-28; 103:1-6,9-14,20-21; 112:4-5; 113:1; 115:2-3; 116:17-19; 118:1-3,5-12,18-29,23-26,29)

4Q85 (=4QPss(c)) Zaburi 16:6-10; 17:1; 18:1-13,15-17,31-35,38-40

4Q86 (=4QPss(d)) Zaburi 106:48; 147:1-20; 104:1-5,8-11,14-15,22-26,33-35

4Q87 (=4QPss(e)) (Karne ya 2 K.K.) Zaburi 6:9-11; 77:1; 78:6-7,31-33; 81:1-2; 86:10-11; 88:1-4; 89:43-47,49-52; 103:22; 109:1,8,13-14; 114:5; 115:15-18; 116:1-4; 118:29; 104:1-3,20-22; 105:1-3,23-25,36-45; 106:1; 120:5-7; 125:1-5; 126:1-6; 129:8; 130:1-7

4Q88 (=4QPss(f)) Zaburi 22:13-16; 107:2-5,8-16,18-19,22-30,35-42; 109:4-7,24-28, Apostrofi kwa Sayuni, Wimbo wa Eskatolojia, Apostrofi kwa Yuda

4Q89 (=4QPss(g)) Zaburi 119:37-46,49-50,73-74,81-83,89-92

4Q90 (=4QPss(h)) Zaburi 119:10-21

4Q91 (=4QPss(j)) Zaburi 48:1-2,4,6,8; 49:5,8-11,14,16; 51:1-4; kisha 48:1-3,5,7,9; 49:6,9-12,15,17; 51:2-5

4Q92 (=4QPss(k)) Zaburi 135:6-7,10-13,15-16; 99:1-2,5

4Q93 (=4QPss(l)) (50-1 K.K.) Zaburi 104:3-5,11-12

4Q94 (=4QPss(m)) (30 K.K. – 68 B.K.) Zaburi 93:3-5; 95:3-7; 97:6-9; 98:4-8

4Q95 (=4QPss(n)) (30 K.K. – 68 B.K.) 135:6-9,11-12; 136:23-24

4Q96 (=4QPss(o)) (50 – 1 K.K.) Zaburi 114:7; 115:1-2,4; 116:3,5,7-10

4Q97 (=4QPss(p)) (30 K.K. – 68 B.K.) Zaburi 143:2-4,6-8

4Q98 (=4QPss(q)) (50-68 B.K.) Zaburi 31:23-24; 33:1-18; 35:4,6,8,10,12,14-15,17,19-20

4Q98a (=4QPss(r)) (30 K.K. hadi 68 B.K.) Zaburi 26:7-12; 27:1; 30:8-12

4Q98b (=4QPss(s)) (50-68 B.K.) Zaburi 5:7-6:1

4Q98c (=4QPss(t)) (50-68 B.K.) Zaburi 88:14-16

4Q98d (=4QPss(u)) (karibu 50 B.K.) Zaburi 42:4

4Q98e (=4QPss(v)) (100-30 K.K.) Zaburi 99:1

4Q98f (=4QPss(w)) (125-75 K.K.) Zaburi 112:1,3,5,7,9

4Q98g (=4QPss(x)) Zaburi 89:19-30 mpangilio wa mistari I 19-20-21-25-22-26-27-30

Yoshua

4Q171 ina Zaburi 37:5-15; 37:16-26,28-40; 45:1-2; 60:8-9

4Q173 ina Zaburi 127:2-3,5; 129:7-8

4Q521 ina Zaburi 146:7-8

4Q522 (70-30 K.K.) Zaburi 122:1-9. Unabii wa 4Q174 una Zaburi 1:1qa; 2:1-2; 5:2-3a

4Q177 ina Zaburi 6:2-4; 11:1-2; 12:1; 12:7; 13:2-3; 13:5; 16:3; 17:1; 17:2

4Q381 ina Zaburi 86:16,17; 89:7; 89:10-12,14

4Q436 ina Zaburi 51:17 (linganisha)

4Q437 ina Zaburi 37:15; 63:7

4Q381 ina Zaburi 19:2; 18:6; 18:6-7

4Q434 ina Zaburi 34:7

4Q504 ina Zaburi 79:8

5Q5 (1-68 B.K.) Zaburi 119:99-101,104,113-120,138-142

6Q5 (karibu 50 B.K.) Zaburi 78:35-37

8Q2 ni Zaburi 17:5-9,14; 18:6-9, 10-13.

(Tovuti http://dssenglishbible.com./scroll8Q2 inasema tofauti. Inasema Zaburi 17:5-9,14; 18:5-12)

11Q5 (=Kisazaburi) inaonekana ni kitabu cha maombi cha Zaburi kilichoandikwa kati ya 1 na 50 B.K. na Zaburi katika mpangilio tofauti. Kulingana na Responses to 101 Questions on the Dead Sea Scrolls, mpangilio ni: Zab 101:1-8; 102:1-2, 18-29; 103:1; 109:21-31; 105:25-45; 146:9-10; 148:1-12; 121:1-8; 122:1-9; 123:1-2; 124:7-8; 125:1-5; 126:1-6; 127:1; 128:4-6; 129:1-8; 130:1-8; 131:1; 132:8-18; 119:1-6,15-28,37-49,59-73,82-96,105-120,128-142,150-164,171-176; 135:1-9,17-21; 136:1-16,26b; 118:1,15,16,8,9,29; 145:1-7,13-21+7; Zaburi ya Syriac 2; Ombi la Ukombozi, Zab 139:8-14; 137:1,0; 138:1-8; Ben Sira 51:13-20b,30; Apostrofi kwa Sayuni; Zab 93:1-3; 141:5-10; 133:1-3; 144:1-7,15; Zaburi ya Syriac 3, Zaburi 142:4-8; 143:1-8; 149:7-9; 150:1-6; Wimbo kwa Muumbaji; 2 Samueli 23:7; orodha ya zaburi za Daudi; 140:1-5; 134:1-3; 151A,B (= Zaburi ya Syriac 1).

Hii ndiyo kisazaburi chenye 'Zaburi ya 151' pamoja na maandishi mengine yasio ya kisheria, 'Ombi la Ukombozi', Apostrofi kwa Sayuni, Wimbo kwa Muumbaji, na mengine.

Tovuti http://dssenglishbible.com/scrolol11Q5.htm inasema tofauti kidogo. Inasema Zab 101; 102:1-3,18-19; 103:1; 109:21-31; 118:25-29; 104:1-6,21-35; 147:1-2,18-20; 105:1-11,25-35,38-39,41-42,44-45; 146:9-10; 148:1-13; 121; 122; 123:1-2; 124:7-8; 125; 126; 127:1; 128:3-6; 129; 130; 131:1, 132:8-18; 119:1-6,15-28,37-49,59-72.82-96,105-120,128-142,150-164,171-176; 135:1-9,17-21; 136:1-26; 118:1,15-16,8-9,29; 145:1-7,12-21; Zaburi ya Apokrifa 154:3-19; Zaburi Isio ya Kisheria 'Ombi la Ukombozi;' 139:8-24; 137:1, 9; 138; Ben Sira 51:13-23, 30; Zaburi Isio ya Kisheria 'Apostrofi kwa Sayuni;' 93:1-3; 141:5-10; 133:1-3; 144:1-7, 15; Zaburi ya Apokrifa 155; 142:3-7; 143:1-8; 149:7-9; 150; Zaburi Isio ya Kisheria 'Wimbo kwa Muumbaji;' 2 Samueli 23:7; Sehemu ya Nathari Isio ya Kisheria 'Muundo wa Daudi;' 140:1-4; 134:1-3; Zaburi ya Apokrifa 151a; Zaburi ya Apokrifa 151b:1)

11Q6 ina Zaburi 77:17-20; 78:1; 119:163-165; 118:1,15-16 (118:2-14 hazikuwahi kuwepo), zaburi isiyojulikana, zaburi ya Apostrofi kwa Sayuni, 141:10; 133:1-3; 144:1-2; 109:2-4

11Q7 (=4QPss(c)) (30 K.K. – 68 B.K.) Zab 2:1-8; 12:4-8; 13:1-2,4-5; 14:1-6; 17:9-15; 18:1-11,14-16; 19:3-4,6-7; 25:2-3,5-7

11Q8 (=4QPss(d)) (30 K.K. – 68 B.K.) Zab 6:1-3; 9:2,4-5; 18:25-28,38-39,41; 36:12; 37:1-5; 39:12-13; 40:1; 43:1-3; 45:5-7; 59:3-5,7; 60:7; 68:2-4,13,15-17; 78:5-12,36-37; 81:3-8; 86:10-13,11-14; 115:16-18; 116:1,3

11Q9 (=11QPss(e)) ina vipande vya Zaburi 36-37 na 86. (http://dssenglishbible.com/scroll11Q9.htm inasema tofauti. Inasema Zab 50:3,5,7)

11Q11, ingawa si maandiko ya Biblia, ina sehemu inayonukuu Zaburi 91:1-16 katika safu ya 5, mistari 3-14.

(Angalia http://dssenglishbible.com kwa maelezo zaidi.)

11Q13 ina Zaburi 7:7-8; 82:1-2

Maoni ya Hati za Bahari ya Chumvi kuhusu Zaburi ya 37

Masada

Masada Zaburi(a) (1-50 B.K.) ina Zaburi 81-85:5

Masada Zaburi(b) (50-1 K.K.) ina Zaburi 150:1b-6

Nahal Hever katika Pango la Barua (50 K.K. hadi 100 B.K.) ina Zaburi (5/6Hev 1b). Kipande cha kisazaburi kingine cha Nahal Hever kina Zaburi 7:12-17; 8:1,3-9; 9:12-21; 10:1-6,8-10,18; 11:1-5; 12:5-8; 13:1-2; 14:2-4; 15:1-5; 16:1; 18:5-12,16-35,37-42; 22:3-8,14-20; 23:2-6; 24:1-2; 25:4-7; 29:2; 30:2; 31:1-21 (Imepangwa kati ya 106-135 B.K. kulingana na Biblical Archaeology Review Jan/Feb 2001 uk.30-31)

Kwa ujumla, zilizohifadhiwa katika hati za Bahari ya Chumvi na Nahal Hever ni mistari 1181 kati ya mistari 2460 yote ya Zaburi (48.0%)

Zab 2:1-8; 5:8-13; 6:1-4; 7:13-18; 8:1,4-10; 9:2-7,12-21; 10:1-6,8-9,18; 11:1-4; 12:4-8; 13:1-3,5-6; 14:1-6; 15:1-5; 16:1,7-9; 17:1, 5-15; 18:1-36,38-43; 19:3-8; 22:4-9,13-21; 23:2-6; 24:1-2; 25:2-7,15; 26:7-12; 27:1,12-14; 28:1-4; 29:1-2; 30:9-13; 31:3-25; 33:1-14,16-18; 34:21-22; 35:2,4-5,8,10,12,13-20,26-27; 36:1,3,5-7,9,13; 37:1-4,5?,18-19; 38:2,4-6,8-10,12,16-23; 39:13-14; 40:1-2; 42:5; 43:1-3; 44:3-5,7,8-9?,9,23-25; 45:6-11,15; 47:2; 48:1-3,5,7,9; 49:1-17; 50:3-7,14-23; 51:1-6; 52:6-11; 53:1,4-5,7; 54:2-3,5-6; 56:4; 59:5-6,8; 60:9? au 19:3?; 62:13; 63:2,4; 66:16,18-20; 67:1-2,4-8; 68:1-5,16-18; 69:1-19; 71:1-14; 76:10-12; 77:1,18-21; 78:1,4-12,31-33,36-37; 81:2-17; 82:1-8; 83:1-19; 84:1-13; 85:1-6,8; 86:10-14; 88:1-2,4-5,15-17; 89:20-23,26-38,44-48,50-53; 91:1-16; 92:4-8,12-15; 93:1-5; 94:1-4,8-14,17-18,21-22; 95:3-7,11; 96:1-2; 97:6-9; 98:4-8; 99:1-2,5-6; 100:1-2; 101:1-8; 102:1-2,18-29; 103:1-6,8-14,20-21; 104:1-6,8-12,14-15,20-35; 105:1-11,23-26,28-29?,30-31,33-45; 106:1?,48?; 107:2-5,8-16,18-19,22-30,35-42; 109:1?,4-7,8?,13,21-22,24-31; 112:1,3-5,7,9; 113:1; 114:5?,7; 115:1-4,15-18; 116:1-3,5,7-10,17-19; 118:1-3,6-10,12,15-16,18-20,23-29; 119:1-6,10-28,31-34,37-50,59-74,77-96,99-101, 104-120,128-142,150-165,171-176; 120:6-7; 121:1-8; 122:1-9; 123:1-2; 124:7-8; 125:1-5; 126:1-6; 127:1-5; 128:3-6; 129:1-8; 130:1-8; 131:1; 132:8-18; 133:1-3; 134:1-3; 135:1-13,15-21; 136:1-16,22-24,26: 137:1,9; 138:1-8; 139:8-24; 140:1-5; 141:5-10; 142:4-8; 143:1-8; 144:1-7,15; 145:1-7,14-21; 146:1?; 146:9,10; 147:1-4,13-20; 148:1-12; 149:7-9; 150:1-6; 151:1-7; 154:3-20; 155:1-19. Angalia The Meaning of the Dead Sea Scrolls kwa maelezo zaidi.

Kipande cha Zaburi cha Bodleian cha Septuagint ya Kigiriki ni cha karne ya pili au tatu B.K. kulingana na Manuscripts of the Greek Bible uk.39.

Maandiko ya Biblia ya Kikristo, kuanzia karibu 300 B.K., yana Agano la Kale, ikiwemo Zaburi.

p72 (=Bodmer VII na VIII) ina miongoni mwa kazi nyingine Zaburi 33 na 34 kwa Kigiriki. Imepangwa karibu 300 B.K. katika The Text of the Earliest New Testament Manuscripts uk.479.

Vaticanus (325-350 B.K.) imehifadhi Zaburi zote, isipokuwa Zaburi 105:27-137:6. (Zaburi 105:27-137:6 iliongezwa kwa Vaticanus katika karne ya 15, kwa hivyo nyongeza hiyo haihesabiwi.)

Sinaiticus (340-350 B.K.) imehifadhi Zaburi zote. Ina Zaburi 151. Inaanza ukurasa baada ya Malaki kuisha. Inamaliza ukurasa kabla ya Mithali kuanza.

Alexandrinus (karibu 450 B.K.) imehifadhi Zaburi zote isipokuwa Zaburi 49:20-79:11.

p.Vindob G39777 (=Papyrus Vindobonensis (Vienna) G 39777) mistari ya Zaburi 68 na 80 katika tafsiri ya Kigiriki ya Symmakho.

S: Waandishi wa mapema walio na marejeleo ya Zaburi ni akina nani?

J: Waandishi wa kabla ya Nisea waliomnukuu au kuashiria mistari katika Zaburi ni:

Mwandishi wa Kiyahudi Filo wa Aleksandria (15/20 K.K.-50 B.K.) alikuwa mfasiri wa Kiyahudi aliyeandika wakati wa Yesu. Maandishi yake mengi yanashughulikia Torati, lakini bado alitoa nukuu kutoka Zaburi. Filo aliandika kwa Kigiriki, lakini marejeleo yake yanakubaliana zaidi na maandiko ya Kimasora kuliko Septuagint. Hapa kuna aliyotaja katika Zaburi. 23:1; 26:1; 30:19; 36:4; 47:4; 42:3; 45:5; 61:12; 65:10; 75:9; 77:49; 79:7; 80:5; 84:11; 94:9; 100:1; 113:25. Angalia The Works of Philo: Complete and Unabridged. New Updated Version kwa maelezo zaidi.

Klementi wa Roma (96-98 B.K.) katika 1 Klementi sura ya 18 ananukulia Zaburi 51:1-7 akisema Daudi alisema hivi kwa Mungu. Pia ananukulia kwa wingi Zaburi 139:7-10 katika sura ya 28.

Klementi wa Roma (96-98 B.K.) ananukulia mistari 50 yote au sehemu katika Zaburi. Ni: Zaburi 2:7,8 katika sura ya 36 uk.15; 110:1 (pia Waebrania 1:13) katika sura ya 6 uk.15; 3:6 (muhtasari) katika sura ya 26 uk.12; 18:25,26 uk.12; 19:1-3 sura ya 26 uk.12; 22:6-8 uk.9; 31:18 uk.9; 32:10; uk.11; 34:11-17 uk.11; 37:35-37 uk.8; 51:1-17 uk.10; 62:4 uk.9; 78:36,37 uk.9; 89:21 uk.10; 104:4 uk.15; 119:83 uk.10; 134:7-10 sura ya 28 uk.12; 139:15 uk.15

Waraka wa Barnaba (karibu 70-130 B.K.) unanukulia mistari 16 katika Zaburi. Ni: Zaburi 1:1 katika sura ya 10 uk.143, Zaburi 1:3-6 katika sura ya 11 uk.144; 18:44 katika sura ya 8 uk.142; 22:17,18b katika sura ya 6 uk.140; 22:21 katika sura ya 6 uk.140; 22:23 katika sura ya 6 uk.141; 34:11-13 katika sura ya 8 uk.142; 110:1 katika sura ya 12 uk.145; 118:22,24 katika sura ya 6 uk.140. Kwa upande mwingine, Waraka wa Barnaba una nukuu zenye makosa, labda ukichanganya mistari tofauti kuhusu Zaburi 42:2 uk.141; 51:19 uk.138; 119:120 uk.140

Yustino Martyr (karibu 138-165 B.K.) hakuandika maandiko ya Biblia, lakini alinukuu Zaburi kiasi kwamba maandishi yake yangeweza kuchukuliwa kama maandiko ya sehemu ya Biblia. Yustino Martyr alinukuu Zaburi yote ya 22 katika Mazungumzo na Trifoni sura ya 98 uk.248. Ananukulia Zaburi ya 51 katika Mazungumzo na Trifoni Myahudi sura ya 22 uk.205. Yustino ananukulia angalau mistari 141 kutoka Zaburi. Ni: Zaburi 1 na 2 zote; Zaburi 3:4,5; 8:3; 18:43; 19:1-6; 22:7,16,17,18; Zaburi 24 yote; 32:2; 45:6-11; 47:5-9; Zaburi 50 yote; 68:18,19; Zaburi 72 na 82 zote; 90:4; 95:1,5; 98; Zaburi 99 yote; Zaburi 110 yote; 115:5,16; 118:24; 128:3; 148:1,2

Melito/Meleto wa Sardis (170-177/180 B.K.) anaorodhesha vitabu vyote vya Agano la Kale, na anajumuisha kila kitabu tunacho isipokuwa Nehemia na Esta. Kipande cha 4 Kutoka Kitabu cha Machapisho uk.759. Melito wa Sardis ananukuu Zaburi 2:1-2 kama 'Daudi anasema' katika On Pascha Stanza 62 uk.53

Theofile wa Antiokia (168-181/188 B.K.)

Irenae wa Lyon (182-188 B.K.) ananukuu karibu mistari 100 kutoka Zaburi.

Kayo (190-217 B.K.) sura ya 2.1 uk.601 anataja Zaburi

Klementi wa Aleksandria katika The Stromata (193-202 B.K.) kitabu cha 2 sura ya 15 uk.363 ananukuu Zaburi 1:4-5 kama 'na nabii.'

Tertulliano (198-200 B.K.) 'Tena katika Zaburi, Daudi anasema...' na anarejelea Zaburi 19:4. An Answer to the Jews sura ya 5 uk.156

Theodoto aliyekuwa labda Montanisti (karibu 240 B.K.) ananukuu kutoka Zaburi 19:1 katika Excerpts of Theodotus sura ya 50-52 uk.49. Pia ananukuu Zaburi 18:43,50; 18:1. Ananukuu nusu ya 19:8 katika sura ya 58 uk.50. Pia ananukuu Zaburi 19:12 kutoka Septuagint.

Hippolito (222-235/6 B.K.)

Origeni (225-254 B.K.)

Novatiani (250/254-256/7 B.K.)

Risala Isiyojulikana Dhidi ya Novatiani (250/4-256/7 B.K.) sura ya 10 uk.660 ananukuu Zaburi 89:30 kama ya Daudi.

Risala Kuhusu Ubatizo Upya (karibu 250-258 B.K.) sura ya 17 uk.677 '...kama maandiko yasemavyo' na ananukuu Zaburi 104:4.

Kiprianu wa Karthago kuanzia 246 hadi shahada yake 258 B.K. Ananukuu kutoka Zaburi kama zikiwa za Zaburi katika Risala ya 12 kitabu cha tatu 1,10,16,68,114,119 miongoni mwa maeneo mengine. Kiprianu pia ananukuu kutoka Tobias, Ekklesiastiku, Makabayo, na nyongeza za Danieli katika apokrifa.

Kiprianu wa Karthago (karibu 246-258 B.K.) 'Katika Isaya ... katika Zaburi ya 117 ... Pia katika Zekaria ... Pia katika Kumbukumbu la Torati: ... Pia katika Yesu [Yoshua] mwana wa Nave' Risala za Kiprianu Risala ya 12 sura ya 2.16

Firmiliani wa Kaisaria kwa Kiprianu (256 B.K.)

Dionisio wa Aleksandria (246-256 B.K.) ananukuu Zaburi 31:5 kama ya Daudi katika Kipande cha Fasiri cha 2 uk.112

Dionisio wa Roma (259-269 B.K.) (mwashirio)

Victorino wa Petau (aliuawa shahada 304 B.K.) (mwashirio)

Methodio wa Olympus na Patara (270-311/312 B.K.)

Laktantiasi (karibu 303-karibu 325 B.K.) ananukuu Zaburi 110:1 kama 'zaburi ya 109' The Divine Institutes kitabu cha 4 sura ya 12 uk.111

Aleksanda wa Aleksandria (313-326 B.K.) 'Na kuthibitisha fundisho hili la wazimu, wakicheza na Maandiko Matakatifu, wao [Waaaria] wanaleta alichosemwa katika Zaburi kuhusu Kristo:' na wananukuu Zaburi 45:7. Waraka kuhusu Uzushi wa Kiaaria Waraka wa 1 sura ya 3 uk.292

Baada ya Nisea (325 B.K.)

Augustino wa Hippo (338-340 B.K.) aliandika maoni yake yote kuhusu Zaburi.

Hegemonios (karibu 351 B.K.) Mjadala wa Arkhelaosi na Manes (262-278 B.K.)

Sirili wa Yerusalemu (karibu 349-386 B.K.) anataja Waamuzi 3:10 kama katika Kitabu cha Waamuzi, Daudi katika Vitabu vya Ufalme, Zaburi, 2 Nyakati 15:1 katika Nyakati, Nehemia 9:20 kama Ezra (Ezra na Nehemia vilikuwa kitabu kimoja). Mihadhara ya Katekisimo Mhadhara wa 16.28 uk.122

Ambrose wa Milano (370-390 B.K.) anataja Kitabu cha Waamuzi na Kitabu cha Zaburi. Of the Holy Spirit kitabu cha 1 sura ya 16 uk.95

Gregori Nanzianu (330-391 B.K.) anataja Zaburi katika shairi lake la maandiko. Shairi la Gregori liko (kwa Kigiriki) katika Gregori juzuu ya 37 ya Migne's Patrologia Graeca, safu 471-474 (Carmina Dogmatica, Kitabu cha 1, sehemu ya 1, Carmen XII) Angalia http://www.bible-researcher.com/gregory.html kwa maelezo zaidi.

Pakiani wa Baselona (342-379/392 B.K.) ananukuu Zaburi 92:1 kama ya Daudi. Barua ya 3 sura ya 17.2 uk.59

Epifanio wa Salamis (360-403 B.K.)

Yohana Krisostomo (-407 B.K.) ananukuu Zaburi 2:1,2 na Daudi katika Maoni kuhusu Mathayo Homilia ya 36.3 uk.240

Orosio/Hosio wa Braga (414-418 B.K.) anamrejelea Zaburi 141:3 kama ya Daudi. Defense Against the Pelagians sura ya 11 uk.128

Sulpisio/Sulpitiasi Severasi (363-420 B.K.) ananukuu Zaburi 8:3 kama Zaburi katika Life of St. Martin sura ya 9 uk.8

Miongoni mwa wazushi na vitabu bandia

Tatiani, mzushi Mkratiti (karibu 172 B.K.)

Mzushi wa Kipelagi Theodoro wa Mopsuestia (392-423/429 B.K.) anamrejelea Daudi katika Zaburi. Commentary on Joel Preface uk.104

 

S: Katika Zaburi, ni tofauti gani za vichwa vya sura kati ya maandiko ya Kiebrania ya Kimasora na Septuagint ya Kigiriki?

J: Kuongeza habari mwanzoni au mwishoni mwa maandiko ilikuwa ya kawaida sana. Septuagint inasema Zaburi 33, 43, 71, 91, 93-99, 104, 137 zilikuwa na Daudi, lakini maandiko ya Kimasora hayasemi hivi. Maandiko ya Kimasora yanasema Zaburi 122 na 124 zilikuwa na Daudi, lakini Septuagint haisemi hivi. Pia, watafsiri wa Septuagint wanaonekana hawakuelewa istilahi za muziki katika vichwa vya sura.

 

S: Katika Zaburi, ni tofauti gani za tafsiri kati ya Kiebrania, Septuagint ya Kigiriki, Yustino Martyr, na waandishi wengine?

J: Kuna tofauti mbili za ujumla kisha tofauti maalum.

Unumbaji wa Zaburi ni tofauti kidogo. Ukitumia nambari katika maandiko ya Kimasora kama msingi, Septuagint inachanganya Zaburi 9-10 na Zaburi 114-115. Inagawanya Zaburi 116:1-9 na mistari 10-19 katika Zaburi mbili, na inagawanya Zaburi 147:1-11 na mistari 12-20 katika Zaburi mbili.

Kumbuka kwamba nyakati za Kiebrania ni laini zaidi kuliko Kigiriki; hata tafsiri fulani za Kiingereza zinatafsiri nyakati za maneno fulani ya Kiebrania tofauti.

Kwa tofauti maalum za tafsiri, hapa kuna mifano michache, kutoka Zaburi 1 na 2, na Zaburi 119:1-70. Msemo wa kwanza ni kutoka Kiebrania na wa pili kutoka tafsiri ya Septuagint ya Kigiriki.

Zab 1:1 'wenye dharau/wadharau' (maandiko ya Kimasora, Yustino Martyr 147-151 B.K.) dhidi ya 'wa kudhuru' (Septuagint, Klementi wa Aleksandria (193/217/220 B.K.) The Instructor kitabu cha 2 sura ya 14)

Zab 1:2 'iko katika sheria tu' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'iko katika sheria' (Septuagint, Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 1:2 'inatafakari' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'itatafakari' (Septuagint, Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 1:3 'majira' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'majira' (Septuagint, Waraka wa Barnaba 100 B.K., Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 1:3 'nyauka' (maandiko ya Kimasora, Yustino Martyr 147-151 B.K.) dhidi ya 'anguka' (Septuagint) dhidi ya uso (=nyauka?) (Waraka wa Barnaba 100 B.K.)

Zab 1:4 'hata/hata makapi' (maandiko ya Kimasora, Waraka wa Barnaba 100 B.K.) dhidi ya 'makapi' (Septuagint, Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 1:4 'yanachukua' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'yatawanywa/yafagiliwa kutoka uso wa dunia' (Septuagint, Waraka wa Barnaba 100 B.K., Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 2:1 'wanashirikiana' (maandiko ya Kimasora kulingana na kumbuka ya chini ya NIV 1985) dhidi ya 'wanakusanyika' (Tanakh ya Kiyahudi) dhidi ya hasira (maandiko ya Kimasora, tafsiri ya moja kwa moja ya Green) (ragash) dhidi ya 'hasira' (Septuagint, Matendo ya Mitume 4:25) (ephruassan, umbo la phruasso)

Zab 2:1 'inatafakari' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'inafikiria' (Septuagint, Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 2:2 'wanajiweka ... wanashauriana/wanafanya mipango' (maandiko ya Kimasora, Yustino Martyr 147-151 B.K.) dhidi ya 'walisimama ... walikusanyika' (Septuagint)

Zab 2:2 'mpakwa mafuta' dhidi ya 'Kristo' (Kristo inamaanisha mpakwa mafuta, lakini jambo muhimu ni kwamba watafsiri wa Kiyahudi wa Septuagint walitumia hili kwa Masiya karne nyingi kabla ya Kristo kuja.) dhidi ya 'aliyepakwa mafuta' (Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 2:3 'tutavunja' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'na tuvunje' (Septuagint, Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 2:4 'anacheka' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'atawadhihaki' (Septuagint) dhidi ya 'atawacheka' (Yustino Martyr)

Zab 2:5 'kutia hofu' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'kusumbua/kusumbua' (Septuagint, Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 2:6 'Naam nimeweka mfalme wangu' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'Lakini nimefanywa mfalme naye' (Septuagint, Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 2:8 'mataifa' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'wasio na imani' (Septuagint, 1 Klementi sura ya 36 uk.15 96-98 B.K., Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 2:9 'uvunje' (maandiko ya Kimasora na Yustino Martyr 147-151 B.K.) dhidi ya 'utawale' (Septuagint)

Zab 2:11 'shangilia' (maandiko ya Kimasora, Yustino Martyr 147-151 B.K.) dhidi ya 'shangilia kwake' (Septuagint)

Zab 2:12 'Busu mwana' dhidi ya 'Pokea marekebisho' (Septuagint) dhidi ya 'Kukumbatia mafundisho' (Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Kumbuka ya chini ya NRSV inasema maana ya Zaburi 11:b-12a si dhahiri.

Zab 2:12 'anguke kutoka njia' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'anguke kutoka njia ya haki/sahihi' (Septuagint, Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 2:12 'imewashwa kidogo' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'imewashwa ghafla' (Septuagint, Yustino Martyr 147-151 B.K.) (Kumbuka ya chini ya NASB inasema inaweza kumaanisha haraka, ghafla, kwa urahisi)

Zab 2:12 'wakimbia Kwake kwa kimbilio' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'mkimwamini'. (Septuagint, Yustino Martyr 147-151 B.K.)

Zab 3:2 'yeye' (maandiko ya Kimasora, Septuagint) dhidi ya 'wewe' (Kisyria) (Katika muktadha huu hakuna tofauti ya maana)

Zab 3:2 'selah' [maana haijulikani] (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'sitisha' (Septuagint)

Zab 6:6 'kuwa dhaifu' (Kimasora) dhidi ya 'kuchoka' (Septuagint) dhidi ya 'kuzeeka' (Symmakho na Akwila) (The Expositor's Bible Commentary juzuu ya 5 uk.99)

Zab 8:2 'kazi' (Kimasora) dhidi ya 'kazi' nakala kadhaa za Kiebrania na Cairo Geniza. (Angalia The Expositor's Bible Commentary juzuu ya 5 uk.112)

Zab 16:10 'Kwa sababu ... roho katika kaburi (sheol) ... kuona kuoza' dhidi ya 'Kwa sababu ... roho katika kuzimu (Hades) ... kuona kuoza' (The Expositor's Bible Commentary juzuu ya 4 uk.935)

Zab 22:16 'ilitobolewa' (maandiko ya Kimasora, Yustino Martyr 147-151 B.K.) dhidi ya 'kama simba' (Angalia majadiliano kuhusu Zaburi 22:16 kwa maelezo zaidi.)

Zab 26:8 'nyumba unayoishi' dhidi ya 'uzuri wa nyumba yako'

Zab 31:6 'Nachukia' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'Unachukia' (Septuagint, Kisyria)

Zab 34:8 'Bwana ni mwema' (nakala karibu zote) dhidi ya 'Kristo ni Mungu' (tofauti ya herufi moja kwa Kigiriki. Klementi wa Aleksandria alisoma vibaya hivi katika Exhortation to the Heaven sura ya 9 uk.196.) Usomaji huu dhahiri wa makosa hauhesabiwi katika jumla.

Zab 38:19 'wanaishi' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'bila sababu' (4QPSa)

Zab 38:23 [haipo] (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'Harakisha kunisaidia, Ee Bwana wangu, wokovu wangu.' (Kigiriki, Kilatini, Kiethiopia, Kiarabu fulani, Kilatini Veronense, Kisyria Psalterum Medilanense). Angalia Keil-Delitzsch Commentary on the Old Testament juzuu ya 5 sehemu ya 2 uk.25 kwa maelezo zaidi.

Zab 40:6 'masikio' (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'mwili' (Septuagint, Symmakho, Theodotion). Hati za Bahari ya Chumvi hazina Zab 40:6.

Zab 45:7b 'Mungu, Mungu wako, amekupaka mafuta' dhidi ya 'Ee Mungu, Mungu wako, amekupaka mafuta' (tafsiri ya Akwila) New International Commentary uk.1307.

Zab 51:5 'udhalimu ... dhambi' dhidi ya 'udhalimu ... dhambi' (wingi)

Zab 51:13 'njia zako' (Kimasora nyingi) dhidi ya 'njia yako' (nakala fulani za Kiebrania na Kisyria)

Zab 57:7 'kwa sababu ya uovu' dhidi ya 'kwa hali yoyote'

Zab 57:6 'Niliinama' dhidi ya 'waliiinamisha roho yangu'

Zab 76:4 'milima kwa mawindo' dhidi ya 'milima ya milele' (NRSV, The Expositor's Bible Commentary juzuu ya 5 uk.496)

Zab 96:1 'shangilia miongoni mwa mataifa' (maandiko ya Kimasora, Septuagint) dhidi ya 'shangilia miongoni mwa mataifa. Bwana ametawala kutoka mtini.' (First Apology of Justin Martyr (147-151 B.K.) sura ya 41 uk.176)

Zab 110:1 'kiti cha miguu kwa miguu yako' dhidi ya 'kiti cha miguu' (Waraka wa Barnaba 100-150 B.K. sura ya 8 uk.142)

Zab 110:3 'kutoka tumbo la alfajiri' (Kimasora) dhidi ya 'tumbo kabla ya asubuhi' (Septuagint) dhidi ya 'tumbo, kabla ya nyota ya asubuhi' (Hippolito katika Against the Heresy of One Noetus 14 uk.229)

Zab 119:2 'shika' dhidi ya 'tafuta'

Zab 119:2 'mtafute yeye' dhidi ya 'mtafute yeye kwa bidii'

Zab 119:3 'Wao pia hawatendi uovu; wanatembea katika njia yake' dhidi ya 'Kwa maana wale wanaotenda udhalimu hawakutembea katika njia zake.'

Zab 119:6 'niangalie' dhidi ya 'heshima'

Zab 119:9 'aitakase njia yake' dhidi ya 'aelekeze njia yake'

Zab 119:9 'kuishika kulingana na neno lako' dhidi ya 'kwa kushika maneno yako'

Zab 119:10 'niniache nizurure' dhidi ya 'unifukuze'

Zab 119:14 'nilifurahia' dhidi ya 'nilifurahi'

Zab 119:16 'neno' dhidi ya 'maneno'

Zab 119:17 'Tenda vizuri' dhidi ya 'Lipa thawabu'

Zab 119:17 'neno' dhidi ya 'maneno'

Zab 119:21 'waliolaaniwa wanaokuja' dhidi ya 'wamelaaniwa wale wanaokuja'

Zab 119:22 'kushikilia' dhidi ya 'kutafuta'

Zab 119:23 'inatafakari' dhidi ya 'ilikuwa ikitafakari'

Zab 119:24 'furaha' dhidi ya 'tafakari'

Zab 119:25 'inashikamana' dhidi ya 'imeshikamana'

Zab 119:26 'nijibu' dhidi ya 'nisikie'

Zab 119:27 'Nifanye nielewa' dhidi ya 'Nifundishe'

Zab 119:28 'Niimarisha ... neno' dhidi ya 'Nipa nguvu ... maneno'

Zab 119:29 'uongo' dhidi ya 'udhalimu'

Zab 119:30 'niliweka hukumu zako sawasawa' dhidi ya 'sisahau hukumu zako' (maana ni ile ile, lakini Kiebrania ni cha mazungumzo)

Zab 119:32 'nitakimbia' dhidi ya 'nilikimbia'

Zab 119:33 'kuishika hadi mwisho' dhidi ya 'kuitafuta daima'

Zab 119:34 'Nifanye nielewa ... shika' dhidi ya 'Nifundishe ... tafuta'

Zab 119:35 'Nifanye nitembee' dhidi ya 'Niongoze'

Zab 119:36 'faida ya dhuluma' dhidi ya 'uchoyo'

Zab 119:37 'katika njia yako' (maandiko ya Kiebrania ya Kimasora, Septuagint, Vulgate) dhidi ya 'kulingana na neno lako' (maandiko mawili ya Kimasora, Hati za Bahari ya Chumvi, na Targums za Kiaramu)

Zab 119:38 'aliyejitolea kwa hofu yako' dhidi ya 'ili akuogopoUwe'

Zab 119:39 'hofu' dhidi ya 'niliogopa'

Zab 119:41 'rehema' dhidi ya 'rehema' (umoja)

Zab 119:42 'kuamini' dhidi ya 'niliamini'

Zab 119:43 'alitumainia' dhidi ya 'alitamani'

Zab 119:46 'nitazungumza ... sitaaibika' dhidi ya 'nilizungumza ... sikuaibika'

Zab 119:47 'nitafurahia ... nilikupenda' dhidi ya 'nilitafakari ... nilikupenda sana'

Zab 119:48 'nitainua ... ninayoipenda ... nitatafakari' dhidi ya 'niliinua ... nilyoipenda ... nilitafakari'

Zab 119:49 'neno' dhidi ya 'maneno'

Zab 119:50 'faraja yangu' dhidi ya 'imenifariji'

Zab 119:51 'walinidhihaki' dhidi ya 'walitenda makosa'

Zab 119:53 'Hasira kali' dhidi ya 'Kukata tamaa'

Zab 119:56 'nilishika' dhidi ya 'nilitafuta kwa bidii'

Zab 119:57 'Yehova ni sehemu yangu' dhidi ya 'Wewe ni sehemu yangu, Ee Bwana'

Zab 119:58 'uso' dhidi ya 'fadhila / uwepo / sura'

Zab 119:60 'niliharakisha wala sikuchelewa' dhidi ya 'nilijiandaa wala sikuogopa'

Zab 119:65 'ulifanya vizuri' dhidi ya 'ulifanya kwa upole'

Zab 119:66 'hukumu nzuri na maarifa' dhidi ya 'upole, na mafundisho'

Zab 119:67 'lakini sasa' dhidi ya 'kwa hivyo'

Zab 119:68 'tenda mema' dhidi ya 'katika wema wako'

Zab 119:69 'Wenye majivuno wamechonga uongo' dhidi ya 'Udhalimu wa wenye majivuno umezidishwa'

Zab 119:69 'shika' dhidi ya 'tafuta'

Zab 119:70 'kama mafuta, bila kuhisi' dhidi ya 'imeganda kama maziwa'

Zab 119:70 'furaha' dhidi ya 'nilitafakari'

Zab 143:2 'Kwako ninakimbilia (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'Kwako ninakimbia' (Septuagint, Vulgate)

Zab 144:2 'watu wangu' (baadhi ya maandiko ya Kimasora, Septuagint, Vulgate) dhidi ya 'watu zangu' (baadhi ya maandiko ya Kimasora, Kisyria, Targums, na Hati za Bahari ya Chumvi 11QPSa)

Zab 145 haipo dhidi ya 'Ababarikiwi Bwana na libarikiwe jina lake milele na milele' mwishoni mwa kila mstari wa Zaburi ya 145 (1QPSa).

Zab 145:5 'Nitatafakari' (maandiko ya Kimasora, Targums) dhidi ya 'Watatafakari' (Septuagint, Kisyria, Hati za Bahari ya Chumvi)

Zab 145:6 haipo (maandiko ya Kimasora) dhidi ya 'Watasema' (1QPSa)

Zab 145:13 haipo katika maandiko ya Kimasora dhidi ya 'Bwana ni mwaminifu katika maneno yake yote, na mwenye neema katika matendo yake yote.' (inaanza na herufi ya Kiebrania nun) ipo katika maandiko ya Kilatini ya karne za kati ya mwisho, Septuagint ya Kigiriki ya kale, Kisyria, na Hati za Bahari ya Chumvi 11QPsa.) Katika Zaburi ya 145 kila mstari unaanza na herufi inayofuata ya alfabeti ya Kigiriki, na 'n' inakosekana katika maandiko ya Kimasora. Maandiko ya zama za kati (Kennicot 145) yana 'BWANA' na kisazaburi cha Bahari ya Chumvi kina 'Mungu'. Angalia The Dead Sea Scrolls & Modern Translations of the Old Testament uk.123,126 kwa maelezo zaidi.

Kama kumbuka ya upande, kuna mistari 2,439 yote katika Zaburi. Zaburi imegawanywa katika vitabu vitano: Kitabu cha 1 ni Zaburi 1-41 na kina mistari 608. Kitabu cha 2 ni Zaburi 42-72 na kina mistari 452. Kitabu cha 3 ni Zaburi 73-89 na kina mistari 357. Kitabu cha 4 ndicho kidogo zaidi, kuanzia Zaburi 90-106 na mistari 321. Kitabu cha 5 ndicho kikubwa zaidi, cha Zaburi 107-150 na mistari 701.

Marejeo kwa swali hili: tafsiri ya Kiebrania ni kutoka tafsiri ya moja kwa moja ya Jay P. Green na usomaji wa Septuagint ni kutoka tafsiri ya Sir Lancelot C.L. Brenton ya The Septuagint: Greek and English. The Expositor's Bible Commentary na kumbuka za chini katika Biblia za NASB, NIV 1985, NKJV, na NRSV pia zilitumiwa.